వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 5.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.67.1
एवमुक्तस्तु हनुमान् राघवेण महात्मना।
सीताया भाषितं सर्वं न्यवेदयत राघवे ॥ ५.६७.१ ॥
మహాత్ముడైన రాఘవుడు ఇలా అనగా, హనుమంతుడు సీత చెప్పిన మాటలన్నింటినీ రాఘవునికి నివేదించాడు.
5.67.2
इदमुक्तवती देवी जानकी पुरुषर्षभ।
पूर्ववृत्तमभिज्ञानं चित्रकूटे यथातथम् ॥ ५.६७.२ ॥
పురుషోత్తమా, దేవి జానకి ఇలా చెప్పింది: చిత్రకూటంలో ముందు జరిగిన సంఘటనే గుర్తు, అది ఉన్నదున్నట్లుగా జరిగినది.
5.67.3
सुखसुप्ता त्वया सार्धं जानकी पूर्वमुत्थिता।
वायसः सहसोत्पत्य विददार स्तनान्तरम् ॥ ५.६७.३ ॥
నీతో సుఖంగా నిద్రించిన జానకి ముందుగా లేచింది; అప్పుడు ఒక కాకి అకస్మాత్తుగా ఎగిరివచ్చి ఆమె స్తనాల మధ్య పొడిచింది.
5.67.4
पर्यायेण च सुप्तस्त्वं देव्यङ्के भरताग्रज।
पुनश्च किल पक्षी स देव्या जनयति व्यथा ॥ ५.६७.४ ॥
భరతుని అన్నయ్యా, నువ్వు వంతులవారీగా దేవి ఒడిలో నిద్రించావు; మళ్ళీ ఆ పక్షి దేవికి బాధ కలిగించింది.
5.67.5
ततः पुनरुपागम्य विददार भृशं किल।
ततस्त्वं बोधितस्तस्याः शोणितेन समुक्षितः ॥ ५.६७.५ ॥
తరువాత ఆ కాకి మళ్ళీ వచ్చి తీవ్రంగా పొడిచింది; అప్పుడు ఆమె నిన్ను లేపింది, నువ్వు రక్తంతో తడిసిపోయావు.
5.67.6
वायसेन च तेनैवं सततं बाध्यमानया।
बोधितः किल देव्या त्वं सुखसुप्तः परंतप ॥ ५.६७.६ ॥
ఆ కాకి చేత ఈ విధంగా నిరంతరం బాధింపబడుతున్న దేవి, సుఖంగా నిద్రిస్తున్న నిన్ను లేపింది, శత్రువులను తపింపజేసేవాడా.
5.67.7
तां च दृष्ट्वा महाबाहो दारितां च स्तनान्तरे।
आशीविष इव क्रुद्धस्ततो वाक्यं त्वमूचिवान् ॥ ५.६७.७ ॥
ఓ మహాబాహూ, ఆమె స్తనాల మధ్య చీలిక ఉండటం చూసి, నీవు సర్పంలా కోపించి అప్పుడు ఈ మాటలు పలికావు.
5.67.8
नखाग्रैः केन ते भीरु दारितं वै स्तनान्तरम्।
कः क्रीडति सरोषेण पञ्चवक्त्रेण भोगिना ॥ ५.६७.८ ॥
ఓ భీరూ, నీ స్తనాల మధ్య నీ గోళ్ల కొనలతో ఇంత గాయం ఎవరు చేశారు? కోపంగా ఉన్న పంచముఖ సర్పంతో ఎవరు ఆడుతున్నారు?
5.67.9
निरीक्षमाणः सहसा वायसं समुदैक्षथाः।
नखैः सरुधिरैस्तीक्ष्णैस्तामेवाभिमुखं स्थितम् ॥ ५.६७.९ ॥
అకస్మాత్తుగా చూస్తూ నీవు ఆ కాకిని జాగ్రత్తగా చూశావు; రక్తంతో తడిసిన వాడి గోళ్లతో అది ఆమె ఎదురుగా నిలబడి ఉంది.
5.67.10
सुतः किल स शक्रस्य वायसः पततां वरः।
धरान्तरगतः शीघ्रं पवनस्य गतौ समः ॥ ५.६७.१० ॥
ఆ కాకి నిజంగా ఇంద్రుని కుమారుడు, పక్షులలో శ్రేష్ఠుడు; అది భూమి మధ్యకు వేగంగా చేరుకుంటుంది, వాయువు వేగానికి సమానం.
5.67.11
ततस्तस्मिन् महाबाहो कोपसंवर्तितेक्षणः।
वायसे त्वं व्यधाः क्रूरां मतिं मतिमतां वर ॥ ५.६७.११ ॥
అప్పుడు, ఓ మహాబాహూ, కోపంతో ఎర్రబడిన కన్నులతో నీవు ఆ కాకిపై క్రూరమైన సంకల్పం చేశావు, ఓ జ్ఞానులలో శ్రేష్ఠుడా.
5.67.12
स दर्भसंस्तराद् गृह्य ब्रह्मास्त्रेण न्ययोजयः।
स दीप्त इव कालाग्निर्जज्वालाभिमुखं खगम् ॥ ५.६७.१२ ॥
దర్భల పాన్పు నుండి తీసుకొని నీవు దానిని బ్రహ్మాస్త్రంతో ప్రయోగించావు; అది కాలాగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ ఆ పక్షివైపు మండింది.
5.67.13
स त्वं प्रदीप्तं चिक्षेप दर्भं तं वायसं प्रति।
ततस्तु वायसं दीप्तः स दर्भोऽनुजगाम ह ॥ ५.६७.१३ ॥
అప్పుడు నీవు ఆ కాకి వైపు మండుతున్న దర్భను విసిరావు. అప్పుడు ఆ మండుతున్న దర్భ ఆ కాకిని వెంబడించింది.
5.67.14
भीतैश्च सम्परित्यक्तः सुरैः सर्वैश्च वायसः।
त्रीँल्लोकान् सम्परिक्रम्य त्रातारं नाधिगच्छति ॥ ५.६७.१४ ॥
భయపడిన ఆ కాకి, దేవతలందరిచేతా విడువబడినదై, మూడు లోకాలూ తిరిగింది; అయినా రక్షకుని పొందలేదు.
5.67.15
पुनरप्यागतस्तत्र त्वत्सकाशमरिंदम।
त्वं तं निपतितं भूमौ शरण्यः शरणागतम् ॥ ५.६७.१५ ॥
శత్రువులను అణచువాడా, అతడు మళ్ళీ అక్కడ నీ సన్నిధికి వచ్చాడు. శరణు కోరినవారికి రక్షకుడవైన నీవు, నేలపై పడి శరణాగతుడైన అతడిని చూశావు.
5.67.16
वधार्हमपि काकुत्स्थ कृपया परिपालयः।
मोघमस्त्रं न शक्यं तु कर्तुमित्येव राघव ॥ ५.६७.१६ ॥
కాకుత్స్థా, అతడు వధార్హుడైనప్పటికీ నీవు దయతో అతడిని రక్షించావు. రాఘవా, అస్త్రాన్ని వ్యర్థం చేయడం సాధ్యం కాదు; అందుకే ఇలా జరిగింది.
5.67.17
भवांस्तस्याक्षि काकस्य हिनस्ति स्म स दक्षिणम्।
राम त्वां स नमस्कृत्य राज्ञो दशरथस्य च ॥ ५.६७.१७ ॥
నీవు ఆ కాకి కుడికంటిని నాశనం చేశావు. రామా, అతడు నీకు, రాజు దశరథునికి నమస్కరించి (వెళ్ళాడు).
5.67.18
विसृष्टस्तु तदा काकः प्रतिपेदे स्वमालयम्।
एवमस्त्रविदां श्रेष्ठः सत्त्ववाञ्छीलवानपि ॥ ५.६७.१८ ॥
అప్పుడు విడువబడిన ఆ కాకి తన నివాసానికి తిరిగి వెళ్ళింది. ఇలా అస్త్రవిదులలో శ్రేష్ఠుడవైన నీవు, సత్త్వగుణం కలవాడవు, శీలవంతుడవు కూడా.
5.67.19
किमर्थमस्त्रं रक्षःसु न योजयसि राघव।
न दानवा न गन्धर्वा नासुरा न मरुद्गणाः ॥ ५.६७.१९ ॥
రాఘవా, రాక్షసులపై నువ్వు ఎందుకు అస్త్రాన్ని ప్రయోగించడం లేదు? దానవులు కాదు, గంధర్వులు కాదు, అసురులు కాదు, మరుద్గణాలు కాదు.
5.67.20
तव राम रणे शक्तास्तथा प्रतिसमासितुम्।
तव वीर्यवतः कश्चिन्मयि यद्यस्ति सम्भ्रमः ॥ ५.६७.२० ॥
రామా, యుద్ధంలో నిన్ను ఎదుర్కోగల సమర్థుడెవరు? పరాక్రమశాలివైన నీకు నా పట్ల ఏదైనా ఆందోళన ఉంటే...
5.67.21
क्षिप्रं सुनिशितैर्बाणैर्हन्यतां युधि रावणः।
भ्रातुरादेशमाज्ञाय लक्ष्मणो वा परंतपः ॥ ५.६७.२१ ॥
అతి పదునైన బాణాలతో యుద్ధంలో రావణుడిని త్వరగా వధించాలి; లేదా అన్న ఆజ్ఞను తెలుసుకుని శత్రుతాపకుడైన లక్ష్మణుడు అలా చేయాలి.
5.67.22
स किमर्थं नरवरो न मां रक्षति राघवः।
शक्तौ तौ पुरुषव्याघ्रौ वाय्वग्निसमतेजसौ ॥ ५.६७.२२ ॥
ఆ నరశ్రేష్ఠుడు రాఘవుడు నన్ను ఎందుకు రక్షించడం లేదు? ఆ ఇద్దరు పురుషవ్యాఘ్రులు సమర్థులు, వాయువు, అగ్నిలతో సమాన తేజస్సు గలవారు.
5.67.23
सुराणामपि दुर्धर्षौ किमर्थं मामुपेक्षतः।
ममैव दुष्कृतं किंचिन्महदस्ति न संशयः ॥ ५.६७.२३ ॥
దేవతలకు కూడా అజేయులైన ఆ ఇద్దరూ నన్ను ఎందుకు ఉపేక్షిస్తున్నారు? నాదేదో గొప్ప పాపం ఉంది, ఇందులో సందేహం లేదు.
5.67.24
समर्थौ सहितौ यन्मां न रक्षेते परंतपौ।
वैदेह्या वचनं श्रुत्वा करुणं साधुभाषितम् ॥ ५.६७.२४ ॥
సమర్థులైన, కలిసి ఉన్న ఆ ఇద్దరు శత్రుతాపకులు నన్ను రక్షించడం లేదు. వైదేహి యొక్క కరుణామయమైన, చక్కని పలుకులు విని (వారు వస్తారు).
5.67.25
पुनरप्यहमार्यां तामिदं वचनमब्रुवम्।
त्वच्छोकविमुखो रामो देवि सत्येन ते शपे ॥ ५.६७.२५ ॥
మళ్లీ నేను ఆ ఆర్యతో ఇలా అన్నాను - దేవీ, రాముడు నీ శోకంతో విరక్తుడై ఉన్నాడు; సత్యం మీద ప్రమాణం చేస్తున్నాను.
5.67.26
रामे दुःखाभिभूते च लक्ष्मणः परितप्यते।
कथंचिद् भवती दृष्टा न कालः परिशोचितुम् ॥ ५.६७.२६ ॥
రాముడు దుఃఖంతో కుంగిపోయి ఉన్నాడు, లక్ష్మణుడూ తపిస్తున్నాడు; నిన్ను ఎలాగో చూశాము, ఇప్పుడు శోకించే సమయం కాదు.
5.67.27
अस्मिन् मुहूर्ते दुःखानामन्तं द्रक्ष्यसि भामिनि।
तावुभौ नरशार्दूलौ राजपुत्रौ परंतपौ ॥ ५.६७.२७ ॥
ఓ భామినీ, ఈ క్షణంలోనే నీవు దుఃఖాల అంతాన్ని చూస్తావు; ఆ ఇద్దరూ నరశ్రేష్ఠులు, రాజకుమారులు, శత్రువులను దహించేవారు.
5.67.28
त्वद्दर्शनकृतोत्साहौ लङ्कां भस्मीकरिष्यतः।
हत्वा च समरे रौद्रं रावणं सहबान्धवम् ॥ ५.६७.२८ ॥
నిన్ను చూసిన ఉత్సాహంతో ఆ ఇద్దరూ లంకను భస్మం చేస్తారు; యుద్ధంలో భయంకర రావణుణ్ణి అతని బంధువులతో సహా సంహరిస్తారు.
5.67.29
राघवस्त्वां वरारोहे स्वपुरीं नयिता ध्रुवम्।
यत् तु रामो विजानीयादभिज्ञानमनिन्दिते ॥ ५.६७.२९ ॥
రాఘవుడు నిన్ను తన నగరానికి తప్పక తీసుకువెళ్తాడు; నిర్దోషురాలా, రాముడు గుర్తించగల గుర్తు ఏదో చెప్పు.
5.67.30
प्रीतिसंजननं तस्य प्रदातुं तत् त्वमर्हसि।
साभिवीक्ष्य दिशः सर्वा वेण्युद्ग्रथनमुत्तमम् ॥ ५.६७.३० ॥
అతనికి సంతోషం కలిగించే ఆ గుర్తును నీవు ఇవ్వాలి; అప్పుడు ఆమె అన్ని దిక్కులను చూసి, ఉత్తమమైన జడ ముడిని విప్పింది.
5.67.31
मुक्त्वा वस्त्राद् ददौ मह्यं मणिमेतं महाबल।
प्रतिगृह्य मणिं दोर्भ्यां तव हेतो रघुप्रिय ॥ ५.६७.३१ ॥
ఓ మహాబలుడా, ఆమె తన వస్త్రం నుండి విప్పి నాకు ఈ మణిని ఇచ్చింది. ఓ రఘువంశ ప్రియుడా, ఈ మణిని నీ కోసమే రెండు చేతులతో స్వీకరించు.
5.67.32
शिरसा सम्प्रणम्यैनामहमागमने त्वरे।
गमने च कृतोत्साहमवेक्ष्य वरवर्णिनी ॥ ५.६७.३२ ॥
తల వంచి ఆమెకు నమస్కరించి నేను తిరిగి వెళ్లడానికి త్వరపడ్డాను. నేను వెళ్ళడానికి ఉత్సాహంగా ఉండటం చూసి, ఆ చక్కని వర్ణం గల స్త్రీ (సీత),
5.67.33
विवर्धमानं च हि मामुवाच जनकात्मजा।
अश्रुपूर्णमुखी दीना बाष्पगद्गदभाषिणी ॥ ५.६७.३३ ॥
నేను ఉత్సాహంతో పెరుగుతుండటం చూసి జనకుని కుమార్తె, కన్నీళ్లతో నిండిన ముఖంతో, దీనంగా, కన్నీటితో గద్గదమైన స్వరంతో మాట్లాడింది.
5.67.34
ममोत्पतनसम्भ्रान्ता शोकवेगसमाहता।
मामुवाच ततः सीता सभाग्योऽसि महाकपे ॥ ५.६७.३४ ॥
నా దూకుడుకు భయపడి, శోక వేగంతో కొట్టుకున్న సీత అప్పుడు నాతో ఇలా అంది: ఓ మహాకపీ, నీవు భాగ్యవంతుడవు.
5.67.35
यद् द्रक्ष्यसि महाबाहुं रामं कमललोचनम्।
लक्ष्मणं च महाबाहुं देवरं मे यशस्विनम् ॥ ५.६७.३५ ॥
నీవు మహాబాహువు, కమలనయనుడైన రాముడిని చూస్తావు; మహాబాహువు, నా యశస్వి మరిది లక్ష్మణుడిని కూడా చూస్తావు.
5.67.36
सीतयाप्येवमुक्तोऽहमब्रुवं मैथिलीं तथा।
पृष्ठमारोह मे देवि क्षिप्रं जनकनन्दनि ॥ ५.६७.३६ ॥
సీత ఇలా అనగా, నేనూ మైథిలితో అదేవిధంగా అన్నాను: ఓ దేవీ, జనకనందినీ, త్వరగా నా వీపుపై ఎక్కు.
5.67.37
यावत्ते दर्शयाम्यद्य ससुग्रीवं सलक्ष्मणम्।
राघवं च महाभागे भर्तारमसितेक्षणे ॥ ५.६७.३७ ॥
ఓ మహాభాగ్యవతీ, నల్లని కన్నులు గలదానా, ఇప్పుడే నీ భర్త రాఘవుడిని సుగ్రీవుడు, లక్ష్మణుడితో కలిసి నీకు చూపిస్తాను.
5.67.38
साब्रवीन्मां ततो देवी नैष धर्मो महाकपे।
यत्ते पृष्ठं सिषेवेऽहं स्ववशा हरिपुङ्गव ॥ ५.६७.३८ ॥
అప్పుడు ఆ దేవి నాతో ఇలా అన్నది: 'ఓ మహా కపీ, ఇది ధర్మం కాదు; ఓ వానరోత్తమా, నా స్వేచ్ఛతో నేను నీ వీపు ఎక్కడం తగదు.'
5.67.39
पुरा च यदहं वीर स्पृष्टा गात्रेषु रक्षसा।
तत्राहं किं करिष्यामि कालेनोपनिपीडिता ॥ ५.६७.३९ ॥
ఓ వీరా, పూర్వం ఆ రాక్షసుడు నా అవయవాలను తాకినప్పుడు నేనేం చేయగలిగాను? కాలవశాత్తు నేను పీడింపబడ్డాను.
5.67.40
गच्छ त्वं कपिशार्दूल यत्र तौ नृपतेः सुतौ।
इत्येवं सा समाभाष्य भूयः संदेष्टुमास्थिता ॥ ५.६७.४० ॥
'కపిశార్దూలా, నీవు వెళ్ళు; ఆ రాజకుమారులు ఎక్కడ ఉన్నారో అక్కడికి వెళ్ళు.' ఇలా చెప్పి ఆమె మళ్లీ సందేశం పంపడానికి సిద్ధమైంది.
5.67.41
हनूमन् सिंहसंकाशौ तावुभौ रामलक्ष्मणौ।
सुग्रीवं च सहामात्यं सर्वान् ब्रूया अनामयम् ॥ ५.६७.४१ ॥
హనుమా, సింహాల్లాంటి ఆ రామలక్ష్మణులకు, మంత్రులతో కూడిన సుగ్రీవునికి అందరికీ నా క్షేమసమాచారం చెప్పు.
5.67.42
यथा च स महाबाहुर्मां तारयति राघवः।
अस्माद्दुःखाम्बुसंरोधात् तत् त्वमाख्यातुमर्हसि ॥ ५.६७.४२ ॥
మహాబాహుడైన రాఘవుడు ఈ దుఃఖసముద్రపు చుట్టుముట్టు నుండి నన్ను ఏ విధంగా రక్షిస్తాడో, అది నీవు చెప్పాలి.
5.67.43
इदं च तीव्रं मम शोकवेगं
रक्षोभिरेभिः परिभर्त्सनं च।
ब्रूयास्तु रामस्य गतः समीपं
शिवश्च तेऽध्वास्तु हरिप्रवीर ॥ ५.६७.४३ ॥
నీవు రాముని వద్దకు వెళ్లి, నా తీవ్రమైన శోకవేగాన్ని, ఈ రాక్షసుల బెదిరింపులను కూడా చెప్పాలి. వానరవీరుడా, నీ ప్రయాణం శుభమగుగాక.
5.67.44
एतत् तवार्या नृप संयता सा
सीता वचः प्राह विषादपूर्वम्।
एतच्च बुद्ध्वा गदितं यथा त्वं
श्रद्धत्स्व सीतां कुशलां समग्राम् ॥ ५.६७.४४ ॥
ఓ నరశ్రేష్ఠుడా, సంయమముగల ఆర్య సీత విషాదంతో ఈ మాటలు పలికింది. నీవు చెప్పినట్లు ఇదంతా తెలుసుకుని, సీత క్షేమంగా, సంపూర్ణంగా ఉందని నమ్ము.