Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 5.7

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

5.7.1

स वेश्मजालं बलवान् ददर्श
व्यासक्तवैदूर्यसुवर्णजालम्।
यथा महत्प्रावृषि मेघजालं
विद्युत्पिनद्धं सविहङ्गजालम् ॥ ५.७.१ ॥

ବଳବାନ୍ ସେ ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ସୁନାର ଜାଲିରେ ସଜ୍ଜିତ ପ୍ରାସାଦସମୂହ ଦେଖିଲେ; ତାହା ବର୍ଷାଋତୁରେ ବିଜୁଳିରେ ବନ୍ଧା ବିଶାଳ ମେଘପୁଞ୍ଜ ଓ ପକ୍ଷୀଝାଁକ ପରି ଥିଲା।

5.7.2

निवेशनानां विविधाश्च शालाः
प्रधानशङ्खायुधचापशालाः।
मनोहराश्चापि पुनर्विशाला
ददर्श वेश्माद्रिषु चन्द्रशालाः ॥ ५.७.२ ॥

ସେ ବିବିଧ ଗୃହର ଶାଳା ଦେଖିଲେ; ପ୍ରଧାନ ଶାଳା ଶଙ୍ଖ, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଧନୁ ରଖା ଶାଳା ଥିଲା; ପର୍ବତ ସମାନ ଗୃହମାନଙ୍କ ଉପରେ ମନୋହର ଓ ବିଶାଳ ଚନ୍ଦ୍ରଶାଳା ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।

5.7.3

गृहाणि नानावसुराजितानि
देवासुरैश्चापि सुपूजितानि।
सर्वैश्च दोषैः परिवर्जितानि
कपिर्ददर्श स्वबलार्जितानि ॥ ५.७.३ ॥

କପି ସେହି ଗୃହଗୁଡ଼ିକ ଦେଖିଲେ; ସେଗୁଡ଼ିକ ନାନା ଧନରେ ଅର୍ଜିତ, ଦେବତା ଓ ଅସୁରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସୁପୂଜିତ, ସମସ୍ତ ଦୋଷରହିତ ଓ ନିଜ ବଳରେ ଅର୍ଜିତ ଥିଲା।

5.7.4

तानि प्रयत्नाभिसमाहितानि
मयेन साक्षादिव निर्मितानि।
महीतले सर्वगुणोत्तराणि
ददर्श लंकाधिपतेर्गृहाणि ॥ ५.७.४ ॥

ଲଙ୍କାଧିପତିଙ୍କର ସେହି ଗୃହଗୁଡ଼ିକ ସେ ଦେଖିଲେ; ସେଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରୟାସରେ ସଜ୍ଜିତ, ଯେପରି ସାକ୍ଷାତ ମୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ, ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ସବୁ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

5.7.5

ततो ददर्शोच्छ्रितमेघरूपं
मनोहरं काञ्चनचारुरूपम्।
रक्षोऽधिपस्यात्मबलानुरूपं
गृहोत्तमं ह्यप्रतिरूपरूपम् ॥ ५.७.५ ॥

ତା'ପରେ ସେ ଉଚ୍ଚ ମେଘ ରୂପର, ମନୋହର, ସୁନ୍ଦର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରୂପର, ରାକ୍ଷସାଧିପତିଙ୍କର ନିଜ ବଳ ଅନୁରୂପ ଉତ୍ତମ ଗୃହ ଦେଖିଲେ; ତାହାର ରୂପ ଅନୁପମ ଥିଲା।

5.7.6

महीतले स्वर्गमिव प्रकीर्णं
श्रिया ज्वलन्तं बहुरत्नकीर्णम्।
नानातरूणां कुसुमावकीर्णं
गिरेरिवाग्रं रजसावकीर्णम् ॥ ५.७.६ ॥

ପୃଥିବୀରେ ବିସ୍ତୃତ ସ୍ୱର୍ଗ ପରି, ଶୋଭାରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ବହୁ ରତ୍ନଖଚିତ, ନାନା ବୃକ୍ଷର ଫୁଲରେ ଆବୃତ, ଯେପରି ପର୍ବତ ଶିଖର ଧୂଳିରେ ଆବୃତ।

5.7.7

नारीप्रवेकैरिव दीप्यमानं
तडिद्भिरम्भोधरमर्च्यमानम्।
हंसप्रवेकैरिव वाह्यमानं
श्रिया युतं खे सुकृतं विमानम् ॥ ५.७.७ ॥

ନାରୀ ସମୂହରେ ଦୀପ୍ତ, ବିଜୁଳିରେ ମେଘ ପୂଜିତ, ହଂସ ଝାଙ୍କରେ ଯେମିତି ବାହିତ, ଆକାଶରେ ଶୋଭାରେ ଯୁକ୍ତ ସୁନିର୍ମିତ ବିମାନ।

5.7.8

यथा नगाग्रं बहुधातुचित्रं
यथा नभश्च ग्रहचन्द्रचित्रम्।
ददर्श युक्तीकृतचारुमेघ-
चित्रं विमानं बहुरत्नचित्रम् ॥ ५.७.८ ॥

ପର୍ବତ ଶିଖର ଯେପରି ବହୁ ଧାତୁରେ ଚିତ୍ରିତ, ଆକାଶ ଯେପରି ଗ୍ରହ-ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଚିତ୍ରିତ, ସେପରି ସେ କୌଶଳରେ ରଚିତ ସୁନ୍ଦର ମେଘ-ଚିତ୍ର ଓ ବହୁ ରତ୍ନରେ ଚିତ୍ରିତ ବିମାନ ଦେଖିଲେ।

5.7.9

मही कृता पर्वतराजिपूर्णा
शैलाः कृता वृक्षवितानपूर्णाः।
वृक्षाः कृताः पुष्पवितानपूर्णाः
पुष्पं कृतं केसरपत्रपूर्णम् ॥ ५.७.९ ॥

ପୃଥିବୀ ପର୍ବତ ଶ୍ରେଣୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରାଗଲା; ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକ ବୃକ୍ଷ-ବିତାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରାଗଲା; ବୃକ୍ଷଗୁଡ଼ିକ ପୁଷ୍ପ-ବିତାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରାଗଲା; ପୁଷ୍ପ କେଶର ଓ ପତ୍ରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରାଗଲା।

5.7.10

कृतानि वेश्मानि च पाण्डुराणि
तथा सुपुष्पाण्यपि पुष्कराणि।
पुनश्च पद्मानि सकेसराणि
वनानि चित्राणि सरोवराणि ॥ ५.७.१० ॥

ଧଳା ପ୍ରାସାଦ ନିର୍ମିତ ହେଲା, ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ପୁଷ୍ପଯୁକ୍ତ ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀ ମଧ୍ୟ; ପୁଣି କେଶରଯୁକ୍ତ ପଦ୍ମ, ବିଚିତ୍ର ବନ ଓ ସରୋବର।

5.7.11

पुष्पाह्वयं नाम विराजमानं
रत्नप्रभाभिश्च विघूर्णमानम्।
वेश्मोत्तमानामपि चोच्चमानं
महाकपिस्तत्र महाविमानम् ॥ ५.७.११ ॥

ସେଠାରେ ମହାକପି ପୁଷ୍ପାହ୍ୱୟ ନାମକ ଏକ ମହାନ ବିମାନ ଦେଖିଲେ; ତାହା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ରତ୍ନପ୍ରଭାରେ ଝଲମଲ କରୁଥିଲା, ଏବଂ ଉତ୍ତମ ପ୍ରାସାଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବାଧିକ ଉଚ୍ଚ ଥିଲା।

5.7.12

कृताश्च वैदूर्यमया विहङ्गा
रूप्यप्रवालैश्च तथा विहङ्गाः।
चित्राश्च नानावसुभिर्भुजङ्गा
जात्यानुरूपास्तुरगाः शुभाङ्गाः ॥ ५.७.१२ ॥

ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟରେ ନିର୍ମିତ ପକ୍ଷୀମାନେ ଥିଲେ, ଏବଂ ରୌପ୍ୟ ଓ ପ୍ରବାଳରେ ନିର୍ମିତ ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ; ନାନା ରତ୍ନରେ ନିର୍ମିତ ବିଚିତ୍ର ସର୍ପମାନେ ଥିଲେ, ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଜାତିର ସୁନ୍ଦର ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ ଅଶ୍ବମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

5.7.13

प्रवालजाम्बूनदपुष्पपक्षाः
सलीलमावर्जितजिह्मपक्षाः।
कामस्य साक्षादिव भान्ति पक्षाः
कृता विहङ्गाः सुमुखाः सुपक्षाः ॥ ५.७.१३ ॥

ପ୍ରବାଳ ଓ ଜାମ୍ବୂନଦ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପୁଷ୍ପ ପରି ଡେଣା ଥିବା, ଲୀଳାରେ ବଙ୍କା ହୋଇ ପଛକୁ ବଙ୍କା ଡେଣା ଥିବା, ଯେପରି ସାକ୍ଷାତ କାମଦେବଙ୍କ ଡେଣା, ସୁନ୍ଦର ମୁଖ ଓ ଉତ୍ତମ ଡେଣାଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲେ।

5.7.14

नियुज्यमानाश्च गजाः सुहस्ताः
सकेसराश्चोत्पलपत्रहस्ताः।
बभूव देवी च कृतासुहस्ता
लक्ष्मीस्तथा पद्मिनि पद्महस्ता ॥ ५.७.१४ ॥

ସୁନ୍ଦର ଶୁଣ୍ଢ ଓ କେଶରବିଶିଷ୍ଟ ହାତୀମାନେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇଥିଲେ, ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ଶୁଣ୍ଢବିଶିଷ୍ଟ ମଧ୍ୟ; ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ହସ୍ତବିଶିଷ୍ଟ ଦେବୀ, ପଦ୍ମହସ୍ତା ପଦ୍ମିନୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମଧ୍ୟ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲେ।

5.7.15

इतीव तद्गृहमभिगम्य शोभनं
सविस्मयो नगमिव चारुकन्दरम्।
पुनश्च तत्परमसुगन्धि सुन्दरं
हिमात्यये नगमिव चारुकन्दरम् ॥ ५.७.१५ ॥

ଏହିପରି ସେଇ ସୁନ୍ଦର ଗୃହ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ବିସ୍ମିତ ହୋଇ, ସୁନ୍ଦର ଗୁମ୍ଫାବିଶିଷ୍ଟ ପର୍ବତ ପରି ସେ ଠିଆ ହେଲେ; ପୁଣି, ଶୀତ ଋତୁ ଶେଷରେ ସୁନ୍ଦର ଗୁମ୍ଫାବିଶିଷ୍ଟ ପର୍ବତ ପରି ସେଇ ଅତି ସୁଗନ୍ଧିତ ସୁନ୍ଦର ଗୃହ ଦେଖାଗଲା।

5.7.16

ततः स तां कपिरभिपत्य पूजितां
चरन् पुरीं दशमुखबाहुपालिताम्।
अदृश्य तां जनकसुतां सुपूजितां
सुदुःखितां पतिगुणवेगनिर्जिताम् ॥ ५.७.१६ ॥

ତା'ପରେ ସେ କପି, ଦଶମୁଖ ରାବଣର ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ସେହି ନଗରୀରେ ବିଚରଣ କରି, ଅତି ପୂଜିତା ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲା; କିନ୍ତୁ ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା, ଅତି ଦୁଃଖିତା, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଗୁଣର ବେଗରେ ପରାଜିତା, ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହେଲେ ନାହିଁ।

5.7.17

ततस्तदा बहुविधभावितात्मनः
कृतात्मनो जनकसुतां सुवर्त्मनः।
अपश्यतोऽभवदतिदुःखितं मनः
सचक्षुषः प्रविचरतो महात्मनः ॥ ५.७.१७ ॥

ସେତେବେଳେ ଅନେକ ପ୍ରକାରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା, ଆତ୍ମସଂଯମୀ, ସଦାଚାରୀ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ମନ, ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ନ ଦେଖି ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଲା; ଆଖିରେ ସେ ଚାରିଆଡ଼େ ଖୋଜୁ ବୁଲୁଥିଲା।