ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 6.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.10.1
ततः प्रत्युषसि प्राप्ते प्राप्तधर्मार्थनिश्चयः।
राक्षसाधिपतेर्वेश्म भीमकर्मा विभीषणः ॥ ६.१०.१ ॥
ನಂತರ ಬೆಳಗಾದಾಗ, ಧರ್ಮಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ, ಭಯಂಕರ ಕರ್ಮಗಳ ವಿಭೀಷಣನು ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿಯ ಅರಮನೆಗೆ ತೆರಳಿದನು.
6.10.2
शैलाग्रचयसंकाशं शैलशृङ्गमिवोन्नतम्।
सुविभक्तमहाकक्षं महाजनपरिग्रहम् ॥ ६.१०.२ ॥
ಅದು ಪರ್ವತ ಶಿಖರಗಳ ರಾಶಿಯಂತೆ, ಪರ್ವತ ಶಿಖರದಂತೆ ಎತ್ತರವಾಗಿತ್ತು; ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾದ ದೊಡ್ಡ ಕೋಣೆಗಳನ್ನೂ ಅನೇಕ ಜನರನ್ನೂ ಹೊಂದಿತ್ತು.
6.10.3
मतिमद्भिर्महामात्रैरनुरक्तैरधिष्ठितम्।
राक्षसैराप्तपर्याप्तैः सर्वतः परिरक्षितम् ॥ ६.१०.३ ॥
ಅದು ಬುದ್ಧಿವಂತರೂ ನಿಷ್ಠರೂ ಆದ ಮಹಾ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಂದ ಆಳಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ನಂಬಿಕಸ್ಥ ಹಾಗೂ ಸಾಕಷ್ಟು ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿತವಾಗಿತ್ತು.
6.10.4
मत्तमातङ्गनिःश्वासैर्व्याकुलीकृतमारुतम्।
शङ्खघोषमहाघोषं तूर्यसम्बाधनादितम् ॥ ६.१०.४ ॥
ಮದಿಸಿದ ಆನೆಗಳ ಉಸಿರಿನಿಂದ ಗಾಳಿ ಕಲಕಲಾಗಿತ್ತು; ಶಂಖದ ಮಹಾ ಘೋಷ ಹಾಗೂ ವಾದ್ಯಗಳ ಗದ್ದಲದಿಂದ ಮೊಳಗುತ್ತಿತ್ತು.
6.10.5
प्रमदाजनसम्बाधं प्रजल्पितमहापथम्।
तप्तकाञ्चननिर्यूहं भूषणोत्तमभूषितम् ॥ ६.१०.५ ॥
ಅದು ಮಹಿಳೆಯರ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು; ಮಾತುಗಳ ಕಲರವದ ವಿಶಾಲ ಬೀದಿಗಳನ್ನೂ, ಕಾಯಿಸಿದ ಚಿನ್ನದ ನೀರುಹರಿವ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿ, ಉತ್ತಮ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿತ್ತು.
6.10.6
गन्धर्वाणामिवावासमालयं मरुतामिव।
रत्नसंचयसम्बाधं भवनं भोगिनामिव ॥ ६.१०.६ ॥
ಅದು ಗಂಧರ್ವರ ವಾಸಸ್ಥಾನದಂತೆಯೂ, ಮರುತ್ತುಗಳ ನೆಲೆಯಂತೆಯೂ, ರತ್ನರಾಶಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ನಾಗರ ಭವನದಂತೆಯೂ ಇತ್ತು.
6.10.7
तं महाभ्रमिवादित्यस्तेजोविस्तृतरश्मिवान्।
अग्रजस्यालयं वीरः प्रविवेश महाद्युतिः ॥ ६.१०.७ ॥
ಮಹಾ ಮೇಘವನ್ನು ಸೂರ್ಯ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ, ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಹರಡಿದ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಆ ಮಹಾಕಾಂತಿಯ ವೀರನು ತನ್ನ ಅಣ್ಣನ ಆಲಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
6.10.8
पुण्यान् पुण्याहघोषांश्च वेदविद्भिरुदाहृतान्।
शुश्राव सुमहातेजा भ्रातुर्विजयसंश्रितान् ॥ ६.१०.८ ॥
ವೇದಜ್ಞರು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ, ಸೋದರನ ವಿಜಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ, ಪುಣ್ಯ ಪುಣ್ಯಾಹ ಘೋಷಗಳನ್ನು ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಕೇಳಿದನು.
6.10.9
पूजितान् दधिपात्रैश्च सर्पिभिः सुमनोक्षतैः।
मन्त्रवेदविदो विप्रान् ददर्श स महाबलः ॥ ६.१०.९ ॥
ಮೊಸರಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳಿಂದ, ತುಪ್ಪದಿಂದ, ಸುಂದರ ಹೂಗಳು ಮತ್ತು ಅಕ್ಷತೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತರಾದ ಮಂತ್ರ-ವೇದ ಜ್ಞಾನಿ ವಿಪ್ರರನ್ನು ಆ ಮಹಾಬಲನು ಕಂಡನು.
6.10.10
स पूज्यमानो रक्षोभिर्दीप्यमानं स्वतेजसा।
आसनस्थं महाबाहुर्ववन्दे धनदानुजम् ॥ ६.१०.१० ॥
ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಮಹಾಬಾಹು, ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಬೆಳಗುತ್ತಿರುವ, ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ಧನದನ ಕಿರಿಯ ಸೋದರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.
6.10.11
स राजदृष्टिसम्पन्नमासनं हेमभूषितम्।
जगाम समुदाचारं प्रयुज्याचारकोविदः ॥ ६.१०.११ ॥
ರಾಜೋಚಿತ ನೋಟದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಆಸನದ ಬಳಿಗೆ ಅವನು ಹೋದನು; ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತನಾದ ಅವನು ಯೋಗ್ಯ ನಡತೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದನು.
6.10.12
स रावणं महात्मानं विजने मन्त्रिसंनिधौ।
उवाच हितमत्यर्थं वचनं हेतुनिश्चितम् ॥ ६.१०.१२ ॥
ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ, ಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾವಣನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹಿತಕರವಾದ, ಕಾರಣಗಳಿಂದ ದೃಢೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಅವನು ಹೇಳಿದನು.
6.10.13
प्रसाद्य भ्रातरं ज्येष्ठं सान्त्वेनोपस्थितक्रमः।
देशकालार्थसंवादि दृष्टलोकपरावरः ॥ ६.१०.१३ ॥
ಹಿರಿಯ ಅಣ್ಣನನ್ನು ಸಾಂತ್ವನದಿಂದ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಮೀಪಿಸಿ, ದೇಶ ಕಾಲ ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವ ಮಾತನಾಡಿದವನು, ಲೋಕಗಳ ಉನ್ನತ ಅಧಮ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕಂಡವನು.
6.10.14
यदाप्रभृति वैदेही सम्प्राप्तेह परंतप।
तदाप्रभृति दृश्यन्ते निमित्तान्यशुभानि नः ॥ ६.१०.१४ ॥
ಪರಂತಪನೇ, ವೈದೇಹಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ದಿನದಿಂದ ನಮಗೆ ಅಶುಭ ಶಕುನಗಳು ಕಾಣುತ್ತಿವೆ.
6.10.15
सस्फुलिङ्गः सधूमार्चिः सधूमकलुषोदयः।
मन्त्रसंधुक्षितोऽप्यग्निर्न सम्यगभिवर्धते ॥ ६.१०.१५ ॥
ಕಿಡಿಗಳು, ಹೊಗೆ ಮತ್ತು ಜ್ವಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹೊಗೆಯಿಂದ ಕಲುಷಿತವಾಗಿ ಏರುತ್ತಾ, ಮಂತ್ರದಿಂದ ಹೊತ್ತಿಸಿದರೂ ಬೆಂಕಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
6.10.16
अग्निष्टेष्वग्निशालासु तथा ब्रह्मस्थलीषु च।
सरीसृपाणि दृश्यन्ते हव्येषु च पिपीलिकाः ॥ ६.१०.१६ ॥
ಆ ಅಗ್ನಿಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಥಲಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹರಿದಾಡುವ ಜೀವಿಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ; ಹವಿಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವೆಗಳೂ ಕಾಣುತ್ತವೆ.
6.10.17
गवां पयांसि स्कन्नानि विमदा वरकुञ्जराः।
दीनमश्वाः प्रहेषन्ते नवग्रासाभिनन्दिनः ॥ ६.१०.१७ ॥
ಹಸುಗಳ ಹಾಲು ಸುರಿದುಹೋಗಿದೆ; ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆನೆಗಳು ಮದವಿಲ್ಲದಾದವು; ಹೊಸ ಹುಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಿಸುವ ಕುದುರೆಗಳು ದೀನವಾಗಿ ಕೆನೆಯುತ್ತಿವೆ.
6.10.18
खरोष्ट्राश्वतरा राजन् भिन्नरोमाः स्रवन्ति च।
न स्वभावेऽवतिष्ठन्ते विधानैरपि चिन्तिताः ॥ ६.१०.१८ ॥
ಅರಸನೇ, ಕತ್ತೆಗಳು, ಒಂಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಕತ್ತೆಕುದುರೆಗಳು ರೋಮ ಬಿರಿದು ಸ್ರವಿಸುತ್ತಿವೆ; ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ಚಿಂತಿಸಿದರೂ ಅವು ತಮ್ಮ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ.
6.10.19
वायसाः संघशः क्रूरा व्याहरन्ति समन्ततः।
समवेताश्च दृश्यन्ते विमानाग्रेषु संघशः ॥ ६.१०.१९ ॥
ಕ್ರೂರ ಕಾಗೆಗಳು ಗುಂಪುಗುಂಪಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದವು; ಅರಮನೆಗಳ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ಗುಂಪುಗುಂಪಾಗಿ ಸೇರಿರುವುದು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
6.10.20
गृध्राश्च परिलीयन्ते पुरीमुपरि पिण्डिताः।
उपपन्नाश्च संध्ये द्वे व्याहरन्त्यशिवं शिवाः ॥ ६.१०.२० ॥
ರಣಹದ್ದುಗಳು ನಗರದ ಮೇಲೆ ಗುಂಪಾಗಿ ಇಳಿದು ಕುಳಿತವು; ಎರಡೂ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದ ನರಿಗಳು ಅಶುಭವಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದವು.
6.10.21
क्रव्यादानां मृगाणां च पुरीद्वारेषु संघशः।
श्रूयन्ते विपुला घोषाः सविस्फूर्जितनिःस्वनाः ॥ ६.१०.२१ ॥
ನಗರದ ದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೃಗಗಳು ಗುಂಪುಗುಂಪಾಗಿ ಭಾರೀ ಘೋಷ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು; ಗರ್ಜನೆ ಮತ್ತು ಗುಡುಗಿನ ಸದ್ದುಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದ್ದವು.
6.10.22
तदेवं प्रस्तुते कार्ये प्रायश्चित्तमिदं क्षमम्।
रोचये वीर वैदेही राघवाय प्रदीयताम् ॥ ६.१०.२२ ॥
ಹೀಗೆ ವಿಷಯ ಪ್ರಸ್ತುತವಾದ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಯೋಗ್ಯ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ. ಓ ವೀರನೇ, ನಾನು ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತೇನೆ — ವೈದೇಹಿಯನ್ನು ರಾಘವನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಲಿ.
6.10.23
इदं च यदि वा मोहाल्लोभाद् वा व्याहृतं मया।
तत्रापि च महाराज न दोषं कर्तुमर्हसि ॥ ६.१०.२३ ॥
ಇದನ್ನು ನಾನು ಮೋಹದಿಂದಾಗಲಿ ಲೋಭದಿಂದಾಗಲಿ ಹೇಳಿದ್ದರೂ, ಮಹಾರಾಜನೇ, ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ನನ್ನನ್ನು ದೋಷಿಯಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ನಿಮಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.
6.10.24
अयं हि दोषः सर्वस्य जनस्यास्योपलक्ष्यते।
रक्षसां राक्षसीनां च पुरस्यान्तःपुरस्य च ॥ ६.१०.२४ ॥
ಈ ದೋಷವು ಈ ನಗರದ ಎಲ್ಲ ಜನರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ — ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ, ರಾಕ್ಷಸಿಯರಲ್ಲಿ, ನಗರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿಯೂ.
6.10.25
प्रापणे चास्य मन्त्रस्य निवृत्ताः सर्वमन्त्रिणः।
अवश्यं च मया वाच्यं यद् दृष्टमथवा श्रुतम्।
सम्प्रधार्य यथान्यायं तद् भवान् कर्तुमर्हति ॥ ६.१०.२५ ॥
ಈ ಮಂತ್ರಾಲೋಚನೆಯ ಕಾರ್ಯ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಎಲ್ಲ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಹಿಂತಿರುಗಿದರು. ನಾನು ಕಂಡದ್ದನ್ನೂ ಕೇಳಿದದ್ದನ್ನೂ ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕು. ಅದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ನ್ಯಾಯಾನುಸಾರ ನೀವು ಮಾಡುವುದು ಯೋಗ್ಯ.
6.10.26
रावणं रक्षसां श्रेष्ठं पथ्यमेतद् विभीषणः ॥ ६.१०.२६ ॥
ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾವಣನಿಗೆ ವಿಭೀಷಣನು ಈ ಹಿತಕರ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
6.10.27
हितं महार्थं मृदु हेतुसंहितं
व्यतीतकालायतिसम्प्रतिक्षमम्।
निशम्य तद्वाक्यमुपस्थितज्वरः
प्रसङ्गवानुत्तरमेतदब्रवीत् ॥ ६.१०.२७ ॥
ಹಿತಕರವಾದ, ಮಹತ್ವದ, ಮೃದುವಾದ, ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಭೂತ-ಭವಿಷ್ಯ-ವರ್ತಮಾನ ಕಾಲಗಳಿಗೂ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಜ್ವರದಂತೆ ಕೋಪ ಏರಿದ ರಾವಣನು ಸಂದರ್ಭಾನುಸಾರ ಹೀಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
6.10.28
भयं न पश्यामि कुतश्चिदप्यहं
न राघवः प्राप्स्यति जातु मैथिलीम्।
सुरैः सहेन्द्रैरपि संगरे कथं
ममाग्रतः स्थास्यति लक्ष्मणाग्रजः ॥ ६.१०.२८ ॥
ನನಗೆ ಎಲ್ಲಿಂದಲೂ ಭಯ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ರಾಘವನು ಮೈಥಿಲಿಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಪಡೆಯಲಾರನು. ಇಂದ್ರನೊಡಗೂಡಿದ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿಯೂ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಅಣ್ಣ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಹೇಗೆ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲನು?
6.10.29
इत्येवमुक्त्वा सुरसैन्यनाशनो
महाबलः संयति चण्डविक्रमः।
दशाननो भ्रातरमाप्तवादिनं
विसर्जयामास तदा विभीषणम् ॥ ६.१०.२९ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ದೇವಸೈನ್ಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನೂ, ಮಹಾಬಲನೂ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಉಗ್ರ ಪರಾಕ್ರಮವುಳ್ಳವನೂ ಆದ ದಶಾನನನು ಆಗ ಸತ್ಯವಾದಿಯಾದ ತನ್ನ ಸೋದರ ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿಬಿಟ್ಟನು.