ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.100
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.100.1
तस्मिन् प्रतिहतेऽस्त्रे तु रावणो राक्षसाधिपः।
क्रोधं च द्विगुणं चक्रे क्रोधाच्चास्त्रमनन्तरम् ॥ ६.१००.१ ॥
ସେ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରତିହତ ହେଲେ ରାକ୍ଷସାଧିପତି ରାବଣ କ୍ରୋଧକୁ ଦ୍ୱିଗୁଣ କଲେ, ଏବଂ କ୍ରୋଧବଶେ ତୁରନ୍ତ ଅନ୍ୟ ଏକ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କଲେ।
6.100.2
मयेन विहितं रौद्रमन्यदस्त्रं महाद्युतिः।
उत्स्रष्टुं रावणो भीमं राघवाय प्रचक्रमे ॥ ६.१००.२ ॥
ମୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଆଉ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ରାଘବଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିବାକୁ ମହାଦ୍ୟୁତି ରାବଣ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ।
6.100.3
ततः शूलानि निश्चेरुर्गदाश्च मुसलानि च।
कार्मुकाद् दीप्यमानानि वज्रसाराणि सर्वशः ॥ ६.१००.३ ॥
ତା'ପରେ ଶୂଳ, ଗଦା ଓ ମୁଷଳ ବାହାରିଲେ; ଧନୁରୁ ଦୀପ୍ତ, ବଜ୍ରସମ କଠିନ ଅସ୍ତ୍ରସମୂହ ସବୁଆଡ଼େ ଛୁଟିଲେ।
6.100.4
मुद्गराः कूटपाशाश्च दीप्ताश्चाशनयस्तथा।
निष्पेतुर्विविधास्तीक्ष्णा वाता इव युगक्षये ॥ ६.१००.४ ॥
ମୁଦ୍ଗର, କୂଟପାଶ, ଦୀପ୍ତ ବଜ୍ର ଓ ବିବିଧ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ର ଯୁଗାନ୍ତର ପବନ ପରି ବାହାରିଲେ।
6.100.5
तदस्त्रं राघवः श्रीमानुत्तमास्त्रविदां वरः।
जघान परमास्त्रेण गान्धर्वेण महाद्युतिः ॥ ६.१००.५ ॥
ଉତ୍ତମ ଅସ୍ତ୍ରଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶ୍ରୀମାନ ଓ ମହାଦ୍ୟୁତି ରାଘବ ଗାନ୍ଧର୍ବ ନାମକ ପରମାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ବିନଷ୍ଟ କଲେ।
6.100.6
तस्मिन् प्रतिहतेऽस्त्रे तु राघवेण महात्मना।
रावणः क्रोधताम्राक्षः सौरमस्त्रमुदीरयत् ॥ ६.१००.६ ॥
ମହାତ୍ମା ରାଘବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରତିହତ ହେଲେ, କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତିମ ନୟନ ରାବଣ ସୌରାସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କଲେ।
6.100.7
ततश्चक्राणि निष्पेतुर्भास्वराणि महान्ति च।
कार्मुकाद् भीमवेगस्य दशग्रीवस्य धीमतः ॥ ६.१००.७ ॥
ଏବେ ଭୀଷଣ ବେଗଶାଳୀ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଦଶଗ୍ରୀବଙ୍କ ଧନୁରୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବିଶାଳ ଚକ୍ର ନିର୍ଗତ ହେଲା।
6.100.8
तैरासीद् गगनं दीप्तं सम्पतद्भिः समन्ततः।
पतद्भिश्च दिशो दीप्ताश्चन्द्रसूर्यग्रहैरिव ॥ ६.१००.८ ॥
ଚାରିଆଡ଼େ ପଡ଼ୁଥିବା ଓ ଉଡ଼ୁଥିବା ସେହି ଚକ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆକାଶ ସର୍ବତ୍ର ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲା; ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ପରି ଦିଗସବୁ ଆଲୋକିତ ହେଲେ।
6.100.9
तानि चिच्छेद बाणौघैश्चक्राणि तु स राघवः।
आयुधानि च चित्राणि रावणस्य चमूमुखे ॥ ६.१००.९ ॥
ରାଘବ ବାଣ ଧାରାରେ ସେହି ଚକ୍ରମାନଙ୍କୁ ଛେଦିଦେଲେ; ଏବଂ ରାବଣ ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଥିବା ବିଚିତ୍ର ଅସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଛେଦିଦେଲେ।
6.100.10
तदस्त्रं तु हतं दृष्ट्वा रावणो राक्षसाधिपः।
विव्याध दशभिर्बाणै रामं सर्वेषु मर्मसु ॥ ६.१००.१० ॥
ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ନଷ୍ଟ ହେବାର ଦେଖି ରାକ୍ଷସାଧିପତି ରାବଣ ଦଶ ବାଣରେ ରାମଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ମର୍ମସ୍ଥଳରେ ଆଘାତ କଲେ।
6.100.11
स विद्धो दशभिर्बाणैर्महाकार्मुकनिःसृतैः।
रावणेन महातेजा न प्राकम्पत राघवः ॥ ६.१००.११ ॥
ରାବଣଙ୍କ ମହାଧନୁରୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ଦଶ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରାଘବ ବିଚଳିତ ହେଲେ ନାହିଁ।
6.100.12
ततो विव्याध गात्रेषु सर्वेषु समितिंजयः।
राघवस्तु सुसंक्रुद्धो रावणं बहुभिः शरैः ॥ ६.१००.१२ ॥
ତେବେ ଯୁଦ୍ଧବିଜୟୀ ରାଘବ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ରାବଣଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ବହୁ ଶର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ।
6.100.13
एतस्मिन्नन्तरे क्रुद्धो राघवस्यानुजो बली।
लक्ष्मणः सायकान् सप्त जग्राह परवीरहा ॥ ६.१००.१३ ॥
ଏହି ସମୟରେ ରାଘବଙ୍କ ବଳବାନ କନିଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ଲକ୍ଷ୍ମଣ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ହୋଇ ସାତଟି ବାଣ ଧରିଲେ।
6.100.14
तैः सायकैर्महावेगै रावणस्य महाद्युतिः।
ध्वजं मनुष्यशीर्षं तु तस्य चिच्छेद नैकधा ॥ ६.१००.१४ ॥
ସେହି ମହାବେଗ ବାଣରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାବଣଙ୍କ ମନୁଷ୍ୟ-ଶିରର ଚିହ୍ନଯୁକ୍ତ ଧ୍ୱଜାକୁ ଅନେକ ଖଣ୍ଡ କରି କାଟିଦେଲେ।
6.100.15
सारथेश्चापि बाणेन शिरो ज्वलितकुण्डलम्।
जहार लक्ष्मणः श्रीमान् नैर्ऋतस्य महाबलः ॥ ६.१००.१५ ॥
ଗୋଟିଏ ବାଣରେ ମହାବଳୀ ଶ୍ରୀମାନ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାକ୍ଷସର ସାରଥିର ଜ୍ୱଳନ୍ତ କୁଣ୍ଡଳଯୁକ୍ତ ମସ୍ତକ କାଟିଦେଲେ।
6.100.16
तस्य बाणैश्च चिच्छेद धनुर्गजकरोपमम्।
लक्ष्मणो राक्षसेन्द्रस्य पञ्चभिर्निशितैस्तदा ॥ ६.१००.१६ ॥
ସେତେବେଳେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପାଞ୍ଚଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ହସ୍ତୀ-ଶୁଣ୍ଡ ପରି ଧନୁକୁ କାଟିଦେଲେ।
6.100.17
नीलमेघनिभांश्चास्य सदश्वान् पर्वतोपमान्।
जघानाप्लुत्य गदया रावणस्य विभीषणः ॥ ६.१००.१७ ॥
ବିଭୀଷଣ ଡେଇଁ ଗଦାରେ ନୀଳମେଘ ସଦୃଶ, ପର୍ବତ ପରି ରାବଣଙ୍କର ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ମାରି ପକାଇଲେ।
6.100.18
हताश्वात् तु तदा वेगादवप्लुत्य महारथात्।
कोपमाहारयत् तीव्रं भ्रातरं प्रति रावणः ॥ ६.१००.१८ ॥
ଘୋଡ଼ା ମରିଗଲେ ରାବଣ ଶୀଘ୍ର ମହାରଥରୁ ଡେଇଁ ପଡ଼ି ନିଜ ଭ୍ରାତା ପ୍ରତି ପ୍ରଚଣ୍ଡ କ୍ରୋଧ ପ୍ରକାଶ କଲେ।
6.100.19
ततः शक्तिं महाशक्तिः प्रदीप्तामशनीमिव।
विभीषणाय चिक्षेप राक्षसेन्द्रः प्रतापवान् ॥ ६.१००.१९ ॥
ତା'ପରେ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପ୍ରତାପୀ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ରପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଶକ୍ତି ବିଭୀଷଣ ଉପରେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
6.100.20
अप्राप्तामेव तां बाणैस्त्रिभिश्चिच्छेद लक्ष्मणः।
अथोदतिष्ठत् संनादो वानराणां महारणे ॥ ६.१००.२० ॥
ଶକ୍ତି ପହଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତିନି ବାଣରେ ତାହାକୁ ଛେଦନ କଲେ। ତା'ପରେ ସେ ମହାରଣରେ ବାନରମାନଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଉଠିଲା।
6.100.21
सम्पपात त्रिधा छिन्ना शक्तिः काञ्चनमालिनी।
सविस्फुलिङ्गा ज्वलिता महोल्केव दिवश्च्युता ॥ ६.१००.२१ ॥
ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ ସେ ଶକ୍ତି ତିନି ଖଣ୍ଡ ହୋଇ ପଡ଼ିଲା; ସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗ ବିକୀର୍ଣ୍ଣ କରି, ଆକାଶରୁ ଖସିପଡ଼ା ମହୋଲ୍କା ପରି ଜ୍ୱଳି।
6.100.22
ततः सम्भाविततरां कालेनापि दुरासदाम्।
जग्राह विपुलां शक्तिं दीप्यमानां स्वतेजसा ॥ ६.१००.२२ ॥
ତା'ପରେ କାଳ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଧର୍ଷ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ଭାବିତ, ନିଜ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ ସେ ବିଶାଳ ଶକ୍ତିକୁ ସେ ଧରିଲେ।
6.100.23
सा वेगिता बलवता रावणेन दुरात्मना।
जज्वाल सुमहातेजा दीप्ताशनिसमप्रभा ॥ ६.१००.२३ ॥
ଦୁରାତ୍ମା, ବଳବାନ ରାବଣ ବେଗରେ ନିକ୍ଷେପ କରିଥିବା ସେ ମହାତେଜସ୍ବୀ ଶକ୍ତି ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲା; ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ବଜ୍ରର ପ୍ରଭା ସହ।
6.100.24
एतस्मिन्नन्तरे वीरो लक्ष्मणस्तं विभीषणम्।
प्राणसंशयमापन्नं तूर्णमभ्यवपद्यत ॥ ६.१००.२४ ॥
ଏହି ସମୟରେ ବୀର ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପ୍ରାଣସଂଶୟରେ ପଡ଼ିଥିବା ସେ ବିଭୀଷଣ ନିକଟକୁ ଶୀଘ୍ର ପହଞ୍ଚିଲେ।
6.100.25
तं विमोक्षयितुं वीरश्चापमायम्य लक्ष्मणः।
रावणं शक्तिहस्तं वै शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ६.१००.२५ ॥
ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ବୀର ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଧନୁ ଟାଣି, ହାତରେ ଶକ୍ତି ଧରିଥିବା ରାବଣକୁ ବାଣବର୍ଷାରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।
6.100.26
कीर्यमाणः शरौघेण विसृष्टेन महात्मना।
न प्रहर्तुं मनश्चक्रे विमुखीकृतविक्रमः ॥ ६.१००.२६ ॥
ମହାତ୍ମା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ବାଣସମୂହରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇ, ବିକ୍ରମରୁ ବିମୁଖ ହୋଇ ସେ ପ୍ରହାର କରିବାକୁ ମନ କଲା ନାହିଁ।
6.100.27
मोक्षितं भ्रातरं दृष्ट्वा लक्ष्मणेन स रावणः।
लक्ष्मणाभिमुखस्तिष्ठन्निदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.१००.२७ ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଭାଇଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିବା ଦେଖି, ସେହି ରାବଣ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
6.100.28
मोक्षितस्ते बलश्लाघिन् यस्मादेवं विभीषणः।
विमुच्य राक्षसं शक्तिस्त्वयीयं विनिपात्यते ॥ ६.१००.२८ ॥
ହେ ବଳର ଦମ୍ଭୀ! ବିଭୀଷଣ ରାକ୍ଷସକୁ ତୁମେ ଏହିପରି ମୁକ୍ତ କଲ, ତେଣୁ ଏହି ଶକ୍ତି ତୁମ ଉପରେ ନିକ୍ଷେପ କରାଯାଉଛି।
6.100.29
एषा ते हृदयं भित्त्वा शक्तिर्लोहितलक्षणा।
मद्बाहुपरिघोत्सृष्टा प्राणानादाय यास्यति ॥ ६.१००.२९ ॥
ମୋ ବାହୁ ରୂପୀ ଲୌହ ପରିଘରୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ଏହି ରକ୍ତଚିହ୍ନିତ ଶକ୍ତି ତୁମ ହୃଦୟ ବିଦ୍ଧ କରି ତୁମ ପ୍ରାଣ ହରଣ କରି ଯିବ।
6.100.30
इत्येवमुक्त्वा तां शक्तिमष्टघण्टां महास्वनाम्।
मयेन मायाविहिताममोघां शत्रुघातिनीम् ॥ ६.१००.३० ॥
ଏହା କହି ସେ ମୟଙ୍କ ମାୟାରେ ରଚିତ, ଅଷ୍ଟଘଣ୍ଟା ବିଶିଷ୍ଟ, ମହାଧ୍ୱନି କରୁଥିବା, ଅମୋଘ ଓ ଶତ୍ରୁଘାତିନୀ ସେହି ଶକ୍ତିକୁ ନିକ୍ଷେପ କଲା।
6.100.31
लक्ष्मणाय समुद्दिश्य ज्वलन्तीमिव तेजसा।
रावणः परमक्रुद्धश्चिक्षेप च ननाद च ॥ ६.१००.३१ ॥
ରାବଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ତେଜରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ସେହି ଶକ୍ତିକୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ନିକ୍ଷେପ କଲା ଏବଂ ଗର୍ଜନ କଲା।
6.100.32
सा क्षिप्ता भीमवेगेन वज्राशनिसमस्वना।
शक्तिरभ्यपतद् वेगाल्लक्ष्मणं रणमूर्धनि ॥ ६.१००.३२ ॥
ଭୟଙ୍କର ବେଗରେ ନିକ୍ଷିପ୍ତ, ବଜ୍ର ଓ ବିଜୁଳିପରି ଶବ୍ଦ କରୁଥିବା ସେହି ଶକ୍ତି ରଣମୁଖରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଉପରେ ବେଗରେ ଆସି ପଡ଼ିଲା।
6.100.33
तामनुव्याहरच्छक्तिमापतन्तीं स राघवः।
स्वस्त्यस्तु लक्ष्मणायेति मोघा भव हतोद्यमा ॥ ६.१००.३३ ॥
ସେହି ଧାଉଁ ଆସୁଥିବା ଶକ୍ତିକୁ ରାଘବ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ: "ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ! ହେ ଶକ୍ତି, ତୁମେ ନିଷ୍ଫଳ ହୁଅ, ତୁମ ଉଦ୍ୟମ ବ୍ୟର୍ଥ ହେଉ!"
6.100.34
रावणेन रणे शक्तिः क्रुद्धेनाशीविषोपमा।
मुक्ताऽऽशूरस्य भीतस्य लक्ष्मणस्य ममज्ज सा ॥ ६.१००.३४ ॥
ରଣରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ରାବଣ ଦ୍ୱାରା ନିକ୍ଷିପ୍ତ, ବିଷଧର ସାପ ସଦୃଶ ସେହି ଶକ୍ତି ବୀର କିନ୍ତୁ ସେହି କ୍ଷଣରେ ଭୀତ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କଠାରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
6.100.35
न्यपतत् सा महावेगा लक्ष्मणस्य महोरसि।
जिह्वेवोरगराजस्य दीप्यमाना महाद्युतिः ॥ ६.१००.३५ ॥
ସେହି ମହାବେଗବତୀ ଶକ୍ତି ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ବିଶାଳ ବକ୍ଷରେ ପଡ଼ିଲା; ନାଗରାଜଙ୍କ ଜିଭ ପରି ଚମକି, ମହାଦୀପ୍ତିରେ ଜ୍ୱଳି ଉଠି।
6.100.36
ततो रावणवेगेन सुदूरमवगाढया।
शक्त्या विभिन्नहृदयः पपात भुवि लक्ष्मणः ॥ ६.१००.३६ ॥
ତା'ପରେ ରାବଣର ବେଗରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗଭୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ସେହି ଶକ୍ତିରେ ହୃଦୟ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
6.100.37
तदवस्थं समीपस्थो लक्ष्मणं प्रेक्ष्य राघवः।
भ्रातृस्नेहान्महातेजा विषण्णहृदयोऽभवत् ॥ ६.१००.३७ ॥
ସେହି ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ିଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଠିଆ ହୋଇ ଦେଖି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରାଘବ ଭାଇ ପ୍ରତି ସ୍ନେହରୁ ବିଷଣ୍ଣହୃଦୟ ହେଲେ।
6.100.38
स मुहूर्तमिव ध्यात्वा बाष्पपर्याकुलेक्षणः।
बभूव संरब्धतरो युगान्त इव पावकः ॥ ६.१००.३८ ॥
ସେ କ୍ଷଣେ ଧ୍ୟାନମଗ୍ନ ପରି ରହିଲେ, ଆଖି ଲୁହରେ ଭରି ଥିଲା; ତା ପରେ ଯୁଗାନ୍ତର ଅଗ୍ନି ପରି ଅଧିକ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ।
6.100.39
न विषादस्य कालोऽयमिति संचिन्त्य राघवः।
चक्रे सुतुमलं युद्धं रावणस्य वधे धृतः।
सर्वयत्नेन महता लक्ष्मणं परिवीक्ष्य च ॥ ६.१००.३९ ॥
ଏହା ଶୋକର ସମୟ ନୁହେଁ ବୋଲି ଭାବି, ରାବଣ ବଧ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ରାଘବ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ସମସ୍ତ ଉଦ୍ୟମରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
6.100.40
स ददर्श ततो रामः शक्त्या भिन्नं महाहवे।
लक्ष्मणं रुधिरादिग्धं सपन्नगमिवाचलम् ॥ ६.१००.४० ॥
ତା ପରେ ରାମ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଶକ୍ତିରେ ବିଦ୍ଧ, ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ସାପ ସହିତ ପର୍ବତ ପରି ସେ ଥିଲେ।
6.100.41
तामपि प्रहितां शक्तिं रावणेन बलीयसा।
यत्नतस्ते हरिश्रेष्ठा न शेकुरवमर्दितुम् ॥ ६.१००.४१ ॥
ବଳବାନ ରାବଣ ଫିଙ୍ଗିଥିବା ସେହି ଶକ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନେ ଯତ୍ନ କରି ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
6.100.42
अर्दिताश्चैव बाणौघैस्ते प्रवेकेण रक्षसाम्।
सौमित्रेः सा विनिर्भिद्य प्रविष्टा धरणीतलम् ॥ ६.१००.४२ ॥
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦକ୍ଷତାରେ ବାଣବର୍ଷାରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଶକ୍ତି ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କରି ପୃଥିବୀ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
6.100.43
तां कराभ्यां परामृश्य रामः शक्तिं भयावहाम्।
बभञ्ज समरे क्रुद्धो बलवान् विचकर्ष च ॥ ६.१००.४३ ॥
କ୍ରୋଧିତ ବଳବାନ ରାମ ଦୁଇ ହାତରେ ସେଇ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ଧରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାଙ୍ଗି ଦେଲେ ଏବଂ ବଳପୂର୍ବକ ତାହାକୁ ଟାଣି ବାହାର କଲେ।
6.100.44
तस्य निष्कर्षतः शक्तिं रावणेन बलीयसा।
शराः सर्वेषु गात्रेषु पातिता मर्मभेदिनः ॥ ६.१००.४४ ॥
ବଳବାନ ରାବଣ ସେଇ ଶକ୍ତିକୁ ଟାଣି ବାହାର କରୁଥିବା ସମୟରେ, ତାହାର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ମର୍ମଭେଦୀ ବାଣ ପଡ଼ିଲା।
6.100.45
अचिन्तयित्वा तान् बाणान् समाश्लिष्य च लक्ष्मणम्।
अब्रवीच्च हनूमन्तं सुग्रीवं च महाकपिम् ॥ ६.१००.४५ ॥
ସେହି ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରାହ୍ୟ ନ କରି, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ସେ ହନୁମାନ ଓ ମହାକପି ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.100.46
लक्ष्मणं परिवार्यैवं तिष्ठध्वं वानरोत्तमाः।
पराक्रमस्य कालोऽयं सम्प्राप्तो मे चिरेप्सितः ॥ ६.१००.४६ ॥
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରଗଣ, ଏହିପରି ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଘେରି ଠିଆ ହୁଅ। ମୋ ପରାକ୍ରମର ଯେଉଁ ସମୟ ମୁଁ ବହୁକାଳ ଧରି ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲି, ତାହା ଏବେ ଆସିଛି।
6.100.47
पापात्मायं दशग्रीवो वध्यतां पापनिश्चयः।
कांक्षितं चातकस्येव घर्मान्ते मेघदर्शनम् ॥ ६.१००.४७ ॥
ପାପାତ୍ମା ଏବଂ ପାପନିଶ୍ଚୟ ଏହି ଦଶଗ୍ରୀବ ବଧ ହେଉ। ଗ୍ରୀଷ୍ମର ଶେଷରେ ଚାତକ ପକ୍ଷୀ ଯେପରି ମେଘ ଦର୍ଶନ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେହିପରି ଏହା ମୋର ଇଚ୍ଛିତ।
6.100.48
अस्मिन् मुहूर्ते नचिरात् सत्यं प्रतिशृणोमि वः।
अरावणमरामं वा जगद् द्रक्ष्यथ वानराः ॥ ६.१००.४८ ॥
ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଶୀଘ୍ର, ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ସତ୍ୟ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଉଛି। ହେ ବାନରଗଣ, ତୁମେମାନେ ଏହି ଜଗତକୁ ହୁଏତ ରାବଣ ବିନା ନହେଲେ ରାମ ବିନା ଦେଖିବ।
6.100.49
राज्यनाशं वने वासं दण्डके परिधावनम्।
वैदेह्याश्च परामर्शो रक्षोभिश्च समागमम् ॥ ६.१००.४९ ॥
ରାଜ୍ୟନାଶ, ବନବାସ, ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ବୁଲିବା, ବୈଦେହୀଙ୍କ ହରଣ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତ୍।
6.100.50
प्राप्तं दुःखं महाघोरं क्लेशश्च निरयोपमः।
अद्य सर्वमहं त्यक्ष्ये निहत्वा रावणं रणे ॥ ६.१००.५० ॥
ମୁଁ ଭୋଗିଥିବା ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ ଓ ନରକତୁଲ୍ୟ କ୍ଳେଶ, ସବୁ ଆଜି ରଣରେ ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରି ଶେଷ କରିବି।
6.100.51
यदर्थं वानरं सैन्यं समानीतमिदं मया।
सुग्रीवश्च कृतो राज्ये निहत्वा वालिनं रणे।
यदर्थं सागरः क्रान्तः सेतुर्बद्धश्च सागरे ॥ ६.१००.५१ ॥
ଯାହା ପାଇଁ ମୁଁ ଏହି ବାନର ସେନା ଏକତ୍ର କରିଥିଲି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲି, ରଣରେ ବାଳିଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲି, ଯାହା ପାଇଁ ସମୁଦ୍ର ପାର ହେଲି ଓ ସମୁଦ୍ରରେ ସେତୁ ବାନ୍ଧାଯାଇଥିଲା।
6.100.52
सोऽयमद्य रणे पापश्चक्षुर्विषयमागतः।
चक्षुर्विषयमागत्य नायं जीवितुमर्हति ॥ ६.१००.५२ ॥
ସେହି ପାପୀ ଆଜି ରଣରେ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିପଥକୁ ଆସିଛି। ମୋ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆସିଥିବା ଏ ବଞ୍ଚିବାର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
6.100.53
दृष्टिं दृष्टिविषस्येव सर्पस्य मम रावणः।
यथा वा वैनतेयस्य दृष्टिं प्राप्तो भुजंगमः ॥ ६.१००.५३ ॥
ବିଷଦୃଷ୍ଟି ସର୍ପ ଯେପରି ମୋ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆସେ, କିମ୍ବା ବୈନତେୟ (ଗରୁଡ଼)ଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ସର୍ପ ଆସେ, ସେହିପରି ରାବଣ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆସିଛି।
6.100.54
सुखं पश्यत दुर्धर्षा युद्धं वानरपुङ्गवाः।
आसीनाः पर्वताग्रेषु ममेदं रावणस्य च ॥ ६.१००.५४ ॥
ହେ ଦୁର୍ଧର୍ଷ ବାନର ଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ! ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ବସି ମୋର ଓ ରାବଣଙ୍କର ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ସୁଖରେ ଦେଖ।
6.100.55
अद्य पश्यन्तु रामस्य रामत्वं मम संयुगे।
त्रयो लोकाः सगन्धर्वाः सदेवाः सर्षिचारणाः ॥ ६.१००.५५ ॥
ଆଜି ତିନି ଲୋକ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦେବତା, ଋଷି ଓ ଚାରଣମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋର ରାମତ୍ୱ ଦେଖନ୍ତୁ।
6.100.56
अद्य कर्म करिष्यामि यल्लोकाः सचराचराः।
सदेवाः कथयिष्यन्ति यावद् भूमिर्धरिष्यति।
समागम्य सदा लोके यथा युद्धं प्रवर्तितम् ॥ ६.१००.५६ ॥
ଆଜି ମୁଁ ଏପରି କର୍ମ କରିବି ଯାହା ଯେତେଦିନ ପୃଥିବୀ ରହିବ, ସେତେଦିନ ଚରାଚର ଲୋକ ଓ ଦେବତାମାନେ କହିବେ ଯେ ଜଗତରେ ଯୁଦ୍ଧ କିପରି ହୋଇଥିଲା।
6.100.57
एवमुक्त्वा शितैर्बाणैस्तप्तकाञ्चनभूषणैः।
आजघान रणे रामो दशग्रीवं समाहितः ॥ ६.१००.५७ ॥
ଏପରି କହି, ତପ୍ତ ସୁନା ଅଳଙ୍କାରଯୁକ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଏକାଗ୍ର ରାମ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦଶଗ୍ରୀବକୁ ଆଘାତ କଲେ।
6.100.58
तथा प्रदीप्तैर्नाराचैर्मुसलैश्चापि रावणः।
अभ्यवर्षत् तदा रामं धाराभिरिव तोयदः ॥ ६.१००.५८ ॥
ସେହିପରି, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ନାରାଚ ଓ ମୁଷଳରେ ରାବଣ ସେତେବେଳେ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ମେଘ ଧାରାରେ ବର୍ଷା କଲା ପରି ବର୍ଷା କଲା।
6.100.59
रामरावणमुक्तानामन्योन्यमभिनिघ्नताम्।
वराणां च शराणां च बभूव तुमुलः स्वनः ॥ ६.१००.५९ ॥
ରାମ ଓ ରାବଣ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରି ଛାଡ଼ିଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣମାନଙ୍କର ତୁମୁଳ ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା।
6.100.60
विच्छिन्नाश्च विकीर्णाश्च रामरावणयोः शराः।
अन्तरिक्षात् प्रदीप्ताग्रा निपेतुर्धरणीतले ॥ ६.१००.६० ॥
ରାମ ଓ ରାବଣଙ୍କ ବାଣଗୁଡ଼ିକ ଭାଙ୍ଗି ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇ ଜଳନ୍ତ ଅଗ୍ରଭାଗ ସହ ଆକାଶରୁ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଲେ।
6.100.61
तयोर्ज्यातलनिर्घोषो रामरावणयोर्महान्।
त्रासनः सर्वभूतानां सम्बभूवाद्भुतोपमः ॥ ६.१००.६१ ॥
ରାମ ଓ ରାବଣଙ୍କ ଧନୁର ଛିଦା ର ସେ ମହାନ ଘୋଷ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କଲା; ତାହା ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ପରି ଥିଲା।
6.100.62
स कीर्यमाणः शरजालवृष्टिभि-
र्महात्मना दीप्तधनुष्मतार्दितः।
भयात् प्रदुद्राव समेत्य रावणो
यथानिलेनाभिहतो बलाहकः ॥ ६.१००.६२ ॥
ମହାତ୍ମା ରାମଙ୍କ ଦୀପ୍ତ ଧନୁରୁ ବର୍ଷିତ ଶରଜାଳ ବର୍ଷାରେ ପୀଡ଼ିତ ରାବଣ, ପବନରେ ଆହତ ମେଘ ପରି ଭୟରେ ପଳାଇଲା।