વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 5.65
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.65.1
ततः प्रस्रवणं शैलं ते गत्वा चित्रकाननम्।
प्रणम्य शिरसा रामं लक्ष्मणं च महाबलम् ॥ ५.६५.१ ॥
પછી તેઓ ચિત્રવનથી ભરેલા પ્રસ્રવણ પર્વત પર પહોંચ્યા અને મસ્તક નમાવીને રામ અને મહાબલી લક્ષ્મણને પ્રણામ કર્યા.
5.65.2
युवराजं पुरस्कृत्य सुग्रीवमभिवाद्य च।
प्रवृत्तिमथ सीतायाः प्रवक्तुमुपचक्रमुः ॥ ५.६५.२ ॥
યુવરાજ અંગદને આગળ રાખીને અને સુગ્રીવને અભિવાદન કરીને તેઓ સીતાનો સંદેશ કહેવા લાગ્યા.
5.65.3
रावणान्तःपुरे रोधं राक्षसीभिश्च तर्जनम्।
रामे समनुरागं च यथा च नियमः कृतः ॥ ५.६५.३ ॥
રાવણના અંતઃપુરમાં કેદ, રાક્ષસીઓની ધમકી, રામ પ્રત્યેનો તેનો ગાઢ અનુરાગ, અને તેણે કેવી રીતે નિયમ પાળ્યો તે બધું.
5.65.4
एतदाख्याय ते सर्वं हरयो रामसंनिधौ।
वैदेहीमक्षतां श्रुत्वा रामस्तूत्तरमब्रवीत् ॥ ५.६५.४ ॥
આ બધું કહીને, વાનરોએ રામની સમક્ષ જણાવ્યું કે વૈદેહી અક્ષત છે. તે સાંભળીને રામે ઉત્તર આપ્યો.
5.65.5
क्व सीता वर्तते देवी कथं च मयि वर्तते।
एतन्मे सर्वमाख्यात वैदेहीं प्रति वानराः ॥ ५.६५.५ ॥
દેવી સીતા ક્યાં છે, અને મારા પ્રત્યે તેનું વલણ કેવું છે? હે વાનરો, વૈદેહી વિશે આ બધું મને કહો.
5.65.6
रामस्य गदितं श्रुत्वा हरयो रामसंनिधौ।
चोदयन्ति हनूमन्तं सीतावृत्तान्तकोविदम् ॥ ५.६५.६ ॥
રામનું વચન સાંભળીને, રામની સમક્ષ વાનરોએ સીતાના વૃત્તાંતમાં નિપુણ હનુમાનને પ્રેરણા આપી.
5.65.7
श्रुत्वा तु वचनं तेषां हनूमान् मारुतात्मजः।
प्रणम्य शिरसा देव्यै सीतायै तां दिशं प्रति ॥ ५.६५.७ ॥
તેમનાં વચન સાંભળીને પવનપુત્ર હનુમાને માથું નમાવીને દેવી સીતાને, તે દિશા તરફ પ્રણામ કર્યા.
5.65.8
उवाच वाक्यं वाक्यज्ञः सीताया दर्शनं यथा।
तं मणिं काञ्चनं दिव्यं दीप्यमानं स्वतेजसा ॥ ५.६५.८ ॥
વાક્યકુશળ હનુમાને સીતાના દર્શનનો વૃત્તાંત જેમ બન્યો તેમ કહ્યો; પોતાના તેજથી ચમકતી તે સોનેરી દિવ્ય મણિ પણ બતાવ્યો.
5.65.9
दत्त्वा रामाय हनुमांस्ततः प्राञ्जलिरब्रवीत्।
समुद्रं लङ्घयित्वाहं शतयोजनमायतम् ॥ ५.६५.९ ॥
રામને તે આપીને હનુમાને હાથ જોડીને કહ્યું— "સો યોજન લાંબો સમુદ્ર મેં ઓળંગ્યો."
5.65.10
अगच्छं जानकीं सीतां मार्गमाणो दिदृक्षया।
तत्र लङ्केति नगरी रावणस्य दुरात्मनः ॥ ५.६५.१० ॥
જાનકી સીતાને શોધતાં, તેમને જોવાની ઇચ્છાથી હું ત્યાં ગયો. ત્યાં દુરાત્મા રાવણની "લંકા" નામની નગરી છે.
5.65.11
दक्षिणस्य समुद्रस्य तीरे वसति दक्षिणे।
तत्र सीता मया दृष्टा रावणान्तःपुरे सती ॥ ५.६५.११ ॥
તે નગરી દક્ષિણ સમુદ્રના કાંઠે, દક્ષિણ દિશામાં વસેલી છે. ત્યાં જ રાવણના અંતઃપુરમાં મેં સતી સીતાને જોઈ.
5.65.12
त्वयि संन्यस्य जीवन्ती रामा राम मनोरथम्।
दृष्टा मे राक्षसीमध्ये तर्ज्यमाना मुहुर्मुहुः ॥ ५.६५.१२ ॥
હે રામ! તમારા પર જ મન સ્થિર રાખીને જીવતી એ નારીને, રાક્ષસીઓ વચ્ચે વારંવાર ધમકાવાતી મેં જોઈ.
5.65.13
राक्षसीभिर्विरूपाभी रक्षिता प्रमदावने।
दुःखमापद्यते देवी त्वया वीर सुखोचिता ॥ ५.६५.१३ ॥
હે વીર, સુખમાં ઉછરેલી દેવી (સીતા) કુરૂપ રાક્ષસીઓની રક્ષામાં પ્રમદાવનમાં તારે કારણે દુઃખ ભોગવી રહી છે.
5.65.14
रावणान्तःपुरे रुद्धा राक्षसीभिः सुरक्षिता।
एकवेणीधरा दीना त्वयि चिन्तापरायणा ॥ ५.६५.१४ ॥
રાવણના અંતઃપુરમાં બંદી, રાક્ષસીઓ દ્વારા સારી રીતે રક્ષિત, એક વેણી ધારણ કરેલી દીન દેવી તારા જ ચિંતનમાં લીન છે.
5.65.15
अधःशय्या विवर्णाङ्गी पद्मिनीव हिमागमे।
रावणाद् विनिवृत्तार्था मर्तव्यकृतनिश्चया ॥ ५.६५.१५ ॥
જમીન પર સૂતેલી, કરમાયેલા અંગોવાળી, શિયાળામાં કમળિની જેવી, રાવણ પાસેથી આશા છોડી મરવાનો નિશ્ચય કરેલી.
5.65.16
देवी कथंचित् काकुत्स्थ त्वन्मना मार्गिता मया।
इक्ष्वाकुवंशविख्यातिं शनैः कीर्तयतानघ ॥ ५.६५.१६ ॥
હે કાકુત્સ્થ, હે નિષ્પાપ, તારામાં જ મન રાખનારી દેવીને હું કોઈ રીતે શોધી શક્યો; ઇક્ષ્વાકુ વંશની કીર્તિ ધીમે ધીમે ગાઈને.
5.65.17
सा मया नरशार्दूल शनैर्विश्वासिता तदा।
ततः सम्भाषिता देवी सर्वमर्थं च दर्शिता ॥ ५.६५.१७ ॥
હે નરશાર્દૂલ, ત્યારે મેં તેને ધીમે ધીમે વિશ્વાસ અપાવ્યો; પછી દેવી સાથે વાત કરી અને આખો હેતુ બતાવ્યો.
5.65.18
रामसुग्रीवसख्यं च श्रुत्वा हर्षमुपागता।
नियतः समुदाचारो भक्तिश्चास्याः सदा त्वयि ॥ ५.६५.१८ ॥
રામ અને સુગ્રીવની મૈત્રી સાંભળીને તે હર્ષિત થઈ. તેનું આચરણ નિયમિત છે, અને તેની ભક્તિ સદા તારામાં જ છે.
5.65.19
एवं मया महाभाग दृष्टा जनकनन्दिनी।
उग्रेण तपसा युक्ता त्वद्भक्त्या पुरुषर्षभ ॥ ५.६५.१९ ॥
હે મહાભાગ, આ રીતે મેં જનકનંદિનીને જોઈ; તે કઠોર તપથી યુક્ત છે અને તમારી ભક્તિથી ભરેલી છે, હે પુરુષશ્રેષ્ઠ.
5.65.20
अभिज्ञानं च मे दत्तं यथावृत्तं तवान्तिके।
चित्रकूटे महाप्राज्ञ वायसं प्रति राघव ॥ ५.६५.२० ॥
હે મહાપ્રાજ્ઞ રાઘવ, ચિત્રકૂટમાં તમારી હાજરીમાં જે બન્યું હતું તે પ્રમાણે, કાગડા વિશેની ઓળખચિહ્ન મને આપવામાં આવ્યું હતું.
5.65.21
विज्ञाप्यः पुनरप्येष रामो वायुसुत त्वया।
अखिलेन यथा दृष्टमिति मामाह जानकी ॥ ५.६५.२१ ॥
હે વાયુપુત્ર, તું રામને આ ફરીથી જણાવજે—તેં જેમ બધું જોયું તેમ જ જાનકીએ મને આમ કહ્યું.
5.65.22
अयं चास्मै प्रदातव्यो यत्नात् सुपरिरक्षितः।
ब्रुवता वचनान्येवं सुग्रीवस्योपशृण्वतः ॥ ५.६५.२२ ॥
આ તેને કાળજીપૂર્વક સાચવીને આપવું—સુગ્રીવ સાંભળતો હોય ત્યારે આવાં વચનો કહેતાં.
5.65.23
एष चूडामणिः श्रीमान् मया ते यत्नरक्षितः।
मनःशिलायास्तिलकं तत् स्मरस्वेति चाब्रवीत् ॥ ५.६५.२३ ॥
આ તમારા માટે મેં કાળજીપૂર્વક સાચવેલો તેજસ્વી ચૂડામણિ છે; 'મનઃશિલાનો તિલક યાદ રાખજે' એમ પણ તેણે કહ્યું.
5.65.24
एष निर्यातितः श्रीमान् मया ते वारिसम्भवः।
एनं दृष्ट्वा प्रमोदिष्ये व्यसने त्वामिवानघ ॥ ५.६५.२४ ॥
મેં તમારા માટે મોકલેલું આ તેજસ્વી વારિસંભવ (કમળ) છે; આને જોઈને હું આનંદિત થઈશ, સંકટમાં તમને જોયા હોય એમ—હે નિષ્પાપ.
5.65.25
जीवितं धारयिष्यामि मासं दशरथात्मज।
ऊर्ध्वं मासान्न जीवेयं रक्षसां वशमागता ॥ ५.६५.२५ ॥
હે દશરથપુત્ર, હું માત્ર એક માસ સુધી જીવિત રહીશ. રાક્ષસોના વશમાં પડેલી હું એક માસ પછી જીવિત નહીં રહું.
5.65.26
रावणान्तःपुरे रुद्धा मृगीवोत्फुल्ललोचना ॥ ५.६५.२६ ॥
રાવણના અંતઃપુરમાં બંદી બનેલી હું, ખીલેલાં નેત્રોવાળી હરિણી જેવી છું.
5.65.27
एतदेव मयाऽऽख्यातं सर्वं राघव यद् यथा।
सर्वथा सागरजले संतारः प्रविधीयताम् ॥ ५.६५.२७ ॥
હે રાઘવ, જે જેમ બન્યું તે બધું મેં કહ્યું છે. હવે સાગરજળ પાર કરવાની વ્યવસ્થા સર્વ રીતે કરવામાં આવે.
5.65.28
तौ जाताश्वासौ राजपुत्रौ विदित्वा
तच्चाभिज्ञानं राघवाय प्रदाय।
देव्या चाख्यातं सर्वमेवानुपूर्व्याद्
वाचा सम्पूर्णं वायुपुत्रः शशंस ॥ ५.६५.२८ ॥
તે બે રાજકુમારો આશ્વસ્ત થયા જાણીને, રાઘવને તે ઓળખચિહ્ન આપીને, દેવીએ કહેલું બધું ક્રમથી વાયુપુત્રે વાણીથી સંપૂર્ણ કહ્યું.