వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 6.100
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.100.1
तस्मिन् प्रतिहतेऽस्त्रे तु रावणो राक्षसाधिपः।
क्रोधं च द्विगुणं चक्रे क्रोधाच्चास्त्रमनन्तरम् ॥ ६.१००.१ ॥
ఆ అస్త్రం నిరోధించబడగా, రాక్షసాధిపతి రావణుడు కోపాన్ని రెట్టింపు చేసుకొని, కోపంతో వెంటనే మరొక అస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు.
6.100.2
मयेन विहितं रौद्रमन्यदस्त्रं महाद्युतिः।
उत्स्रष्टुं रावणो भीमं राघवाय प्रचक्रमे ॥ ६.१००.२ ॥
మయుడు నిర్మించిన మరొక భయంకర అస్త్రాన్ని రాఘవునిపై ప్రయోగించడానికి మహాతేజస్వి రావణుడు సిద్ధమయ్యాడు.
6.100.3
ततः शूलानि निश्चेरुर्गदाश्च मुसलानि च।
कार्मुकाद् दीप्यमानानि वज्रसाराणि सर्वशः ॥ ६.१००.३ ॥
అప్పుడు శూలాలు, గదలు, ముసలాలు బయలుదేరాయి; విల్లు నుండి ప్రకాశించే, వజ్రసారంలాంటి అస్త్రాలు అన్ని వైపులా దూసుకువచ్చాయి.
6.100.4
मुद्गराः कूटपाशाश्च दीप्ताश्चाशनयस्तथा।
निष्पेतुर्विविधास्तीक्ष्णा वाता इव युगक्षये ॥ ६.१००.४ ॥
ముద్గరాలు, కూటపాశాలు, ప్రకాశించే వజ్రాలు, వివిధ తీక్షణ అస్త్రాలు యుగాంత వాయువుల వలె వెలువడ్డాయి.
6.100.5
तदस्त्रं राघवः श्रीमानुत्तमास्त्रविदां वरः।
जघान परमास्त्रेण गान्धर्वेण महाद्युतिः ॥ ६.१००.५ ॥
ఉత్తమాస్త్రవేత్తలలో శ్రేష్ఠుడైన శ్రీమంతుడు, మహాతేజస్వి రాఘవుడు ఆ అస్త్రాన్ని గాంధర్వమనే పరమాస్త్రంతో సంహరించాడు.
6.100.6
तस्मिन् प्रतिहतेऽस्त्रे तु राघवेण महात्मना।
रावणः क्रोधताम्राक्षः सौरमस्त्रमुदीरयत् ॥ ६.१००.६ ॥
మహాత్ముడైన రాఘవునిచే ఆ అస్త్రం నిరోధించబడగా, కోపంతో ఎర్రబారిన కళ్లున్న రావణుడు సౌరాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు.
6.100.7
ततश्चक्राणि निष्पेतुर्भास्वराणि महान्ति च।
कार्मुकाद् भीमवेगस्य दशग्रीवस्य धीमतः ॥ ६.१००.७ ॥
అప్పుడు భయంకర వేగం గల, బుద్ధిమంతుడైన దశగ్రీవుని విల్లు నుండి ప్రకాశవంతమైన మహా చక్రాలు వెలువడ్డాయి.
6.100.8
तैरासीद् गगनं दीप्तं सम्पतद्भिः समन्ततः।
पतद्भिश्च दिशो दीप्ताश्चन्द्रसूर्यग्रहैरिव ॥ ६.१००.८ ॥
అటూ ఇటూ పడుతూ ఎగురుతున్న ఆ చక్రాలతో ఆకాశం అంతటా ప్రకాశించింది; చంద్ర సూర్య గ్రహణాల వలె దిశలు వెలిగిపోయాయి.
6.100.9
तानि चिच्छेद बाणौघैश्चक्राणि तु स राघवः।
आयुधानि च चित्राणि रावणस्य चमूमुखे ॥ ६.१००.९ ॥
రాఘవుడు బాణ వర్షాలతో ఆ చక్రాలను ఖండించాడు; రావణ సైన్యం ముందు భాగంలోని విచిత్రమైన ఆయుధాలను కూడా ఛేదించాడు.
6.100.10
तदस्त्रं तु हतं दृष्ट्वा रावणो राक्षसाधिपः।
विव्याध दशभिर्बाणै रामं सर्वेषु मर्मसु ॥ ६.१००.१० ॥
తన అస్త్రం నాశనమైనది చూసి రాక్షసాధిపతి రావణుడు పది బాణాలతో రాముని శరీరంలోని అన్ని మర్మ స్థానాలలో కొట్టాడు.
6.100.11
स विद्धो दशभिर्बाणैर्महाकार्मुकनिःसृतैः।
रावणेन महातेजा न प्राकम्पत राघवः ॥ ६.१००.११ ॥
రావణుని మహా ధనుస్సు నుండి వెలువడిన పది బాణాలతో గాయపడినా మహాతేజస్వి రాఘవుడు కదలలేదు.
6.100.12
ततो विव्याध गात्रेषु सर्वेषु समितिंजयः।
राघवस्तु सुसंक्रुद्धो रावणं बहुभिः शरैः ॥ ६.१००.१२ ॥
అప్పుడు యుద్ధవిజేత రాఘవుడు మిక్కిలి కోపంతో రావణుని అన్ని అవయవాలపై అనేక బాణాలతో కొట్టాడు.
6.100.13
एतस्मिन्नन्तरे क्रुद्धो राघवस्यानुजो बली।
लक्ष्मणः सायकान् सप्त जग्राह परवीरहा ॥ ६.१००.१३ ॥
ఇంతలో రాఘవుని బలవంతుడైన తమ్ముడు లక్ష్మణుడు కోపించి, శత్రు వీరులను సంహరించేవాడై ఏడు బాణాలను చేపట్టాడు.
6.100.14
तैः सायकैर्महावेगै रावणस्य महाद्युतिः।
ध्वजं मनुष्यशीर्षं तु तस्य चिच्छेद नैकधा ॥ ६.१००.१४ ॥
ఆ మహావేగ బాణాలతో మహాతేజస్వి లక్ష్మణుడు రావణుని మానవ-శిరస్సు ధ్వజాన్ని అనేక ముక్కలుగా ఛేదించాడు.
6.100.15
सारथेश्चापि बाणेन शिरो ज्वलितकुण्डलम्।
जहार लक्ष्मणः श्रीमान् नैर्ऋतस्य महाबलः ॥ ६.१००.१५ ॥
ఒక బాణంతో మహాబలుడైన శ్రీమాన్ లక్ష్మణుడు రాక్షసుని సారథి ప్రకాశించే కుండలాలతో ఉన్న తలను ఖండించాడు.
6.100.16
तस्य बाणैश्च चिच्छेद धनुर्गजकरोपमम्।
लक्ष्मणो राक्षसेन्द्रस्य पञ्चभिर्निशितैस्तदा ॥ ६.१००.१६ ॥
అప్పుడు లక్ష్మణుడు ఐదు వాడి బాణాలతో రాక్షసేంద్రుని ఏనుగు తొండం వంటి విల్లును ఛేదించాడు.
6.100.17
नीलमेघनिभांश्चास्य सदश्वान् पर्वतोपमान्।
जघानाप्लुत्य गदया रावणस्य विभीषणः ॥ ६.१००.१७ ॥
విభీషణుడు దూకి గదతో, నీలమేఘాల వంటి, పర్వతాల వంటి రావణుని మంచి గుర్రాలను కొట్టాడు.
6.100.18
हताश्वात् तु तदा वेगादवप्लुत्य महारथात्।
कोपमाहारयत् तीव्रं भ्रातरं प्रति रावणः ॥ ६.१००.१८ ॥
గుర్రాలు చచ్చిపోగా రావణుడు వేగంగా మహారథం నుండి దూకి, తన సోదరుని పట్ల తీవ్ర కోపాన్ని ప్రదర్శించాడు.
6.100.19
ततः शक्तिं महाशक्तिः प्रदीप्तामशनीमिव।
विभीषणाय चिक्षेप राक्षसेन्द्रः प्रतापवान् ॥ ६.१००.१९ ॥
అప్పుడు మహాశక్తిమంతుడు, ప్రతాపవంతుడైన రాక్షసేంద్రుడు మెరుపువంటి ప్రజ్వలించే శక్తిని విభీషణునిపై విసిరాడు.
6.100.20
अप्राप्तामेव तां बाणैस्त्रिभिश्चिच्छेद लक्ष्मणः।
अथोदतिष्ठत् संनादो वानराणां महारणे ॥ ६.१००.२० ॥
ఆ శక్తి చేరకముందే లక్ష్మణుడు మూడు బాణాలతో దానిని ఛేదించాడు. అప్పుడు ఆ మహాయుద్ధంలో వానరుల గర్జన లేచింది.
6.100.21
सम्पपात त्रिधा छिन्ना शक्तिः काञ्चनमालिनी।
सविस्फुलिङ्गा ज्वलिता महोल्केव दिवश्च्युता ॥ ६.१००.२१ ॥
బంగారు దండలతో అలంకరించబడిన ఆ శక్తి మూడు ముక్కలుగా తెగి పడింది; నిప్పురవ్వలు చిమ్ముతూ, ఆకాశం నుండి రాలిన మహోల్కలా మండుతూ.
6.100.22
ततः सम्भाविततरां कालेनापि दुरासदाम्।
जग्राह विपुलां शक्तिं दीप्यमानां स्वतेजसा ॥ ६.१००.२२ ॥
అప్పుడు కాలునికీ ఎదురొడ్డ శక్యం కానిదీ, అత్యంత గౌరవనీయమైనదీ, తన తేజస్సుతోనే ప్రకాశించేదీ అయిన ఆ విశాలమైన శక్తిని అతడు పట్టుకున్నాడు.
6.100.23
सा वेगिता बलवता रावणेन दुरात्मना।
जज्वाल सुमहातेजा दीप्ताशनिसमप्रभा ॥ ६.१००.२३ ॥
దుర్మార్గుడు, బలవంతుడైన రావణుడు వేగంగా విసిరిన ఆ మహాతేజస్విని శక్తి, మండుతున్న పిడుగు కాంతితో ప్రజ్వలించింది.
6.100.24
एतस्मिन्नन्तरे वीरो लक्ष्मणस्तं विभीषणम्।
प्राणसंशयमापन्नं तूर्णमभ्यवपद्यत ॥ ६.१००.२४ ॥
ఈ లోపు వీరుడైన లక్ష్మణుడు ప్రాణసంకటంలో ఉన్న ఆ విభీషణుని వద్దకు వేగంగా చేరుకున్నాడు.
6.100.25
तं विमोक्षयितुं वीरश्चापमायम्य लक्ष्मणः।
रावणं शक्तिहस्तं वै शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ६.१००.२५ ॥
అతనిని విడిపించడానికి వీరుడైన లక్ష్మణుడు విల్లు ఎక్కుపెట్టి, చేతిలో శక్తిని ధరించిన రావణుడిని బాణ వర్షంతో కప్పాడు.
6.100.26
कीर्यमाणः शरौघेण विसृष्टेन महात्मना।
न प्रहर्तुं मनश्चक्रे विमुखीकृतविक्रमः ॥ ६.१००.२६ ॥
మహాత్ముడైన లక్ష్మణుడు ప్రయోగించిన బాణ సమూహంతో కప్పబడి, పరాక్రమం వెనుకకు తిరిగినవాడై అతడు ప్రహరించాలనే సంకల్పాన్ని చేయలేకపోయాడు.
6.100.27
मोक्षितं भ्रातरं दृष्ट्वा लक्ष्मणेन स रावणः।
लक्ष्मणाभिमुखस्तिष्ठन्निदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.१००.२७ ॥
లక్ష్మణుడు సోదరుడిని విడిపించడం చూసిన ఆ రావణుడు, లక్ష్మణునికి ఎదురుగా నిలిచి ఈ మాటలు పలికాడు.
6.100.28
मोक्षितस्ते बलश्लाघिन् यस्मादेवं विभीषणः।
विमुच्य राक्षसं शक्तिस्त्वयीयं विनिपात्यते ॥ ६.१००.२८ ॥
బలాన్ని పొగడుకునేవాడా! విభీషణుడనే రాక్షసుడిని నువ్వు ఈ విధంగా విడిపించావు కాబట్టి, ఈ శక్తి నీపై ప్రయోగింపబడుతోంది.
6.100.29
एषा ते हृदयं भित्त्वा शक्तिर्लोहितलक्षणा।
मद्बाहुपरिघोत्सृष्टा प्राणानादाय यास्यति ॥ ६.१००.२९ ॥
నా బాహువులనే ఇనుప గదతో ప్రయోగింపబడిన ఈ రక్తచిహ్నిత శక్తి నీ హృదయాన్ని చీల్చి, నీ ప్రాణాలను తీసుకుపోతుంది.
6.100.30
इत्येवमुक्त्वा तां शक्तिमष्टघण्टां महास्वनाम्।
मयेन मायाविहिताममोघां शत्रुघातिनीम् ॥ ६.१००.३० ॥
అని పలికి, మయుని మాయతో రచింపబడిన, ఎనిమిది గంటలతో మహా ధ్వని చేసే, తప్పని, శత్రుసంహారకమైన ఆ శక్తిని అతడు ప్రయోగించాడు.
6.100.31
लक्ष्मणाय समुद्दिश्य ज्वलन्तीमिव तेजसा।
रावणः परमक्रुद्धश्चिक्षेप च ननाद च ॥ ६.१००.३१ ॥
రావణుడు అత్యంత కోపంతో, తేజస్సుతో మండుతున్నట్లున్న ఆ శక్తిని లక్ష్మణుడిని లక్ష్యంగా చేసి విసిరి, గర్జించాడు.
6.100.32
सा क्षिप्ता भीमवेगेन वज्राशनिसमस्वना।
शक्तिरभ्यपतद् वेगाल्लक्ष्मणं रणमूर्धनि ॥ ६.१००.३२ ॥
భయంకర వేగంతో విసరబడిన, వజ్రం మరియు పిడుగు వంటి ధ్వనితో కూడిన ఆ శక్తి, యుద్ధ ముఖంలో లక్ష్మణుని వైపు వేగంగా దూసుకువచ్చింది.
6.100.33
तामनुव्याहरच्छक्तिमापतन्तीं स राघवः।
स्वस्त्यस्तु लक्ष्मणायेति मोघा भव हतोद्यमा ॥ ६.१००.३३ ॥
అలా దూసుకువస్తున్న ఆ శక్తిని రాఘవుడు సంబోధించాడు: "లక్ష్మణునికి శుభం కలుగుగాక! శక్తీ, నీవు వ్యర్థమగుగాక, నీ ప్రయత్నం విఫలమగుగాక!"
6.100.34
रावणेन रणे शक्तिः क्रुद्धेनाशीविषोपमा।
मुक्ताऽऽशूरस्य भीतस्य लक्ष्मणस्य ममज्ज सा ॥ ६.१००.३४ ॥
యుద్ధంలో కోపంతో ఉన్న రావణుడు ప్రయోగించిన, విషసర్పంలా ఉన్న ఆ శక్తి, వీరుడైన లక్ష్మణునిలో దిగబడింది.
6.100.35
न्यपतत् सा महावेगा लक्ष्मणस्य महोरसि।
जिह्वेवोरगराजस्य दीप्यमाना महाद्युतिः ॥ ६.१००.३५ ॥
ఆ మహావేగవంతమైన శక్తి లక్ష్మణుని విశాలమైన వక్షస్థలంపై పడింది; నాగరాజు నాలుకలా మెరుస్తూ, గొప్ప కాంతితో ప్రకాశించింది.
6.100.36
ततो रावणवेगेन सुदूरमवगाढया।
शक्त्या विभिन्नहृदयः पपात भुवि लक्ष्मणः ॥ ६.१००.३६ ॥
అప్పుడు రావణుని వేగంతో అత్యంత లోతుగా గుచ్చుకున్న ఆ శక్తితో హృదయం చీలి లక్ష్మణుడు నేలపై పడిపోయాడు.
6.100.37
तदवस्थं समीपस्थो लक्ष्मणं प्रेक्ष्य राघवः।
भ्रातृस्नेहान्महातेजा विषण्णहृदयोऽभवत् ॥ ६.१००.३७ ॥
ఆ స్థితిలో పడి ఉన్న లక్ష్మణుడిని దగ్గరగా నిలిచి చూసిన మహాతేజస్వి రాఘవుడు, సోదర ప్రేమతో విషాదభరిత హృదయుడయ్యాడు.
6.100.38
स मुहूर्तमिव ध्यात्वा बाष्पपर्याकुलेक्षणः।
बभूव संरब्धतरो युगान्त इव पावकः ॥ ६.१००.३८ ॥
ఆయన క్షణకాలం ధ్యానంలో మునిగినట్లు ఉండి, కన్నీటితో కలత చెందిన కన్నులతో, యుగాంత అగ్నిలా మరింత ఆగ్రహించాడు.
6.100.39
न विषादस्य कालोऽयमिति संचिन्त्य राघवः।
चक्रे सुतुमलं युद्धं रावणस्य वधे धृतः।
सर्वयत्नेन महता लक्ष्मणं परिवीक्ष्य च ॥ ६.१००.३९ ॥
ఇది దుఃఖించే సమయం కాదని భావించి, రావణుని వధకు దృఢనిశ్చయుడైన రాఘవుడు అత్యంత ఘోర యుద్ధం చేశాడు; గొప్ప ప్రయత్నంతో లక్ష్మణుని వైపు చూశాడు.
6.100.40
स ददर्श ततो रामः शक्त्या भिन्नं महाहवे।
लक्ष्मणं रुधिरादिग्धं सपन्नगमिवाचलम् ॥ ६.१००.४० ॥
అప్పుడు రాముడు మహాయుద్ధంలో శక్తితో గుచ్చబడి, రక్తంతో తడిసిన లక్ష్మణుడిని చూశాడు; పాములతో కూడిన పర్వతంలా అతడు కనిపించాడు.
6.100.41
तामपि प्रहितां शक्तिं रावणेन बलीयसा।
यत्नतस्ते हरिश्रेष्ठा न शेकुरवमर्दितुम् ॥ ६.१००.४१ ॥
బలవంతుడైన రావణుడు విసిరిన ఆ శక్తిని కూడా శ్రేష్ఠ వానరులు ప్రయత్నించినా నాశనం చేయలేకపోయారు.
6.100.42
अर्दिताश्चैव बाणौघैस्ते प्रवेकेण रक्षसाम्।
सौमित्रेः सा विनिर्भिद्य प्रविष्टा धरणीतलम् ॥ ६.१००.४२ ॥
రాక్షసుల నైపుణ్యంతో బాణవర్షంతో బాధించబడినప్పటికీ, ఆ శక్తి లక్ష్మణుని చీల్చి భూమిలోకి ప్రవేశించింది.
6.100.43
तां कराभ्यां परामृश्य रामः शक्तिं भयावहाम्।
बभञ्ज समरे क्रुद्धो बलवान् विचकर्ष च ॥ ६.१००.४३ ॥
కోపంతో ఉన్న బలవంతుడైన రాముడు, ఆ భయంకరమైన శక్తిని రెండు చేతులతో పట్టుకుని యుద్ధంలో విరిచి, బలంగా లాగి తీసివేశాడు.
6.100.44
तस्य निष्कर्षतः शक्तिं रावणेन बलीयसा।
शराः सर्वेषु गात्रेषु पातिता मर्मभेदिनः ॥ ६.१००.४४ ॥
బలవంతుడైన రావణుడు ఆ శక్తిని లాగి తీసినప్పుడు, అతని శరీరంలోని అన్ని అవయవాలపై మర్మస్థానాలను ఛేదించే బాణాలు పడ్డాయి.
6.100.45
अचिन्तयित्वा तान् बाणान् समाश्लिष्य च लक्ष्मणम्।
अब्रवीच्च हनूमन्तं सुग्रीवं च महाकपिम् ॥ ६.१००.४५ ॥
ఆ బాణాలను లెక్కచేయక, లక్ష్మణుడిని కౌగిలించుకుని, హనుమంతునితో, మహాకపి సుగ్రీవునితో ఇలా అన్నాడు.
6.100.46
लक्ष्मणं परिवार्यैवं तिष्ठध्वं वानरोत्तमाः।
पराक्रमस्य कालोऽयं सम्प्राप्तो मे चिरेप्सितः ॥ ६.१००.४६ ॥
ఉత్తమ వానరులారా, ఈ విధంగా లక్ష్మణుడిని చుట్టి నిలబడండి. చాలా కాలంగా నేను కోరుకున్న నా పరాక్రమ సమయం ఇప్పుడు వచ్చింది.
6.100.47
पापात्मायं दशग्रीवो वध्यतां पापनिश्चयः।
कांक्षितं चातकस्येव घर्मान्ते मेघदर्शनम् ॥ ६.१००.४७ ॥
పాపాత్ముడైన, పాపపు సంకల్పం కలిగిన ఈ దశగ్రీవుడు చంపబడాలి. వేసవి ముగింపులో చాతకపక్షి మేఘాన్ని చూడ కోరుకున్నట్లు, ఇది నాకు కోరిన విషయం.
6.100.48
अस्मिन् मुहूर्ते नचिरात् सत्यं प्रतिशृणोमि वः।
अरावणमरामं वा जगद् द्रक्ष्यथ वानराः ॥ ६.१००.४८ ॥
ఈ క్షణంలోనే, త్వరలోనే, మీకు సత్యంగా వాగ్దానం చేస్తున్నాను. వానరులారా, ప్రపంచాన్ని రావణుడు లేకుండానో లేదా రాముడు లేకుండానో మీరు చూస్తారు.
6.100.49
राज्यनाशं वने वासं दण्डके परिधावनम्।
वैदेह्याश्च परामर्शो रक्षोभिश्च समागमम् ॥ ६.१००.४९ ॥
రాజ్య నష్టం, అడవిలో నివాసం, దండకారణ్యంలో తిరుగుట, వైదేహి అపహరణ, రాక్షసులతో ఎదురుపడటం.
6.100.50
प्राप्तं दुःखं महाघोरं क्लेशश्च निरयोपमः।
अद्य सर्वमहं त्यक्ष्ये निहत्वा रावणं रणे ॥ ६.१००.५० ॥
నేను అనుభవించిన భయంకర దుఃఖాన్ని, నరకంతో సమానమైన క్లేశాన్ని అన్నింటినీ ఈరోజు యుద్ధంలో రావణుడిని చంపి అంతం చేస్తాను.
6.100.51
यदर्थं वानरं सैन्यं समानीतमिदं मया।
सुग्रीवश्च कृतो राज्ये निहत्वा वालिनं रणे।
यदर्थं सागरः क्रान्तः सेतुर्बद्धश्च सागरे ॥ ६.१००.५१ ॥
దేని కోసం నేను ఈ వానర సైన్యాన్ని సమకూర్చానో, సుగ్రీవుని రాజ్యంలో నిలబెట్టానో, యుద్ధంలో వాలిని చంపానో, దేని కోసం సముద్రం దాటానో, సముద్రంపై సేతువు కట్టబడిందో అది.
6.100.52
सोऽयमद्य रणे पापश्चक्षुर्विषयमागतः।
चक्षुर्विषयमागत्य नायं जीवितुमर्हति ॥ ६.१००.५२ ॥
ఆ పాపి ఈరోజు యుద్ధంలో నా దృష్టిపథానికి వచ్చాడు. నా దృష్టికి వచ్చిన వీడు జీవించడానికి అర్హుడు కాడు.
6.100.53
दृष्टिं दृष्टिविषस्येव सर्पस्य मम रावणः।
यथा वा वैनतेयस्य दृष्टिं प्राप्तो भुजंगमः ॥ ६.१००.५३ ॥
విషదృష్టి గల సర్పం నా దృష్టికి వచ్చినట్లు, లేదా వైనతేయుడు (గరుడుడు) దృష్టికి పాము వచ్చినట్లు, రావణుడు నా దృష్టికి వచ్చాడు.
6.100.54
सुखं पश्यत दुर्धर्षा युद्धं वानरपुङ्गवाः।
आसीनाः पर्वताग्रेषु ममेदं रावणस्य च ॥ ६.१००.५४ ॥
ఓ దుర్ధర్షులైన వానర శ్రేష్ఠులారా! పర్వత శిఖరాలపై కూర్చొని, నాదీ రావణునిదీ అయిన ఈ యుద్ధాన్ని సుఖంగా చూడండి.
6.100.55
अद्य पश्यन्तु रामस्य रामत्वं मम संयुगे।
त्रयो लोकाः सगन्धर्वाः सदेवाः सर्षिचारणाः ॥ ६.१००.५५ ॥
ఈ రోజు మూడు లోకాలు, గంధర్వులు, దేవతలు, ఋషులు, చారణులు యుద్ధంలో నా రామత్వాన్ని చూడుగాక.
6.100.56
अद्य कर्म करिष्यामि यल्लोकाः सचराचराः।
सदेवाः कथयिष्यन्ति यावद् भूमिर्धरिष्यति।
समागम्य सदा लोके यथा युद्धं प्रवर्तितम् ॥ ६.१००.५६ ॥
ఈ రోజు నేను ఒక కర్మ చేస్తాను; భూమి నిలిచినంత వరకు చరాచరలోకాలు, దేవతలు ప్రపంచంలో యుద్ధం ఎలా జరిగిందో దాని గురించి చెబుతారు.
6.100.57
एवमुक्त्वा शितैर्बाणैस्तप्तकाञ्चनभूषणैः।
आजघान रणे रामो दशग्रीवं समाहितः ॥ ६.१००.५७ ॥
ఇలా చెప్పి, కాల్చిన బంగారు ఆభరణాలతో ఉన్న వాడి బాణాలతో, ఏకాగ్రుడైన రాముడు యుద్ధంలో దశగ్రీవుడిని కొట్టాడు.
6.100.58
तथा प्रदीप्तैर्नाराचैर्मुसलैश्चापि रावणः।
अभ्यवर्षत् तदा रामं धाराभिरिव तोयदः ॥ ६.१००.५८ ॥
అలాగే, మండే నారాచాలతో, మద్దెలతో రావణుడు అప్పుడు రాముడిపై మేఘం ధారలతో వర్షించినట్లు వర్షించాడు.
6.100.59
रामरावणमुक्तानामन्योन्यमभिनिघ्नताम्।
वराणां च शराणां च बभूव तुमुलः स्वनः ॥ ६.१००.५९ ॥
రాముడు, రావణుడు ఒకరినొకరు కొట్టుకుంటూ విడిచిన శ్రేష్ఠ బాణాల భయంకర ధ్వని చెలరేగింది.
6.100.60
विच्छिन्नाश्च विकीर्णाश्च रामरावणयोः शराः।
अन्तरिक्षात् प्रदीप्ताग्रा निपेतुर्धरणीतले ॥ ६.१००.६० ॥
రాముడు, రావణుడు బాణాలు తెగిపోయి చెల్లాచెదురై, మండే కొనలతో ఆకాశం నుండి భూమిపై పడ్డాయి.
6.100.61
तयोर्ज्यातलनिर्घोषो रामरावणयोर्महान्।
त्रासनः सर्वभूतानां सम्बभूवाद्भुतोपमः ॥ ६.१००.६१ ॥
రాముడు, రావణుని విల్లు తీగల మహా ధ్వని సమస్త ప్రాణులకు భయం కలిగించింది; అది అద్భుతంలా తోచింది.
6.100.62
स कीर्यमाणः शरजालवृष्टिभि-
र्महात्मना दीप्तधनुष्मतार्दितः।
भयात् प्रदुद्राव समेत्य रावणो
यथानिलेनाभिहतो बलाहकः ॥ ६.१००.६२ ॥
మహాత్ముడైన రాముని ప్రకాశించే విల్లు నుండి కురిసిన బాణ జాలపు వర్షంతో పీడితుడైన రావణుడు, గాలికి కొట్టబడిన మేఘంలా భయంతో పారిపోయాడు.