ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 5.61
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.61.1
ततो जाम्बवतो वाक्यमगृह्णन्त वनौकसः।
अङ्गदप्रमुखा वीरा हनूमांश्च महाकपिः ॥ ५.६१.१ ॥
ତା'ପରେ ଜାମ୍ବବାନଙ୍କ ବାକ୍ୟ ବନବାସୀ ବାନରମାନେ ଗ୍ରହଣ କଲେ — ଅଙ୍ଗଦ ପ୍ରମୁଖ ବୀରମାନେ ଏବଂ ମହାକପି ହନୁମାନ ମଧ୍ୟ।
5.61.2
प्रीतिमन्तस्ततः सर्वे वायुपुत्रपुरःसराः।
महेन्द्राग्रात् समुत्पत्य पुप्लुवुः प्लवगर्षभाः ॥ ५.६१.२ ॥
ତା'ପରେ ଆନନ୍দିତ ହୋଇ ସମସ୍ତେ, ବାୟୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ ଶିଖରରୁ ଉଛୁଳି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନେ ଡେଇଁଲେ।
5.61.3
मेरुमन्दरसंकाशा मत्ता इव महागजाः।
छादयन्त इवाकाशं महाकाया महाबलाः ॥ ५.६१.३ ॥
ମେରୁ ଓ ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ସଦୃଶ, ମତ୍ତ ମହାଗଜ ପରି, ବିଶାଳ ଶରୀର ଓ ମହାବଳୀ ସେମାନେ ଆକାଶକୁ ଢାଙ୍କୁଥିବା ପରି ଦେଖାଗଲେ।
5.61.4
सभाज्यमानं भूतैस्तमात्मवन्तं महाबलम्।
हनूमन्तं महावेगं वहन्त इव दृष्टिभिः ॥ ५.६१.४ ॥
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ଆତ୍ମସଂଯମୀ, ମହାବଳୀ ଓ ମହାବେଗୀ ହନୁମାନଙ୍କୁ ସେମାନେ ଯେପରି ନିଜ ଦୃଷ୍ଟିରେ ବହନ କରୁଥିଲେ।
5.61.5
राघवे चार्थनिर्वृत्तिं कर्तुं च परमं यशः।
समाधाय समृद्धार्थाः कर्मसिद्धिभिरुन्नताः ॥ ५.६१.५ ॥
ରାଘବଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ ଓ ପରମ ଯଶ ପାଇବା ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପ କରି, କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧିରେ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସଫଳ ହୋଇ ସେମାନେ ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ।
5.61.6
प्रियाख्यानोन्मुखाः सर्वे सर्वे युद्धाभिनन्दिनः।
सर्वे रामप्रतीकारे निश्चितार्था मनस्विनः ॥ ५.६१.६ ॥
ପ୍ରିୟ ସମାଚାର ଆଣିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଆନନ୍ଦିତ, ସମସ୍ତେ ରାମଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରତୀକାରରେ ଦୃଢ଼ନିଶ୍ଚୟୀ ମନସ୍ୱୀ ବାନର ଥିଲେ।
5.61.7
प्लवमानाः खमाप्लुत्य ततस्ते काननौकसः।
नन्दनोपममासेदुर्वनं द्रुमशतायुतम् ॥ ५.६१.७ ॥
ଆକାଶରେ ଡେଇଁ ସେହି ବନବାସୀ ବାନରମାନେ ନନ୍ଦନ ବନ ସଦୃଶ, ଶହଶହସ୍ର ବୃକ୍ଷରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ବନରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
5.61.8
यत् तन्मधुवनं नाम सुग्रीवस्याभिरक्षितम्।
अधृष्यं सर्वभूतानां सर्वभूतमनोहरम् ॥ ५.६१.८ ॥
ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭଲ ଭାବେ ରକ୍ଷିତ, ମଧୁବନ ନାମକ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅଜେୟ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମନ ହରଣକାରୀ ସେହି ବନ।
5.61.9
यद् रक्षति महावीरः सदा दधिमुखः कपिः।
मातुलः कपिमुख्यस्य सुग्रीवस्य महात्मनः ॥ ५.६१.९ ॥
ମହାବୀର ଦଧିମୁଖ ନାମକ ବାନର ସଦା ଯାହାକୁ ରକ୍ଷା କରେ; ସେ ମହାତ୍ମା ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ମାମୁ।
5.61.10
ते तद् वनमुपागम्य बभूवुः परमोत्कटाः।
वानरा वानरेन्द्रस्य मनःकान्तं महावनम् ॥ ५.६१.१० ॥
ସେହି ବନରେ ପହଞ୍ଚି ବାନରମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ; ତାହା ବାନରରାଜଙ୍କ ମନକୁ ପ୍ରିୟ ମହାବନ ଥିଲା।
5.61.11
ततस्ते वानरा हृष्टा दृष्ट्वा मधुवनं महत्।
कुमारमभ्ययाचन्त मधूनि मधुपिङ्गलाः ॥ ५.६१.११ ॥
ତା'ପରେ ହର୍ଷିତ ସେହି ବାନରମାନେ ସେହି ବିଶାଳ ମଧୁବନ ଦେଖି, ମଧୁ ପିଙ୍ଗଳ ବର୍ଣ୍ଣର ସେମାନେ କୁମାର (ଅଙ୍ଗଦ)ଙ୍କୁ ମଧୁ ମାଗିଲେ।
5.61.12
ततः कुमारस्तान् वृद्धाञ्जाम्बवत्प्रमुखान् कपीन्।
अनुमान्य ददौ तेषां निसर्गं मधुभक्षणे ॥ ५.६१.१२ ॥
ତା'ପରେ କୁମାର (ଅଙ୍ଗଦ) ଜାମ୍ବବାନ ପ୍ରମୁଖ ବୃଦ୍ଧ ବାନରମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ମଧୁ ଭକ୍ଷଣ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ।
5.61.13
ते निसृष्टाः कुमारेण धीमता वालिसूनुना।
हरयः समपद्यन्त द्रुमान् मधुकराकुलान् ॥ ५.६१.१३ ॥
ବାଳୀଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁତ୍ର କୁମାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ ସେହି ବାନରମାନେ ମହୁମାଛିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଗଛ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
5.61.14
भक्षयन्तः सुगन्धीनि मूलानि च फलानि च।
जग्मुः प्रहर्षं ते सर्वे बभूवुश्च मदोत्कटाः ॥ ५.६१.१४ ॥
ସୁଗନ୍ଧିତ ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଓ ମଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ହୋଇଗଲେ।
5.61.15
ततश्चानुमताः सर्वे सुसंहृष्टा वनौकसः।
मुदिताश्च ततस्ते च प्रनृत्यन्ति ततस्ततः ॥ ५.६१.१५ ॥
ତା'ପରେ ଅନୁମତି ପାଇ ସେହି ବନବାସୀ ବାନରମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଏଣେ ତେଣେ ନାଚିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
5.61.16
गायन्ति केचित् प्रहसन्ति केचि-
न्नृत्यन्ति केचित् प्रणमन्ति केचित्।
पतन्ति केचित् प्रचरन्ति केचित्
प्लवन्ति केचित् प्रलपन्ति केचित् ॥ ५.६१.१६ ॥
କେହି ଗାଉଛନ୍ତି, କେହି ହସୁଛନ୍ତି, କେହି ନାଚୁଛନ୍ତି, କେହି ପ୍ରଣାମ କରୁଛନ୍ତି, କେହି ପଡ଼ୁଛନ୍ତି, କେହି ବୁଲୁଛନ୍ତି, କେହି ଡେଇଁଛନ୍ତି, ଓ କେହି ଅସଂଲଗ୍ନ କଥା କହୁଛନ୍ତି।
5.61.17
परस्परं केचिदुपाश्रयन्ति
परस्परं केचिदतिब्रुवन्ति।
द्रुमाद् द्रुमं केचिदभिद्रवन्ति
क्षितौ नगाग्रान्निपतन्ति केचित् ॥ ५.६१.१७ ॥
କେହି ପରସ୍ପରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି, କେହି ପରସ୍ପରକୁ ବ୍ୟଙ୍ଗ କରି କଥା କହନ୍ତି; କେହି ଗଛରୁ ଗଛକୁ ଦୌଡ଼ନ୍ତି, କେହି ପର୍ବତଶିଖରରୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ନ୍ତି।
5.61.18
महीतलात् केचिदुदीर्णवेगा
महाद्रुमाग्राण्यभिसम्पतन्ति।
गायन्तमन्यः प्रहसन्नुपैति
हसन्तमन्यः प्ररुदन्नुपैति ॥ ५.६१.१८ ॥
କେହି ପୃଥିବୀରୁ ପ୍ରବଳ ବେଗରେ ଡେଇଁ ବଡ଼ ଗଛର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଯାଇ ପଡ଼ନ୍ତି; ଗାଉଥିବା ଜଣକ ପାଖକୁ ଆଉ ଜଣେ ହସିହସି ଆସନ୍ତି, ହସୁଥିବା ଜଣକ ପାଖକୁ ଆଉ ଜଣେ କାନ୍ଦିକାନ୍ଦି ଆସନ୍ତି।
5.61.19
तुदन्तमन्यः प्रणदन्नुपैति
समाकुलं तत् कपिसैन्यमासीत्।
न चात्र कश्चिन्न बभूव मत्तो
न चात्र कश्चिन्न बभूव दृप्तः ॥ ५.६१.१९ ॥
ଜଣେ ଅନ୍ୟଜଣକୁ ପ୍ରହାର କରି ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଗର୍ଜନ କରି ଆଗକୁ ଆସିଲା। ସେଇ ବାନର-ସେନା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇଗଲା। ସେଠାରେ ଏପରି କେହି ନଥିଲା ଯେ ମତ୍ତ ନଥିଲା, ଏବଂ ଏପରି କେହି ନଥିଲା ଯେ ଦର୍ପିତ ନଥିଲା।
5.61.20
ततो वनं तत् परिभक्ष्यमाणं
द्रुमांश्च विध्वंसितपत्रपुष्पान्।
समीक्ष्य कोपाद् दधिवक्त्रनामा
निवारयामास कपिः कपींस्तान् ॥ ५.६१.२० ॥
ତା'ପରେ ସେ ବନ ନଷ୍ଟ ହେଉଥିବାର ଓ ଗଛମାନଙ୍କର ପତ୍ର ଓ ଫୁଲ ବିନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବାର ଦେଖି, କ୍ରୋଧରେ ଦଧିବକ୍ତ୍ର ନାମକ ବାନର ସେଇ ବାନରମାନଙ୍କୁ ନିବାରଣ କଲା।
5.61.21
स तैः प्रवृद्धैः परिभर्त्स्यमानो
वनस्य गोप्ता हरिवृद्धवीरः।
चकार भूयो मतिमुग्रतेजा
वनस्य रक्षां प्रति वानरेभ्यः ॥ ५.६१.२१ ॥
ସେଇ ବଳବାନ ବାନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧମକିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ବନର ରକ୍ଷକ, ବୀର ବୃଦ୍ଧ ବାନର, ଉଗ୍ର ତେଜରେ, ସେହି ବାନରମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବନରକ୍ଷାପାଇଁ ପୁନର୍ବାର ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ କଲା।
5.61.22
उवाच कांश्चित् परुषाण्यभीत-
मसक्तमन्यांश्च तलैर्जघान।
समेत्य कैश्चित् कलहं चकार
तथैव साम्नोपजगाम कांश्चित् ॥ ५.६१.२२ ॥
କାହାକୁ ନିର୍ଭୟରେ କଠୋର ବାକ୍ୟ କହିଲା; ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିରୁଦ୍ଧ ଭାବେ ହାତର ତଳୁଆରେ ପ୍ରହାର କଲା। କେହି କେହି ସହ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ଝଗଡ଼ା କଲା; ସେହିପରି କାହା ପାଖକୁ ସାମ ବାକ୍ୟରେ ଗଲା।
5.61.23
स तैर्मदादप्रतिवार्यवेगै-
र्बलाच्च तेन प्रतिवार्यमाणैः।
प्रधर्षणे त्यक्तभयैः समेत्य
प्रकृष्यते चाप्यनवेक्ष्य दोषम् ॥ ५.६१.२३ ॥
ମଦରେ, ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ବେଗଯୁକ୍ତ ସେହି ବାନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଳପୂର୍ବକ ନିବାରିତ ହୋଇ, ଭୟ ତ୍ୟାଗ କରି ଆକ୍ରମଣରେ ଏକତ୍ର ହୋଇ, ଦୋଷ ବିଚାର ନ କରି ସେ ଟାଣି ନିଆଯାଉଛି।
5.61.24
नखैस्तुदन्तो दशनैर्दशन्त-
स्तलैश्च पादैश्च समापयन्तः।
मदात् कपिं ते कपयः समन्ता-
न्महावनं निर्विषयं च चक्रुः ॥ ५.६१.२४ ॥
ମଦରେ ବାନରମାନେ ନଖରେ ଚିରି, ଦାନ୍ତରେ କାମୁଡ଼ି, କରତଳ ଓ ପାଦରେ ଆଘାତ କରି ଚାରିଆଡ଼ୁ ସେହି କପି (ହନୁମାନ)ଙ୍କୁ ଘେରି ଧରିଲେ; ସେହି ମହାବନକୁ ନିର୍ଜନ କରି ଦେଲେ।