વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 5.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.7.1
स वेश्मजालं बलवान् ददर्श
व्यासक्तवैदूर्यसुवर्णजालम्।
यथा महत्प्रावृषि मेघजालं
विद्युत्पिनद्धं सविहङ्गजालम् ॥ ५.७.१ ॥
બળવાન તેણે વૈડૂર્ય અને સુવર્ણની જાળીઓથી શોભતા મહેલોનો સમૂહ જોયો; તે વર્ષાઋતુમાં વીજળીથી બાંધેલા મોટા મેઘસમૂહ અને પક્ષીઓના ટોળા જેવો હતો.
5.7.2
निवेशनानां विविधाश्च शालाः
प्रधानशङ्खायुधचापशालाः।
मनोहराश्चापि पुनर्विशाला
ददर्श वेश्माद्रिषु चन्द्रशालाः ॥ ५.७.२ ॥
તેણે વિવિધ નિવાસોના શાળા-ખંડ જોયા; મુખ્ય ખંડો શંખ, આયુધ અને ધનુષ્યના હતા; પર્વત જેવા મહેલો પર મનોહર અને વિશાળ ચંદ્રશાળાઓ પણ જોઈ.
5.7.3
गृहाणि नानावसुराजितानि
देवासुरैश्चापि सुपूजितानि।
सर्वैश्च दोषैः परिवर्जितानि
कपिर्ददर्श स्वबलार्जितानि ॥ ५.७.३ ॥
કપિએ તે ઘરો જોયાં; તે વિવિધ ધનથી પ્રાપ્ત, દેવો અને અસુરો દ્વારા પણ સારી રીતે પૂજિત, સર્વ દોષરહિત અને પોતાના બળે મેળવેલાં હતાં.
5.7.4
तानि प्रयत्नाभिसमाहितानि
मयेन साक्षादिव निर्मितानि।
महीतले सर्वगुणोत्तराणि
ददर्श लंकाधिपतेर्गृहाणि ॥ ५.७.४ ॥
લંકાધિપતિનાં તે ઘરો તેણે જોયાં; તે અત્યંત પ્રયત્નથી સુસજ્જ, જાણે સાક્ષાત મયે બાંધેલાં હોય તેવાં, અને પૃથ્વી પર સર્વ ગુણોમાં શ્રેષ્ઠ હતાં.
5.7.5
ततो ददर्शोच्छ्रितमेघरूपं
मनोहरं काञ्चनचारुरूपम्।
रक्षोऽधिपस्यात्मबलानुरूपं
गृहोत्तमं ह्यप्रतिरूपरूपम् ॥ ५.७.५ ॥
ત્યારે તેણે ઊંચા મેઘ જેવા રૂપવાળું, મનોહર, સુંદર સુવર્ણરૂપનું, રાક્ષસાધિપતિના પોતાના બળને અનુરૂપ ઉત્તમ ગૃહ જોયું; તેનું રૂપ અનુપમ હતું.
5.7.6
महीतले स्वर्गमिव प्रकीर्णं
श्रिया ज्वलन्तं बहुरत्नकीर्णम्।
नानातरूणां कुसुमावकीर्णं
गिरेरिवाग्रं रजसावकीर्णम् ॥ ५.७.६ ॥
પૃથ્વી પર ફેલાયેલા સ્વર્ગ જેવું, વૈભવથી ઝળહળતું, અનેક રત્નોથી જડેલું, અનેક વૃક્ષોનાં ફૂલોથી ઢંકાયેલું, જાણે પર્વતનું શિખર ધૂળથી ઢંકાયેલું.
5.7.7
नारीप्रवेकैरिव दीप्यमानं
तडिद्भिरम्भोधरमर्च्यमानम्।
हंसप्रवेकैरिव वाह्यमानं
श्रिया युतं खे सुकृतं विमानम् ॥ ५.७.७ ॥
સ્ત્રીઓના સમૂહોથી ઝળહળતું, વીજળીઓથી મેઘ પૂજાતો હોય તેમ, હંસોના સમૂહોથી જાણે વહન કરાતું, આકાશમાં વૈભવથી યુક્ત સુંદર રીતે બનેલું વિમાન.
5.7.8
यथा नगाग्रं बहुधातुचित्रं
यथा नभश्च ग्रहचन्द्रचित्रम्।
ददर्श युक्तीकृतचारुमेघ-
चित्रं विमानं बहुरत्नचित्रम् ॥ ५.७.८ ॥
પર્વતનું શિખર અનેક ધાતુઓથી ચિત્રિત હોય તેમ, આકાશ ગ્રહો અને ચંદ્રથી ચિત્રિત હોય તેમ, કૌશલ્યપૂર્વક રચેલા સુંદર મેઘ-ચિત્રો અને અનેક રત્નોથી ચિત્રિત વિમાન તેણે જોયું.
5.7.9
मही कृता पर्वतराजिपूर्णा
शैलाः कृता वृक्षवितानपूर्णाः।
वृक्षाः कृताः पुष्पवितानपूर्णाः
पुष्पं कृतं केसरपत्रपूर्णम् ॥ ५.७.९ ॥
પૃથ્વીને પર્વતોની હારમાળાથી ભરેલી બનાવવામાં આવી; પર્વતો વૃક્ષ-વિતાનોથી ભરેલા બનાવાયા; વૃક્ષો પુષ્પ-વિતાનોથી ભરેલા બનાવાયા; ફૂલ કેસર અને પાંદડીઓથી ભરેલું બનાવાયું.
5.7.10
कृतानि वेश्मानि च पाण्डुराणि
तथा सुपुष्पाण्यपि पुष्कराणि।
पुनश्च पद्मानि सकेसराणि
वनानि चित्राणि सरोवराणि ॥ ५.७.१० ॥
સફેદ મહેલો બનાવાયા, તેમજ સુંદર ફૂલોવાળા કમળ-સરોવરો પણ; ફરી કેસરવાળાં કમળ, વિચિત્ર વનો અને સરોવરો.
5.7.11
पुष्पाह्वयं नाम विराजमानं
रत्नप्रभाभिश्च विघूर्णमानम्।
वेश्मोत्तमानामपि चोच्चमानं
महाकपिस्तत्र महाविमानम् ॥ ५.७.११ ॥
ત્યાં મહાકપિએ પુષ્પાહ્વય નામનું એક મહાન વિમાન જોયું; તે ઝળહળતું હતું, રત્નોની પ્રભાથી ચમકતું હતું, અને ઉત્તમ ભવનોમાં પણ ઊંચું ઊભું હતું.
5.7.12
कृताश्च वैदूर्यमया विहङ्गा
रूप्यप्रवालैश्च तथा विहङ्गाः।
चित्राश्च नानावसुभिर्भुजङ्गा
जात्यानुरूपास्तुरगाः शुभाङ्गाः ॥ ५.७.१२ ॥
વૈડૂર્યમાંથી બનાવેલાં પક્ષીઓ હતાં, ચાંદી અને પરવાળાંનાં પક્ષીઓ પણ હતાં; નાના રત્નોથી બનાવેલા વિચિત્ર સર્પો હતા, અને ઉત્તમ જાતિના સુંદર અંગોવાળા ઘોડા પણ હતા.
5.7.13
प्रवालजाम्बूनदपुष्पपक्षाः
सलीलमावर्जितजिह्मपक्षाः।
कामस्य साक्षादिव भान्ति पक्षाः
कृता विहङ्गाः सुमुखाः सुपक्षाः ॥ ५.७.१३ ॥
પરવાળાં અને જાંબૂનદ સોનાના ફૂલ જેવી પાંખોવાળા, લીલાપૂર્વક વાંકા વાળેલી પાંખોવાળા, જાણે સાક્ષાત કામદેવની પાંખો હોય એવા, સુંદર મુખ અને સારી પાંખોવાળા પક્ષીઓ બનાવેલાં હતાં.
5.7.14
नियुज्यमानाश्च गजाः सुहस्ताः
सकेसराश्चोत्पलपत्रहस्ताः।
बभूव देवी च कृतासुहस्ता
लक्ष्मीस्तथा पद्मिनि पद्महस्ता ॥ ५.७.१४ ॥
સુંદર સૂંઢોવાળા અને કેસરવાળા હાથીઓ સજાવેલા હતા, કમળપાન જેવી સૂંઢોવાળા પણ; અને સુંદર હાથોવાળી દેવી, કમળહસ્તા પદ્મિની લક્ષ્મી પણ બનાવેલી હતી.
5.7.15
इतीव तद्गृहमभिगम्य शोभनं
सविस्मयो नगमिव चारुकन्दरम्।
पुनश्च तत्परमसुगन्धि सुन्दरं
हिमात्यये नगमिव चारुकन्दरम् ॥ ५.७.१५ ॥
આ રીતે તે સુંદર ભવન પાસે જઈને, વિસ્મિત થઈને, સુંદર ગુફાઓવાળા પર્વત જેવો તે ઊભો રહ્યો; ફરી, હિમ ઋતુના અંતે સુંદર ગુફાઓવાળા પર્વત જેવું તે અતિસુગંધી સુંદર ભવન દેખાયું.
5.7.16
ततः स तां कपिरभिपत्य पूजितां
चरन् पुरीं दशमुखबाहुपालिताम्।
अदृश्य तां जनकसुतां सुपूजितां
सुदुःखितां पतिगुणवेगनिर्जिताम् ॥ ५.७.१६ ॥
પછી તે કપિ, દસ મુખવાળા રાવણની ભુજાઓથી રક્ષિત તે નગરીમાં ફરતો, અત્યંત પૂજિત એવી તેની પાસે ગયો; પરંતુ જનકની પુત્રી, અતિ દુઃખી, પતિના ગુણોના વેગથી જીતાયેલી, દેખાઈ નહીં.
5.7.17
ततस्तदा बहुविधभावितात्मनः
कृतात्मनो जनकसुतां सुवर्त्मनः।
अपश्यतोऽभवदतिदुःखितं मनः
सचक्षुषः प्रविचरतो महात्मनः ॥ ५.७.१७ ॥
ત્યારે અનેક પ્રકારે ચિંતન કરતા, આત્મસંયમી, સદાચારી તે મહાત્માનું મન, જનકની પુત્રીને ન જોવાથી અતિ દુઃખી થયું; આંખોથી તે ચારે બાજુ શોધતો ફરતો હતો.