Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 5.57

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

5.57.1

आप्लुत्य च महावेगः पक्षवानिव पर्वतः।
भुजङ्गयक्षगन्धर्वप्रबुद्धकमलोत्पलम् ॥ ५.५७.१ ॥

ମହାବେଗରେ ଡେଇଁ, ଡେଣାଥିବା ପର୍ବତ ପରି, ନାଗ, ଯକ୍ଷ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଫୁଟାଯାଇଥିବା ପଦ୍ମ ଓ ନୀଳପଦ୍ମ ଥିବା ସ୍ଥାନ ଉପରେ ସେ ଉଡ଼ିଗଲେ।

5.57.2

स चन्द्रकुमुदं रम्यं सार्ककारण्डवं शुभम्।
तिष्यश्रवणकादम्बमभ्रशैवलशाद्वलम् ॥ ५.५७.२ ॥

ଚନ୍ଦ୍ର ଓ କୁମୁଦରେ ରମଣୀୟ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ କାରଣ୍ଡବ ପକ୍ଷୀରେ ଶୁଭ, ତିଷ୍ୟ ଓ ଶ୍ରବଣ ନକ୍ଷତ୍ର ଓ କାଦମ୍ବ ପକ୍ଷୀଥିବା, ମେଘ ଶୈବାଳ ଓ ଘାସଭୂମିଥିବା ଆକାଶରେ ସେ ଚାଲିଲେ।

5.57.3

पुनर्वसुमहामीनं लोहिताङ्गमहाग्रहम्।
ऐरावतमहाद्वीपं स्वातीहंसविलासितम् ॥ ५.५७.३ ॥

ପୁନର୍ବସୁର ମହାମୀନ, ଲୋହିତାଙ୍ଗ (ମଙ୍ଗଳ) ମହାଗ୍ରହ, ଐରାବତ ମହାଦ୍ୱୀପ ଓ ସ୍ୱାତୀ-ହଂସଙ୍କ କ୍ରୀଡ଼ାଥିବା ଆକାଶରେ।

5.57.4

वातसंघातजालोर्मिचन्द्रांशुशिशिराम्बुमत्।
हनूमानपरिश्रान्तः पुप्लुवे गगनार्णवम् ॥ ५.५७.४ ॥

ପବନ ସମୂହର ଜାଲ ପରି ଲହରୀ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣରେ ଶୀତଳ ଜଳଥିବା ଗଗନସାଗରକୁ ହନୁମାନ ଶ୍ରାନ୍ତି ବିନା ପାର ହେଲେ।

5.57.5

ग्रसमान इवाकाशं ताराधिपमिवोल्लिखन्।
हरन्निव सनक्षत्रं गगनं सार्कमण्डलम् ॥ ५.५७.५ ॥

ଆକାଶକୁ ଗିଳୁଥିବା ପରି, ତାରାଧିପତି ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଛୁଇଁବା ପରି, ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ସହିତ ଗଗନକୁ ହରଣ କରୁଥିବା ପରି।

5.57.6

अपारमपरिश्रान्तश्चाम्बुधिं समगाहत।
हनूमान् मेघजालानि विकर्षन्निव गच्छति ॥ ५.५७.६ ॥

ଅପାର ସାଗରରେ ଶ୍ରାନ୍ତିହୀନ ହନୁମାନ ପ୍ରବେଶ କରି ପାର ହେଲେ; ମେଘଜାଲ ଟାଣି ସରାଉଥିବା ପରି ସେ ଗଲେ।

5.57.7

पाण्डुरारुणवर्णानि नीलमाञ्जिष्ठकानि च।
हरितारुणवर्णानि महाभ्राणि चकाशिरे ॥ ५.५७.७ ॥

ଧଳା-ଲାଲ, ନୀଳ-ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା ଏବଂ ସବୁଜ-ଲାଲ ରଙ୍ଗର ବିଶାଳ ମେଘମାଳା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଉଠିଲେ।

5.57.8

प्रविशन्नभ्रजालानि निष्क्रमंश्च पुनः पुनः।
प्रकाशश्चाप्रकाशश्च चन्द्रमा इव दृश्यते ॥ ५.५७.८ ॥

ମେଘଜାଲ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରି ବାରମ୍ବାର ବାହାରି ଆସି, କେବେ ଦୃଶ୍ୟ କେବେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ, ସେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଦେଖାଗଲେ।

5.57.9

विविधाभ्रघनापन्नगोचरो धवलाम्बरः।
दृश्यादृश्यतनुर्वीरस्तथा चन्द्रायतेऽम्बरे ॥ ५.५७.९ ॥

ବିବିଧ ଘନ ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ଶୁକ୍ଳ ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ ସେ ବୀର, ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ଶରୀରରେ, ଆକାଶରେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ।

5.57.10

तार्क्ष््यायमाणो गगने स बभौ वायुनन्दनः।
दारयन् मेघवृन्दानि निष्पतंश्च पुनः पुनः ॥ ५.५७.१० ॥

ଗରୁଡ଼ ପରି ଆକାଶରେ ବାୟୁପୁତ୍ର ଶୋଭିଲେ; ମେଘସମୂହକୁ ବିଦାରଣ କରି ବାରମ୍ବାର ସେଥିରୁ ଡେଇଁ ବାହାରି।

5.57.11

नदन् नादेन महता मेघस्वनमहास्वनः।
प्रवरान् राक्षसान् हत्वा नाम विश्राव्य चात्मनः ॥ ५.५७.११ ॥

ମେଘ ଗର୍ଜନ ପରି ମହାନାଦରେ ଗର୍ଜି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ଏବଂ ନିଜ ନାମ ଘୋଷଣା କରି।

5.57.12

आकुलां नगरीं कृत्वा व्यथयित्वा च रावणम्।
अर्दयित्वा महावीरान् वैदेहीमभिवाद्य च ॥ ५.५७.१२ ॥

ନଗରୀକୁ ବ୍ୟାକୁଳ କରି, ରାବଣଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରି, ମହାବୀରମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କରି ଏବଂ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି।

5.57.13

आजगाम महातेजाः पुनर्मध्येन सागरम्।
पर्वतेन्द्रं सुनाभं च समुपस्पृश्य वीर्यवान् ॥ ५.५७.१३ ॥

ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ୍ ସେ ପୁଣି ସମୁଦ୍ରର ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଆସିଲେ; ପର୍ବତରାଜ ସୁନାଭକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।

5.57.14

ज्यामुक्त इव नाराचो महावेगोऽभ्युपागमत्।
स किंचिदारात् सम्प्राप्तः समालोक्य महागिरिम् ॥ ५.५७.१४ ॥

ଧନୁରୁ ଛୁଟିଥିବା ବାଣ ପରି ମହାବେଗରେ ସେ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ; ଦୂରରୁ ସେହି ମହାପର୍ବତକୁ ଦେଖି ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।

5.57.15

महेन्द्रं मेघसंकाशं ननाद स महाकपिः।
स पूरयामास कपिर्दिशो दश समन्ततः ॥ ५.५७.१५ ॥

ମେଘ ସଦୃଶ ସେହି ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ ଉପରେ ସେ ମହାକପି ଗର୍ଜନ କଲେ; ସେହି କପି ଦଶ ଦିଗକୁ ସବୁ ପାଖରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ।

5.57.16

नदन् नादेन महता मेघस्वनमहास्वनः।
स तं देशमनुप्राप्तः सुहृद्दर्शनलालसः ॥ ५.५७.१६ ॥

ମେଘ ଗର୍ଜନ ପରି ମହାନାଦରେ ଗର୍ଜନ କରି, ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ଲାଳସାରେ ସେ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।

5.57.17

ननाद सुमहानादं लाङ्गूलं चाप्यकम्पयत्।
तस्य नानद्यमानस्य सुपर्णाचरिते पथि ॥ ५.५७.१७ ॥

ସେ ଅତି ମହାନାଦରେ ଗର୍ଜନ କଲେ ଏବଂ ଲାଞ୍ଜ ମଧ୍ୟ ହଲାଇଲେ; ଗରୁଡ଼ମାନେ ଯେଉଁ ପଥରେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି ସେହି ପଥରେ ଗର୍ଜନ କରିବା ସମୟରେ,

5.57.18

फलतीवास्य घोषेण गगनं सार्कमण्डलम्।
ये तु तत्रोत्तरे कूले समुद्रस्य महाबलाः ॥ ५.५७.१८ ॥

ତାଙ୍କର ସେହି ଗର୍ଜନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ସହିତ ଆକାଶ ଯେମିତି ଫାଟି ଯାଉଥିଲା। ଆଉ ସମୁଦ୍ରର ଉତ୍ତର କୂଳରେ ଥିବା ମହାବଳୀମାନେ—

5.57.19

पूर्वं संविष्ठिताः शूरा वायुपुत्रदिदृक्षवः।
महतो वायुनुन्नस्य तोयदस्येव निःस्वनम्।
शुश्रुवुस्ते तदा घोषमूरुवेगं हनूमतः ॥ ५.५७.१९ ॥

ପୂର୍ବରୁ ବସିଥିବା ବୀର ବାନରମାନେ, ପବନପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ, ପବନ ଦ୍ୱାରା ଠେଲାଯାଇଥିବା ମହାମେଘର ଗର୍ଜନ ପରି ସେହି ଶବ୍ଦ ସେତେବେଳେ ଶୁଣୁଥିଲେ — ହନୁମାନଙ୍କ ଊରୁ-ବେଗରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସେହି ଘୋଷ।

5.57.20

ते दीनमनसः सर्वे शुश्रुवुः काननौकसः।
वानरेन्द्रस्य निर्घोषं पर्जन्यनिनदोपमम् ॥ ५.५७.२० ॥

ଦୁଃଖିତ ମନ ଥିବା ସେହି ବନବାସୀ ବାନରମାନେ ସମସ୍ତେ, ମେଘ ଗର୍ଜନ ସଦୃଶ ବାନରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସେହି ନିର୍ଘୋଷ ଶୁଣୁଥିଲେ।

5.57.21

निशम्य नदतो नादं वानरास्ते समन्ततः।
बभूवुरुत्सुकाः सर्वे सुहृद्दर्शनकाङ्क्षिणः ॥ ५.५७.२१ ॥

ଗର୍ଜୁଥିବା ତାହାଙ୍କର ସେହି ନାଦ ଶୁଣି ସେହି ବାନରମାନେ ଚାରିପଟରୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇଉଠିଲେ; ନିଜ ମିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।

5.57.22

जाम्बवान् स हरिश्रेष्ठः प्रीतिसंहृष्टमानसः।
उपामन्त्र्य हरीन् सर्वानिदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.५७.२२ ॥

ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜାମ୍ବବାନ, ପ୍ରୀତି ଓ ହର୍ଷରେ ମନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ବାନରମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧି ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

5.57.23

सर्वथा कृतकार्योऽसौ हनूमान् नात्र संशयः।
न ह्यस्याकृतकार्यस्य नाद एवंविधो भवेत् ॥ ५.५७.२३ ॥

ହନୁମାନ ସର୍ବପ୍ରକାରେ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କରିଛନ୍ତି, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଯାହାର କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧିତ ହୋଇନାହିଁ ତାହାର ନାଦ ଏପରି ହୋଇପାରେ ନାହିଁ।

5.57.24

तस्य बाहूरुवेगं च निनादं च महात्मनः।
निशम्य हरयो हृष्टाः समुत्पेतुर्यतस्ततः ॥ ५.५७.२४ ॥

ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ବାହୁ ଓ ଊରୁର ବେଗ ଏବଂ ତାଙ୍କ ନାଦ ଶୁଣି ହର୍ଷିତ ବାନରମାନେ ଏଣୁତେଣୁ ଡେଇଁ ଉଠିଲେ।

5.57.25

ते नगाग्रान्नगाग्राणि शिखराच्छिखराणि च।
प्रहृष्टाः समपद्यन्त हनूमन्तं दिदृक्षवः ॥ ५.५७.२५ ॥

ସେମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଗୋଟିଏ ପର୍ବତ ଶିଖରରୁ ଅନ୍ୟ ପର୍ବତ ଶିଖରକୁ, ଗୋଟିଏ ଶିଖରରୁ ଅନ୍ୟ ଶିଖରକୁ ଗଲେ।

5.57.26

ते प्रीताः पादपाग्रेषु गृह्य शाखामवस्थिताः।
वासांसि च प्रकाशानि समाविध्यन्त वानराः ॥ ५.५७.२६ ॥

ପ୍ରସନ୍ନ ବାନରମାନେ ବୃକ୍ଷର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଡାଳ ଧରି ଠିଆ ହୋଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବସ୍ତ୍ର ହଲାଇଲେ।

5.57.27

गिरिगह्वरसंलीनो यथा गर्जति मारुतः।
एवं जगर्ज बलवान् हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ५.५७.२७ ॥

ପର୍ବତ ଗୁମ୍ଫାରେ ଲୁଚିଥିବା ପବନ ଯେପରି ଗର୍ଜନ କରେ, ସେପରି ବଳବାନ୍ ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ଗର୍ଜନ କଲେ।

5.57.28

तमभ्रघनसंकाशमापतन्तं महाकपिम्।
दृष्ट्वा ते वानराः सर्वे तस्थुः प्राञ्जलयस्तदा ॥ ५.५७.२८ ॥

ଘନ ମେଘ ପରି ଓହ୍ଲାଇ ଆସୁଥିବା ସେହି ମହାକପିଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ବାନର ସେତେବେଳେ ହାତ ଯୋଡ଼ି ଠିଆ ହେଲେ।

5.57.29

ततस्तु वेगवान् वीरो गिरेर्गिरिनिभः कपिः।
निपपात गिरेस्तस्य शिखरे पादपाकुले ॥ ५.५७.२९ ॥

ତା'ପରେ ବେଗବାନ୍ ବୀର କପି, ପର୍ବତ ପରି ସେ, ବୃକ୍ଷପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ପଡ଼ିଲେ।

5.57.30

हर्षेणापूर्यमाणोऽसौ रम्ये पर्वतनिर्झरे।
छिन्नपक्ष इवाकाशात् पपात धरणीधरः ॥ ५.५७.३० ॥

ହର୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେ, ସୁନ୍ଦର ପର୍ବତ ଝରଣା ନିକଟରେ, ପକ୍ଷ କଟା ପର୍ବତ ପରି ଆକାଶରୁ ପଡ଼ିଲେ।

5.57.31

ततस्ते प्रीतमनसः सर्वे वानरपुङ्गवाः।
हनूमन्तं महात्मानं परिवार्योपतस्थिरे ॥ ५.५७.३१ ॥

ତା'ପରେ ପ୍ରସନ୍ନମନା ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନେ ମହାତ୍ମା ହନୁମାନଙ୍କୁ ଘେରି ତାଙ୍କ ନିକଟରେ ଠିଆ ହେଲେ।

5.57.32

परिवार्य च ते सर्वे परां प्रीतिमुपागताः।
प्रहृष्टवदनाः सर्वे तमागतमुपागमन् ॥ ५.५७.३२ ॥

ସମସ୍ତେ ଘେରି ପରମ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ; ପ୍ରହୃଷ୍ଟ ବଦନ ସମସ୍ତେ ଫେରି ଆସିଥିବା ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।

5.57.33

उपायनानि चादाय मूलानि च फलानि च।
प्रत्यर्चयन् हरिश्रेष्ठं हरयो मारुतात्मजम् ॥ ५.५७.३३ ॥

ମୂଳ ଓ ଫଳର ଉପହାର ନେଇ ବାନରମାନେ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।

5.57.34

विनेदुर्मुदिताः केचित् केचित् किलकिलां तथा।
हृष्टाः पादपशाखाश्च आनिन्युर्वानरर्षभाः ॥ ५.५७.३४ ॥

କେହି ଆନନ୍ଦରେ ଗର୍ଜନ କଲେ, କେହି କିଲକିଲା କଲେ; ହର୍ଷିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନେ ବୃକ୍ଷଶାଖା ଆଣିଲେ।

5.57.35

हनूमांस्तु गुरून् वृद्धाञ्जाम्बवत्प्रमुखांस्तदा।
कुमारमङ्गदं चैव सोऽवन्दत महाकपिः ॥ ५.५७.३५ ॥

ସେତେବେଳେ ମହାକପି ହନୁମାନ ଜାମ୍ବବାନ ପ୍ରମୁଖ ବୃଦ୍ଧ ଗୁରୁଜନମାନଙ୍କୁ ଓ କୁମାର ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କଲେ।

5.57.36

स ताभ्यां पूजितः पूज्यः कपिभिश्च प्रसादितः।
दृष्टा देवीति विक्रान्तः संक्षेपेण न्यवेदयत् ॥ ५.५७.३६ ॥

ସେମାନଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ଓ ବାନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ କରାଯାଇଥିବା ପୂଜ୍ୟ ବୀର ହନୁମାନ 'ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲି' ବୋଲି ସଂକ୍ଷେପରେ ଜଣାଇଲେ।

5.57.37

निषसाद च हस्तेन गृहीत्वा वालिनः सुतम्।
रमणीये वनोद्देशे महेन्द्रस्य गिरेस्तदा ॥ ५.५७.३७ ॥

ତା'ପରେ ବାଳିଙ୍କ ପୁତ୍ରର ହାତ ଧରି ସେ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତର ରମଣୀୟ ବନ-ପ୍ରଦେଶରେ ବସିଲେ।

5.57.38

हनूमानब्रवीत् पृष्टस्तदा तान् वानरर्षभान्।
अशोकवनिकासंस्था दृष्टा सा जनकात्मजा ॥ ५.५७.३८ ॥

ପଚରାଗଲେ ହନୁମାନ ସେହି ବାନର-ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: ଅଶୋକ ବନିକାରେ ରହୁଥିବା ଜନକ-କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଖାଗଲା।

5.57.39

रक्ष्यमाणा सुघोराभी राक्षसीभिरनिन्दिता।
एकवेणीधरा बाला रामदर्शनलालसा ॥ ५.५७.३९ ॥

ନିର୍ଦ୍ଦୋଷା ସେ ଅତି ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତା; ଏକ ବେଣୀ ଧାରଣ କରି ରାମଦର୍ଶନର ଲାଳସାରେ ଅଛନ୍ତି।

5.57.40

उपवासपरिश्रान्ता मलिना जटिला कृशा।
ततो दृष्टेति वचनं महार्थममृतोपमम् ॥ ५.५७.४० ॥

ଉପବାସରେ କ୍ଳାନ୍ତ, ମଳିନା, ଜଟାଧାରିଣୀ, କୃଶା; 'ଦେଖାଗଲା' ଏହି ମହାର୍ଥ, ଅମୃତ ସଦୃଶ ବଚନ—

5.57.41

निशम्य मारुतेः सर्वे मुदिता वानराभवन्।
क्ष्वेडन्त्यन्ये नदन्त्यन्ये गर्जन्त्यन्ये महाबलाः ॥ ५.५७.४१ ॥

ମାରୁତିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସମସ୍ତ ବାନର ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; କେହି ଗର୍ଜନ କଲେ, କେହି ଚିତ୍କାର କଲେ, ମହାବଳୀ କେହି ଗର୍ଜିଲେ।

5.57.42

चक्रुः किलकिलामन्ये प्रतिगर्जन्ति चापरे।
केचिदुच्छ्रितलाङ्गूलाः प्रहृष्टाः कपिकुञ्जराः ॥ ५.५७.४२ ॥

କେହି କିଲକିଲ ଶବ୍ଦ କଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ପ୍ରତିଗର୍ଜନ କଲେ; କେତେକ କପିକୁଞ୍ଜର ଲାଞ୍ଜ ଉଠାଇ ହର୍ଷିତ ହେଲେ।

5.57.43

आयताञ्चितदीर्घाणि लाङ्गूलानि प्रविव्यधुः।
अपरे तु हनूमन्तं श्रीमन्तं वानरोत्तमम् ॥ ५.५७.४३ ॥

କେହି ଦୀର୍ଘ, ବଙ୍କା ଓ ବିସ୍ତାରିତ ଲାଞ୍ଜ ଜୋରରେ ଦୋଳାଇଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ତେଜସ୍ୱୀ ବାନରୋତ୍ତମ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଚାହିଁଲେ।

5.57.44

आप्लुत्य गिरिशृङ्गेषु संस्पृशन्ति स्म हर्षिताः।
उक्तवाक्यं हनूमन्तमङ्गदस्तु तदाब्रवीत् ॥ ५.५७.४४ ॥

ଆନନ୍ଦରେ ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ଡେଇଁ ସେମାନେ ହନୁମାନଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ; ସେତେବେଳେ ପୂର୍ବରୁ କଥା କହିଥିବା ଅଙ୍ଗଦ ହନୁମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।

5.57.45

सर्वेषां हरिवीराणां मध्ये वाचमनुत्तमाम्।
सत्त्वे वीर्ये न ते कश्चित् समो वानर विद्यते ॥ ५.५७.४५ ॥

ସମସ୍ତ ବୀର ବାନରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମର ଏହି ବାଣୀ ଅତୁଳନୀୟ; ହେ ବାନର, ସାହସ ଓ ବିକ୍ରମରେ ତୁମ ସମାନ କେହି ନାହାଁନ୍ତି।

5.57.46

यदवप्लुत्य विस्तीर्णं सागरं पुनरागतः।
जीवितस्य प्रदाता नस्त्वमेको वानरोत्तम ॥ ५.५७.४६ ॥

ବିଶାଳ ସାଗର ଡେଇଁ ତୁମେ ଫେରି ଆସିଛ; ହେ ବାନରୋତ୍ତମ, ଆମକୁ ଜୀବନଦାତା କେବଳ ତୁମେ ଏକା।

5.57.47

त्वत्प्रसादात् समेष्यामः सिद्धार्था राघवेण ह।
अहो स्वामिनि ते भक्तिरहो वीर्यमहो धृतिः ॥ ५.५७.४७ ॥

ତୁମ କୃପାରେ ଆମେ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ କରି ରାଘବଙ୍କୁ ମିଳିବା। ଅହୋ, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପ୍ରତି ତୁମ ଭକ୍ତି! ଅହୋ, ତୁମ ବୀର୍ଯ୍ୟ! ଅହୋ, ତୁମ ଧୈର୍ଯ୍ୟ!

5.57.48

दिष्ट्या दृष्टा त्वया देवी रामपत्नी यशस्विनी।
दिष्ट्या त्यक्ष्यति काकुत्स्थः शोकं सीतावियोगजम् ॥ ५.५७.४८ ॥

ଭାଗ୍ୟରୁ ତୁମେ ରାମପତ୍ନୀ, ଯଶସ୍ୱିନୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖିଛ; ଭାଗ୍ୟରୁ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ସୀତା-ବିୟୋଗରୁ ଜାତ ଶୋକ ତ୍ୟାଗ କରିବେ।

5.57.49

ततोऽङ्गदं हनूमन्तं जाम्बवन्तं च वानराः।
परिवार्य प्रमुदिता भेजिरे विपुलाः शिलाः ॥ ५.५७.४९ ॥

ତା'ପରେ ଅଙ୍ଗଦ, ହନୁମାନ ଓ ଜାମ୍ବବାନଙ୍କୁ ଘେରି ଆନନ୍ଦିତ ବାନରମାନେ ବିଶାଳ ଶିଳାମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ।

5.57.50

उपविष्टा गिरेस्तस्य शिलासु विपुलासु ते।
श्रोतुकामाः समुद्रस्य लङ्घनं वानरोत्तमाः ॥ ५.५७.५० ॥

ସେ ପର୍ବତର ବିଶାଳ ଶିଳାମାନଙ୍କ ଉପରେ ବସିଥିବା ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନେ ସମୁଦ୍ରଲଙ୍ଘନର କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଥିଲେ।

5.57.51

दर्शनं चापि लङ्कायाः सीताया रावणस्य च।
तस्थुः प्राञ्जलयः सर्वे हनूमद्वदनोन्मुखाः ॥ ५.५७.५१ ॥

ଲଙ୍କା, ସୀତା ଓ ରାବଣଙ୍କ ଦର୍ଶନର ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଶୁଣିବାକୁ ସମସ୍ତେ କର ଯୋଡ଼ି ହନୁମାନଙ୍କ ମୁଖ ଆଡ଼େ ଚାହିଁ ଠିଆ ହେଲେ।

5.57.52

तस्थौ तत्राङ्गदः श्रीमान् वानरैर्बहुभिर्वृतः।
उपास्यमानो विबुधैर्दिवि देवपतिर्यथा ॥ ५.५७.५२ ॥

ସେଠାରେ ଅନେକ ବାନରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ ଶ୍ରୀମାନ ଅଙ୍ଗଦ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ; ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି।

5.57.53

हनूमता कीर्तिमता यशस्विना
तथाङ्गदेनाङ्गदनद्धबाहुना।
मुदा तदाध्यासितमुन्नतं मह-
न्महीधराग्रं ज्वलितं श्रियाभवत् ॥ ५.५७.५३ ॥

କୀର୍ତ୍ତିମାନ୍ ଯଶସ୍ୱୀ ହନୁମାନ ଓ ବାହୁବନ୍ଧ ପରିଥିବା ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆନନ୍ଦରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ସେହି ଉନ୍ନତ ମହାପର୍ବତ-ଶିଖର ତେଜରେ ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲା।