Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 5.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.57.1
आप्लुत्य च महावेगः पक्षवानिव पर्वतः।
भुजङ्गयक्षगन्धर्वप्रबुद्धकमलोत्पलम् ॥ ५.५७.१ ॥
Saltando con gran velocidad, como una montaña alada, se elevó sobre el lugar donde los loto y los nenúfares eran despertados por serpientes, yakṣas y gandharvas.
5.57.2
स चन्द्रकुमुदं रम्यं सार्ककारण्डवं शुभम्।
तिष्यश्रवणकादम्बमभ्रशैवलशाद्वलम् ॥ ५.५७.२ ॥
Por el cielo, hermoso con la luna y los nenúfares lunares, auspicioso con el sol y los patos kāraṇḍava, con las estrellas Tiṣya y Śravaṇa y las aves kādamba, y con musgo de nubes y prados de hierba, avanzó.
5.57.3
पुनर्वसुमहामीनं लोहिताङ्गमहाग्रहम्।
ऐरावतमहाद्वीपं स्वातीहंसविलासितम् ॥ ५.५७.३ ॥
En el cielo con el gran pez de Punarvasu, el gran planeta Lohitāṅga (Marte), la gran isla Airāvata y los cisnes de Svātī jugando.
5.57.4
वातसंघातजालोर्मिचन्द्रांशुशिशिराम्बुमत्।
हनूमानपरिश्रान्तः पुप्लुवे गगनार्णवम् ॥ ५.५७.४ ॥
Hanumān, sin cansarse, atravesó el océano del cielo, cuyas aguas eran frescas con los rayos de la luna y cuyas olas eran como una red de vientos reunidos.
5.57.5
ग्रसमान इवाकाशं ताराधिपमिवोल्लिखन्।
हरन्निव सनक्षत्रं गगनं सार्कमण्डलम् ॥ ५.५७.५ ॥
Como si tragara el cielo, rozando al señor de las estrellas (la luna), y arrebatando el cielo con sus estrellas y el disco del sol.
5.57.6
अपारमपरिश्रान्तश्चाम्बुधिं समगाहत।
हनूमान् मेघजालानि विकर्षन्निव गच्छति ॥ ५.५७.६ ॥
Hanumān, infinito e incansable, se sumergió en el océano y lo cruzó, avanzando como si apartara las redes de nubes.
5.57.7
पाण्डुरारुणवर्णानि नीलमाञ्जिष्ठकानि च।
हरितारुणवर्णानि महाभ्राणि चकाशिरे ॥ ५.५७.७ ॥
Grandes nubes de color pálido y rojizo, azul oscuro y rojo de granza, y verdes y rojizas, resplandecieron.
5.57.8
प्रविशन्नभ्रजालानि निष्क्रमंश्च पुनः पुनः।
प्रकाशश्चाप्रकाशश्च चन्द्रमा इव दृश्यते ॥ ५.५७.८ ॥
Entrando en los grupos de nubes y saliendo una y otra vez, visible y oculto a la vez, era visto como la luna.
5.57.9
विविधाभ्रघनापन्नगोचरो धवलाम्बरः।
दृश्यादृश्यतनुर्वीरस्तथा चन्द्रायतेऽम्बरे ॥ ५.५७.९ ॥
Moviéndose entre las diversas y densas nubes, aquel héroe vestido de blanco, con un cuerpo visible e invisible, brillaba en el cielo como la luna.
5.57.10
तार्क्ष््यायमाणो गगने स बभौ वायुनन्दनः।
दारयन् मेघवृन्दानि निष्पतंश्च पुनः पुनः ॥ ५.५७.१० ॥
Como Garuḍa en el cielo brilló el hijo del dios del viento, desgarrando las masas de nubes y lanzándose fuera de ellas una y otra vez.
5.57.11
नदन् नादेन महता मेघस्वनमहास्वनः।
प्रवरान् राक्षसान् हत्वा नाम विश्राव्य चात्मनः ॥ ५.५७.११ ॥
Rugiendo con un gran estruendo semejante al trueno de las nubes, habiendo dado muerte a los más principales rākṣasas y proclamado su nombre.
5.57.12
आकुलां नगरीं कृत्वा व्यथयित्वा च रावणम्।
अर्दयित्वा महावीरान् वैदेहीमभिवाद्य च ॥ ५.५७.१२ ॥
Habiendo sumido la ciudad en la confusión, aterrorizado a Rāvaṇa, atormentado a los grandes guerreros y saludado con reverencia a Vaidehī.
5.57.13
आजगाम महातेजाः पुनर्मध्येन सागरम्।
पर्वतेन्द्रं सुनाभं च समुपस्पृश्य वीर्यवान् ॥ ५.५७.१३ ॥
El de gran esplendor y valor volvió a atravesar el océano por el centro, y tras tocar al señor de las montañas Sunābha, avanzó.
5.57.14
ज्यामुक्त इव नाराचो महावेगोऽभ्युपागमत्।
स किंचिदारात् सम्प्राप्तः समालोक्य महागिरिम् ॥ ५.५७.१४ ॥
Como una flecha lanzada desde el arco, con gran velocidad se acercó; habiendo visto de lejos la gran montaña, llegó a ella.
5.57.15
महेन्द्रं मेघसंकाशं ननाद स महाकपिः।
स पूरयामास कपिर्दिशो दश समन्ततः ॥ ५.५७.१५ ॥
Sobre la gran montaña Mahendra, semejante a una nube, aquel gran mono rugió; el mono llenó las diez direcciones por todos lados.
5.57.16
नदन् नादेन महता मेघस्वनमहास्वनः।
स तं देशमनुप्राप्तः सुहृद्दर्शनलालसः ॥ ५.५७.१६ ॥
Rugiendo con un gran sonido semejante al trueno de las nubes, ansioso por ver a sus amigos, llegó a aquel lugar.
5.57.17
ननाद सुमहानादं लाङ्गूलं चाप्यकम्पयत्।
तस्य नानद्यमानस्य सुपर्णाचरिते पथि ॥ ५.५७.१७ ॥
Rugió con un rugido muy grande y también sacudió su cola; mientras rugía por aquel camino que recorren los Suparṇas (aves),
5.57.18
फलतीवास्य घोषेण गगनं सार्कमण्डलम्।
ये तु तत्रोत्तरे कूले समुद्रस्य महाबलाः ॥ ५.५७.१८ ॥
Con su rugido parecía que el cielo, junto con el disco del sol, se rajaba. Y allí, en la orilla norte del océano, aquellos poderosos—
5.57.19
पूर्वं संविष्ठिताः शूरा वायुपुत्रदिदृक्षवः।
महतो वायुनुन्नस्य तोयदस्येव निःस्वनम्।
शुश्रुवुस्ते तदा घोषमूरुवेगं हनूमतः ॥ ५.५७.१९ ॥
Los valientes monos, ya sentados y deseosos de ver al hijo del Viento, oyeron entonces aquel estruendo semejante al de una gran nube empujada por el viento: el clamor nacido del impulso de los muslos de Hanumān.
5.57.20
ते दीनमनसः सर्वे शुश्रुवुः काननौकसः।
वानरेन्द्रस्य निर्घोषं पर्जन्यनिनदोपमम् ॥ ५.५७.२० ॥
Todos aquellos monos habitantes del bosque, con el ánimo abatido, oyeron el rugido del señor de los monos, semejante al trueno de una nube de lluvia.
5.57.21
निशम्य नदतो नादं वानरास्ते समन्ततः।
बभूवुरुत्सुकाः सर्वे सुहृद्दर्शनकाङ्क्षिणः ॥ ५.५७.२१ ॥
Al oír el rugido de aquel, todos los monos, ansiosos desde todas partes, anhelaron ver a sus amigos.
5.57.22
जाम्बवान् स हरिश्रेष्ठः प्रीतिसंहृष्टमानसः।
उपामन्त्र्य हरीन् सर्वानिदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.५७.२२ ॥
Jāmbavān, el mejor de los monos, con la mente colmada de afecto y alegría, se dirigió a todos los monos y dijo estas palabras.
5.57.23
सर्वथा कृतकार्योऽसौ हनूमान् नात्र संशयः।
न ह्यस्याकृतकार्यस्य नाद एवंविधो भवेत् ॥ ५.५७.२३ ॥
Hanumān ha cumplido su misión de todas las maneras; no hay duda. El rugido de quien no ha cumplido su misión no podría ser así.
5.57.24
तस्य बाहूरुवेगं च निनादं च महात्मनः।
निशम्य हरयो हृष्टाः समुत्पेतुर्यतस्ततः ॥ ५.५७.२४ ॥
Al oír el ímpetu de los brazos y muslos de aquel de alma grande y su rugido, los monos, llenos de alegría, saltaron de un lado a otro.
5.57.25
ते नगाग्रान्नगाग्राणि शिखराच्छिखराणि च।
प्रहृष्टाः समपद्यन्त हनूमन्तं दिदृक्षवः ॥ ५.५७.२५ ॥
Llenos de alegría y deseosos de ver a Hanumān, saltaron de la cima de una montaña a otra, de pico en pico.
5.57.26
ते प्रीताः पादपाग्रेषु गृह्य शाखामवस्थिताः।
वासांसि च प्रकाशानि समाविध्यन्त वानराः ॥ ५.५७.२६ ॥
Complacidos, los monos se mantenían en las copas de los árboles, sujetando ramas, y agitaban sus vestidos brillantes.
5.57.27
गिरिगह्वरसंलीनो यथा गर्जति मारुतः।
एवं जगर्ज बलवान् हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ५.५७.२७ ॥
Como el viento oculto en una cueva de montaña ruge, así rugió el poderoso Hanumān, hijo del Viento.
5.57.28
तमभ्रघनसंकाशमापतन्तं महाकपिम्।
दृष्ट्वा ते वानराः सर्वे तस्थुः प्राञ्जलयस्तदा ॥ ५.५७.२८ ॥
Al ver descender al gran mono como una densa nube, todos los monos se quedaron de pie con las palmas juntas.
5.57.29
ततस्तु वेगवान् वीरो गिरेर्गिरिनिभः कपिः।
निपपात गिरेस्तस्य शिखरे पादपाकुले ॥ ५.५७.२९ ॥
Entonces el veloz héroe, el mono semejante a una montaña, cayó sobre la cima de aquella montaña cubierta de árboles.
5.57.30
हर्षेणापूर्यमाणोऽसौ रम्ये पर्वतनिर्झरे।
छिन्नपक्ष इवाकाशात् पपात धरणीधरः ॥ ५.५७.३० ॥
Lleno de alegría, cayó del cielo cerca de un hermoso arroyo de montaña, como una montaña a la que le cortaron las alas.
5.57.31
ततस्ते प्रीतमनसः सर्वे वानरपुङ्गवाः।
हनूमन्तं महात्मानं परिवार्योपतस्थिरे ॥ ५.५७.३१ ॥
Entonces todos los mejores monos, con el ánimo alegre, rodearon al magnánimo Hanumān y se colocaron junto a él.
5.57.32
परिवार्य च ते सर्वे परां प्रीतिमुपागताः।
प्रहृष्टवदनाः सर्वे तमागतमुपागमन् ॥ ५.५७.३२ ॥
Rodeándolo, todos alcanzaron la suprema alegría; con rostros alegres, todos se acercaron a él, que había regresado.
5.57.33
उपायनानि चादाय मूलानि च फलानि च।
प्रत्यर्चयन् हरिश्रेष्ठं हरयो मारुतात्मजम् ॥ ५.५७.३३ ॥
Tomando ofrendas de raíces y frutos, los monos honraron a su vez al mejor de los monos, el hijo del Viento.
5.57.34
विनेदुर्मुदिताः केचित् केचित् किलकिलां तथा।
हृष्टाः पादपशाखाश्च आनिन्युर्वानरर्षभाः ॥ ५.५७.३४ ॥
Unos rugieron de alegría y otros dieron gritos de júbilo; los mejores monos, exultantes, trajeron ramas de árboles.
5.57.35
हनूमांस्तु गुरून् वृद्धाञ्जाम्बवत्प्रमुखांस्तदा।
कुमारमङ्गदं चैव सोऽवन्दत महाकपिः ॥ ५.५७.३५ ॥
Entonces Hanumān, el gran mono, se inclinó ante los ancianos encabezados por Jāmbavān y ante el joven príncipe Aṅgada.
5.57.36
स ताभ्यां पूजितः पूज्यः कपिभिश्च प्रसादितः।
दृष्टा देवीति विक्रान्तः संक्षेपेण न्यवेदयत् ॥ ५.५७.३६ ॥
Honrado por aquellos dos y alegrado por los monos, el digno y valiente Hanumān informó brevemente: 'He visto a la diosa.'
5.57.37
निषसाद च हस्तेन गृहीत्वा वालिनः सुतम्।
रमणीये वनोद्देशे महेन्द्रस्य गिरेस्तदा ॥ ५.५७.३७ ॥
Entonces, tomando de la mano al hijo de Vālin, se sentó en una región boscosa y deliciosa del monte Mahendra.
5.57.38
हनूमानब्रवीत् पृष्टस्तदा तान् वानरर्षभान्।
अशोकवनिकासंस्था दृष्टा सा जनकात्मजा ॥ ५.५७.३८ ॥
Preguntado, Hanumān habló a aquellos toros de los vānaras: «La hija de Janaka, que habita en el bosque de Aśoka, ha sido vista.»
5.57.39
रक्ष्यमाणा सुघोराभी राक्षसीभिरनिन्दिता।
एकवेणीधरा बाला रामदर्शनलालसा ॥ ५.५७.३९ ॥
Custodiada por rākṣasīs muy terribles, la intachable lleva una sola trenza y anhela ver a Rāma.
5.57.40
उपवासपरिश्रान्ता मलिना जटिला कृशा।
ततो दृष्टेति वचनं महार्थममृतोपमम् ॥ ५.५७.४० ॥
Agotada por el ayuno, sucia, de cabello enmarañado y demacrada; entonces estas palabras, «ha sido vista», de gran sentido y semejantes al néctar—
5.57.41
निशम्य मारुतेः सर्वे मुदिता वानराभवन्।
क्ष्वेडन्त्यन्ये नदन्त्यन्ये गर्जन्त्यन्ये महाबलाः ॥ ५.५७.४१ ॥
Al oír las palabras de Māruti, todos los vānaras se regocijaron; unos rugieron, otros gritaron y otros, poderosos, tronaron.
5.57.42
चक्रुः किलकिलामन्ये प्रतिगर्जन्ति चापरे।
केचिदुच्छ्रितलाङ्गूलाः प्रहृष्टाः कपिकुञ्जराः ॥ ५.५७.४२ ॥
Unos hicieron el clamor kilakila, otros rugieron en respuesta, y algunos elefantes de los monos, con las colas levantadas, se alegraron.
5.57.43
आयताञ्चितदीर्घाणि लाङ्गूलानि प्रविव्यधुः।
अपरे तु हनूमन्तं श्रीमन्तं वानरोत्तमम् ॥ ५.५७.४३ ॥
Unos agitaron con fuerza sus largas, curvadas y extendidas colas, mientras otros miraban al resplandeciente mejor de los monos, Hanumān.
5.57.44
आप्लुत्य गिरिशृङ्गेषु संस्पृशन्ति स्म हर्षिताः।
उक्तवाक्यं हनूमन्तमङ्गदस्तु तदाब्रवीत् ॥ ५.५७.४४ ॥
Saltando de alegría sobre las cumbres de las montañas, tocaron a Hanumān; entonces Aṅgada, que había hablado antes, le dijo a Hanumān:
5.57.45
सर्वेषां हरिवीराणां मध्ये वाचमनुत्तमाम्।
सत्त्वे वीर्ये न ते कश्चित् समो वानर विद्यते ॥ ५.५७.४५ ॥
Entre todos los heroicos monos, tus palabras son incomparables; oh mono, nadie es igual a ti en valor y coraje.
5.57.46
यदवप्लुत्य विस्तीर्णं सागरं पुनरागतः।
जीवितस्य प्रदाता नस्त्वमेको वानरोत्तम ॥ ५.५७.४६ ॥
Tras saltar por el vasto océano y regresar, tú solo, oh mejor de los monos, eres quien nos da la vida.
5.57.47
त्वत्प्रसादात् समेष्यामः सिद्धार्था राघवेण ह।
अहो स्वामिनि ते भक्तिरहो वीर्यमहो धृतिः ॥ ५.५७.४७ ॥
Por tu gracia nos reuniremos con Rāghava con nuestra misión cumplida. ¡Ah, qué devoción por tu señor! ¡Ah, qué valor! ¡Ah, qué firmeza!
5.57.48
दिष्ट्या दृष्टा त्वया देवी रामपत्नी यशस्विनी।
दिष्ट्या त्यक्ष्यति काकुत्स्थः शोकं सीतावियोगजम् ॥ ५.५७.४८ ॥
Por fortuna has visto a la gloriosa diosa, esposa de Rāma; por fortuna Kākutstha abandonará el dolor nacido de la separación de Sītā.
5.57.49
ततोऽङ्गदं हनूमन्तं जाम्बवन्तं च वानराः।
परिवार्य प्रमुदिता भेजिरे विपुलाः शिलाः ॥ ५.५७.४९ ॥
Entonces los monos, alegres, rodeando a Aṅgada, Hanumān y Jāmbavān, se acomodaron en las amplias rocas.
5.57.50
उपविष्टा गिरेस्तस्य शिलासु विपुलासु ते।
श्रोतुकामाः समुद्रस्य लङ्घनं वानरोत्तमाः ॥ ५.५७.५० ॥
Sentados sobre las amplias rocas de aquella montaña, aquellos mejores de los monos deseaban oír sobre el cruce del océano.
5.57.51
दर्शनं चापि लङ्कायाः सीताया रावणस्य च।
तस्थुः प्राञ्जलयः सर्वे हनूमद्वदनोन्मुखाः ॥ ५.५७.५१ ॥
Para oír del ver a Laṅkā, a Sītā y a Rāvaṇa, todos se quedaron de pie con las manos juntas, vueltos hacia el rostro de Hanumān.
5.57.52
तस्थौ तत्राङ्गदः श्रीमान् वानरैर्बहुभिर्वृतः।
उपास्यमानो विबुधैर्दिवि देवपतिर्यथा ॥ ५.५७.५२ ॥
Allí se encontraba el glorioso Aṅgada, rodeado de muchos monos, atendido como el señor de los dioses es atendido por los dioses en el cielo.
5.57.53
हनूमता कीर्तिमता यशस्विना
तथाङ्गदेनाङ्गदनद्धबाहुना।
मुदा तदाध्यासितमुन्नतं मह-
न्महीधराग्रं ज्वलितं श्रियाभवत् ॥ ५.५७.५३ ॥
Aquella elevada cumbre de la gran montaña, ocupada con alegría por el renombrado y glorioso Hanumān y por Aṅgada de brazos ceñidos con brazaletes, resplandeció ardiente de esplendor.