ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 5.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.66.1
एवमुक्तो हनुमता रामो दशरथात्मजः।
तं मणिं हृदये कृत्वा रुरोद सहलक्ष्मणः ॥ ५.६६.१ ॥
ਹਨੂਮਾਨ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਮਣੀ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਰੋਇਆ।
5.66.2
तं तु दृष्ट्वा मणिश्रेष्ठं राघवः शोककर्शितः।
नेत्राभ्यामश्रुपूर्णाभ्यां सुग्रीवमिदमब्रवीत् ॥ ५.६६.२ ॥
ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਣੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੋਗ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਏ ਰਾਘਵ ਨੇ ਅੱਥਰੂਆਂ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
5.66.3
यथैव धेनुः स्रवति स्नेहाद् वत्सस्य वत्सला।
तथा ममापि हृदयं मणिश्रेष्ठस्य दर्शनात् ॥ ५.६६.३ ॥
ਵੱਛੜੇ ਦੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ ਦੁੱਧ ਚੋਂਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਣੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਹਿਰਦਾ ਵੀ ਪਿਘਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
5.66.4
मणिरत्नमिदं दत्तं वैदेह्याः श्वशुरेण मे।
वधूकाले यथा बद्धमधिकं मूर्ध्नि शोभते ॥ ५.६६.४ ॥
ਇਹ ਮਣੀਰਤਨ ਮੇਰੇ ਸਹੁਰੇ ਨੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।
5.66.5
अयं हि जलसम्भूतो मणिः प्रवरपूजितः।
यज्ञे परमतुष्टेन दत्तः शक्रेण धीमता ॥ ५.६६.५ ॥
ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਇਹ ਮਣੀ ਬਹੁਤ ਪੂਜਿਤ ਹੈ; ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਇੰਦਰ ਨੇ ਇਹ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
5.66.6
इमं दृष्ट्वा मणिश्रेष्ठं तथा तातस्य दर्शनम्।
अद्यास्म्यवगतः सौम्य वैदेहस्य तथा विभोः ॥ ५.६६.६ ॥
ਇਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਣੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਂਗ, ਹੇ ਸੌਮਯ! ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਵਿਦੇਹ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮਰੱਥ ਪੁਰਖ ਦੀ ਯਾਦ ਆ ਗਈ ਹੈ।
5.66.7
अयं हि शोभते तस्याः प्रियाया मूर्ध्नि मे मणिः।
अद्यास्य दर्शनेनाहं प्राप्तां तामिव चिन्तये ॥ ५.६६.७ ॥
ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਮਣੀ ਸ਼ੋਭਦੀ ਸੀ। ਅੱਜ ਇਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਹੀ ਪਾ ਲਿਆ ਹੋਵੇ।
5.66.8
किमाह सीता वैदेही ब्रूहि सौम्य पुनः पुनः।
परासुमिव तोयेन सिञ्चन्ती वाक्यवारिणा ॥ ५.६६.८ ॥
ਹੇ ਸੌਮ੍ਯ, ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਨੇ ਕੀ ਆਖਿਆ? ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੱਸ। ਮੌਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਏ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕ ਕੇ ਜਿਵੇਂ ਜੀਵਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਬੋਲਾਂ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਸਿੰਜ।
5.66.9
इतस्तु किं दुःखतरं यदिमं वारिसम्भवम्।
मणिं पश्यामि सौमित्रे वैदेहीमागतां विना ॥ ५.६६.९ ॥
ਹੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਇਹ ਮਣੀ ਮੈਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਵੈਦੇਹੀ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਆਈ।
5.66.10
चिरं जीवति वैदेही यदि मासं धरिष्यति।
क्षणं वीर न जीवेयं विना तामसितेक्षणाम् ॥ ५.६६.१० ॥
ਜੇ ਵੈਦੇਹੀ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਜੀਵਤ ਰਹਿ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਜੀਵੇਗੀ। ਹੇ ਵੀਰ, ਕਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜੀ ਸਕਦਾ।
5.66.11
नय मामपि तं देशं यत्र दृष्टा मम प्रिया।
न तिष्ठेयं क्षणमपि प्रवृत्तिमुपलभ्य च ॥ ५.६६.११ ॥
ਜਿੱਥੇ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਦਿਸੀ ਸੀ, ਉਸ ਥਾਂ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਲੈ ਚੱਲ। ਉਸਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲਣ ਮਗਰੋਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਠਹਿਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
5.66.12
कथं सा मम सुश्रोणी भीरुभीरुः सती तदा।
भयावहानां घोराणां मध्ये तिष्ठति रक्षसाम् ॥ ५.६६.१२ ॥
ਮੇਰੀ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਬਹੁਤ ਡਰਪੋਕ ਅਤੇ ਪਤੀਵਰਤਾ ਉਹ ਭਿਆਨਕ, ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ?
5.66.13
शारदस्तिमिरोन्मुक्तो नूनं चन्द्र इवाम्बुदैः।
आवृतो वदनं तस्या न विराजति साम्प्रतम् ॥ ५.६६.१३ ॥
ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦਾ ਚੰਦਰਮਾ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਸਦਾ ਮੁੱਖ ਸ਼ੋਭਦਾ ਨਹੀਂ।
5.66.14
किमाह सीता हनुमंस्तत्त्वतः कथयस्व मे।
एतेन खलु जीविष्ये भेषजेनातुरो यथा ॥ ५.६६.१४ ॥
ਹਨੂਮਾਨ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ? ਸੱਚ-ਸੱਚ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ। ਜਿਵੇਂ ਰੋਗੀ ਦਵਾਈ ਨਾਲ ਜੀਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਇਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਜੀਵਾਂਗਾ।
5.66.15
मधुरा मधुरालापा किमाह मम भामिनी।
मद्विहीना वरारोहा हनुमन् कथयस्व मे।
दुःखाद् दुःखतरं प्राप्य कथं जीवति जानकी ॥ ५.६६.१५ ॥
ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਮੇਰੀ ਭਾਮਿਨੀ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ? ਮੈਥੋਂ ਵਿਛੜੀ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਹਨੂਮਾਨ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ। ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਪਾ ਕੇ ਜਾਨਕੀ ਕਿਵੇਂ ਜੀਂਦੀ ਹੈ?