વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 6.100
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.100.1
तस्मिन् प्रतिहतेऽस्त्रे तु रावणो राक्षसाधिपः।
क्रोधं च द्विगुणं चक्रे क्रोधाच्चास्त्रमनन्तरम् ॥ ६.१००.१ ॥
તે અસ્ત્ર નિષ્ફળ થતાં રાક્ષસાધિપતિ રાવણે ક્રોધ બમણો કર્યો, અને ક્રોધથી તરત જ બીજું અસ્ત્ર છોડ્યું.
6.100.2
मयेन विहितं रौद्रमन्यदस्त्रं महाद्युतिः।
उत्स्रष्टुं रावणो भीमं राघवाय प्रचक्रमे ॥ ६.१००.२ ॥
માયાએ રચેલું બીજું ભયંકર અસ્ત્ર રાઘવ પર છોડવા મહાતેજસ્વી રાવણ તૈયાર થયો.
6.100.3
ततः शूलानि निश्चेरुर्गदाश्च मुसलानि च।
कार्मुकाद् दीप्यमानानि वज्रसाराणि सर्वशः ॥ ६.१००.३ ॥
પછી શૂળો, ગદાઓ અને મુસળો નીકળ્યાં; ધનુષ્યમાંથી ઝળહળતાં, વજ્ર જેવાં કઠોર અસ્ત્રો ચારે તરફ છૂટ્યાં.
6.100.4
मुद्गराः कूटपाशाश्च दीप्ताश्चाशनयस्तथा।
निष्पेतुर्विविधास्तीक्ष्णा वाता इव युगक्षये ॥ ६.१००.४ ॥
મુદ્ગરો, કૂટપાશો, ઝળહળતાં વજ્રો અને અનેક પ્રકારનાં તીક્ષ્ણ અસ્ત્રો યુગાંતના પવનોની જેમ છૂટ્યાં.
6.100.5
तदस्त्रं राघवः श्रीमानुत्तमास्त्रविदां वरः।
जघान परमास्त्रेण गान्धर्वेण महाद्युतिः ॥ ६.१००.५ ॥
ઉત્તમ અસ્ત્રજ્ઞોમાં શ્રેષ્ઠ, શ્રીમાન અને મહાતેજસ્વી રાઘવે ગાંધર્વ નામના પરમ અસ્ત્રથી તે અસ્ત્રનો નાશ કર્યો.
6.100.6
तस्मिन् प्रतिहतेऽस्त्रे तु राघवेण महात्मना।
रावणः क्रोधताम्राक्षः सौरमस्त्रमुदीरयत् ॥ ६.१००.६ ॥
મહાત્મા રાઘવે તે અસ્ત્ર નિષ્ફળ બનાવતાં, ક્રોધથી રાતી આંખોવાળા રાવણે સૌર અસ્ત્ર છોડ્યું.
6.100.7
ततश्चक्राणि निष्पेतुर्भास्वराणि महान्ति च।
कार्मुकाद् भीमवेगस्य दशग्रीवस्य धीमतः ॥ ६.१००.७ ॥
ત્યારે ભયંકર વેગવાળા, બુદ્ધિમાન દશગ્રીવના ધનુષ્યમાંથી તેજસ્વી અને વિશાળ ચક્રો નીકળ્યાં.
6.100.8
तैरासीद् गगनं दीप्तं सम्पतद्भिः समन्ततः।
पतद्भिश्च दिशो दीप्ताश्चन्द्रसूर्यग्रहैरिव ॥ ६.१००.८ ॥
ચારેબાજુ પડતાં અને ઊડતાં તે ચક્રોથી આકાશ ઝળહળી ઊઠ્યું; ચંદ્ર-સૂર્યગ્રહણ જેવી દિશાઓ પ્રકાશી ઊઠી.
6.100.9
तानि चिच्छेद बाणौघैश्चक्राणि तु स राघवः।
आयुधानि च चित्राणि रावणस्य चमूमुखे ॥ ६.१००.९ ॥
રાઘવે બાણોની ધારાઓ વડે તે ચક્રો કાપી નાખ્યાં; અને રાવણની સેનાના મોખરે રહેલાં વિચિત્ર શસ્ત્રો પણ કાપ્યાં.
6.100.10
तदस्त्रं तु हतं दृष्ट्वा रावणो राक्षसाधिपः।
विव्याध दशभिर्बाणै रामं सर्वेषु मर्मसु ॥ ६.१००.१० ॥
પોતાનું અસ્ત્ર નાશ પામ્યું જોઈને રાક્ષસાધિપતિ રાવણે દસ બાણો વડે રામને શરીરના બધા મર્મસ્થાનો પર ઘા કર્યો.
6.100.11
स विद्धो दशभिर्बाणैर्महाकार्मुकनिःसृतैः।
रावणेन महातेजा न प्राकम्पत राघवः ॥ ६.१००.११ ॥
રાવણના મહાધનુષ્યમાંથી છૂટેલા દસ બાણોથી વિંધાયા છતાં મહાતેજસ્વી રાઘવ ચલિત ન થયા.
6.100.12
ततो विव्याध गात्रेषु सर्वेषु समितिंजयः।
राघवस्तु सुसंक्रुद्धो रावणं बहुभिः शरैः ॥ ६.१००.१२ ॥
ત્યારે યુદ્ધવિજયી રાઘવે અતિ ક્રોધે ભરાઈને રાવણના બધા અંગો પર ઘણાં બાણો વડે પ્રહાર કર્યો.
6.100.13
एतस्मिन्नन्तरे क्रुद्धो राघवस्यानुजो बली।
लक्ष्मणः सायकान् सप्त जग्राह परवीरहा ॥ ६.१००.१३ ॥
એ દરમિયાન રાઘવનો બળવાન નાનો ભાઈ લક્ષ્મણ ક્રોધે ભરાયો અને શત્રુવીરોનો સંહાર કરનાર તેણે સાત બાણ ઉપાડ્યાં.
6.100.14
तैः सायकैर्महावेगै रावणस्य महाद्युतिः।
ध्वजं मनुष्यशीर्षं तु तस्य चिच्छेद नैकधा ॥ ६.१००.१४ ॥
એ મહાવેગી બાણોથી મહાતેજસ્વી લક્ષ્મણે રાવણની માનવમસ્તક ચિહ્નવાળી ધ્વજાને અનેક ટુકડા કરીને કાપી નાખી.
6.100.15
सारथेश्चापि बाणेन शिरो ज्वलितकुण्डलम्।
जहार लक्ष्मणः श्रीमान् नैर्ऋतस्य महाबलः ॥ ६.१००.१५ ॥
એક બાણથી મહાબળવાન શ્રીમાન લક્ષ્મણે રાક્ષસના સારથિનું ઝળહળતાં કુંડળવાળું મસ્તક કાપી નાખ્યું.
6.100.16
तस्य बाणैश्च चिच्छेद धनुर्गजकरोपमम्।
लक्ष्मणो राक्षसेन्द्रस्य पञ्चभिर्निशितैस्तदा ॥ ६.१००.१६ ॥
ત્યારે લક્ષ્મણે પાંચ તીક્ષ્ણ બાણોથી રાક્ષસરાજનું હાથીની સૂંઢ જેવું ધનુષ્ય કાપી નાખ્યું.
6.100.17
नीलमेघनिभांश्चास्य सदश्वान् पर्वतोपमान्।
जघानाप्लुत्य गदया रावणस्य विभीषणः ॥ ६.१००.१७ ॥
વિભીષણે કૂદીને ગદાથી નીલમેઘ જેવા, પર્વત સમાન રાવણના ઉત્તમ ઘોડાઓને મારી નાખ્યા.
6.100.18
हताश्वात् तु तदा वेगादवप्लुत्य महारथात्।
कोपमाहारयत् तीव्रं भ्रातरं प्रति रावणः ॥ ६.१००.१८ ॥
ઘોડા મરાતાં રાવણ ઝડપથી મહારથ પરથી કૂદી પડ્યો અને ભાઈ પ્રત્યે તીવ્ર ક્રોધ બતાવ્યો.
6.100.19
ततः शक्तिं महाशक्तिः प्रदीप्तामशनीमिव।
विभीषणाय चिक्षेप राक्षसेन्द्रः प्रतापवान् ॥ ६.१००.१९ ॥
ત્યારે મહાશક્તિશાળી, પ્રતાપી રાક્ષસેન્દ્રે વીજળી સમાન પ્રજ્વલિત શક્તિ વિભીષણ પર ફેંકી.
6.100.20
अप्राप्तामेव तां बाणैस्त्रिभिश्चिच्छेद लक्ष्मणः।
अथोदतिष्ठत् संनादो वानराणां महारणे ॥ ६.१००.२० ॥
શક્તિ પહોંચે તે પહેલાં જ લક્ષ્મણે ત્રણ બાણોથી તેને કાપી નાખી. ત્યારે તે મહાયુદ્ધમાં વાનરોનો ગર્જનાર્ધ્વનિ ઊઠ્યો.
6.100.21
सम्पपात त्रिधा छिन्ना शक्तिः काञ्चनमालिनी।
सविस्फुलिङ्गा ज्वलिता महोल्केव दिवश्च्युता ॥ ६.१००.२१ ॥
સુવર્ણમાળાથી શોભતી તે શક્તિ ત્રણ ટુકડા થઈ પડી; તણખા વરસાવતી, આકાશથી ખરી પડેલી મહોલ્કા સમાન બળતી.
6.100.22
ततः सम्भाविततरां कालेनापि दुरासदाम्।
जग्राह विपुलां शक्तिं दीप्यमानां स्वतेजसा ॥ ६.१००.२२ ॥
પછી કાળને પણ દુર્ધર્ષ, અત્યંત સન્માનિત, પોતાના તેજથી જ ઝળહળતી તે વિશાળ શક્તિ તેણે ગ્રહણ કરી.
6.100.23
सा वेगिता बलवता रावणेन दुरात्मना।
जज्वाल सुमहातेजा दीप्ताशनिसमप्रभा ॥ ६.१००.२३ ॥
દુરાત્મા, બળવાન રાવણે વેગથી ફેંકેલી તે મહાતેજસ્વી શક્તિ પ્રજ્વલી ઊઠી; બળતી વીજળી સમાન પ્રભા સાથે.
6.100.24
एतस्मिन्नन्तरे वीरो लक्ष्मणस्तं विभीषणम्।
प्राणसंशयमापन्नं तूर्णमभ्यवपद्यत ॥ ६.१००.२४ ॥
એ દરમિયાન વીર લક્ષ્મણ પ્રાણસંકટમાં આવેલા તે વિભીષણ પાસે તરત પહોંચી ગયા.
6.100.25
तं विमोक्षयितुं वीरश्चापमायम्य लक्ष्मणः।
रावणं शक्तिहस्तं वै शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ६.१००.२५ ॥
તેને છોડાવવા વીર લક્ષ્મણે ધનુષ્ય ખેંચ્યું અને હાથમાં શક્તિ ધરેલા રાવણને બાણોની વર્ષાથી ઢાંકી દીધો.
6.100.26
कीर्यमाणः शरौघेण विसृष्टेन महात्मना।
न प्रहर्तुं मनश्चक्रे विमुखीकृतविक्रमः ॥ ६.१००.२६ ॥
મહાત્મા લક્ષ્મણે છોડેલા બાણોના સમૂહથી ઢંકાયેલો, પરાક્રમથી વિમુખ થયેલો તે પ્રહાર કરવાનું મન ન કરી શક્યો.
6.100.27
मोक्षितं भ्रातरं दृष्ट्वा लक्ष्मणेन स रावणः।
लक्ष्मणाभिमुखस्तिष्ठन्निदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.१००.२७ ॥
લક્ષ્મણે ભાઈને છોડાવેલો જોઈને તે રાવણ લક્ષ્મણની સામે ઊભો રહીને આ વચન બોલ્યો.
6.100.28
मोक्षितस्ते बलश्लाघिन् यस्मादेवं विभीषणः।
विमुच्य राक्षसं शक्तिस्त्वयीयं विनिपात्यते ॥ ६.१००.२८ ॥
હે બળના અભિમાની! વિભીષણ રાક્ષસને તેં આ રીતે છોડાવ્યો, તેથી આ શક્તિ તારા પર ફેંકાય છે.
6.100.29
एषा ते हृदयं भित्त्वा शक्तिर्लोहितलक्षणा।
मद्बाहुपरिघोत्सृष्टा प्राणानादाय यास्यति ॥ ६.१००.२९ ॥
મારા ભુજારૂપી લોખંડી પરિઘથી ફેંકાયેલી આ રક્તચિહ્નિત શક્તિ તારું હૃદય વીંધીને તારા પ્રાણ લઈ જશે.
6.100.30
इत्येवमुक्त्वा तां शक्तिमष्टघण्टां महास्वनाम्।
मयेन मायाविहिताममोघां शत्रुघातिनीम् ॥ ६.१००.३० ॥
આમ કહીને તેણે માયાસર્જિત, આઠ ઘંટડીઓવાળી, મહાનાદ કરતી, અમોઘ અને શત્રુનાશિની તે શક્તિ છોડી.
6.100.31
लक्ष्मणाय समुद्दिश्य ज्वलन्तीमिव तेजसा।
रावणः परमक्रुद्धश्चिक्षेप च ननाद च ॥ ६.१००.३१ ॥
રાવણે અત્યંત ક્રોધે ભરાઈ, તેજથી બળતી હોય તેવી તે શક્તિ લક્ષ્મણ તરફ ફેંકી અને ગર્જના કરી.
6.100.32
सा क्षिप्ता भीमवेगेन वज्राशनिसमस्वना।
शक्तिरभ्यपतद् वेगाल्लक्ष्मणं रणमूर्धनि ॥ ६.१००.३२ ॥
ભયંકર વેગથી ફેંકાયેલી, વજ્ર અને વીજળી સમાન અવાજ કરતી તે શક્તિ યુદ્ધના અગ્રભાગે લક્ષ્મણ તરફ વેગથી ધસી આવી.
6.100.33
तामनुव्याहरच्छक्तिमापतन्तीं स राघवः।
स्वस्त्यस्तु लक्ष्मणायेति मोघा भव हतोद्यमा ॥ ६.१००.३३ ॥
ધસી આવતી તે શક્તિને રાઘવે સંબોધીને કહ્યું: "લક્ષ્મણનું કલ્યાણ થાઓ! હે શક્તિ, તું નિષ્ફળ થા, તારો પ્રયત્ન વ્યર્થ જાઓ!"
6.100.34
रावणेन रणे शक्तिः क्रुद्धेनाशीविषोपमा।
मुक्ताऽऽशूरस्य भीतस्य लक्ष्मणस्य ममज्ज सा ॥ ६.१००.३४ ॥
યુદ્ધમાં ક્રોધિત રાવણે છોડેલી, ઝેરી સર્પ સમાન તે શક્તિ શૂરવીર છતાં ક્ષણભર ભયભીત લક્ષ્મણમાં ઊંડે ઉતરી ગઈ.
6.100.35
न्यपतत् सा महावेगा लक्ष्मणस्य महोरसि।
जिह्वेवोरगराजस्य दीप्यमाना महाद्युतिः ॥ ६.१००.३५ ॥
તે મહાવેગવાળી શક્તિ લક્ષ્મણની વિશાળ છાતી પર પડી; નાગરાજની જીભ સમાન ચમકતી, મહાન પ્રકાશથી દીપતી.
6.100.36
ततो रावणवेगेन सुदूरमवगाढया।
शक्त्या विभिन्नहृदयः पपात भुवि लक्ष्मणः ॥ ६.१००.३६ ॥
પછી રાવણના વેગથી અત્યંત ઊંડે ઘૂસેલી તે શક્તિથી હૃદય વિંધાઈ જતાં લક્ષ્મણ ભૂમિ પર પડી ગયા.
6.100.37
तदवस्थं समीपस्थो लक्ष्मणं प्रेक्ष्य राघवः।
भ्रातृस्नेहान्महातेजा विषण्णहृदयोऽभवत् ॥ ६.१००.३७ ॥
તે અવસ્થામાં પડેલા લક્ષ્મણને પાસે ઊભા રહીને જોઈ મહાતેજસ્વી રાઘવ ભ્રાતૃસ્નેહથી વિષાદગ્રસ્ત હૃદયવાળા થયા.
6.100.38
स मुहूर्तमिव ध्यात्वा बाष्पपर्याकुलेक्षणः।
बभूव संरब्धतरो युगान्त इव पावकः ॥ ६.१००.३८ ॥
તેઓ ક્ષણભર ધ્યાનમાં ડૂબેલા જેવા રહ્યા, આંખો આંસુથી ભરેલી હતી; પછી યુગાંતના અગ્નિ જેવા વધુ ક્રોધિત થયા.
6.100.39
न विषादस्य कालोऽयमिति संचिन्त्य राघवः।
चक्रे सुतुमलं युद्धं रावणस्य वधे धृतः।
सर्वयत्नेन महता लक्ष्मणं परिवीक्ष्य च ॥ ६.१००.३९ ॥
આ શોકનો સમય નથી એમ વિચારીને, રાવણના વધ માટે દૃઢ નિશ્ચયી રાઘવે અતિ ભયંકર યુદ્ધ કર્યું; પૂરા પ્રયત્નથી લક્ષ્મણ તરફ જોયું.
6.100.40
स ददर्श ततो रामः शक्त्या भिन्नं महाहवे।
लक्ष्मणं रुधिरादिग्धं सपन्नगमिवाचलम् ॥ ६.१००.४० ॥
ત્યારે રામે મહાયુદ્ધમાં શક્તિથી વીંધાયેલા, લોહીથી લથબથ લક્ષ્મણને જોયા; સર્પો સહિતના પર્વત જેવા તેઓ લાગતા હતા.
6.100.41
तामपि प्रहितां शक्तिं रावणेन बलीयसा।
यत्नतस्ते हरिश्रेष्ठा न शेकुरवमर्दितुम् ॥ ६.१००.४१ ॥
બળવાન રાવણે ફેંકેલી તે શક્તિને પણ શ્રેષ્ઠ વાનરો પ્રયત્ન કરવા છતાં નાશ કરી શક્યા નહીં.
6.100.42
अर्दिताश्चैव बाणौघैस्ते प्रवेकेण रक्षसाम्।
सौमित्रेः सा विनिर्भिद्य प्रविष्टा धरणीतलम् ॥ ६.१००.४२ ॥
રાક્ષસોની કુશળતાથી બાણોના વરસાદે પીડિત હોવા છતાં તે શક્તિ લક્ષ્મણને વીંધીને ધરતીમાં પ્રવેશી ગઈ.
6.100.43
तां कराभ्यां परामृश्य रामः शक्तिं भयावहाम्।
बभञ्ज समरे क्रुद्धो बलवान् विचकर्ष च ॥ ६.१००.४३ ॥
ક્રોધે ભરાયેલા બળવાન રામે બંને હાથે તે ભયંકર શક્તિને પકડીને યુદ્ધમાં તોડી નાખી અને બળપૂર્વક ખેંચી કાઢી.
6.100.44
तस्य निष्कर्षतः शक्तिं रावणेन बलीयसा।
शराः सर्वेषु गात्रेषु पातिता मर्मभेदिनः ॥ ६.१००.४४ ॥
બળવાન રાવણ જ્યારે તે શક્તિ ખેંચી રહ્યો હતો, ત્યારે તેના બધા અંગો પર મર્મભેદી બાણો પડ્યા.
6.100.45
अचिन्तयित्वा तान् बाणान् समाश्लिष्य च लक्ष्मणम्।
अब्रवीच्च हनूमन्तं सुग्रीवं च महाकपिम् ॥ ६.१००.४५ ॥
તે બાણોની પરવા ન કરીને, લક્ષ્મણને આલિંગન આપીને, તેણે હનુમાન અને મહાકપિ સુગ્રીવને કહ્યું.
6.100.46
लक्ष्मणं परिवार्यैवं तिष्ठध्वं वानरोत्तमाः।
पराक्रमस्य कालोऽयं सम्प्राप्तो मे चिरेप्सितः ॥ ६.१००.४६ ॥
હે શ્રેષ્ઠ વાનરો, આ રીતે લક્ષ્મણને ઘેરીને ઊભા રહો. મારા પરાક્રમનો જે સમય હું લાંબા સમયથી ઇચ્છતો હતો, તે હવે આવી પહોંચ્યો છે.
6.100.47
पापात्मायं दशग्रीवो वध्यतां पापनिश्चयः।
कांक्षितं चातकस्येव घर्मान्ते मेघदर्शनम् ॥ ६.१००.४७ ॥
આ પાપી મનવાળો અને પાપી નિશ્ચયવાળો દશગ્રીવ માર્યો જાય. ગ્રીષ્મના અંતે ચાતક જેમ મેઘદર્શન ઇચ્છે છે, તેમ આ મને ઇચ્છિત છે.
6.100.48
अस्मिन् मुहूर्ते नचिरात् सत्यं प्रतिशृणोमि वः।
अरावणमरामं वा जगद् द्रक्ष्यथ वानराः ॥ ६.१००.४८ ॥
આ ક્ષણે જ, થોડા સમયમાં જ, હું તમને સાચું વચન આપું છું. હે વાનરો, તમે વિશ્વને કાં તો રાવણ વિનાનું અથવા રામ વિનાનું જોશો.
6.100.49
राज्यनाशं वने वासं दण्डके परिधावनम्।
वैदेह्याश्च परामर्शो रक्षोभिश्च समागमम् ॥ ६.१००.४९ ॥
રાજ્યનાશ, વનવાસ, દંડકવનમાં ભટકવું, વૈદેહીનું હરણ અને રાક્ષસો સાથે સામનો.
6.100.50
प्राप्तं दुःखं महाघोरं क्लेशश्च निरयोपमः।
अद्य सर्वमहं त्यक्ष्ये निहत्वा रावणं रणे ॥ ६.१००.५० ॥
મેં સહન કરેલું ભયંકર દુઃખ અને નરક સમાન ક્લેશ, આ બધું આજે રણમાં રાવણને મારીને હું સમાપ્ત કરીશ.
6.100.51
यदर्थं वानरं सैन्यं समानीतमिदं मया।
सुग्रीवश्च कृतो राज्ये निहत्वा वालिनं रणे।
यदर्थं सागरः क्रान्तः सेतुर्बद्धश्च सागरे ॥ ६.१००.५१ ॥
જેના માટે મેં આ વાનરસેના એકઠી કરી, સુગ્રીવને રાજ્ય પર સ્થાપ્યો, યુદ્ધમાં વાલીને માર્યો, જેના માટે સમુદ્ર ઓળંગ્યો અને સમુદ્ર પર સેતુ બાંધવામાં આવ્યો.
6.100.52
सोऽयमद्य रणे पापश्चक्षुर्विषयमागतः।
चक्षुर्विषयमागत्य नायं जीवितुमर्हति ॥ ६.१००.५२ ॥
તે પાપી આજે રણમાં મારી દૃષ્ટિ સામે આવ્યો છે. મારી દૃષ્ટિમાં આવેલો આ જીવવા યોગ્ય નથી.
6.100.53
दृष्टिं दृष्टिविषस्येव सर्पस्य मम रावणः।
यथा वा वैनतेयस्य दृष्टिं प्राप्तो भुजंगमः ॥ ६.१००.५३ ॥
વિષદૃષ્ટિવાળો સાપ મારી દૃષ્ટિમાં આવે, અથવા વૈનતેય (ગરુડ)ની દૃષ્ટિમાં સાપ આવે, તેમ રાવણ મારી દૃષ્ટિમાં આવ્યો છે.
6.100.54
सुखं पश्यत दुर्धर्षा युद्धं वानरपुङ्गवाः।
आसीनाः पर्वताग्रेषु ममेदं रावणस्य च ॥ ६.१००.५४ ॥
હે દુર્ધર્ષ વાનરશ્રેષ્ઠો! પર્વતશિખરો પર બેસીને, મારું અને રાવણનું આ યુદ્ધ સુખે જુઓ.
6.100.55
अद्य पश्यन्तु रामस्य रामत्वं मम संयुगे।
त्रयो लोकाः सगन्धर्वाः सदेवाः सर्षिचारणाः ॥ ६.१००.५५ ॥
આજે ત્રણેય લોક, ગંધર્વો, દેવો, ઋષિઓ અને ચારણો યુદ્ધમાં મારું રામત્વ જુએ.
6.100.56
अद्य कर्म करिष्यामि यल्लोकाः सचराचराः।
सदेवाः कथयिष्यन्ति यावद् भूमिर्धरिष्यति।
समागम्य सदा लोके यथा युद्धं प्रवर्तितम् ॥ ६.१००.५६ ॥
આજે હું એવું કર્મ કરીશ કે જ્યાં સુધી પૃથ્વી ટકશે ત્યાં સુધી ચરાચર લોકો અને દેવો જગતમાં યુદ્ધ કેવી રીતે થયું તે કહેશે.
6.100.57
एवमुक्त्वा शितैर्बाणैस्तप्तकाञ्चनभूषणैः।
आजघान रणे रामो दशग्रीवं समाहितः ॥ ६.१००.५७ ॥
એમ કહીને, તપેલા સોનાનાં આભૂષણોવાળા તીક્ષ્ણ બાણોથી એકાગ્ર રામે યુદ્ધમાં દશગ્રીવને પ્રહાર કર્યો.
6.100.58
तथा प्रदीप्तैर्नाराचैर्मुसलैश्चापि रावणः।
अभ्यवर्षत् तदा रामं धाराभिरिव तोयदः ॥ ६.१००.५८ ॥
એ જ રીતે, બળતા નારાચો અને મુસળો વડે રાવણે ત્યારે રામ પર વાદળ ધારાઓથી વરસે તેમ વર્ષા કરી.
6.100.59
रामरावणमुक्तानामन्योन्यमभिनिघ्नताम्।
वराणां च शराणां च बभूव तुमुलः स्वनः ॥ ६.१००.५९ ॥
રામ અને રાવણ એકબીજા પર પ્રહાર કરતાં છોડેલા શ્રેષ્ઠ બાણોનો તુમુલ અવાજ ઊઠ્યો.
6.100.60
विच्छिन्नाश्च विकीर्णाश्च रामरावणयोः शराः।
अन्तरिक्षात् प्रदीप्ताग्रा निपेतुर्धरणीतले ॥ ६.१००.६० ॥
રામ અને રાવણના બાણો તૂટીને વિખેરાઈ ગયા, બળતા અગ્રભાગો સાથે આકાશમાંથી ધરતી પર પડ્યા.
6.100.61
तयोर्ज्यातलनिर्घोषो रामरावणयोर्महान्।
त्रासनः सर्वभूतानां सम्बभूवाद्भुतोपमः ॥ ६.१००.६१ ॥
રામ અને રાવણની ધનુષ્યની પણછનો એ મહાન ઘોષ સર્વ પ્રાણીઓને ભય પમાડતો હતો; તે અદ્ભુત જેવો લાગ્યો.
6.100.62
स कीर्यमाणः शरजालवृष्टिभि-
र्महात्मना दीप्तधनुष्मतार्दितः।
भयात् प्रदुद्राव समेत्य रावणो
यथानिलेनाभिहतो बलाहकः ॥ ६.१००.६२ ॥
મહાત્મા રામના તેજસ્વી ધનુષ્યમાંથી વરસેલી બાણજાળની વૃષ્ટિથી પીડિત રાવણ, વાયુથી અથડાયેલા મેઘની જેમ ભયથી ભાગી ગયો.