వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 6.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.10.1
ततः प्रत्युषसि प्राप्ते प्राप्तधर्मार्थनिश्चयः।
राक्षसाधिपतेर्वेश्म भीमकर्मा विभीषणः ॥ ६.१०.१ ॥
అప్పుడు తెల్లవారగా, ధర్మార్థాలను నిశ్చయించుకున్న, భయంకర కర్మలు చేసే విభీషణుడు రాక్షసాధిపతి భవనానికి వెళ్ళాడు.
6.10.2
शैलाग्रचयसंकाशं शैलशृङ्गमिवोन्नतम्।
सुविभक्तमहाकक्षं महाजनपरिग्रहम् ॥ ६.१०.२ ॥
అది పర్వత శిఖరాల రాశిలా, పర్వత శిఖరంలా ఎత్తుగా ఉండి, చక్కగా విభజించబడిన గొప్ప గదులతో, బహు జనులతో నిండి ఉంది.
6.10.3
मतिमद्भिर्महामात्रैरनुरक्तैरधिष्ठितम्।
राक्षसैराप्तपर्याप्तैः सर्वतः परिरक्षितम् ॥ ६.१०.३ ॥
అది బుద్ధిమంతులైన, విధేయులైన మహా మంత్రులతో నిండి, నమ్మకమైన సమర్థులైన రాక్షసులచే అన్ని వైపులా రక్షించబడింది.
6.10.4
मत्तमातङ्गनिःश्वासैर्व्याकुलीकृतमारुतम्।
शङ्खघोषमहाघोषं तूर्यसम्बाधनादितम् ॥ ६.१०.४ ॥
మదించిన ఏనుగుల ఊపిరులతో గాలి కలత చెందినది; శంఖ ధ్వనుల మహాఘోషతో, వాద్యాల రద్దీ ధ్వనులతో మారుమోగినది.
6.10.5
प्रमदाजनसम्बाधं प्रजल्पितमहापथम्।
तप्तकाञ्चननिर्यूहं भूषणोत्तमभूषितम् ॥ ६.१०.५ ॥
అది స్త్రీల సమూహాలతో నిండి, మాటల సందడితో నిండిన గొప్ప వీధులతో, కాల్చిన బంగారపు నీటి మార్గాలతో, ఉత్తమ ఆభరణాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
6.10.6
गन्धर्वाणामिवावासमालयं मरुतामिव।
रत्नसंचयसम्बाधं भवनं भोगिनामिव ॥ ६.१०.६ ॥
అది గంధర్వుల నివాసంలా, మరుద్గణాల ఆలయంలా, రత్నరాశులతో నిండి, నాగుల భవనంలా ఉంది.
6.10.7
तं महाभ्रमिवादित्यस्तेजोविस्तृतरश्मिवान्।
अग्रजस्यालयं वीरः प्रविवेश महाद्युतिः ॥ ६.१०.७ ॥
మహామేఘంలోకి సూర్యుడు ప్రవేశించినట్లు, కిరణాలు విస్తరించిన తేజస్సుతో ఆ మహాకాంతిమంతుడైన వీరుడు తన అన్న నివాసంలో ప్రవేశించాడు.
6.10.8
पुण्यान् पुण्याहघोषांश्च वेदविद्भिरुदाहृतान्।
शुश्राव सुमहातेजा भ्रातुर्विजयसंश्रितान् ॥ ६.१०.८ ॥
వేదజ్ఞులు ఉచ్చరించిన, సోదరుని విజయంతో సంబంధించిన, పుణ్యమైన పుణ్యాహ ఘోషలను ఆ మహాతేజస్వి విన్నాడు.
6.10.9
पूजितान् दधिपात्रैश्च सर्पिभिः सुमनोक्षतैः।
मन्त्रवेदविदो विप्रान् ददर्श स महाबलः ॥ ६.१०.९ ॥
దధిపాత్రలతో, నెయ్యితో, మంచి పుష్పాలు అక్షతలతో పూజితులైన, మంత్రవేదజ్ఞులైన బ్రాహ్మణులను ఆ మహాబలుడు చూశాడు.
6.10.10
स पूज्यमानो रक्षोभिर्दीप्यमानं स्वतेजसा।
आसनस्थं महाबाहुर्ववन्दे धनदानुजम् ॥ ६.१०.१० ॥
రాక్షసులచే గౌరవించబడిన ఆ మహాబాహువు, తన తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ ఆసనంపై కూర్చున్న ధనదుని తమ్ముడికి నమస్కరించాడు.
6.10.11
स राजदृष्टिसम्पन्नमासनं हेमभूषितम्।
जगाम समुदाचारं प्रयुज्याचारकोविदः ॥ ६.१०.११ ॥
రాజోచిత దృష్టితో కూడినదైన, బంగారంతో అలంకరించబడిన ఆ ఆసనం వద్దకు అతడు వెళ్ళాడు; ఆచారంలో నిపుణుడైన అతడు సముచిత మర్యాదను పాటించాడు.
6.10.12
स रावणं महात्मानं विजने मन्त्रिसंनिधौ।
उवाच हितमत्यर्थं वचनं हेतुनिश्चितम् ॥ ६.१०.१२ ॥
ఏకాంతంలో, మంత్రుల సమక్షంలో, ఆ మహాత్ముడైన రావణునికి అత్యంత హితకరమైన, కారణాలతో నిశ్చితమైన మాటలు పలికాడు.
6.10.13
प्रसाद्य भ्रातरं ज्येष्ठं सान्त्वेनोपस्थितक्रमः।
देशकालार्थसंवादि दृष्टलोकपरावरः ॥ ६.१०.१३ ॥
పెద్దన్నను సాంత్వనతో ప్రసన్నం చేసి, క్రమంగా సమీపించి, దేశ కాల ప్రయోజనాలకు తగిన మాటలు పలికినవాడు, లోకాల ఉన్నత అధమ స్వరూపాలను చూసినవాడు.
6.10.14
यदाप्रभृति वैदेही सम्प्राप्तेह परंतप।
तदाप्रभृति दृश्यन्ते निमित्तान्यशुभानि नः ॥ ६.१०.१४ ॥
పరంతపా, వైదేహి ఇక్కడికి వచ్చిన నాటి నుండి మనకు అశుభ శకునాలు కనిపిస్తున్నాయి.
6.10.15
सस्फुलिङ्गः सधूमार्चिः सधूमकलुषोदयः।
मन्त्रसंधुक्षितोऽप्यग्निर्न सम्यगभिवर्धते ॥ ६.१०.१५ ॥
నిప్పురవ్వలతో, పొగ మంటలతో, పొగచేత మలినమై ఎగసినదై, మంత్రాలతో రాజేసినా అగ్ని సరిగా పెరగడం లేదు.
6.10.16
अग्निष्टेष्वग्निशालासु तथा ब्रह्मस्थलीषु च।
सरीसृपाणि दृश्यन्ते हव्येषु च पिपीलिकाः ॥ ६.१०.१६ ॥
ఆ అగ్నిశాలలలో, బ్రహ్మస్థలులలో కూడా సరీసృపాలు కనిపిస్తున్నాయి; హవ్యాలలో చీమలు కూడా కనిపిస్తున్నాయి.
6.10.17
गवां पयांसि स्कन्नानि विमदा वरकुञ्जराः।
दीनमश्वाः प्रहेषन्ते नवग्रासाभिनन्दिनः ॥ ६.१०.१७ ॥
ఆవుల పాలు ఒలికిపోయాయి; శ్రేష్ఠ ఏనుగులు మదం కోల్పోయాయి; కొత్త గడ్డిలో ఆనందించే గుర్రాలు దీనంగా సకిలిస్తున్నాయి.
6.10.18
खरोष्ट्राश्वतरा राजन् भिन्नरोमाः स्रवन्ति च।
न स्वभावेऽवतिष्ठन्ते विधानैरपि चिन्तिताः ॥ ६.१०.१८ ॥
ఓ రాజా, గాడిదలు, ఒంటెలు, కంచర గాడిదలు రోమాలు నిక్కబొడుచుకొని స్రవిస్తున్నాయి; ఉపాయాలతో ఆలోచించినా అవి తమ స్వభావంలో నిలవడం లేదు.
6.10.19
वायसाः संघशः क्रूरा व्याहरन्ति समन्ततः।
समवेताश्च दृश्यन्ते विमानाग्रेषु संघशः ॥ ६.१०.१९ ॥
క్రూరమైన కాకులు గుంపులుగా అన్ని వైపులా అరుస్తున్నాయి; భవనాల శిఖరాలపై గుంపులు గుంపులుగా కూడి కనిపించాయి.
6.10.20
गृध्राश्च परिलीयन्ते पुरीमुपरि पिण्डिताः।
उपपन्नाश्च संध्ये द्वे व्याहरन्त्यशिवं शिवाः ॥ ६.१०.२० ॥
రాబందులు నగరంపై గుమిగూడి వాలుతున్నాయి; రెండు సంధ్యల వేళల్లో వచ్చిన నక్కలు అశుభంగా అరుస్తున్నాయి.
6.10.21
क्रव्यादानां मृगाणां च पुरीद्वारेषु संघशः।
श्रूयन्ते विपुला घोषाः सविस्फूर्जितनिःस्वनाः ॥ ६.१०.२१ ॥
నగర ద్వారాల వద్ద మాంసాహార జంతువులు, మృగాలు గుంపులుగా భయంకర ధ్వనులు చేస్తున్నట్లు వినిపించింది; వాటి గర్జనలు, గుడగుడ శబ్దాలు వినబడ్డాయి.
6.10.22
तदेवं प्रस्तुते कार्ये प्रायश्चित्तमिदं क्षमम्।
रोचये वीर वैदेही राघवाय प्रदीयताम् ॥ ६.१०.२२ ॥
ఇలా కార్యం ప్రతిపాదితమైన ఈ సమయంలో ఇదే తగిన ప్రాయశ్చిత్తం. ఓ వీరా, నేను దీన్ని అంగీకరిస్తున్నాను — వైదేహిని రాఘవునికి అప్పగించాలి.
6.10.23
इदं च यदि वा मोहाल्लोभाद् वा व्याहृतं मया।
तत्रापि च महाराज न दोषं कर्तुमर्हसि ॥ ६.१०.२३ ॥
నేను ఇది మోహం వల్లనో, లోభం వల్లనో చెప్పి ఉంటే, మహారాజా, దానిలో కూడా నా మీద దోషం మోపడం మీకు తగదు.
6.10.24
अयं हि दोषः सर्वस्य जनस्यास्योपलक्ष्यते।
रक्षसां राक्षसीनां च पुरस्यान्तःपुरस्य च ॥ ६.१०.२४ ॥
ఈ దోషం ఈ నగరంలోని ప్రజలందరిలోనూ కనిపిస్తోంది — రాక్షసులలో, రాక్షసీలలో, నగరంలో, అంతఃపురంలో కూడా.
6.10.25
प्रापणे चास्य मन्त्रस्य निवृत्ताः सर्वमन्त्रिणः।
अवश्यं च मया वाच्यं यद् दृष्टमथवा श्रुतम्।
सम्प्रधार्य यथान्यायं तद् भवान् कर्तुमर्हति ॥ ६.१०.२५ ॥
ఈ ఆలోచన అమలు జరిగిన తర్వాత మంత్రులందరూ వెనుదిరిగారు. నేను చూసినది లేదా విన్నది తప్పక చెప్పాలి. దానిని బాగా పరిశీలించి, న్యాయబద్ధంగా మీరు చేయడం తగును.
6.10.26
रावणं रक्षसां श्रेष्ठं पथ्यमेतद् विभीषणः ॥ ६.१०.२६ ॥
రాక్షసులలో శ్రేష్ఠుడైన రావణునితో విభీషణుడు ఈ హితవైన మాటలు చెప్పాడు.
6.10.27
हितं महार्थं मृदु हेतुसंहितं
व्यतीतकालायतिसम्प्रतिक्षमम्।
निशम्य तद्वाक्यमुपस्थितज्वरः
प्रसङ्गवानुत्तरमेतदब्रवीत् ॥ ६.१०.२७ ॥
హితకరమైనది, గొప్ప అర్థం గలది, మృదువైనది, కారణాలతో కూడినది, భూత భవిష్యత్ వర్తమాన కాలాలకు తగినది అయిన ఆ మాటను విని, కోపజ్వరం పెరిగిన రావణుడు తగిన విధంగా ఇలా సమాధానమిచ్చాడు.
6.10.28
भयं न पश्यामि कुतश्चिदप्यहं
न राघवः प्राप्स्यति जातु मैथिलीम्।
सुरैः सहेन्द्रैरपि संगरे कथं
ममाग्रतः स्थास्यति लक्ष्मणाग्रजः ॥ ६.१०.२८ ॥
నాకు ఎక్కడినుండీ భయం కనిపించడం లేదు. రాఘవుడు ఎన్నడూ మైథిలిని పొందలేడు. ఇంద్రునితో కూడిన దేవతలతో యుద్ధంలోనైనా, లక్ష్మణుని అన్నయ్య నా ఎదుట ఎలా నిలబడగలడు?
6.10.29
इत्येवमुक्त्वा सुरसैन्यनाशनो
महाबलः संयति चण्डविक्रमः।
दशाननो भ्रातरमाप्तवादिनं
विसर्जयामास तदा विभीषणम् ॥ ६.१०.२९ ॥
ఇలా చెప్పి, దేవసైన్యాన్ని నాశనం చేసేవాడు, మహాబలుడు, యుద్ధంలో భయంకరమైన పరాక్రమం గలవాడు అయిన దశాననుడు, సత్యం పలికే తన సోదరుడైన విభీషణుని అప్పుడు పంపివేశాడు.