ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.10.1
ततः प्रत्युषसि प्राप्ते प्राप्तधर्मार्थनिश्चयः।
राक्षसाधिपतेर्वेश्म भीमकर्मा विभीषणः ॥ ६.१०.१ ॥
ତା'ପରେ ପ୍ରଭାତ ହେଲେ, ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥର ନିଶ୍ଚୟ କରିଥିବା, ଭୟଙ୍କର କର୍ମା ବିଭୀଷଣ ରାକ୍ଷସାଧିପତିଙ୍କ ଗୃହକୁ ଗଲେ।
6.10.2
शैलाग्रचयसंकाशं शैलशृङ्गमिवोन्नतम्।
सुविभक्तमहाकक्षं महाजनपरिग्रहम् ॥ ६.१०.२ ॥
ତାହା ପର୍ବତ-ଶିଖରର ରାଶି ପରି, ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଗ ପରି ଉଚ୍ଚ, ସୁସଜ୍ଜିତ ବଡ଼ କକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ ଓ ବହୁ ଜନତାଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ଥିଲା।
6.10.3
मतिमद्भिर्महामात्रैरनुरक्तैरधिष्ठितम्।
राक्षसैराप्तपर्याप्तैः सर्वतः परिरक्षितम् ॥ ६.१०.३ ॥
ତାହା ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ଅନୁଗତ ମହାମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଧିଷ୍ଠିତ ଥିଲା ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଓ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସବୁ ପାଖରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଥିଲା।
6.10.4
मत्तमातङ्गनिःश्वासैर्व्याकुलीकृतमारुतम्।
शङ्खघोषमहाघोषं तूर्यसम्बाधनादितम् ॥ ६.१०.४ ॥
ମଦମତ୍ତ ହାତୀମାନଙ୍କ ନିଃଶ୍ୱାସରେ ପବନ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ଥିଲା; ଶଙ୍ଖର ମହାଘୋଷ ଓ ବାଦ୍ୟର ଘନ ଧ୍ୱନିରେ ତାହା ଗୁଞ୍ଜିତ ଥିଲା।
6.10.5
प्रमदाजनसम्बाधं प्रजल्पितमहापथम्।
तप्तकाञ्चननिर्यूहं भूषणोत्तमभूषितम् ॥ ६.१०.५ ॥
ତାହା ନାରୀମାନଙ୍କ ଭିଡ଼ରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, କଥାବାର୍ତ୍ତାର ଧ୍ୱନିରେ ମୁଖରିତ ବଡ଼ ପଥବିଶିଷ୍ଟ, ତପ୍ତ ସୁବର୍ଣ୍ଣର ଜଳନିର୍ଗମ ଥିବା ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଅଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତ ଥିଲା।
6.10.6
गन्धर्वाणामिवावासमालयं मरुतामिव।
रत्नसंचयसम्बाधं भवनं भोगिनामिव ॥ ६.१०.६ ॥
ତାହା ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନ ପରି, ମରୁତମାନଙ୍କ ଆଳୟ ପରି, ରତ୍ନରାଶିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ନାଗମାନଙ୍କ ଭବନ ପରି ଥିଲା।
6.10.7
तं महाभ्रमिवादित्यस्तेजोविस्तृतरश्मिवान्।
अग्रजस्यालयं वीरः प्रविवेश महाद्युतिः ॥ ६.१०.७ ॥
ମହାମେଘ ମଧ୍ୟକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କଲା ପରି, କିରଣ ବିସ୍ତାରିତ ତେଜରେ ସେଇ ମହାଦ୍ୟୁତି ବୀର ନିଜ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇଙ୍କ ଆଳୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
6.10.8
पुण्यान् पुण्याहघोषांश्च वेदविद्भिरुदाहृतान्।
शुश्राव सुमहातेजा भ्रातुर्विजयसंश्रितान् ॥ ६.१०.८ ॥
ବେଦଜ୍ଞମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚାରିତ, ଭାଇର ବିଜୟ ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ, ପୁଣ୍ୟ ପୁଣ୍ୟାହ ଘୋଷ ସେଇ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଶୁଣିଲେ।
6.10.9
पूजितान् दधिपात्रैश्च सर्पिभिः सुमनोक्षतैः।
मन्त्रवेदविदो विप्रान् ददर्श स महाबलः ॥ ६.१०.९ ॥
ଦହି ପାତ୍ର, ଘିଅ, ସୁନ୍ଦର ଫୁଲ ଏବଂ ଅକ୍ଷତରେ ପୂଜିତ ମନ୍ତ୍ର-ବେଦଜ୍ଞ ବିପ୍ରମାନଙ୍କୁ ସେଇ ମହାବଳ ଦେଖିଲେ।
6.10.10
स पूज्यमानो रक्षोभिर्दीप्यमानं स्वतेजसा।
आसनस्थं महाबाहुर्ववन्दे धनदानुजम् ॥ ६.१०.१० ॥
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ସେଇ ମହାବାହୁ, ନିଜ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ, ଆସନରେ ବସିଥିବା ଧନଦଙ୍କ ଅନୁଜଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କଲେ।
6.10.11
स राजदृष्टिसम्पन्नमासनं हेमभूषितम्।
जगाम समुदाचारं प्रयुज्याचारकोविदः ॥ ६.१०.११ ॥
ରାଜୋଚିତ ଦୃଷ୍ଟିସମ୍ପନ୍ନ, ସୁବର୍ଣ୍ଣଭୂଷିତ ସେ ଆସନ ନିକଟକୁ ସେ ଗଲେ; ଆଚାରକୁଶଳ ସେ ଯଥୋଚିତ ଶିଷ୍ଟାଚାର ପାଳନ କଲେ।
6.10.12
स रावणं महात्मानं विजने मन्त्रिसंनिधौ।
उवाच हितमत्यर्थं वचनं हेतुनिश्चितम् ॥ ६.१०.१२ ॥
ନିର୍ଜନରେ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ସେଇ ମହାତ୍ମା ରାବଣଙ୍କୁ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହିତକର, ହେତୁନିଶ୍ଚିତ ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
6.10.13
प्रसाद्य भ्रातरं ज्येष्ठं सान्त्वेनोपस्थितक्रमः।
देशकालार्थसंवादि दृष्टलोकपरावरः ॥ ६.१०.१३ ॥
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନାରେ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, କ୍ରମରେ ନିକଟ ହୋଇ, ଦେଶ-କାଳ-ପ୍ରୟୋଜନ ଅନୁକୂଳ କଥା କହିଥିବା, ଉଚ୍ଚ ଓ ନୀଚ ଲୋକ ଦେଖିଥିବା।
6.10.14
यदाप्रभृति वैदेही सम्प्राप्तेह परंतप।
तदाप्रभृति दृश्यन्ते निमित्तान्यशुभानि नः ॥ ६.१०.१४ ॥
ହେ ପରନ୍ତପ, ବୈଦେହୀ ଏଠାକୁ ଆସିବା ଦିନଠାରୁ ଆମକୁ ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଉଛି।
6.10.15
सस्फुलिङ्गः सधूमार्चिः सधूमकलुषोदयः।
मन्त्रसंधुक्षितोऽप्यग्निर्न सम्यगभिवर्धते ॥ ६.१०.१५ ॥
ସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗ, ଧୂଆଁ ଓ ଶିଖା ସହ, ଧୂଆଁରେ ମଳିନ ହୋଇ ଉଠୁଥିବା, ମନ୍ତ୍ରରେ ଜଳାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନି ଠିକ୍ ଭାବେ ବଢ଼େ ନାହିଁ।
6.10.16
अग्निष्टेष्वग्निशालासु तथा ब्रह्मस्थलीषु च।
सरीसृपाणि दृश्यन्ते हव्येषु च पिपीलिकाः ॥ ६.१०.१६ ॥
ସେହି ଅଗ୍ନିଶାଳା ଓ ବ୍ରହ୍ମସ୍ଥଳୀରେ ମଧ୍ୟ ସରୀସୃପ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି; ହବ୍ୟରେ ପିମ୍ପୁଡ଼ି ଦେଖାଯାଉଛି।
6.10.17
गवां पयांसि स्कन्नानि विमदा वरकुञ्जराः।
दीनमश्वाः प्रहेषन्ते नवग्रासाभिनन्दिनः ॥ ६.१०.१७ ॥
ଗାଈମାନଙ୍କର କ୍ଷୀର ଝରି ଯାଇଛି; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀମାନେ ମଦହୀନ ହୋଇଛନ୍ତି; ନୂଆ ଘାସରେ ଆନନ୍ଦିତ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଦୀନଭାବରେ ଡାକୁଛନ୍ତି।
6.10.18
खरोष्ट्राश्वतरा राजन् भिन्नरोमाः स्रवन्ति च।
न स्वभावेऽवतिष्ठन्ते विधानैरपि चिन्तिताः ॥ ६.१०.१८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଗଧ, ଓଟ ଓ ଖଚର ରୋମ ଠିଆ କରି ସ୍ରବିତ ହେଉଛନ୍ତି; ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ରହୁ ନାହାଁନ୍ତି।
6.10.19
वायसाः संघशः क्रूरा व्याहरन्ति समन्ततः।
समवेताश्च दृश्यन्ते विमानाग्रेषु संघशः ॥ ६.१०.१९ ॥
କ୍ରୂର କାଉମାନେ ଦଳ ଦଳ ହୋଇ ଚାରିଦିଗରେ ଡାକୁଥିଲେ; ପ୍ରାସାଦ ଶିଖରରେ ଦଳ ଦଳ ହୋଇ ଏକତ୍ର ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
6.10.20
गृध्राश्च परिलीयन्ते पुरीमुपरि पिण्डिताः।
उपपन्नाश्च संध्ये द्वे व्याहरन्त्यशिवं शिवाः ॥ ६.१०.२० ॥
ଶାଗୁଣାମାନେ ନଗର ଉପରେ ଦଳ ହୋଇ ଓହ୍ଲାଇ ବସୁଥିଲେ; ଦୁଇ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଆସିଥିବା ଶିଆଳୀମାନେ ଅଶୁଭ ଭାବେ ଡାକୁଥିଲେ।
6.10.21
क्रव्यादानां मृगाणां च पुरीद्वारेषु संघशः।
श्रूयन्ते विपुला घोषाः सविस्फूर्जितनिःस्वनाः ॥ ६.१०.२१ ॥
ନଗର ଦ୍ୱାରରେ ମାଂସାହାରୀ ପଶୁ ଓ ମୃଗମାନେ ଦଳ ଦଳ ହୋଇ ଭୟଙ୍କର ଘୋଷ କରୁଥିଲେ; ଗର୍ଜନ ଓ ଗଡ଼ଗଡ଼ି ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା।
6.10.22
तदेवं प्रस्तुते कार्ये प्रायश्चित्तमिदं क्षमम्।
रोचये वीर वैदेही राघवाय प्रदीयताम् ॥ ६.१०.२२ ॥
ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ ଏହା ହିଁ ଉପଯୁକ୍ତ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ। ହେ ବୀର, ମୁଁ ଏହାକୁ ସମର୍ଥନ କରେ — ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ରାଘବଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦିଆଯାଉ।
6.10.23
इदं च यदि वा मोहाल्लोभाद् वा व्याहृतं मया।
तत्रापि च महाराज न दोषं कर्तुमर्हसि ॥ ६.१०.२३ ॥
ମୁଁ ଯଦି ମୋହ କିମ୍ବା ଲୋଭ ଯୋଗୁଁ ଏହା କହିଥାଏ, ତେବେ ମଧ୍ୟ ହେ ମହାରାଜ, ସେଥିରେ ମୋତେ ଦୋଷୀ କରିବା ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷେ ଉଚିତ ନୁହେଁ।
6.10.24
अयं हि दोषः सर्वस्य जनस्यास्योपलक्ष्यते।
रक्षसां राक्षसीनां च पुरस्यान्तःपुरस्य च ॥ ६.१०.२४ ॥
ଏହି ଦୋଷ ଏହି ନଗରର ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କଠାରେ ଦେଖାଯାଉଛି — ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କଠାରେ, ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କଠାରେ, ନଗରରେ ଓ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ମଧ୍ୟ।
6.10.25
प्रापणे चास्य मन्त्रस्य निवृत्ताः सर्वमन्त्रिणः।
अवश्यं च मया वाच्यं यद् दृष्टमथवा श्रुतम्।
सम्प्रधार्य यथान्यायं तद् भवान् कर्तुमर्हति ॥ ६.१०.२५ ॥
ଏହି ମନ୍ତ୍ରଣାର ସମାପ୍ତି ପରେ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀ ଫେରିଗଲେ। ମୁଁ ଯାହା ଦେଖିଛି କିମ୍ବା ଶୁଣିଛି, ତାହା ଅବଶ୍ୟ କହିବାକୁ ହେବ। ତାହା ଭଲ ଭାବେ ବିଚାର କରି, ନ୍ୟାୟ ଅନୁସାରେ ଆପଣ ଯାହା ଉଚିତ ତାହା କରନ୍ତୁ।
6.10.26
रावणं रक्षसां श्रेष्ठं पथ्यमेतद् विभीषणः ॥ ६.१०.२६ ॥
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାବଣଙ୍କୁ ବିଭୀଷଣ ଏହି ହିତକର କଥା କହିଲେ।
6.10.27
हितं महार्थं मृदु हेतुसंहितं
व्यतीतकालायतिसम्प्रतिक्षमम्।
निशम्य तद्वाक्यमुपस्थितज्वरः
प्रसङ्गवानुत्तरमेतदब्रवीत् ॥ ६.१०.२७ ॥
ହିତକର, ମହାର୍ଥ, କୋମଳ, କାରଣଯୁକ୍ତ ଓ ଅତୀତ-ଭବିଷ୍ୟତ-ବର୍ତ୍ତମାନ କାଳ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ସେହି ବାଣୀ ଶୁଣି, ଜ୍ୱର ପରି କ୍ରୋଧ ଉଠିଥିବା ରାବଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଅନୁସାରେ ଏହିପରି ଉତ୍ତର ଦେଲା।
6.10.28
भयं न पश्यामि कुतश्चिदप्यहं
न राघवः प्राप्स्यति जातु मैथिलीम्।
सुरैः सहेन्द्रैरपि संगरे कथं
ममाग्रतः स्थास्यति लक्ष्मणाग्रजः ॥ ६.१०.२८ ॥
ମୁଁ କେଉଁଠାରୁ ବି ଭୟ ଦେଖୁନାହିଁ। ରାଘବ କେବେ ବି ମୈଥିଳୀକୁ ପାଇବ ନାହିଁ। ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ବି ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ମୋ ଆଗରେ କିପରି ଠିଆ ହେବ?
6.10.29
इत्येवमुक्त्वा सुरसैन्यनाशनो
महाबलः संयति चण्डविक्रमः।
दशाननो भ्रातरमाप्तवादिनं
विसर्जयामास तदा विभीषणम् ॥ ६.१०.२९ ॥
ଏପରି କହି, ଦେବସେନା ବିନାଶକାରୀ, ମହାବଳ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପରାକ୍ରମୀ ଦଶାନନ ସେତେବେଳେ ସତ୍ୟବାଦୀ ଭ୍ରାତା ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲା।