Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 5.67

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

5.67.1

एवमुक्तस्तु हनुमान् राघवेण महात्मना।
सीताया भाषितं सर्वं न्यवेदयत राघवे ॥ ५.६७.१ ॥

ମହାତ୍ମା ରାଘବ ଏପରି କହିବାରୁ ହନୁମାନ ସୀତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ବାର୍ତ୍ତା ରାଘବଙ୍କୁ ନିବେଦନ କଲେ।

5.67.2

इदमुक्तवती देवी जानकी पुरुषर्षभ।
पूर्ववृत्तमभिज्ञानं चित्रकूटे यथातथम् ॥ ५.६७.२ ॥

ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବୀ ଜାନକୀ ଏହା କହିଥିଲେ: ଚିତ୍ରକୂଟରେ ପୂର୍ବେ ଘଟିଥିବା ଘଟଣା ହିଁ ଚିହ୍ନ, ଠିକ୍ ଯେପରି ଘଟିଥିଲା।

5.67.3

सुखसुप्ता त्वया सार्धं जानकी पूर्वमुत्थिता।
वायसः सहसोत्पत्य विददार स्तनान्तरम् ॥ ५.६७.३ ॥

ତୁମ ସହିତ ସୁଖରେ ଶୋଇଥିବା ଜାନକୀ ପ୍ରଥମେ ଉଠିଲେ; ସେତେବେଳେ ଏକ କାଉ ହଠାତ୍ ଉଡ଼ି ଆସି ତାଙ୍କ ସ୍ତନ ମଧ୍ୟରେ ଠୋକିଲା।

5.67.4

पर्यायेण च सुप्तस्त्वं देव्यङ्के भरताग्रज।
पुनश्च किल पक्षी स देव्या जनयति व्यथा ॥ ५.६७.४ ॥

ହେ ଭରତଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ, ତୁମେ ପାଳି କ୍ରମେ ଦେବୀଙ୍କ କୋଳରେ ଶୋଇଥିଲ; ପୁଣି ସେହି ପକ୍ଷୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଲା।

5.67.5

ततः पुनरुपागम्य विददार भृशं किल।
ततस्त्वं बोधितस्तस्याः शोणितेन समुक्षितः ॥ ५.६७.५ ॥

ତା'ପରେ ସେହି କାଉ ପୁଣି ଆସି ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଠୋକିଲା; ସେତେବେଳେ ସେ ତୁମକୁ ଜଗାଇଲେ, ତୁମେ ରକ୍ତରେ ଭିଜିଗଲ।

5.67.6

वायसेन च तेनैवं सततं बाध्यमानया।
बोधितः किल देव्या त्वं सुखसुप्तः परंतप ॥ ५.६७.६ ॥

ସେହି କାଉ ଦ୍ଵାରା ଏପରି ନିରନ୍ତର ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଦେବୀ ସୁଖରେ ଶୋଇଥିବା ତୁମକୁ ଜଗାଇଲେ, ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ।

5.67.7

तां च दृष्ट्वा महाबाहो दारितां च स्तनान्तरे।
आशीविष इव क्रुद्धस्ततो वाक्यं त्वमूचिवान् ॥ ५.६७.७ ॥

ହେ ମହାବାହୁ, ତାଙ୍କ ସ୍ତନ ମଧ୍ୟରେ ଫାଟିଯିବା ଦେଖି ତୁମେ ସର୍ପ ପରି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେତେବେଳେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲ।

5.67.8

नखाग्रैः केन ते भीरु दारितं वै स्तनान्तरम्।
कः क्रीडति सरोषेण पञ्चवक्त्रेण भोगिना ॥ ५.६७.८ ॥

ହେ ଭୀରୁ, ତୁମ ନଖ ଅଗ୍ରରେ ତୁମ ସ୍ତନ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଆଘାତ କିଏ କଲା? କ୍ରୋଧିତ ପଞ୍ଚମୁଖ ସର୍ପ ସହିତ କିଏ ଖେଳୁଛି?

5.67.9

निरीक्षमाणः सहसा वायसं समुदैक्षथाः।
नखैः सरुधिरैस्तीक्ष्णैस्तामेवाभिमुखं स्थितम् ॥ ५.६७.९ ॥

ହଠାତ୍ ଦେଖି ତୁମେ ସେ କାଉକୁ ଚାହିଁଲ; ରକ୍ତମାଖା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଖ ସହିତ ତାହା ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲା।

5.67.10

सुतः किल स शक्रस्य वायसः पततां वरः।
धरान्तरगतः शीघ्रं पवनस्य गतौ समः ॥ ५.६७.१० ॥

ସେ କାଉ ପ୍ରକୃତରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ସେ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଶୀଘ୍ର ଯାଇପାରେ, ପବନର ଗତି ସମାନ।

5.67.11

ततस्तस्मिन् महाबाहो कोपसंवर्तितेक्षणः।
वायसे त्वं व्यधाः क्रूरां मतिं मतिमतां वर ॥ ५.६७.११ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ମହାବାହୁ, କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଆଖିରେ ତୁମେ ସେ କାଉ ଉପରେ କ୍ରୂର ସଂକଳ୍ପ କଲ, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

5.67.12

स दर्भसंस्तराद् गृह्य ब्रह्मास्त्रेण न्ययोजयः।
स दीप्त इव कालाग्निर्जज्वालाभिमुखं खगम् ॥ ५.६७.१२ ॥

ଦର୍ଭ ଶଯ୍ୟାରୁ ନେଇ ତୁମେ ତାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ସହିତ ପ୍ରୟୋଗ କଲ; ତାହା କାଳାଗ୍ନି ପରି ଜଳି ସେ ପକ୍ଷୀ ଆଡ଼କୁ ଜ୍ୱଳିଲା।

5.67.13

स त्वं प्रदीप्तं चिक्षेप दर्भं तं वायसं प्रति।
ततस्तु वायसं दीप्तः स दर्भोऽनुजगाम ह ॥ ५.६७.१३ ॥

ତା'ପରେ ତୁମେ ସେହି କାଉ ଆଡ଼କୁ ଜଳୁଥିବା ଦର୍ଭ ଫିଙ୍ଗିଲ। ତା'ପରେ ସେହି ଜଳୁଥିବା ଦର୍ଭ କାଉର ପଛେ ଧାଇଁଲା।

5.67.14

भीतैश्च सम्परित्यक्तः सुरैः सर्वैश्च वायसः।
त्रीँल्लोकान् सम्परिक्रम्य त्रातारं नाधिगच्छति ॥ ५.६७.१४ ॥

ଭୟଭୀତ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିତ୍ୟକ୍ତ ସେହି କାଉ ତିନି ଲୋକ ଘୂରିଲା; କିନ୍ତୁ ଜଣେ ରକ୍ଷକ ପାଇଲା ନାହିଁ।

5.67.15

पुनरप्यागतस्तत्र त्वत्सकाशमरिंदम।
त्वं तं निपतितं भूमौ शरण्यः शरणागतम् ॥ ५.६७.१५ ॥

ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ, ସେ ପୁଣି ସେଠାରେ ତୁମ ନିକଟକୁ ଆସିଲା। ଶରଣାଗତଙ୍କ ରକ୍ଷକ ତୁମେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଶରଣାଗତ ତାକୁ ଦେଖିଲ।

5.67.16

वधार्हमपि काकुत्स्थ कृपया परिपालयः।
मोघमस्त्रं न शक्यं तु कर्तुमित्येव राघव ॥ ५.६७.१६ ॥

ହେ କାକୁତ୍‌ସ୍ଥ, ସେ ବଧଯୋଗ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ କରୁଣାରେ ତାକୁ ରକ୍ଷା କଲ। ହେ ରାଘବ, ଅସ୍ତ୍ରକୁ ବ୍ୟର୍ଥ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ତେଣୁ ଏମିତି ହେଲା।

5.67.17

भवांस्तस्याक्षि काकस्य हिनस्ति स्म स दक्षिणम्।
राम त्वां स नमस्कृत्य राज्ञो दशरथस्य च ॥ ५.६७.१७ ॥

ତୁମେ ସେହି କାଉର ଡାହାଣ ଆଖି ନଷ୍ଟ କଲ। ହେ ରାମ, ସେ ତୁମକୁ ଓ ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି (ଚାଲିଗଲା)।

5.67.18

विसृष्टस्तु तदा काकः प्रतिपेदे स्वमालयम्।
एवमस्त्रविदां श्रेष्ठः सत्त्ववाञ्छीलवानपि ॥ ५.६७.१८ ॥

ସେତେବେଳେ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ସେହି କାଉ ନିଜ ବାସସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଗଲା। ଏହିପରି ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍‌ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସତ୍ତ୍ୱବାନ ଓ ଶୀଳବାନ ତୁମେ ମଧ୍ୟ।

5.67.19

किमर्थमस्त्रं रक्षःसु न योजयसि राघव।
न दानवा न गन्धर्वा नासुरा न मरुद्गणाः ॥ ५.६७.१९ ॥

ହେ ରାଘବ, ତୁମେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅସ୍ତ୍ର କାହିଁକି ପ୍ରୟୋଗ କରୁନାହଁ? ନା ଦାନବ, ନା ଗନ୍ଧର୍ବ, ନା ଅସୁର, ନା ମରୁଦ୍ଗଣ।

5.67.20

तव राम रणे शक्तास्तथा प्रतिसमासितुम्।
तव वीर्यवतः कश्चिन्मयि यद्यस्ति सम्भ्रमः ॥ ५.६७.२० ॥

ହେ ରାମ, ରଣରେ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହେବାକୁ କିଏ ସମର୍ଥ? ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ତୁମକୁ ମୋ ବିଷୟରେ କିଛି ଚିନ୍ତା ଥିଲେ...

5.67.21

क्षिप्रं सुनिशितैर्बाणैर्हन्यतां युधि रावणः।
भ्रातुरादेशमाज्ञाय लक्ष्मणो वा परंतपः ॥ ५.६७.२१ ॥

ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୀଘ୍ର ରାବଣକୁ ବଧ କରାଯାଉ; ଅଥବା ଭାଇଙ୍କ ଆଦେଶ ଜାଣି ଶତ୍ରୁତାପନ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାହା କରନ୍ତୁ।

5.67.22

स किमर्थं नरवरो न मां रक्षति राघवः।
शक्तौ तौ पुरुषव्याघ्रौ वाय्वग्निसमतेजसौ ॥ ५.६७.२२ ॥

ସେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଘବ ମୋତେ କାହିଁକି ରକ୍ଷା କରୁନାହାଁନ୍ତି? ସେଇ ଦୁଇ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ସମର୍ଥ, ବାୟୁ ଓ ଅଗ୍ନି ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ।

5.67.23

सुराणामपि दुर्धर्षौ किमर्थं मामुपेक्षतः।
ममैव दुष्कृतं किंचिन्महदस्ति न संशयः ॥ ५.६७.२३ ॥

ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଧର୍ଷ ସେ ଦୁଇଜଣ କାହିଁକି ମୋତେ ଉପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି? ମୋର କୌଣସି ବଡ଼ ଦୁଷ୍କର୍ମ ନିଶ୍ଚୟ ଅଛି, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

5.67.24

समर्थौ सहितौ यन्मां न रक्षेते परंतपौ।
वैदेह्या वचनं श्रुत्वा करुणं साधुभाषितम् ॥ ५.६७.२४ ॥

ସମର୍ଥ ଓ ଏକତ୍ର ଥିବା ସେ ଦୁଇ ଶତ୍ରୁତାପନ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନାହାଁନ୍ତି। ବୈଦେହୀଙ୍କ କରୁଣ ଓ ସୁଭାଷିତ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି (ସେମାନେ ଆସିବେ)।

5.67.25

पुनरप्यहमार्यां तामिदं वचनमब्रुवम्।
त्वच्छोकविमुखो रामो देवि सत्येन ते शपे ॥ ५.६७.२५ ॥

ମୁଁ ପୁଣି ସେହି ଆର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲି - ହେ ଦେବୀ, ରାମ ତୁମ ଶୋକରେ ବ୍ୟଥିତ; ସତ୍ୟ ଶପଥ କରୁଛି।

5.67.26

रामे दुःखाभिभूते च लक्ष्मणः परितप्यते।
कथंचिद् भवती दृष्टा न कालः परिशोचितुम् ॥ ५.६७.२६ ॥

ରାମ ଦୁଃଖରେ ଅଭିଭୂତ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତପ୍ତ; ତୁମକୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଦେଖାଯାଇଛି, ଏବେ ଶୋକର ସମୟ ନୁହେଁ।

5.67.27

अस्मिन् मुहूर्ते दुःखानामन्तं द्रक्ष्यसि भामिनि।
तावुभौ नरशार्दूलौ राजपुत्रौ परंतपौ ॥ ५.६७.२७ ॥

ହେ ଭାମିନୀ, ଏହି କ୍ଷଣରେ ତୁମେ ଦୁଃଖର ଅନ୍ତ ଦେଖିବ; ସେହି ଦୁଇଜଣ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାଜପୁତ୍ର, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ତାପିତ କରିବାବାଲା।

5.67.28

त्वद्दर्शनकृतोत्साहौ लङ्कां भस्मीकरिष्यतः।
हत्वा च समरे रौद्रं रावणं सहबान्धवम् ॥ ५.६७.२८ ॥

ତୁମକୁ ଦେଖିବାର ଉତ୍ସାହରେ ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଲଙ୍କାକୁ ଭସ୍ମ କରିବେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର ରାବଣକୁ ତାର ବାନ୍ଧବମାନଙ୍କ ସହ ବଧ କରିବେ।

5.67.29

राघवस्त्वां वरारोहे स्वपुरीं नयिता ध्रुवम्।
यत् तु रामो विजानीयादभिज्ञानमनिन्दिते ॥ ५.६७.२९ ॥

ରାଘବ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମକୁ ନିଜ ନଗରକୁ ନେଇଯିବେ; ହେ ଅନିନ୍ଦିତା, ରାମ ଜାଣିପାରିବା ପରି ଚିହ୍ନ କଣ?

5.67.30

प्रीतिसंजननं तस्य प्रदातुं तत् त्वमर्हसि।
साभिवीक्ष्य दिशः सर्वा वेण्युद्ग्रथनमुत्तमम् ॥ ५.६७.३० ॥

ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେବା ସେହି ଚିହ୍ନ ତୁମେ ଦେବା ଉଚିତ; ତା ପରେ ସେ ସବୁ ଦିଗକୁ ଚାହିଁ ଉତ୍ତମ ବେଣୀର ଗଣ୍ଠି ଖୋଲିଲା।

5.67.31

मुक्त्वा वस्त्राद् ददौ मह्यं मणिमेतं महाबल।
प्रतिगृह्य मणिं दोर्भ्यां तव हेतो रघुप्रिय ॥ ५.६७.३१ ॥

ହେ ମହାବଳୀ, ସେ ବସ୍ତ୍ରରୁ ଖୋଲି ମୋତେ ଏହି ମଣି ଦେଇଥିଲେ। ହେ ରଘୁପ୍ରିୟ, ତୁମ ପାଇଁ ହିଁ ଏହି ମଣିକୁ ଦୁଇ ବାହୁରେ ଗ୍ରହଣ କର।

5.67.32

शिरसा सम्प्रणम्यैनामहमागमने त्वरे।
गमने च कृतोत्साहमवेक्ष्य वरवर्णिनी ॥ ५.६७.३२ ॥

ମସ୍ତକ ନତ କରି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ମୁଁ ଫେରିବାକୁ ତ୍ୱରା କଲି। ମୋତେ ଯିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ଦେଖି ସେହି ସୁନ୍ଦର ବର୍ଣ୍ଣା (ସୀତା),

5.67.33

विवर्धमानं च हि मामुवाच जनकात्मजा।
अश्रुपूर्णमुखी दीना बाष्पगद्गदभाषिणी ॥ ५.६७.३३ ॥

ମୋ ଉତ୍ସାହରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଦେଖି ଜନକଙ୍କ ଝିଅ, ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁଖରେ, ଦୁଃଖିତା ହୋଇ, ଅଶ୍ରୁରୁଦ୍ଧ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ।

5.67.34

ममोत्पतनसम्भ्रान्ता शोकवेगसमाहता।
मामुवाच ततः सीता सभाग्योऽसि महाकपे ॥ ५.६७.३४ ॥

ମୋ ଡେଇଁବାରେ ଭୀତା, ଶୋକର ବେଗରେ ଆହତା ସୀତା ତେବେ ମୋତେ କହିଲେ: ହେ ମହାକପି, ତୁମେ ଭାଗ୍ୟବାନ।

5.67.35

यद् द्रक्ष्यसि महाबाहुं रामं कमललोचनम्।
लक्ष्मणं च महाबाहुं देवरं मे यशस्विनम् ॥ ५.६७.३५ ॥

ତୁମେ ମହାବାହୁ, କମଳନୟନ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବ; ମହାବାହୁ, ମୋ ଯଶସ୍ୱୀ ଦିଅର ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବ।

5.67.36

सीतयाप्येवमुक्तोऽहमब्रुवं मैथिलीं तथा।
पृष्ठमारोह मे देवि क्षिप्रं जनकनन्दनि ॥ ५.६७.३६ ॥

ସୀତା ଏପରି କହିବାରୁ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ସେହିପରି କହିଲି: ହେ ଦେବୀ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ଶୀଘ୍ର ମୋ ପିଠିରେ ଚଢ଼।

5.67.37

यावत्ते दर्शयाम्यद्य ससुग्रीवं सलक्ष्मणम्।
राघवं च महाभागे भर्तारमसितेक्षणे ॥ ५.६७.३७ ॥

ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ହେ କଜଳ ନୟନା, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ତୁମ ସ୍ୱାମୀ ରାଘବଙ୍କୁ ଦେଖାଇବି।

5.67.38

साब्रवीन्मां ततो देवी नैष धर्मो महाकपे।
यत्ते पृष्ठं सिषेवेऽहं स्ववशा हरिपुङ्गव ॥ ५.६७.३८ ॥

ତେବେ ସେହି ଦେବୀ ମୋତେ କହିଲେ, 'ହେ ମହାକପି, ଏହା ଧର୍ମ ନୁହେଁ; ହେ କପିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ମୁଁ ତୁମ ପିଠିରେ ବସିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।'

5.67.39

पुरा च यदहं वीर स्पृष्टा गात्रेषु रक्षसा।
तत्राहं किं करिष्यामि कालेनोपनिपीडिता ॥ ५.६७.३९ ॥

ହେ ବୀର, ପୂର୍ବେ ସେହି ରାକ୍ଷସ ଯେତେବେଳେ ମୋ ଅଙ୍ଗ ସ୍ପର୍ଶ କଲା, ସେତେବେଳେ ମୁଁ କ'ଣ କରିପାରିଥିଲି? କାଳର ପୀଡ଼ନରେ ମୁଁ ପୀଡ଼ିତ ଥିଲି।

5.67.40

गच्छ त्वं कपिशार्दूल यत्र तौ नृपतेः सुतौ।
इत्येवं सा समाभाष्य भूयः संदेष्टुमास्थिता ॥ ५.६७.४० ॥

'ହେ କପିଶାର୍ଦୂଳ, ତୁମେ ଯାଅ, ଯେଉଁଠାରେ ସେହି ଦୁଇ ରାଜପୁତ୍ର ଅଛନ୍ତି ସେଠାକୁ ଯାଅ।' ଏହିପରି କହି ସେ ପୁଣି ସନ୍ଦେଶ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।

5.67.41

हनूमन् सिंहसंकाशौ तावुभौ रामलक्ष्मणौ।
सुग्रीवं च सहामात्यं सर्वान् ब्रूया अनामयम् ॥ ५.६७.४१ ॥

ହେ ହନୁମାନ, ସିଂହ ସମାନ ସେହି ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଏବଂ ଅମାତ୍ୟ ସହିତ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋର କୁଶଳ ପଚାରିବ।

5.67.42

यथा च स महाबाहुर्मां तारयति राघवः।
अस्माद्दुःखाम्बुसंरोधात् तत् त्वमाख्यातुमर्हसि ॥ ५.६७.४२ ॥

ମହାବାହୁ ରାଘବ ଏହି ଦୁଃଖସାଗରର ଘେରାରୁ ମୋତେ କିପରି ଉଦ୍ଧାର କରିବେ, ତାହା ତୁମେ କହିବା ଉଚିତ।

5.67.43

इदं च तीव्रं मम शोकवेगं
रक्षोभिरेभिः परिभर्त्सनं च।
ब्रूयास्तु रामस्य गतः समीपं
शिवश्च तेऽध्वास्तु हरिप्रवीर ॥ ५.६७.४३ ॥

ତୁମେ ରାମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ମୋର ତୀବ୍ର ଶୋକବେଗ ଏବଂ ଏହି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଭର୍ତ୍ସନା କଥା କହିବ। ହେ ବାନରବୀର, ତୁମ ପଥ ମଙ୍ଗଳମୟ ହେଉ।

5.67.44

एतत् तवार्या नृप संयता सा
सीता वचः प्राह विषादपूर्वम्।
एतच्च बुद्ध्वा गदितं यथा त्वं
श्रद्धत्स्व सीतां कुशलां समग्राम् ॥ ५.६७.४४ ॥

ହେ ନୃପ, ସଂଯମୀ ଆର୍ଯ୍ୟା ସୀତା ବିଷାଦ ସହିତ ଏହି ବଚନ କହିଲେ। ତୁମେ କହିଥିବା ସବୁ ଜାଣି ବିଶ୍ୱାସ କର ଯେ ସୀତା କୁଶଳରେ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଛନ୍ତି।