വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 5.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.56.1
ततस्तु शिंशपामूले जानकीं पर्यवस्थिताम्।
अभिवाद्याब्रवीद् दिष्ट्या पश्यामि त्वामिहाक्षताम् ॥ ५.५६.१ ॥
അപ്പോൾ ശിംശപാമരത്തിന്റെ ചുവട്ടിൽ ഇരിക്കുന്ന ജാനകിയെ വണങ്ങി അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'ഭാഗ്യവശാൽ ഇവിടെ അങ്ങയെ കേടുകൂടാതെ കാണുന്നു.'
5.56.2
ततस्तं प्रस्थितं सीता वीक्षमाणा पुनः पुनः।
भर्तुः स्नेहान्विता वाक्यं हनूमन्तमभाषत ॥ ५.५६.२ ॥
പോകാനൊരുങ്ങിയ അദ്ദേഹത്തെ വീണ്ടുംവീണ്ടും നോക്കിക്കൊണ്ട്, ഭർത്താവിനോടുള്ള സ്നേഹം നിറഞ്ഞ സീത ഹനുമാനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
5.56.3
यदि त्वं मन्यसे तात वसैकाहमिहानघ।
क्वचित् सुसंवृते देशे विश्रान्तः श्वो गमिष्यसि ॥ ५.५६.३ ॥
പ്രിയനേ, കുറ്റമറ്റവനേ, നിനക്ക് ഉചിതമെന്നു തോന്നുന്നെങ്കിൽ ഇവിടെ ഒരു ദിവസം തങ്ങുക; എവിടെയെങ്കിലും നന്നായി മറഞ്ഞ സ്ഥലത്ത് വിശ്രമിച്ച് നാളെ പോകാം.
5.56.4
मम चैवाल्पभाग्यायाः सांनिध्यात् तव वानर।
शोकस्यास्याप्रमेयस्य मुहूर्तं स्यादपि क्षयः ॥ ५.५६.४ ॥
വാനരാ, ഭാഗ്യം കുറഞ്ഞവളായ എനിക്ക് നിന്റെ സാന്നിധ്യത്താൽ ഈ അളവില്ലാത്ത ദുഃഖം ഒരു നിമിഷമെങ്കിലും കുറഞ്ഞേക്കാം.
5.56.5
गते हि हरिशार्दूल पुनः सम्प्राप्तये त्वयि।
प्राणेष्वपि न विश्वासो मम वानरपुङ्गव ॥ ५.५६.५ ॥
ഹരിശാർദൂലാ, നീ പോയാൽ വീണ്ടും നിന്നെ കാണുമെന്ന് എനിക്ക് വിശ്വാസമില്ല; വാനരപുംഗവാ, എന്റെ പ്രാണനിലും എനിക്ക് വിശ്വാസമില്ല.
5.56.6
अदर्शनं च ते वीर भूयो मां दारयिष्यति।
दुःखाद् दुःखतरं प्राप्तां दुर्मनःशोककर्शिताम् ॥ ५.५६.६ ॥
വീരാ, നിന്നെ കാണാതിരിക്കുന്നത് എന്നെ വീണ്ടും പിളർത്തിക്കളയും — ദുഃഖത്തിൽനിന്ന് കൂടുതൽ വലിയ ദുഃഖം പ്രാപിച്ച, കലങ്ങിയ മനസ്സും ശോകവും കൊണ്ട് ക്ഷീണിച്ച എന്നെ.
5.56.7
अयं च वीर संदेहस्तिष्ठतीव ममाग्रतः।
सुमहत्सु सहायेषु हर्यृक्षेषु महाबलः ॥ ५.५६.७ ॥
വീരാ, എന്റെ മുന്നിൽ ഈ സംശയം നിൽക്കുന്നതുപോലെയുണ്ട് — ഈ മഹാസഹായികളായ വാനരന്മാരിലും കരടികളിലും ആ മഹാബലൻ.
5.56.8
कथं नु खलु दुष्पारं संतरिष्यति सागरम्।
तानि हर्यृक्षसैन्यानि तौ वा नरवरात्मजौ ॥ ५.५६.८ ॥
കടക്കാൻ പ്രയാസമായ ആ സമുദ്രം അവൻ എങ്ങനെ കടക്കും — ആ വാനര-കരടിസേനകളോ, അതോ ആ നരശ്രേഷ്ഠന്റെ രണ്ടു പുത്രന്മാരോ?
5.56.9
त्रयाणामेव भूतानां सागरस्यापि लङ्घने।
शक्तिः स्याद् वैनतेयस्य तव वा मारुतस्य वा ॥ ५.५६.९ ॥
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെ ജീവികളിൽ സമുദ്രം ചാടിക്കടക്കാനുള്ള ശക്തി വൈനതേയനോ, നിനക്കോ, മാരുതനോ മാത്രമായിരിക്കും.
5.56.10
तदत्र कार्यनिर्बन्धे समुत्पन्ने दुरासदे।
किं पश्यसि समाधानं त्वं हि कार्यविशारदः ॥ ५.५६.१० ॥
അതിനാൽ ഈ കാര്യബന്ധം ഉണ്ടായി, നേരിടാൻ പ്രയാസമായ ഈ സാഹചര്യത്തിൽ നീ എന്ത് പരിഹാരം കാണുന്നു? നീ കാര്യനിപുണനല്ലോ.
5.56.11
काममस्य त्वमेवैकः कार्यस्य परिसाधने।
पर्याप्तः परवीरघ्न यशस्यस्ते फलोदयः ॥ ५.५६.११ ॥
ഈ കാര്യം സാധിക്കുന്നതിന് നീ ഒരാൾ മാത്രം മതി, ശത്രുവീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവനേ; നിനക്ക് കീർത്തി നൽകുന്ന ഫലം ഉദിക്കും.
5.56.12
बलैस्तु संकुलां कृत्वा लङ्कां परबलार्दनः।
मां नयेद् यदि काकुत्स्थस्तत् तस्य सदृशं भवेत् ॥ ५.५६.१२ ॥
ശത്രുസേനയെ പീഡിപ്പിക്കുന്ന കാകുത്സ്ഥൻ (രാമൻ) സേനകളാൽ ലങ്കയെ നിറച്ച് എന്നെ കൊണ്ടുപോയാൽ, അത് അദ്ദേഹത്തിന് യോജിച്ചതായിരിക്കും.
5.56.13
तद् यथा तस्य विक्रान्तमनुरूपं महात्मनः।
भवत्याहवशूरस्य तथा त्वमुपपादय ॥ ५.५६.१३ ॥
ആ മഹാത്മാവിന്റെ, യുദ്ധത്തിൽ ശൂരനായവന്റെ, പരാക്രമത്തിന് യോജിച്ചതെന്തോ, അതുപോലെ നീ അത് നിർവഹിക്കുക.
5.56.14
तदर्थोपहितं वाक्यं प्रश्रितं हेतुसंहितम्।
निशम्य हनुमान् वीरो वाक्यमुत्तरमब्रवीत् ॥ ५.५६.१४ ॥
ആ അർത്ഥത്തോടുകൂടിയ, വിനീതമായ, യുക്തികളാൽ ചേർന്ന വാക്കുകൾ കേട്ട വീരനായ ഹനുമാൻ മറുപടിയായി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
5.56.15
देवि हर्यृक्षसैन्यानामीश्वरः प्लवतां वरः।
सुग्रीवः सत्त्वसम्पन्नस्तवार्थे कृतनिश्चयः ॥ ५.५६.१५ ॥
ദേവീ, വാനര ഋക്ഷ സേനകളുടെ നായകനും ചാടുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും ധൈര്യസമ്പന്നനുമായ സുഗ്രീവൻ നിന്റെ കാര്യത്തിനായി ദൃഢനിശ്ചയം ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
5.56.16
स वानरसहस्राणां कोटीभिरभिसंवृतः।
क्षिप्रमेष्यति वैदेहि सुग्रीवः प्लवगाधिपः ॥ ५.५६.१६ ॥
ആയിരക്കണക്കിന് വാനരന്മാരുടെ കോടികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അവൻ, വൈദേഹീ, വേഗത്തിൽ എത്തും — വാനരാധിപനായ സുഗ്രീവൻ.
5.56.17
तौ च वीरौ नरवरौ सहितौ रामलक्ष्मणौ।
आगम्य नगरीं लङ्कां सायकैर्विधमिष्यतः ॥ ५.५६.१७ ॥
ആ രണ്ടു വീരന്മാർ, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠരായ രാമനും ലക്ഷ്മണനും, ഒന്നിച്ചെത്തി ലങ്കാനഗരിയെ തങ്ങളുടെ അമ്പുകളാൽ നശിപ്പിക്കും.
5.56.18
सगणं राक्षसं हत्वा नचिराद् रघुनन्दनः।
त्वामादाय वरारोहे स्वां पुरीं प्रति यास्यति ॥ ५.५६.१८ ॥
സുന്ദരമായ അരക്കെട്ടുള്ളവളേ, രഘുനന്ദനനായ രാമൻ അധികം വൈകാതെ സൈന്യത്തോടുകൂടിയ രാക്ഷസനെ വധിച്ച് നിന്നെ കൂട്ടി തന്റെ പുരിയിലേക്ക് പോകും.
5.56.19
समाश्वसिहि भद्रं ते भव त्वं कालकाङ्क्षिणी।
क्षिप्रं द्रक्ष्यसि रामेण निहतं रावणं रणे ॥ ५.५६.१९ ॥
ധൈര്യമായിരിക്കൂ, നിനക്ക് മംഗളം ഉണ്ടാകട്ടെ. കാലത്തെ കാത്തിരിക്കൂ; വേഗം യുദ്ധത്തിൽ രാമനാൽ വധിക്കപ്പെട്ട രാവണനെ നീ കാണും.
5.56.20
निहते राक्षसेन्द्रे च सपुत्रामात्यबान्धवे।
त्वं समेष्यसि रामेण शशाङ्केनेव रोहिणी ॥ ५.५६.२० ॥
രാക്ഷസരാജാവ് പുത്രന്മാരും മന്ത്രിമാരും ബന്ധുക്കളുമൊത്ത് വധിക്കപ്പെട്ടാൽ, ചന്ദ്രനോടു രോഹിണി ചേരുന്നതുപോലെ നീ രാമനോടു ചേരും.
5.56.21
क्षिप्रमेष्यति काकुत्स्थो हर्यृक्षप्रवरैर्युतः।
यस्ते युधि विजित्यारीञ्छोकं व्यपनयिष्यति ॥ ५.५६.२१ ॥
വേഗം കാകുത്സ്ഥൻ രാമൻ വാനര-ഋക്ഷ വീരശ്രേഷ്ഠരോടൊപ്പം വരും; യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച് നിന്റെ ദുഃഖം നീക്കും.
5.56.22
एवमाश्वास्य वैदेहीं हनूमान् मारुतात्मजः।
गमनाय मतिं कृत्वा वैदेहीमभ्यवादयत् ॥ ५.५६.२२ ॥
ഇങ്ങനെ വൈദേഹിയെ ആശ്വസിപ്പിച്ച്, വായുപുത്രൻ ഹനുമാൻ പോകാൻ തീരുമാനിച്ച് വൈദേഹിയെ വണങ്ങി.
5.56.23
राक्षसान् प्रवरान् हत्वा नाम विश्राव्य चात्मनः।
समाश्वास्य च वैदेहीं दर्शयित्वा परं बलम् ॥ ५.५६.२३ ॥
ശ്രേഷ്ഠരായ രാക്ഷസരെ വധിച്ച്, എന്റെ പേര് പ്രഖ്യാപിച്ച്, വൈദേഹിയെ ആശ്വസിപ്പിച്ച്, എന്റെ പരമബലം കാട്ടി (ഞാൻ പോകും).
5.56.24
नगरीमाकुलां कृत्वा वञ्चयित्वा च रावणम्।
दर्शयित्वा बलं घोरं वैदेहीमभिवाद्य च ॥ ५.५६.२४ ॥
നഗരത്തെ കലക്കി, രാവണനെ വഞ്ചിച്ച്, ഭയങ്കരമായ ബലം കാട്ടി, വൈദേഹിയെ വണങ്ങി (ഞാൻ പോകും).
5.56.25
प्रतिगन्तुं मनश्चक्रे पुनर्मध्येन सागरम्।
ततः स कपिशार्दूलः स्वामिसंदर्शनोत्सुकः ॥ ५.५६.२५ ॥
അവൻ വീണ്ടും കടലിന്റെ മധ്യത്തിലൂടെ മടങ്ങാൻ മനസ്സുറപ്പിച്ചു. അപ്പോൾ ആ കപിശ്രേഷ്ഠൻ തന്റെ സ്വാമിയെ വീണ്ടും കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ നിന്നു.
5.56.26
आरुरोह गिरिश्रेष्ठमरिष्टमरिमर्दनः।
तुङ्गपद्मकजुष्टाभिर्नीलाभिर्वनराजिभिः ॥ ५.५६.२६ ॥
ശത്രുമർദ്ദനനായ അവൻ, ഉയർന്ന താമരപോലുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും നീല വനനിരകളോടു കൂടിയതുമായ പർവതശ്രേഷ്ഠമായ അരിഷ്ടത്തിൽ കയറി.
5.56.27
सोत्तरीयमिवाम्भोदैः शृङ्गान्तरविलम्बिभिः।
बोध्यमानमिव प्रीत्या दिवाकरकरैः शुभैः ॥ ५.५६.२७ ॥
ശൃംഗങ്ങൾക്കിടയിൽ തൂങ്ങുന്ന മേഘങ്ങളാൽ ഉത്തരീയം അണിഞ്ഞതുപോലെയും, സൂര്യന്റെ ശുഭകിരണങ്ങളാൽ സ്നേഹത്തോടെ ഉണർത്തപ്പെടുന്നതുപോലെയും അത് നിന്നു.
5.56.28
उन्मिषन्तमिवोद्धूतैर्लोचनैरिव धातुभिः।
तोयौघनिःस्वनैर्मन्द्रैः प्राधीतमिव पर्वतम् ॥ ५.५६.२८ ॥
ഉയർന്നുനിൽക്കുന്ന ധാതുരേഖകളാൽ കണ്ണു തുറക്കുന്നതുപോലെയും, ജലപ്രവാഹങ്ങളുടെ ഗംഭീര നാദത്താൽ പാരായണം ചെയ്യുന്നതുപോലെയും ആ പർവതം.
5.56.29
प्रगीतमिव विस्पष्टं नानाप्रस्रवणस्वनैः।
देवदारुभिरुद्धूतैरूर्ध्वबाहुमिव स्थितम् ॥ ५.५६.२९ ॥
പലവിധ നീരുറവകളുടെ നാദത്താൽ വ്യക്തമായി പാടുന്നതുപോലെയും, ഇളകുന്ന ദേവദാരുക്കളാൽ ഉയർത്തിയ കൈകളോടെ നിൽക്കുന്നതുപോലെയും.
5.56.30
प्रपातजलनिर्घोषैः प्राक्रुष्टमिव सर्वतः।
वेपमानमिव श्यामैः कम्पमानैः शरद्वनैः ॥ ५.५६.३० ॥
വീഴുന്ന ജലത്തിന്റെ ഘോഷത്താൽ എല്ലായിടത്തും ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ചുപറയുന്നതുപോലെയും, വിറയ്ക്കുന്ന ഇരുണ്ട ശരത്കാല വനങ്ങളാൽ വിറയ്ക്കുന്നതുപോലെയും.
5.56.31
वेणुभिर्मारुतोद्धूतैः कूजन्तमिव कीचकैः।
निःश्वसन्तमिवामर्षाद् घोरैराशीविषोत्तमैः ॥ ५.५६.३१ ॥
കാറ്റിൽ ഇളകുന്ന മുളകളാലും പൊള്ളയായ മുളകളാലും മുഴങ്ങുന്നതുപോലെയും, കോപത്താൽ നെടുവീർപ്പിടുന്നതുപോലെയും, ഭയങ്കരരായ ഉത്തമ സർപ്പങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതുപോലെയും ആയിരുന്നു.
5.56.32
नीहारकृतगम्भीरैर्ध्यायन्तमिव गह्वरैः।
मेघपादनिभैः पादैः प्रक्रान्तमिव सर्वतः ॥ ५.५६.३२ ॥
മഞ്ഞിനാൽ ആഴമുള്ള ഗുഹകളാൽ ധ്യാനിക്കുന്നതുപോലെയും, മേഘത്തിന്റെ അടിഭാഗം പോലുള്ള താഴ്വരകളാൽ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചതുപോലെയും ആയിരുന്നു.
5.56.33
जृम्भमाणमिवाकाशे शिखरैरभ्रमालिभिः।
कूटैश्च बहुधा कीर्णं शोभितं बहुकन्दरैः ॥ ५.५६.३३ ॥
ആകാശത്തിൽ കോട്ടുവായിടുന്നതുപോലെ, മേഘനിരകളണിഞ്ഞ ശിഖരങ്ങളാലും പലവിധ കൂടുകളാലും ചിതറിക്കിടന്ന്, പല ഗുഹകളാൽ ശോഭിച്ചിരുന്നു.
5.56.34
सालतालैश्च कर्णैश्च वंशैश्च बहुभिर्वृतम्।
लतावितानैर्विततैः पुष्पवद्भिरलंकृतम् ॥ ५.५६.३४ ॥
സാല, താല, കർണ മരങ്ങളാലും ഒട്ടേറെ മുളകളാലും ചുറ്റപ്പെട്ട്, പൂക്കളുള്ള വിരിഞ്ഞ വള്ളിമേലാപ്പുകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതായിരുന്നു.
5.56.35
नानामृगगणैः कीर्णं धातुनिष्यन्दभूषितम्।
बहुप्रस्रवणोपेतं शिलासंचयसंकटम् ॥ ५.५६.३५ ॥
പല തരം മൃഗക്കൂട്ടങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ്, ധാതുക്കളുടെ ഒഴുക്കുകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, പല നീരുറവകളോടുകൂടി, കല്ലുകൂമ്പാരങ്ങളാൽ ദുർഗമമായിരുന്നു.
5.56.36
महर्षियक्षगन्धर्वकिंनरोरगसेवितम्।
लतापादपसम्बाधं सिंहाधिष्ठितकन्दरम् ॥ ५.५६.३६ ॥
മഹർഷിമാർ, യക്ഷന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, കിന്നരന്മാർ, നാഗങ്ങൾ എന്നിവർ സേവിക്കുന്നതും, വള്ളികളും വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞതും, സിംഹങ്ങൾ വസിക്കുന്ന ഗുഹകളുള്ളതുമായിരുന്നു.
5.56.37
व्याघ्रादिभिः समाकीर्णं स्वादुमूलफलद्रुमम्।
आरुरोहानिलसुतः पर्वतं प्लवगोत्तमः ॥ ५.५६.३७ ॥
കടുവകൾ മുതലായവ നിറഞ്ഞ, മധുരമായ വേരുകളും ഫലങ്ങളുമുള്ള വൃക്ഷങ്ങളുള്ള ആ പർവതത്തിൽ വായുപുത്രനായ, വാനരോത്തമൻ കയറി.
5.56.38
रामदर्शनशीघ्रेण प्रहर्षेणाभिचोदितः।
तेन पादतलक्रान्ता रम्येषु गिरिसानुषु ॥ ५.५६.३८ ॥
രാമദർശനത്തിനുള്ള തിടുക്കത്താലും സന്തോഷത്താലും പ്രേരിതനായി, അവൻ കാലടിത്തലം കൊണ്ട് രമ്യമായ പർവതച്ചരിവുകളിൽ ചവിട്ടി.
5.56.39
सघोषाः समशीर्यन्त शिलाश्चूर्णीकृतास्ततः।
स तमारुह्य शैलेन्द्रं व्यवर्धत महाकपिः ॥ ५.५६.३९ ॥
ശബ്ദത്തോടെ പാറകൾ പൊടിഞ്ഞു ചിതറി. പിന്നെ ആ പർവതരാജനിൽ കയറി ആ മഹാവാനരൻ വളർന്നു.
5.56.40
दक्षिणादुत्तरं पारं प्रार्थयँल्लवणाम्भसः।
अधिरुह्य ततो वीरः पर्वतं पवनात्मजः ॥ ५.५६.४० ॥
ഉപ്പുകടലിന്റെ തെക്കുനിന്ന് വടക്കേ തീരത്തേക്ക് കടക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ആ വീരനായ വായുപുത്രൻ പർവതത്തിൽ കയറി.
5.56.41
ददर्श सागरं भीमं भीमोरगनिषेवितम्।
स मारुत इवाकाशं मारुतस्यात्मसम्भवः ॥ ५.५६.४१ ॥
ഭയങ്കരമായ കടൽ കണ്ടു; അത് ഭീകരസർപ്പങ്ങൾ വസിക്കുന്നതായിരുന്നു. കാറ്റിന്റെ സ്വരൂപത്തിൽ ജനിച്ച അവൻ, കാറ്റ് ആകാശത്തിലൂടെ പോകുന്നതുപോലെ (പോകാൻ ഒരുങ്ങി).
5.56.42
प्रपेदे हरिशार्दूलो दक्षिणादुत्तरां दिशम्।
स तदा पीडितस्तेन कपिना पर्वतोत्तमः ॥ ५.५६.४२ ॥
വാനരന്മാരിൽ സിംഹമായ ആ ഹരി തെക്കുനിന്ന് വടക്കോട്ടുള്ള ദിശയിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ ആ വാനരനാൽ പീഡിതമായ ആ ശ്രേഷ്ഠ പർവതം...
5.56.43
ररास विविधैर्भूतैः प्राविशद् वसुधातलम्।
कम्पमानैश्च शिखरैः पतद्भिरपि च द्रुमैः ॥ ५.५६.४३ ॥
വിവിധ ജീവികൾ അലറി; വിറയ്ക്കുന്ന ശിഖരങ്ങളോടും വീഴുന്ന വൃക്ഷങ്ങളോടും കൂടി അത് ഭൂതലത്തിലേക്ക് ആണ്ടുപോയി.
5.56.44
तस्योरुवेगोन्मथिताः पादपाः पुष्पशालिनः।
निपेतुर्भूतले भग्नाः शक्रायुधहता इव ॥ ५.५६.४४ ॥
അതിന്റെ മഹാവേഗത്താൽ പിഴുതെറിയപ്പെട്ട പൂമരങ്ങൾ ഒടിഞ്ഞ്, ഇന്ദ്രവജ്രമേറ്റവ പോലെ നിലത്ത് വീണു.
5.56.45
कन्दरोदरसंस्थानां पीडितानां महौजसाम्।
सिंहानां निनदो भीमो नभो भिन्दन् हि शुश्रुवे ॥ ५.५६.४५ ॥
ഗുഹകളിലും കൊക്കുകളിലും വസിക്കുന്ന, പീഡിതരായ മഹാശക്തരായ സിംഹങ്ങളുടെ ഭയങ്കരമായ ഗർജ്ജനം ആകാശത്തെ പിളർന്ന് കേട്ടു.
5.56.46
त्रस्तव्याविद्धवसना व्याकुलीकृतभूषणाः।
विद्याधर्यः समुत्पेतुः सहसा धरणीधरात् ॥ ५.५६.४६ ॥
ഭയത്താൽ വസ്ത്രങ്ങൾ അലങ്കോലപ്പെട്ടും ആഭരണങ്ങൾ ചിതറിയും പോയ വിദ്യാധരസ്ത്രീകൾ പെട്ടെന്ന് ആ പർവതത്തിൽനിന്ന് ഉയർന്നുപറന്നു.
5.56.47
अतिप्रमाणा बलिनो दीप्तजिह्वा महाविषाः।
निपीडितशिरोग्रीवा व्यवेष्टन्त महाहयः ॥ ५.५६.४७ ॥
അതിഭീമന്മാരും ബലവാന്മാരും ജ്വലിക്കുന്ന നാക്കുള്ളവരും മഹാവിഷമുള്ളവരുമായ വലിയ സർപ്പങ്ങൾ, തല കഴുത്തുകൾ ഞെരിഞ്ഞമർന്ന് അതിനെ ചുറ്റിപ്പിടിച്ചു.
5.56.48
किंनरोरगगन्धर्वयक्षविद्याधरास्तथा।
पीडितं तं नगवरं त्यक्त्वा गगनमास्थिताः ॥ ५.५६.४८ ॥
കിന്നരന്മാരും ഉരഗന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും യക്ഷന്മാരും വിദ്യാധരന്മാരും ആ പീഡിതമായ ശ്രേഷ്ഠപർവതത്തെ വിട്ട് ആകാശത്ത് നിലയുറപ്പിച്ചു.
5.56.49
स च भूमिधरः श्रीमान् बलिना तेन पीडितः।
सवृक्षशिखरोदग्रः प्रविवेश रसातलम् ॥ ५.५६.४९ ॥
ആ ശ്രീമാനായ പർവതം, ആ ബലവാന്റെ മർദ്ദനത്താൽ പീഡിതമായി, വൃക്ഷങ്ങളും ശിഖരങ്ങളുമായി ഉയർന്നിരുന്നിട്ടും, രസാതലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
5.56.50
दशयोजनविस्तारस्त्रिंशद्योजनमुच्छ्रितः।
धरण्यां समतां यातः स बभूव धराधरः ॥ ५.५६.५० ॥
പത്തു യോജന വീതിയും മുപ്പതു യോജന ഉയരവുമുള്ള ആ പർവതം ഭൂമിയോടു സമമായി; അത് ധരാധരമായി.
5.56.51
स लिलङ्घयिषुर्भीमं सलीलं लवणार्णवम्।
कल्लोलास्फालवेलान्तमुत्पपात नभो हरिः ॥ ५.५६.५१ ॥
ഭയങ്കരമായ ലവണസമുദ്രം ലീലയായി കടക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച അവൻ, തിരകൾ അടിക്കുന്ന തീരത്തോളമെത്തി, വാനരനായ ഹരി ആകാശത്തേക്ക് കുതിച്ചു.