वाल्मीकि रामायण · सर्ग 5.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.8.1
स तस्य मध्ये भवनस्य संस्थितो
महद्विमानं मणिरत्नचित्रितम्।
प्रतप्तजाम्बूनदजालकृत्रिमं
ददर्श धीमान् पवनात्मजः कपिः ॥ ५.८.१ ॥
त्या भवनाच्या मध्यभागी उभे असलेले, मणी आणि रत्नांनी नक्षीदार असे भव्य विमान त्याने पाहिले. तापवलेल्या सोन्याच्या जाळ्यांनी ते कौशल्याने घडवलेले होते. बुद्धिमान वायुपुत्र वानराने ते पाहिले.
5.8.2
तदप्रमेयप्रतिकारकृत्रिमं
कृतं स्वयं साध्विति विश्वकर्मणा।
दिवं गते वायुपथे प्रतिष्ठितं
व्यराजतादित्यपथस्य लक्ष्म तत् ॥ ५.८.२ ॥
अमाप कौशल्याने विश्वकर्म्याने घडवलेले ते विमान 'साधु!' अशी प्रशंसा मिळवलेले होते. स्वर्गात गेल्यानंतर वायुमार्गात स्थिरावून ते सूर्यमार्गाच्या खुणेसारखे चमकले.
5.8.3
न तत्र किंचिन्न कृतं प्रयत्नतो
न तत्र किंचिन्न महार्घरत्नवत्।
न ते विशेषा नियताः सुरेष्वपि
न तत्र किंचिन्न महाविशेषवत् ॥ ५.८.३ ॥
तेथे प्रयत्नाने न घडवलेले काहीच नव्हते; मौल्यवान रत्नासारखे नसलेले काहीच नव्हते. देवांमध्येही अशी विशेषता निश्चित नसते; तेथे महान विशेषता नसलेले काहीच नव्हते.
5.8.4
तपः समाधानपराक्रमार्जितं
मनःसमाधानविचारचारिणम्।
अनेकसंस्थानविशेषनिर्मितं
ततस्ततस्तुल्यविशेषनिर्मितम् ॥ ५.८.४ ॥
तप, एकाग्रता आणि पराक्रमाने मिळवलेले; मनाच्या एकाग्र विचारानुसार फिरणारे. अनेक विशेष रचनांनी बांधलेले; इथे-तिथे समान विशेषतेने घडवलेले.
5.8.5
मनः समाधाय तु शीघ्रगामिनं
दुरासदं मारुततुल्यगामिनम्।
महात्मनां पुण्यकृतां महर्द्धिनां
यशस्विनामग्ऱ्यमुदामिवालयम् ॥ ५.८.५ ॥
मन एकाग्र करून पाहिले तर वेगाने चालणारे, गाठण्यास कठीण, वाऱ्यासारखे गतिमान असे ते; महात्मे, पुण्यवान, महासमृद्ध आणि यशस्वी लोकांच्या आकाशातील श्रेष्ठ निवासासारखे वाटले.
5.8.6
विशेषमालम्ब्य विशेषसंस्थितं
विचित्रकूटं बहुकूटमण्डितम्।
मनोऽभिरामं शरदिन्दुनिर्मलं
विचित्रकूटं शिखरं गिरेर्यथा ॥ ५.८.६ ॥
विशेषत्वाने उभे असलेले, विचित्र शिखरे असलेले, अनेक शिखरांनी शोभिवंत, मनाला आनंद देणारे, शरद ऋतूतील चंद्रासारखे निर्मळ, पर्वताच्या विचित्र शिखरासारखे.
5.8.7
वहन्ति यत्कुण्डलशोभितानना
महाशना व्योमचरानिशाचराः।
विवृत्तविध्वस्तविशाललोचना
महाजवा भूतगणाः सहस्रशः ॥ ५.८.७ ॥
कुंडलांनी शोभलेल्या मुखांचे, महाभोजनप्रिय, आकाशात संचार करणारे निशाचर, विस्फारलेल्या विशाल नेत्रांचे, महावेगवान भूतगण हजारोंच्या संख्येने ते वाहत होते.
5.8.8
वसन्तपुष्पोत्करचारुदर्शनं
वसन्तमासादपि चारुदर्शनम्।
स पुष्पकं तत्र विमानमुत्तमं
ददर्श तद् वानरवीरसत्तमः ॥ ५.८.८ ॥
वसंत ऋतूतील फुलांच्या राशीसारखे सुंदर आणि वसंत महिन्यापेक्षाही मनोहर असे ते उत्तम पुष्पक विमान वानरवीरांत श्रेष्ठ असलेल्याने तेथे पाहिले.