వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 5.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.6.1
स निकामं विमानेषु विचरन् कामरूपधृक्।
विचचार कपिर्लङ्कां लाघवेन समन्वितः ॥ ५.६.१ ॥
అతడు ఇష్టరూపం ధరించి, విమానాల మధ్య స్వేచ్ఛగా తిరుగుతూ, కపి చురుకుదనంతో లంకలో సంచరించాడు.
5.6.2
आससाद च लक्ष्मीवान् राक्षसेन्द्रनिवेशनम्।
प्राकारेणार्कवर्णेन भास्वरेणाभिसंवृतम् ॥ ५.६.२ ॥
తేజస్వి అయిన అతడు రాక్షసేంద్రుని నివాసాన్ని చేరాడు; అది సూర్యవర్ణపు ప్రకాశించే ప్రాకారంతో చుట్టబడి ఉంది.
5.6.3
रक्षितं राक्षसैर्भीमैः सिंहैरिव महद् वनम्।
समीक्षमाणो भवनं चकाशे कपिकुञ्जरः ॥ ५.६.३ ॥
భయంకరులైన రాక్షసులచే రక్షింపబడిన ఆ భవనం, సింహాలచే కాపాడబడే మహారణ్యంలా ఉంది; దానిని పరిశీలిస్తూ కపికుంజరుడు ప్రకాశించాడు.
5.6.4
रूप्यकोपहितैश्चित्रैस्तोरणैर्हेमभूषणैः।
विचित्राभिश्च कक्ष्याभिर्द्वारैश्च रुचिरैर्वृतम् ॥ ५.६.४ ॥
వెండి అలంకారాలతో అలంకరించిన, విచిత్రమైన తోరణాలతో, బంగారు ఆభరణాలతో, విభిన్నమైన ప్రాంగణాలతో, మనోహరమైన ద్వారాలతో అది చుట్టబడి ఉంది.
5.6.5
गजास्थितैर्महामात्रैः शूरैश्च विगतश्रमैः।
उपस्थितमसंहार्यैर्हयैः स्यन्दनयायिभिः ॥ ५.६.५ ॥
ఏనుగులపై కూర్చున్న మహావాహకులు, శూరులు, అలసటలేని సైనికులు, రథాలను లాగే అజేయమైన గుర్రాలు అక్కడ నిలబడి ఉన్నారు.
5.6.6
सिंहव्याघ्रतनुत्राणैर्दान्तकाञ्चनराजतीः।
घोषवद्भिर्विचित्रैश्च सदा विचरितं रथैः ॥ ५.६.६ ॥
సింహ, వ్యాఘ్ర ఆకృతుల కవచాలతో, దంతం, బంగారం, వెండి అలంకారాలతో, ధ్వనించే విచిత్ర రథాలతో అది ఎప్పుడూ సంచరించబడేది.
5.6.7
बहुरत्नसमाकीर्णं परार्घ्यासनभूषितम्।
महारथसमावापं महारथमहासनम् ॥ ५.६.७ ॥
అనేక రత్నాలతో నిండి, అత్యంత విలువైన ఆసనాలతో అలంకరించబడి, మహారథుల రథాలతో నిండి, మహారథులకు తగిన గొప్ప ఆసనాలు కలిగి ఉండెను.
5.6.8
दृश्यैश्च परमोदारैस्तैस्तैश्च मृगपक्षिभिः।
विविधैर्बहुसाहस्रैः परिपूर्णं समन्ततः ॥ ५.६.८ ॥
అది అన్ని వైపులా అనేక రకాల, వేలాది, అత్యంత మనోహరమైన దృశ్యాలతో, జింకలు మరియు పక్షులతో నిండి ఉండెను.
5.6.9
विनीतैरन्तपालैश्च रक्षोभिश्च सुरक्षितम्।
मुख्याभिश्च वरस्त्रीभिः परिपूर्णं समन्ततः ॥ ५.६.९ ॥
అది వినయముగల సరిహద్దు కాపలాదారులతో, రాక్షసులతో బాగా రక్షించబడి ఉండెను; అన్ని వైపులా ప్రధానమైన శ్రేష్ఠ స్త్రీలతో నిండి ఉండెను.
5.6.10
मुदितप्रमदारत्नं राक्षसेन्द्रनिवेशनम्।
वराभरणसंह्रादैः समुद्रस्वननिःस्वनम् ॥ ५.६.१० ॥
అది రాక్షసేంద్రుని నివాసం; సంతోషంగా ఉన్న స్త్రీలలో రత్నాల వంటి వారుండిరి; శ్రేష్ఠ ఆభరణాల ధ్వని సముద్రఘోష వలె మ్రోగెను.
5.6.11
तद् राजगुणसम्पन्नं मुख्यैश्च वरचन्दनैः।
महाजनसमाकीर्णं सिंहैरिव महद् वनम् ॥ ५.६.११ ॥
అది రాజోచిత గుణములతో కూడినది; శ్రేష్ఠ చందనముతో నిండినది; గొప్ప జనసమూహముతో కిక్కిరిసినది; సింహాలతో నిండిన పెద్ద అరణ్యంలా ఉండెను.
5.6.12
भेरीमृदङ्गाभिरुतं शङ्खघोषविनादितम्।
नित्यार्चितं पर्वसुतं पूजितं राक्षसैः सदा ॥ ५.६.१२ ॥
అది భేరీ మృదంగముల ధ్వనితో మోగుతూ, శంఖనాదంతో ప్రతిధ్వనిస్తూ, నిత్యం పూజింపబడి, పర్వదినాలలో ప్రత్యేకంగా గౌరవింపబడి, రాక్షసులచే ఎల్లప్పుడూ పూజింపబడెను.
5.6.13
समुद्रमिव गम्भीरं समुद्रसमनिःस्वनम्।
महात्मनो महद् वेश्म महारत्नपरिच्छदम् ॥ ५.६.१३ ॥
సముద్రంలా గంభీరమైనది, సముద్ర ధ్వనితో సమానమైన ధ్వని కలిగినది, మహాత్ముని విశాలమైన భవనం, గొప్ప రత్నాలతో అలంకరించబడినది.
5.6.14
महारत्नसमाकीर्णं ददर्श स महाकपिः।
विराजमानं वपुषा गजाश्वरथसंकुलम् ॥ ५.६.१४ ॥
మహాకపి (హనుమంతుడు) మహారత్నాలతో నిండి, తన శోభతో ప్రకాశిస్తూ, ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలతో నిండిన ఆ భవనాన్ని చూశాడు.
5.6.15
लंकाभरणमित्येव सोऽमन्यत महाकपिः।
चचार हनुमांस्तत्र रावणस्य समीपतः ॥ ५.६.१५ ॥
మహాకపి దానిని లంకకు ఆభరణంగానే భావించాడు. అక్కడ హనుమంతుడు రావణుని సమీపంలోనే సంచరించాడు.
5.6.16
गृहाद् गृहं राक्षसानामुद्यानानि च सर्वशः।
वीक्षमाणोऽप्यसंत्रस्तः प्रासादांश्च चचार सः ॥ ५.६.१६ ॥
రాక్షసుల ఒక ఇంటి నుండి మరొక ఇంటికి, అన్ని వైపులా ఉద్యానవనాలను చూస్తూ, భయం లేకుండా ఆయన రాజభవనాలలోనూ సంచరించాడు.
5.6.17
अवप्लुत्य महावेगः प्रहस्तस्य निवेशनम्।
ततोऽन्यत् पुप्लुवे वेश्म महापार्श्वस्य वीर्यवान् ॥ ५.६.१७ ॥
మహావేగుడు ప్రహస్తుని నివాసంలోకి దూకాడు; తరువాత వీర్యవంతుడు మహాపార్శ్వుని మరో భవనానికి దూకాడు.
5.6.18
अथ मेघप्रतीकाशं कुम्भकर्णनिवेशनम्।
विभीषणस्य च तथा पुप्लुवे स महाकपिः ॥ ५.६.१८ ॥
తరువాత మేఘంలా ఉన్న కుంభకర్ణుని నివాసానికి, అలాగే విభీషణుని భవనానికి ఆ మహాకపి దూకాడు.
5.6.19
महोदरस्य च तथा विरूपाक्षस्य चैव हि।
विद्युज्जिह्वस्य भवनं विद्युन्मालेस्तथैव च ॥ ५.६.१९ ॥
మహోదరుని, విరూపాక్షుని భవనాలు, విద్యుజ్జిహ్వుని భవనం, విద్యున్మాలి భవనం కూడా (ఆయన చూశాడు).
5.6.20
वज्रदंष्ट्रस्य च तथा पुप्लुवे स महाकपिः।
शुकस्य च महावेगः सारणस्य च धीमतः ॥ ५.६.२० ॥
వజ్రదంష్ట్రుని భవనంపై ఆ మహాకపి దూకాడు; మహావేగుడు శుకుని, ధీమంతుడైన సారణుని భవనాలపై కూడా దూకాడు.
5.6.21
तथा चेन्द्रजितो वेश्म जगाम हरियूथपः।
जम्बुमालेः सुमालेश्च जगाम हरिसत्तमः ॥ ५.६.२१ ॥
అనంతరం వానర యూథపతి ఇంద్రజిత్తు భవనానికి వెళ్ళాడు; వానరులలో ఉత్తముడు జంబుమాలి, సుమాలి భవనాలకు వెళ్ళాడు.
5.6.22
रश्मिकेतोश्च भवनं सूर्यशत्रोस्तथैव च।
वज्रकायस्य च तथा पुप्लुवे स महाकपिः ॥ ५.६.२२ ॥
రశ్మికేతువు భవనం, సూర్యశత్రువు భవనం, వజ్రకాయుని భవనం కూడా ఆ మహాకపి దూకాడు.
5.6.23
धूम्राक्षस्याथ सम्पातेर्भवनं मारुतात्मजः।
विद्युद्रूपस्य भीमस्य घनस्य विघनस्य च ॥ ५.६.२३ ॥
అనంతరం మారుతాత్మజుడు ధూమ్రాక్షుడు, సంపాతి భవనాలకు, విద్యుద్రూపుడు, భీముడు, ఘనుడు, విఘనుడి భవనాలకు వెళ్ళాడు.
5.6.24
शुकनाभस्य चक्रस्य शठस्य कपटस्य च।
ह्रस्वकर्णस्य दंष्ट्रस्य लोमशस्य च रक्षसः ॥ ५.६.२४ ॥
శుకనాభుడు, చక్రుడు, శఠుడు, కపటుడు, హ్రస్వకర్ణుడు, దంష్ట్రుడు, లోమశుడు అనే రాక్షసుల భవనాలు (ఆయన చూశాడు).
5.6.25
युद्धोन्मत्तस्य मत्तस्य ध्वजग्रीवस्य सादिनः।
विद्युज्जिह्वद्विजिह्वानां तथा हस्तिमुखस्य च ॥ ५.६.२५ ॥
యుద్ధోన్మత్తుడు, మత్తుడు, ధ్వజగ్రీవుడు, సాది, విద్యుజ్జిహ్వుడు, ద్విజిహ్వుడు, హస్తిముఖుడు ఇ‌ౢలను కూడా.
5.6.26
करालस्य पिशाचस्य शोणिताक्षस्य चैव हि।
प्लवमानः क्रमेणैव हनुमान् मारुतात्मजः ॥ ५.६.२६ ॥
కరాళుడు, పిశాచుడు, శోణితాక్షుడు ఇ‌ౢల్లను కూడా; క్రమంగా ఎగురుతూ మారుతి కుమారుడు హనుమంతుడు.
5.6.27
तेषु तेषु महार्हेषु भवनेषु महायशाः।
तेषामृद्धिमतामृद्धिं ददर्श स महाकपिः ॥ ५.६.२७ ॥
ఆ ఆ విలువైన భవనాల్లో మహాయశస్వి అయిన ఆ మహాకపి ఆ సంపన్నుల ఐశ్వర్యాన్ని చూశాడు.
5.6.28
सर्वेषां समतिक्रम्य भवनानि समन्ततः।
आससादाथ लक्ष्मीवान् राक्षसेन्द्रनिवेशनम् ॥ ५.६.२८ ॥
అందరి భవనాలను అన్ని వైపులా దాటి, తేజస్వి అయిన అతడు రాక్షసేంద్రుని నివాసాన్ని చేరుకున్నాడు.
5.6.29
रावणस्योपशायिन्यो ददर्श हरिसत्तमः।
विचरन् हरिशार्दूलो राक्षसीर्विकृतेक्षणाः ॥ ५.६.२९ ॥
రావణుని సమీపంలో నిద్రిస్తున్న, వికృత నేత్రాలు గల రాక్షసీ స్త్రీలను వానరోత్తముడైన, వానరశార్దూలుడైన హనుమంతుడు సంచరిస్తూ చూశాడు.
5.6.30
शूलमुद्गरहस्तांश्च शक्तितोमरधारिणः।
ददर्श विविधान्गुल्मांस्तस्य रक्षःपतेर्गृहे ॥ ५.६.३० ॥
శూలాలు, గదలు చేతబట్టిన, శక్తి, తోమరాలు ధరించిన వివిధ సైన్య దళాలను ఆ రాక్షసపతి గృహంలో చూశాడు.
5.6.31
राक्षसांश्च महाकायान् नानाप्रहरणोद्यतान्।
रक्तान् श्वेतान् सितांश्चापि हरींश्चापि महाजवान् ॥ ५.६.३१ ॥
మహాకాయులైన రాక్షసులను, అనేక ఆయుధాలు ఎత్తిన వారిని, ఎఱుపు, తెలుపు, నలుపు వర్ణులను, మహావేగముగల వానరులను కూడా అతడు చూచెను.
5.6.32
कुलीनान् रूपसम्पन्नान् गजान् परगजारुजान्।
शिक्षितान् गजशिक्षायामैरावतसमान् युधि ॥ ५.६.३२ ॥
కులీనమైన, రూపసంపన్నమైన, శత్రు గజాలను బాధించే, గజశిక్షణలో నేర్చిన, యుద్ధంలో ఐరావతానికి సమానమైన ఏనుగులను అతడు చూచెను.
5.6.33
निहन्तॄन् परसैन्यानां गृहे तस्मिन् ददर्श सः।
क्षरतश्च यथा मेघान् स्रवतश्च यथा गिरीन् ॥ ५.६.३३ ॥
ఆ గృహంలో శత్రు సైన్యాలను సంహరించేవారిని అతడు చూచెను; వర్షించే మేఘాలవలె, ప్రవహించే పర్వతాలవలె వారు ఉండిరి.
5.6.34
मेघस्तनितनिर्घोषान् दुर्धर्षान् समरे परैः।
सहस्रं वाहिनीस्तत्र जाम्बूनदपरिष्कृताः ॥ ५.६.३४ ॥
మేఘగర్జనలవంటి ఘోషగలవారు, యుద్ధంలో శత్రువులచే జయించరానివారు, జాంబూనద బంగారంతో అలంకరింపబడిన వేయి సేనలు అక్కడ ఉండెను.
5.6.35
हेमजालैरविच्छिन्नास्तरुणादित्यसंनिभाः।
ददर्श राक्षसेन्द्रस्य रावणस्य निवेशने ॥ ५.६.३५ ॥
బంగారు వలలతో కూడినవి, విడువబడనివి, ఉదయిస్తున్న సూర్యునిలా ప్రకాశించేవి రాక్షసేంద్రుడైన రావణుని నివాసంలో అతడు చూచెను.
5.6.36
शिबिका विविधाकाराः स कपिर्मारुतात्मजः।
लतागृहाणि चित्राणि चित्रशालागृहाणि च ॥ ५.६.३६ ॥
వివిధాకారాల పల్లకీలను, ఆ కపి, వాయుపుత్రుడైన హనుమంతుడు చూచెను; లతాగృహాలను, విచిత్రమైన చిత్రశాలలను, చిత్రగృహాలను కూడా చూచెను.
5.6.37
क्रीडागृहाणि चान्यानि दारुपर्वतकानि च।
कामस्य गृहकं रम्यं दिवागृहकमेव च ॥ ५.६.३७ ॥
అక్కడ క్రీడాగృహాలు, కలపతో చేసిన పర్వతాకార ఇతర భవనాలు ఉన్నాయి; కాముని రమణీయ గృహమూ, పగటి విశ్రాంతి గృహమూ ఉన్నాయి.
5.6.38
ददर्श राक्षसेन्द्रस्य रावणस्य निवेशने।
स मन्दरसमप्रख्यं मयूरस्थानसंकुलम् ॥ ५.६.३८ ॥
అతడు రాక్షసరాజు రావణుని నివాసంలో చూశాడు; అది మందర పర్వతంలా ఉండి, నెమళ్ళు కూర్చునే స్థానాలతో నిండి ఉంది.
5.6.39
ध्वजयष्टिभिराकीर्णं ददर्श भवनोत्तमम्।
अनन्तरत्ननिचयं निधिजालं समन्ततः।
धीरनिष्ठितकर्माङ्गं गृहं भूतपतेरिव ॥ ५.६.३९ ॥
ధ్వజస్తంభాలతో నిండిన ఆ ఉత్తమ భవనాన్ని చూశాడు; అక్కడ అనంతమైన రత్నరాశులు, అన్ని వైపులా నిధుల జాలం ఉన్నాయి; దాని అంగాలు ధీరంగా, నైపుణ్యంగా నిర్మితమై ఉన్నాయి — భూతపతి (కుబేరుని) గృహంలా.
5.6.40
अर्चिर्भिश्चापि रत्नानां तेजसा रावणस्य च।
विरराज च तद् वेश्म रश्मिवानिव रश्मिभिः ॥ ५.६.४० ॥
రత్నాల కాంతితో, రావణుని తేజస్సుతో ఆ గృహం ప్రకాశించింది; సూర్యుడు తన కిరణాలతో ప్రకాశించినట్లు.
5.6.41
जाम्बूनदमयान्येव शयनान्यासनानि च।
भाजनानि च शुभ्राणि ददर्श हरियूथपः ॥ ५.६.४१ ॥
వానర యూథపతి జాంబూనద బంగారంతో చేసిన పడకలను, ఆసనాలను, ప్రకాశించే పాత్రలను చూశాడు.
5.6.42
मध्वासवकृतक्लेदं मणिभाजनसंकुलम्।
मनोरममसम्बाधं कुबेरभवनं यथा ॥ ५.६.४२ ॥
తేనె, మద్యాల తడితో, మణిపాత్రలతో నిండి, మనోహరంగా, విశాలంగా — కుబేరుని గృహంలా.
5.6.43
नूपुराणां च घोषेण काञ्चीनां निःस्वनेन च।
मृदङ्गतलनिर्घोषैर्घोषवद्भिर्विनादितम् ॥ ५.६.४३ ॥
నూపురాల ఘలఘలధ్వనులతో, కాంచీ మేఖలల సవ్వడితో, మృదంగాల తాళ ధ్వనులతో ఆ భవనం మారుమోగుతూ ఉంది.
5.6.44
प्रासादसंघातयुतं स्त्रीरत्नशतसंकुलम्।
सुव्यूढकक्ष्यं हनुमान् प्रविवेश महागृहम् ॥ ५.६.४४ ॥
ప్రాసాద సమూహాలతో కూడినదీ, వందలాది స్త్రీ రత్నాలతో నిండినదీ, చక్కగా అమర్చిన గదులు గలదీ అయిన ఆ మహాగృహంలో హనుమంతుడు ప్రవేశించాడు.