ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 5.65
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.65.1
ततः प्रस्रवणं शैलं ते गत्वा चित्रकाननम्।
प्रणम्य शिरसा रामं लक्ष्मणं च महाबलम् ॥ ५.६५.१ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਚਿੱਤਰਵਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
5.65.2
युवराजं पुरस्कृत्य सुग्रीवमभिवाद्य च।
प्रवृत्तिमथ सीतायाः प्रवक्तुमुपचक्रमुः ॥ ५.६५.२ ॥
ਯੁਵਰਾਜ ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸੀਤਾ ਦਾ ਹਾਲ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗੇ।
5.65.3
रावणान्तःपुरे रोधं राक्षसीभिश्च तर्जनम्।
रामे समनुरागं च यथा च नियमः कृतः ॥ ५.६५.३ ॥
ਰਾਵਣ ਦੇ ਅੰਤਃਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕੈਦ, ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ, ਰਾਮ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਗਹਿਰਾ ਪਿਆਰ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤ ਧਾਰਿਆ, ਇਹ ਸਭ।
5.65.4
एतदाख्याय ते सर्वं हरयो रामसंनिधौ।
वैदेहीमक्षतां श्रुत्वा रामस्तूत्तरमब्रवीत् ॥ ५.६५.४ ॥
ਇਹ ਸਭ ਦੱਸ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵੈਦੇਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਮ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
5.65.5
क्व सीता वर्तते देवी कथं च मयि वर्तते।
एतन्मे सर्वमाख्यात वैदेहीं प्रति वानराः ॥ ५.६५.५ ॥
ਦੇਵੀ ਸੀਤਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸ ਦਾ ਭਾਵ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ? ਹੇ ਵਾਨਰੋ, ਵੈਦੇਹੀ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
5.65.6
रामस्य गदितं श्रुत्वा हरयो रामसंनिधौ।
चोदयन्ति हनूमन्तं सीतावृत्तान्तकोविदम् ॥ ५.६५.६ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਆ।
5.65.7
श्रुत्वा तु वचनं तेषां हनूमान् मारुतात्मजः।
प्रणम्य शिरसा देव्यै सीतायै तां दिशं प्रति ॥ ५.६५.७ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਦੇਵੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
5.65.8
उवाच वाक्यं वाक्यज्ञः सीताया दर्शनं यथा।
तं मणिं काञ्चनं दिव्यं दीप्यमानं स्वतेजसा ॥ ५.६५.८ ॥
ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਹਾਲ ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ; ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਮਣੀ ਵੀ ਦਿਖਾਈ।
5.65.9
दत्त्वा रामाय हनुमांस्ततः प्राञ्जलिरब्रवीत्।
समुद्रं लङ्घयित्वाहं शतयोजनमायतम् ॥ ५.६५.९ ॥
ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਹ ਦੇ ਕੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕਿਹਾ— "ਮੈਂ ਸੌ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾ ਸਮੁੰਦਰ ਲੰਘ ਗਿਆ।"
5.65.10
अगच्छं जानकीं सीतां मार्गमाणो दिदृक्षया।
तत्र लङ्केति नगरी रावणस्य दुरात्मनः ॥ ५.६५.१० ॥
ਜਾਨਕੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੱਭਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਦੁਰਾਤਮਾ ਰਾਵਣ ਦੀ "ਲੰਕਾ" ਨਾਮ ਦੀ ਨਗਰੀ ਹੈ।
5.65.11
दक्षिणस्य समुद्रस्य तीरे वसति दक्षिणे।
तत्र सीता मया दृष्टा रावणान्तःपुरे सती ॥ ५.६५.११ ॥
ਉਹ ਨਗਰੀ ਦੱਖਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਸੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਾਵਣ ਦੇ ਅੰਤਃਪੁਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸਤੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
5.65.12
त्वयि संन्यस्य जीवन्ती रामा राम मनोरथम्।
दृष्टा मे राक्षसीमध्ये तर्ज्यमाना मुहुर्मुहुः ॥ ५.६५.१२ ॥
ਹੇ ਰਾਮ! ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਮਨ ਟਿਕਾ ਕੇ ਜੀਉਂਦੀ ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ, ਰਾਖਸ਼ਸੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਧਮਕਾਇਆ ਜਾਂਦਿਆਂ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ।
5.65.13
राक्षसीभिर्विरूपाभी रक्षिता प्रमदावने।
दुःखमापद्यते देवी त्वया वीर सुखोचिता ॥ ५.६५.१३ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਪਲੀ ਹੋਈ ਦੇਵੀ (ਸੀਤਾ) ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ਸੀਆਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਹੇਠ ਪ੍ਰਮਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਦੁੱਖ ਝੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।
5.65.14
रावणान्तःपुरे रुद्धा राक्षसीभिः सुरक्षिता।
एकवेणीधरा दीना त्वयि चिन्तापरायणा ॥ ५.६५.१४ ॥
ਰਾਵਣ ਦੇ ਅੰਤਃਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕੈਦ, ਰਾਖਸ਼ਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖੀ ਗਈ, ਇੱਕ ਵੇਣੀ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ ਦੀਨ ਦੇਵੀ ਤੇਰੇ ਹੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੈ।
5.65.15
अधःशय्या विवर्णाङ्गी पद्मिनीव हिमागमे।
रावणाद् विनिवृत्तार्था मर्तव्यकृतनिश्चया ॥ ५.६५.१५ ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤੀ, ਮੁਰਝਾਏ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ, ਸਿਆਲ ਵਿੱਚ ਕਮਲਣੀ ਵਾਂਗ, ਰਾਵਣ ਤੋਂ ਆਸ ਛੱਡ ਕੇ ਮਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤੀ ਹੋਈ।
5.65.16
देवी कथंचित् काकुत्स्थ त्वन्मना मार्गिता मया।
इक्ष्वाकुवंशविख्यातिं शनैः कीर्तयतानघ ॥ ५.६५.१६ ॥
ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਨ ਲਾਈ ਬੈਠੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਭ ਲਿਆ; ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ।
5.65.17
सा मया नरशार्दूल शनैर्विश्वासिता तदा।
ततः सम्भाषिता देवी सर्वमर्थं च दर्शिता ॥ ५.६५.१७ ॥
ਹੇ ਨਰਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਤਦ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਇਆ; ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਮਕਸਦ ਵਿਖਾਇਆ।
5.65.18
रामसुग्रीवसख्यं च श्रुत्वा हर्षमुपागता।
नियतः समुदाचारो भक्तिश्चास्याः सदा त्वयि ॥ ५.६५.१८ ॥
ਰਾਮ ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਈ। ਉਸਦਾ ਆਚਰਣ ਸੰਜਮੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਭਗਤੀ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ।
5.65.19
एवं मया महाभाग दृष्टा जनकनन्दिनी।
उग्रेण तपसा युक्ता त्वद्भक्त्या पुरुषर्षभ ॥ ५.६५.१९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਕਠੋਰ ਤਪ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
5.65.20
अभिज्ञानं च मे दत्तं यथावृत्तं तवान्तिके।
चित्रकूटे महाप्राज्ञ वायसं प्रति राघव ॥ ५.६५.२० ॥
ਹੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਗਿਆ ਰਾਘਵ, ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਪਛਾਣ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
5.65.21
विज्ञाप्यः पुनरप्येष रामो वायुसुत त्वया।
अखिलेन यथा दृष्टमिति मामाह जानकी ॥ ५.६५.२१ ॥
ਹੇ ਵਾਯੂਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਇਹ ਰਾਮ ਨੂੰ ਫਿਰ ਦੱਸੀਂ—ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਨਕੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
5.65.22
अयं चास्मै प्रदातव्यो यत्नात् सुपरिरक्षितः।
ब्रुवता वचनान्येवं सुग्रीवस्योपशृण्वतः ॥ ५.६५.२२ ॥
ਇਹ ਇਸਨੂੰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਸੁਗਰੀਵ ਸੁਣਦਾ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚਨ ਕਹਿੰਦਿਆਂ।
5.65.23
एष चूडामणिः श्रीमान् मया ते यत्नरक्षितः।
मनःशिलायास्तिलकं तत् स्मरस्वेति चाब्रवीत् ॥ ५.६५.२३ ॥
ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਮੈਂ ਯਤਨ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇਜਸ਼ੀਲ ਚੂੜਾਮਣੀ ਹੈ; 'ਮਨਃਸ਼ਿਲਾ ਦਾ ਤਿਲਕ ਯਾਦ ਰੱਖੀਂ' ਇਹ ਵੀ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ।
5.65.24
एष निर्यातितः श्रीमान् मया ते वारिसम्भवः।
एनं दृष्ट्वा प्रमोदिष्ये व्यसने त्वामिवानघ ॥ ५.६५.२४ ॥
ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਹੋਇਆ ਇਹ ਤੇਜਸ਼ੀਲ ਵਾਰਿਸੰਭਵ (ਕਮਲ) ਹੈ; ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਵਾਂਗੀ, ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਂਗ—ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼।
5.65.25
जीवितं धारयिष्यामि मासं दशरथात्मज।
ऊर्ध्वं मासान्न जीवेयं रक्षसां वशमागता ॥ ५.६५.२५ ॥
ਹੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਜੀਵਨ ਧਾਰਾਂਗੀ। ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵੱਸ ਪਈ ਮੈਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੀਉਂਦੀ ਨਹੀਂ ਰਹਾਂਗੀ।
5.65.26
रावणान्तःपुरे रुद्धा मृगीवोत्फुल्ललोचना ॥ ५.६५.२६ ॥
ਰਾਵਣ ਦੇ ਅੰਤਹਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਹੋਈ ਮੈਂ, ਖਿੜੇ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀ ਹਿਰਨੀ ਵਰਗੀ ਹਾਂ।
5.65.27
एतदेव मयाऽऽख्यातं सर्वं राघव यद् यथा।
सर्वथा सागरजले संतारः प्रविधीयताम् ॥ ५.६५.२७ ॥
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਜੋ ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸਭ ਮੈਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
5.65.28
तौ जाताश्वासौ राजपुत्रौ विदित्वा
तच्चाभिज्ञानं राघवाय प्रदाय।
देव्या चाख्यातं सर्वमेवानुपूर्व्याद्
वाचा सम्पूर्णं वायुपुत्रः शशंस ॥ ५.६५.२८ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਤਸੱਲੀ ਪਾ ਗਏ ਜਾਣ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਉਹ ਪਛਾਣ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੇ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਦਾ ਕਿਹਾ ਸਭ ਕੁਝ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਵਾਯੂਪੁੱਤਰ ਨੇ ਬੋਲ ਕੇ ਪੂਰਾ ਸੁਣਾਇਆ।