ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 5.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.57.1
आप्लुत्य च महावेगः पक्षवानिव पर्वतः।
भुजङ्गयक्षगन्धर्वप्रबुद्धकमलोत्पलम् ॥ ५.५७.१ ॥
ਮਹਾਵੇਗ ਨਾਲ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ, ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ, ਨਾਗਾਂ, ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖਿੜਾਏ ਕਮਲਾਂ ਤੇ ਨੀਲਕਮਲਾਂ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਉਹ ਉੱਡ ਗਿਆ।
5.57.2
स चन्द्रकुमुदं रम्यं सार्ककारण्डवं शुभम्।
तिष्यश्रवणकादम्बमभ्रशैवलशाद्वलम् ॥ ५.५७.२ ॥
ਚੰਦਰਮਾ ਤੇ ਕੁਮੁਦ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਕਾਰੰਡਵ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭ, ਤਿਸ਼ਯ ਤੇ ਸ਼ਰਵਣ ਤਾਰਿਆਂ ਤੇ ਕਾਦੰਬ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਕਾਈ ਤੇ ਘਾਹ ਵਾਲੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਚਲਿਆ।
5.57.3
पुनर्वसुमहामीनं लोहिताङ्गमहाग्रहम्।
ऐरावतमहाद्वीपं स्वातीहंसविलासितम् ॥ ५.५७.३ ॥
ਪੁਨਰਵਸੂ ਦਾ ਮਹਾਮੀਨ, ਲੋਹਿਤਾਂਗ (ਮੰਗਲ) ਮਹਾਗ੍ਰਹ, ਐਰਾਵਤ ਮਹਾਦੀਪ ਅਤੇ ਸਵਾਤੀ-ਹੰਸਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰੀੜਾ ਵਾਲੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ।
5.57.4
वातसंघातजालोर्मिचन्द्रांशुशिशिराम्बुमत्।
हनूमानपरिश्रान्तः पुप्लुवे गगनार्णवम् ॥ ५.५७.४ ॥
ਹਵਾਵਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਰਗੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਗਗਨ-ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਹਨੂਮਾਨ ਬਿਨਾਂ ਥਕੇਵੇਂ ਦੇ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ।
5.57.5
ग्रसमान इवाकाशं ताराधिपमिवोल्लिखन्।
हरन्निव सनक्षत्रं गगनं सार्कमण्डलम् ॥ ५.५७.५ ॥
ਮਾਨੋ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਚੰਦਰਮਾ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਨਛੱਤਰਾਂ ਤੇ ਸੂਰਜ-ਮੰਡਲ ਸਮੇਤ ਗਗਨ ਨੂੰ ਹਰ ਰਹੇ ਹੋਣ।
5.57.6
अपारमपरिश्रान्तश्चाम्बुधिं समगाहत।
हनूमान् मेघजालानि विकर्षन्निव गच्छति ॥ ५.५७.६ ॥
ਅਪਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਥਕੇ ਹਨੂਮਾਨ ਡੁਬਕੀ ਲਾ ਕੇ ਪਾਰ ਹੋ ਗਏ; ਮੇਘਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਹਟਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਤੁਰ ਰਹੇ ਸਨ।
5.57.7
पाण्डुरारुणवर्णानि नीलमाञ्जिष्ठकानि च।
हरितारुणवर्णानि महाभ्राणि चकाशिरे ॥ ५.५७.७ ॥
ਚਿੱਟੇ-ਲਾਲ, ਨੀਲੇ-ਮਾਂਜਿਸ਼ਟ ਅਤੇ ਹਰੇ-ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਚਮਕ ਉੱਠੇ।
5.57.8
प्रविशन्नभ्रजालानि निष्क्रमंश्च पुनः पुनः।
प्रकाशश्चाप्रकाशश्च चन्द्रमा इव दृश्यते ॥ ५.५७.८ ॥
ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਵੜਦੇ ਅਤੇ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੇ, ਕਦੇ ਦਿਸਦੇ ਕਦੇ ਛੁਪਦੇ, ਉਹ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ।
5.57.9
विविधाभ्रघनापन्नगोचरो धवलाम्बरः।
दृश्यादृश्यतनुर्वीरस्तथा चन्द्रायतेऽम्बरे ॥ ५.५७.९ ॥
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਘਣੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਚਰਦਾ, ਚਿੱਟੇ ਵਸਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਵੀਰ, ਦਿਸਦੇ ਅਤੇ ਅਲੋਪ ਹੁੰਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਿਆ।
5.57.10
तार्क्ष््यायमाणो गगने स बभौ वायुनन्दनः।
दारयन् मेघवृन्दानि निष्पतंश्च पुनः पुनः ॥ ५.५७.१० ॥
ਗਰੁੜ ਵਾਂਗ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂਪੁੱਤਰ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਏ; ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰਦੇ ਅਤੇ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰਦੇ।
5.57.11
नदन् नादेन महता मेघस्वनमहास्वनः।
प्रवरान् राक्षसान् हत्वा नाम विश्राव्य चात्मनः ॥ ५.५७.११ ॥
ਮੇਘ-ਗਰਜਣ ਵਰਗੀ ਮਹਾਂ-ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਗਰਜਦੇ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਐਲਾਨ ਕੇ।
5.57.12
आकुलां नगरीं कृत्वा व्यथयित्वा च रावणम्।
अर्दयित्वा महावीरान् वैदेहीमभिवाद्य च ॥ ५.५७.१२ ॥
ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਵਿਆਕੁਲ ਕਰਕੇ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਭੈਭੀਤ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਂਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜਤ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ।
5.57.13
आजगाम महातेजाः पुनर्मध्येन सागरम्।
पर्वतेन्द्रं सुनाभं च समुपस्पृश्य वीर्यवान् ॥ ५.५७.१३ ॥
ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਵੀਰਜਵਾਨ ਉਹ ਫਿਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਆਏ ਅਤੇ ਪਰਬਤਰਾਜ ਸੁਨਾਭ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
5.57.14
ज्यामुक्त इव नाराचो महावेगोऽभ्युपागमत्।
स किंचिदारात् सम्प्राप्तः समालोक्य महागिरिम् ॥ ५.५७.१४ ॥
ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ ਤੀਰ ਵਾਂਗ ਮਹਾਵੇਗ ਨਾਲ ਉਹ ਨੇੜੇ ਆਏ; ਦੂਰੋਂ ਉਸ ਮਹਾਪਰਬਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ।
5.57.15
महेन्द्रं मेघसंकाशं ननाद स महाकपिः।
स पूरयामास कपिर्दिशो दश समन्ततः ॥ ५.५७.१५ ॥
ਮੇਘ ਵਰਗੇ ਉਸ ਮਹੇਂਦਰ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਉਸ ਮਹਾਕਪੀ ਨੇ ਗਰਜਨਾ ਕੀਤੀ; ਉਸ ਕਪੀ ਨੇ ਦਸੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਭਰ ਦਿੱਤਾ।
5.57.16
नदन् नादेन महता मेघस्वनमहास्वनः।
स तं देशमनुप्राप्तः सुहृद्दर्शनलालसः ॥ ५.५७.१६ ॥
ਮੇਘ-ਗਰਜਨਾ ਵਰਗੀ ਮਹਾਨ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਉਹ ਉਸ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚੇ।
5.57.17
ननाद सुमहानादं लाङ्गूलं चाप्यकम्पयत्।
तस्य नानद्यमानस्य सुपर्णाचरिते पथि ॥ ५.५७.१७ ॥
ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗਰਜਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੂਛ ਵੀ ਹਿਲਾਈ; ਗਰੁੜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ,
5.57.18
फलतीवास्य घोषेण गगनं सार्कमण्डलम्।
ये तु तत्रोत्तरे कूले समुद्रस्य महाबलाः ॥ ५.५७.१८ ॥
ਉਸ ਦੀ ਗਰਜਨਾ ਨਾਲ ਸੂਰਜ-ਮੰਡਲ ਸਮੇਤ ਅਸਮਾਨ ਜਿਵੇਂ ਫਟ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਜੋ ਮਹਾਬਲੀ ਸਨ—
5.57.19
पूर्वं संविष्ठिताः शूरा वायुपुत्रदिदृक्षवः।
महतो वायुनुन्नस्य तोयदस्येव निःस्वनम्।
शुश्रुवुस्ते तदा घोषमूरुवेगं हनूमतः ॥ ५.५७.१९ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸੂਰਵੀਰ ਬਾਂਦਰ, ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਧੱਕੇ ਹੋਏ ਮਹਾਂ ਮੇਘ ਦੀ ਗਰਜ ਵਰਗੀ ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਉਦੋਂ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ — ਹਨੂਮਾਨ ਦੀਆਂ ਪੱਟਾਂ ਦੇ ਵੇਗ ਤੋਂ ਉੱਠਿਆ ਉਹ ਘੋਸ਼।
5.57.20
ते दीनमनसः सर्वे शुश्रुवुः काननौकसः।
वानरेन्द्रस्य निर्घोषं पर्जन्यनिनदोपमम् ॥ ५.५७.२० ॥
ਉਦਾਸ ਮਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਬਨਵਾਸੀ ਬਾਂਦਰ ਵਾਨਰਰਾਜ ਦੀ ਮੇਘ-ਗਰਜ ਵਰਗੀ ਉਹ ਗਰਜਨਾ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ।
5.57.21
निशम्य नदतो नादं वानरास्ते समन्ततः।
बभूवुरुत्सुकाः सर्वे सुहृद्दर्शनकाङ्क्षिणः ॥ ५.५७.२१ ॥
ਗਰਜਦੇ ਉਸ ਦੀ ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਬਾਂਦਰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਉੱਠੇ; ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।
5.57.22
जाम्बवान् स हरिश्रेष्ठः प्रीतिसंहृष्टमानसः।
उपामन्त्र्य हरीन् सर्वानिदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.५७.२२ ॥
ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਜਾਂਬਵਾਨ, ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।
5.57.23
सर्वथा कृतकार्योऽसौ हनूमान् नात्र संशयः।
न ह्यस्याकृतकार्यस्य नाद एवंविधो भवेत् ॥ ५.५७.२३ ॥
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਜਿਸਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਨਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਉਸਦੀ ਗਰਜ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।
5.57.24
तस्य बाहूरुवेगं च निनादं च महात्मनः।
निशम्य हरयो हृष्टाः समुत्पेतुर्यतस्ततः ॥ ५.५७.२४ ॥
ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਪੱਟਾਂ ਦਾ ਵੇਗ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਗਰਜ ਸੁਣ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਬਾਂਦਰ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਉੱਛਲ ਪਏ।
5.57.25
ते नगाग्रान्नगाग्राणि शिखराच्छिखराणि च।
प्रहृष्टाः समपद्यन्त हनूमन्तं दिदृक्षवः ॥ ५.५७.२५ ॥
ਉਹ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪਰਬਤ-ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਪਰਬਤ-ਚੋਟੀ ਤੇ, ਇੱਕ ਸਿਖਰ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸਿਖਰ ਤੇ ਗਏ।
5.57.26
ते प्रीताः पादपाग्रेषु गृह्य शाखामवस्थिताः।
वासांसि च प्रकाशानि समाविध्यन्त वानराः ॥ ५.५७.२६ ॥
ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ ਵਾਨਰ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਤੇ ਟਹਿਣੀਆਂ ਫੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਚਮਕਦੇ ਕੱਪੜੇ ਹਿਲਾਏ।
5.57.27
गिरिगह्वरसंलीनो यथा गर्जति मारुतः।
एवं जगर्ज बलवान् हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ५.५७.२७ ॥
ਜਿਵੇਂ ਪਰਬਤ ਦੀ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲੁਕੀ ਹਵਾ ਗਰਜਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਬਲਵਾਨ ਪਵਨ-ਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਗਰਜਿਆ।
5.57.28
तमभ्रघनसंकाशमापतन्तं महाकपिम्।
दृष्ट्वा ते वानराः सर्वे तस्थुः प्राञ्जलयस्तदा ॥ ५.५७.२८ ॥
ਸੰਘਣੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਉੱਤਰਦੇ ਉਸ ਮਹਾਕਪੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।
5.57.29
ततस्तु वेगवान् वीरो गिरेर्गिरिनिभः कपिः।
निपपात गिरेस्तस्य शिखरे पादपाकुले ॥ ५.५७.२९ ॥
ਫਿਰ ਵੇਗਵਾਨ ਵੀਰ ਕਪੀ, ਪਰਬਤ ਵਰਗਾ ਉਹ, ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਸ ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਉਤਰਿਆ।
5.57.30
हर्षेणापूर्यमाणोऽसौ रम्ये पर्वतनिर्झरे।
छिन्नपक्ष इवाकाशात् पपात धरणीधरः ॥ ५.५७.३० ॥
ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਉਹ, ਸੁੰਦਰ ਪਰਬਤੀ ਝਰਨੇ ਕੋਲ, ਕੱਟੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
5.57.31
ततस्ते प्रीतमनसः सर्वे वानरपुङ्गवाः।
हनूमन्तं महात्मानं परिवार्योपतस्थिरे ॥ ५.५७.३१ ॥
ਫਿਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਨਰ ਮਹਾਤਮਾ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਉਸ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।
5.57.32
परिवार्य च ते सर्वे परां प्रीतिमुपागताः।
प्रहृष्टवदनाः सर्वे तमागतमुपागमन् ॥ ५.५७.३२ ॥
ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਘੇਰ ਕੇ ਪਰਮ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਪਾਈ; ਖਿੜੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਵਾਪਸ ਆਏ ਉਸ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ।
5.57.33
उपायनानि चादाय मूलानि च फलानि च।
प्रत्यर्चयन् हरिश्रेष्ठं हरयो मारुतात्मजम् ॥ ५.५७.३३ ॥
ਕੰਦ-ਮੂਲ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਲੈ ਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਵਾਨਰ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪਵਨ-ਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
5.57.34
विनेदुर्मुदिताः केचित् केचित् किलकिलां तथा।
हृष्टाः पादपशाखाश्च आनिन्युर्वानरर्षभाः ॥ ५.५७.३४ ॥
ਕੁਝ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਗਰਜੇ, ਕੁਝ ਨੇ ਕਿਲਕਿਲਾਹਟ ਕੀਤੀ; ਹਰਸ਼ਿਤ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਨਰ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਲਿਆਏ।
5.57.35
हनूमांस्तु गुरून् वृद्धाञ्जाम्बवत्प्रमुखांस्तदा।
कुमारमङ्गदं चैव सोऽवन्दत महाकपिः ॥ ५.५७.३५ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਕਪੀ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਜਾਮਵੰਤ ਆਦਿ ਬਜ਼ੁਰਗ ਗੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਕੁਮਾਰ ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
5.57.36
स ताभ्यां पूजितः पूज्यः कपिभिश्च प्रसादितः।
दृष्टा देवीति विक्रान्तः संक्षेपेण न्यवेदयत् ॥ ५.५७.३६ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪੂਜਨੀਕ ਬਲਵਾਨ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ 'ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ' ਇਹ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ।
5.57.37
निषसाद च हस्तेन गृहीत्वा वालिनः सुतम्।
रमणीये वनोद्देशे महेन्द्रस्य गिरेस्तदा ॥ ५.५७.३७ ॥
ਫਿਰ ਵਾਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਉਹ ਮਹੇਂਦਰ ਪਰਬਤ ਦੇ ਰਮਣੀਕ ਬਣ-ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਗਏ।
5.57.38
हनूमानब्रवीत् पृष्टस्तदा तान् वानरर्षभान्।
अशोकवनिकासंस्था दृष्टा सा जनकात्मजा ॥ ५.५७.३८ ॥
ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਵੇਖੀ ਗਈ ਹੈ।
5.57.39
रक्ष्यमाणा सुघोराभी राक्षसीभिरनिन्दिता।
एकवेणीधरा बाला रामदर्शनलालसा ॥ ५.५७.३९ ॥
ਨਿਰਦੋਸ਼ ਉਹ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ; ਇਕ ਵੇਣੀ ਧਾਰੀ ਹੋਈ, ਰਾਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।
5.57.40
उपवासपरिश्रान्ता मलिना जटिला कृशा।
ततो दृष्टेति वचनं महार्थममृतोपमम् ॥ ५.५७.४० ॥
ਵਰਤ ਨਾਲ ਥੱਕੀ, ਮੈਲੀ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਕਮਜ਼ੋਰ; 'ਵੇਖੀ ਗਈ' ਇਹ ਮਹਾਅਰਥ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਬਚਨ—
5.57.41
निशम्य मारुतेः सर्वे मुदिता वानराभवन्।
क्ष्वेडन्त्यन्ये नदन्त्यन्ये गर्जन्त्यन्ये महाबलाः ॥ ५.५७.४१ ॥
ਮਾਰੁਤੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ; ਕੋਈ ਗਰਜੇ, ਕੋਈ ਚਿੰਘਾੜੇ, ਮਹਾਬਲੀ ਕੋਈ ਦਹਾੜੇ।
5.57.42
चक्रुः किलकिलामन्ये प्रतिगर्जन्ति चापरे।
केचिदुच्छ्रितलाङ्गूलाः प्रहृष्टाः कपिकुञ्जराः ॥ ५.५७.४२ ॥
ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਿਲਕਿਲਾਹਟ ਕੀਤੀ, ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਤਿਗਰਜਨ ਕੀਤੀ; ਕੁਝ ਕਪਿਕੁੰਜਰ ਪੂਛਾਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।
5.57.43
आयताञ्चितदीर्घाणि लाङ्गूलानि प्रविव्यधुः।
अपरे तु हनूमन्तं श्रीमन्तं वानरोत्तमम् ॥ ५.५७.४३ ॥
ਕਈਆਂ ਨੇ ਲੰਬੀਆਂ, ਮੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਫੈਲੀਆਂ ਪੂਛਾਂ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹਿਲਾਈਆਂ; ਬਾਕੀਆਂ ਨੇ ਤੇਜਸਵੀ ਵਾਨਰੋਤਮ ਹਨੂਮਾਨ ਵੱਲ ਦੇਖਿਆ।
5.57.44
आप्लुत्य गिरिशृङ्गेषु संस्पृशन्ति स्म हर्षिताः।
उक्तवाक्यं हनूमन्तमङ्गदस्तु तदाब्रवीत् ॥ ५.५७.४४ ॥
ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪਰਬਤ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਉਹ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਲੱਗੇ; ਤਦ ਪਹਿਲਾਂ ਬੋਲਿਆ ਅੰਗਦ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
5.57.45
सर्वेषां हरिवीराणां मध्ये वाचमनुत्तमाम्।
सत्त्वे वीर्ये न ते कश्चित् समो वानर विद्यते ॥ ५.५७.४५ ॥
ਸਾਰੇ ਵੀਰ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਬਾਣੀ ਅਨੁਪਮ ਹੈ; ਹੇ ਵਾਨਰ, ਹੌਸਲੇ ਅਤੇ ਬਲ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
5.57.46
यदवप्लुत्य विस्तीर्णं सागरं पुनरागतः।
जीवितस्य प्रदाता नस्त्वमेको वानरोत्तम ॥ ५.५७.४६ ॥
ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਟੱਪ ਕੇ ਤੂੰ ਮੁੜ ਆਇਆ ਹੈਂ; ਹੇ ਵਾਨਰੋਤਮ, ਸਾਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਇਕੱਲਾ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ।
5.57.47
त्वत्प्रसादात् समेष्यामः सिद्धार्था राघवेण ह।
अहो स्वामिनि ते भक्तिरहो वीर्यमहो धृतिः ॥ ५.५७.४७ ॥
ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਕਾਰਜ ਸਫਲ ਕਰ ਕੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਮਿਲਾਂਗੇ। ਅਹੋ, ਸੁਆਮੀ ਪ੍ਰਤੀ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ! ਅਹੋ, ਤੇਰਾ ਬਲ! ਅਹੋ, ਤੇਰਾ ਧੀਰਜ!
5.57.48
दिष्ट्या दृष्टा त्वया देवी रामपत्नी यशस्विनी।
दिष्ट्या त्यक्ष्यति काकुत्स्थः शोकं सीतावियोगजम् ॥ ५.५७.४८ ॥
ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਯਸ਼ਸਵੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਕਾਕੁਤਸਥ ਸੀਤਾ-ਵਿਯੋਗ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਸੋਗ ਤਿਆਗਣਗੇ।
5.57.49
ततोऽङ्गदं हनूमन्तं जाम्बवन्तं च वानराः।
परिवार्य प्रमुदिता भेजिरे विपुलाः शिलाः ॥ ५.५७.४९ ॥
ਫਿਰ ਅੰਗਦ, ਹਨੂਮਾਨ ਅਤੇ ਜਾਂਬਵਾਨ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਵਾਨਰ ਵੱਡੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਜਾ ਬੈਠੇ।
5.57.50
उपविष्टा गिरेस्तस्य शिलासु विपुलासु ते।
श्रोतुकामाः समुद्रस्य लङ्घनं वानरोत्तमाः ॥ ५.५७.५० ॥
ਉਸ ਪਰਬਤ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਨਰ ਸਮੁੰਦਰ ਲੰਘਣ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।
5.57.51
दर्शनं चापि लङ्कायाः सीताया रावणस्य च।
तस्थुः प्राञ्जलयः सर्वे हनूमद्वदनोन्मुखाः ॥ ५.५७.५१ ॥
ਲੰਕਾ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਹਾਲ ਸੁਣਨ ਲਈ ਸਭ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਹਨੂਮਾਨ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।
5.57.52
तस्थौ तत्राङ्गदः श्रीमान् वानरैर्बहुभिर्वृतः।
उपास्यमानो विबुधैर्दिवि देवपतिर्यथा ॥ ५.५७.५२ ॥
ਉੱਥੇ ਅਨੇਕਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਅੰਗਦ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ; ਜਿਵੇਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸੇਵਿਤ ਦੇਵਰਾਜ ਇੰਦਰ।
5.57.53
हनूमता कीर्तिमता यशस्विना
तथाङ्गदेनाङ्गदनद्धबाहुना।
मुदा तदाध्यासितमुन्नतं मह-
न्महीधराग्रं ज्वलितं श्रियाभवत् ॥ ५.५७.५३ ॥
ਕੀਰਤੀਵਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ ਹਨੂਮਾਨ ਅਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਉੱਤੇ ਬਾਜੂਬੰਦ ਬੰਨ੍ਹੇ ਅੰਗਦ ਦੁਆਰਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਅਧਿਸ਼ਠਿਤ ਉਹ ਉੱਚਾ ਮਹਾਨ ਪਰਬਤ-ਸਿਖਰ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਉੱਠਿਆ।