ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 6.100
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.100.1
तस्मिन् प्रतिहतेऽस्त्रे तु रावणो राक्षसाधिपः।
क्रोधं च द्विगुणं चक्रे क्रोधाच्चास्त्रमनन्तरम् ॥ ६.१००.१ ॥
ಆ ಅಸ್ತ್ರವು ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿ ರಾವಣನು ಕೋಪವನ್ನು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸಿ, ಕೋಪದಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಮತ್ತೊಂದು ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
6.100.2
मयेन विहितं रौद्रमन्यदस्त्रं महाद्युतिः।
उत्स्रष्टुं रावणो भीमं राघवाय प्रचक्रमे ॥ ६.१००.२ ॥
ಮಯನು ರಚಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಭೀಕರ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ರಾಘವನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ರಾವಣನು ಮುಂದಾದನು.
6.100.3
ततः शूलानि निश्चेरुर्गदाश्च मुसलानि च।
कार्मुकाद् दीप्यमानानि वज्रसाराणि सर्वशः ॥ ६.१००.३ ॥
ನಂತರ ಶೂಲಗಳು, ಗದೆಗಳು ಮತ್ತು ಮುಸಲಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು; ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ, ವಜ್ರದಂತೆ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಅಸ್ತ್ರಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹಾರಿದವು.
6.100.4
मुद्गराः कूटपाशाश्च दीप्ताश्चाशनयस्तथा।
निष्पेतुर्विविधास्तीक्ष्णा वाता इव युगक्षये ॥ ६.१००.४ ॥
ಮುದ್ಗರಗಳು, ಕೂಟಪಾಶಗಳು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ವಜ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಅಸ್ತ್ರಗಳು ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಗಾಳಿಯಂತೆ ಹೊರಬಿದ್ದವು.
6.100.5
तदस्त्रं राघवः श्रीमानुत्तमास्त्रविदां वरः।
जघान परमास्त्रेण गान्धर्वेण महाद्युतिः ॥ ६.१००.५ ॥
ಉತ್ತಮ ಅಸ್ತ್ರ ತಿಳಿದವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಶ್ರೀಮಂತ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ರಾಘವನು ಆ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಗಾಂಧರ್ವವೆಂಬ ಪರಮಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸಂಹರಿಸಿದನು.
6.100.6
तस्मिन् प्रतिहतेऽस्त्रे तु राघवेण महात्मना।
रावणः क्रोधताम्राक्षः सौरमस्त्रमुदीरयत् ॥ ६.१००.६ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ರಾಘವನಿಂದ ಆ ಅಸ್ತ್ರವು ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳ ರಾವಣನು ಸೌರಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
6.100.7
ततश्चक्राणि निष्पेतुर्भास्वराणि महान्ति च।
कार्मुकाद् भीमवेगस्य दशग्रीवस्य धीमतः ॥ ६.१००.७ ॥
ಆಗ ಭೀಕರ ವೇಗವುಳ್ಳ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ದಶಗ್ರೀವನ ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ ದೊಡ್ಡ ಚಕ್ರಗಳು ಹೊರಬಂದವು.
6.100.8
तैरासीद् गगनं दीप्तं सम्पतद्भिः समन्ततः।
पतद्भिश्च दिशो दीप्ताश्चन्द्रसूर्यग्रहैरिव ॥ ६.१००.८ ॥
ಸುತ್ತಲೂ ಬೀಳುತ್ತ ಹಾರುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಚಕ್ರಗಳಿಂದ ಆಕಾಶವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೊಳೆಯಿತು; ಚಂದ್ರ ಸೂರ್ಯ ಗ್ರಹಣಗಳಂತೆ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಬೆಳಗಿದವು.
6.100.9
तानि चिच्छेद बाणौघैश्चक्राणि तु स राघवः।
आयुधानि च चित्राणि रावणस्य चमूमुखे ॥ ६.१००.९ ॥
ರಾಘವನು ಬಾಣಗಳ ಸಮೂಹದಿಂದ ಆ ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ತುಂಡರಿಸಿದನು; ರಾವಣನ ಸೇನೆಯ ಮುಂಭಾಗದ ವಿಚಿತ್ರ ಆಯುಧಗಳನ್ನೂ ಖಂಡಿಸಿದನು.
6.100.10
तदस्त्रं तु हतं दृष्ट्वा रावणो राक्षसाधिपः।
विव्याध दशभिर्बाणै रामं सर्वेषु मर्मसु ॥ ६.१००.१० ॥
ತನ್ನ ಅಸ್ತ್ರ ನಾಶವಾದುದನ್ನು ನೋಡಿದ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿ ರಾವಣನು ಹತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ರಾಮನನ್ನು ದೇಹದ ಎಲ್ಲಾ ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದನು.
6.100.11
स विद्धो दशभिर्बाणैर्महाकार्मुकनिःसृतैः।
रावणेन महातेजा न प्राकम्पत राघवः ॥ ६.१००.११ ॥
ರಾವಣನ ಮಹಾಧನುಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊರಟ ಹತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡರೂ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ರಾಘವನು ಕದಲಲಿಲ್ಲ.
6.100.12
ततो विव्याध गात्रेषु सर्वेषु समितिंजयः।
राघवस्तु सुसंक्रुद्धो रावणं बहुभिः शरैः ॥ ६.१००.१२ ॥
ಆಗ ಯುದ್ಧವಿಜಯಿ ರಾಘವನು ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ ರಾವಣನ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಅನೇಕ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು.
6.100.13
एतस्मिन्नन्तरे क्रुद्धो राघवस्यानुजो बली।
लक्ष्मणः सायकान् सप्त जग्राह परवीरहा ॥ ६.१००.१३ ॥
ಇತ್ತ ರಾಘವನ ಬಲಿಷ್ಠ ತಮ್ಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಕೋಪಗೊಂಡು, ಶತ್ರುವೀರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನಾಗಿ ಏಳು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದನು.
6.100.14
तैः सायकैर्महावेगै रावणस्य महाद्युतिः।
ध्वजं मनुष्यशीर्षं तु तस्य चिच्छेद नैकधा ॥ ६.१००.१४ ॥
ಆ ಮಹಾವೇಗದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ರಾವಣನ ಮನುಷ್ಯ-ಶಿರದ ಧ್ವಜವನ್ನು ಅನೇಕ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
6.100.15
सारथेश्चापि बाणेन शिरो ज्वलितकुण्डलम्।
जहार लक्ष्मणः श्रीमान् नैर्ऋतस्य महाबलः ॥ ६.१००.१५ ॥
ಒಂದು ಬಾಣದಿಂದ ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠ ಶ್ರೀಮಂತ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ರಾಕ್ಷಸನ ಸಾರಥಿಯ ಹೊಳೆಯುವ ಕುಂಡಲಗಳಿದ್ದ ತಲೆಯನ್ನು ಕಡಿದನು.
6.100.16
तस्य बाणैश्च चिच्छेद धनुर्गजकरोपमम्।
लक्ष्मणो राक्षसेन्द्रस्य पञ्चभिर्निशितैस्तदा ॥ ६.१००.१६ ॥
ಆಗ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಐದು ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ರಾಕ್ಷಸರಾಜನ ಆನೆಯ ಸೊಂಡಿಲಿನಂತಿದ್ದ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
6.100.17
नीलमेघनिभांश्चास्य सदश्वान् पर्वतोपमान्।
जघानाप्लुत्य गदया रावणस्य विभीषणः ॥ ६.१००.१७ ॥
ವಿಭೀಷಣನು ಹಾರಿ ಗದೆಯಿಂದ, ನೀಲಮೇಘದಂತೆ, ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಇದ್ದ ರಾವಣನ ಉತ್ತಮ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
6.100.18
हताश्वात् तु तदा वेगादवप्लुत्य महारथात्।
कोपमाहारयत् तीव्रं भ्रातरं प्रति रावणः ॥ ६.१००.१८ ॥
ಕುದುರೆಗಳು ಸತ್ತಾಗ ರಾವಣನು ವೇಗವಾಗಿ ಮಹಾರಥದಿಂದ ಹಾರಿ, ತನ್ನ ತಮ್ಮನ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಕೋಪವನ್ನು ತೋರಿದನು.
6.100.19
ततः शक्तिं महाशक्तिः प्रदीप्तामशनीमिव।
विभीषणाय चिक्षेप राक्षसेन्द्रः प्रतापवान् ॥ ६.१००.१९ ॥
ಆಗ ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿ, ಪ್ರತಾಪವಂತನಾದ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನು ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಉರಿಯುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿಭೀಷಣನ ಮೇಲೆ ಎಸೆದನು.
6.100.20
अप्राप्तामेव तां बाणैस्त्रिभिश्चिच्छेद लक्ष्मणः।
अथोदतिष्ठत् संनादो वानराणां महारणे ॥ ६.१००.२० ॥
ಶಕ್ತಿಯು ತಲುಪುವ ಮೊದಲೇ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು. ಆಗ ಆ ಮಹಾರಣದಲ್ಲಿ ವಾನರರ ಘೋಷ ಎದ್ದಿತು.
6.100.21
सम्पपात त्रिधा छिन्ना शक्तिः काञ्चनमालिनी।
सविस्फुलिङ्गा ज्वलिता महोल्केव दिवश्च्युता ॥ ६.१००.२१ ॥
ಚಿನ್ನದ ಮಾಲೆ ಧರಿಸಿದ ಆ ಶಕ್ತಿ ಮೂರು ತುಂಡಾಗಿ ಬಿದ್ದಿತು; ಕಿಡಿಗಳನ್ನು ಚೆಲ್ಲುತ್ತ, ಆಕಾಶದಿಂದ ಉದುರಿದ ಮಹೋಲ್ಕೆಯಂತೆ ಉರಿಯುತ್ತ.
6.100.22
ततः सम्भाविततरां कालेनापि दुरासदाम्।
जग्राह विपुलां शक्तिं दीप्यमानां स्वतेजसा ॥ ६.१००.२२ ॥
ಆಗ ಕಾಲನಿಗೂ ಎದುರಿಸಲಾಗದ, ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಾರ್ಹವಾದ, ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಆ ವಿಶಾಲ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು.
6.100.23
सा वेगिता बलवता रावणेन दुरात्मना।
जज्वाल सुमहातेजा दीप्ताशनिसमप्रभा ॥ ६.१००.२३ ॥
ದುರಾತ್ಮನಾದ, ಬಲಶಾಲಿ ರಾವಣನು ವೇಗದಿಂದ ಎಸೆದ ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಶಕ್ತಿ ಉರಿಯಿತು, ದಹಿಸುವ ಮಿಂಚಿನ ಕಾಂತಿಯೊಂದಿಗೆ.
6.100.24
एतस्मिन्नन्तरे वीरो लक्ष्मणस्तं विभीषणम्।
प्राणसंशयमापन्नं तूर्णमभ्यवपद्यत ॥ ६.१००.२४ ॥
ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ವೀರ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಪ್ರಾಣಸಂಕಟದಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ವಿಭೀಷಣನ ಬಳಿಗೆ ತ್ವರೆಯಿಂದ ಧಾವಿಸಿದನು.
6.100.25
तं विमोक्षयितुं वीरश्चापमायम्य लक्ष्मणः।
रावणं शक्तिहस्तं वै शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ६.१००.२५ ॥
ಅವನನ್ನು ಬಿಡಿಸಲು ವೀರ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎಳೆದು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದ ರಾವಣನನ್ನು ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದನು.
6.100.26
कीर्यमाणः शरौघेण विसृष्टेन महात्मना।
न प्रहर्तुं मनश्चक्रे विमुखीकृतविक्रमः ॥ ६.१००.२६ ॥
ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಬಿಟ್ಟ ಬಾಣಗಳ ಸಮೂಹದಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು, ಪರಾಕ್ರಮ ಹಿಂದೆ ಸರಿದವನಾಗಿ ಅವನು ಪ್ರಹರಿಸಲು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.
6.100.27
मोक्षितं भ्रातरं दृष्ट्वा लक्ष्मणेन स रावणः।
लक्ष्मणाभिमुखस्तिष्ठन्निदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.१००.२७ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ತನ್ನ ಸಹೋದರನನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದುದನ್ನು ನೋಡಿದ ಆ ರಾವಣನು, ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಎದುರಾಗಿ ನಿಂತು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
6.100.28
मोक्षितस्ते बलश्लाघिन् यस्मादेवं विभीषणः।
विमुच्य राक्षसं शक्तिस्त्वयीयं विनिपात्यते ॥ ६.१००.२८ ॥
ಬಲವನ್ನು ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳುವವನೇ! ವಿಭೀಷಣನೆಂಬ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ನೀನು ಹೀಗೆ ಬಿಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಈ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಎಸೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
6.100.29
एषा ते हृदयं भित्त्वा शक्तिर्लोहितलक्षणा।
मद्बाहुपरिघोत्सृष्टा प्राणानादाय यास्यति ॥ ६.१००.२९ ॥
ನನ್ನ ತೋಳೆಂಬ ಕಬ್ಬಿಣದ ಗದೆಯಿಂದ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ರಕ್ತಚಿಹ್ನೆಯ ಶಕ್ತಿ ನಿನ್ನ ಹೃದಯವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದು.
6.100.30
इत्येवमुक्त्वा तां शक्तिमष्टघण्टां महास्वनाम्।
मयेन मायाविहिताममोघां शत्रुघातिनीम् ॥ ६.१००.३० ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಮಾಯನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ, ಎಂಟು ಗಂಟೆಗಳುಳ್ಳ, ಮಹಾ ಧ್ವನಿಯ, ತಪ್ಪದ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವನು ಎಸೆದನು.
6.100.31
लक्ष्मणाय समुद्दिश्य ज्वलन्तीमिव तेजसा।
रावणः परमक्रुद्धश्चिक्षेप च ननाद च ॥ ६.१००.३१ ॥
ರಾವಣನು ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ, ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವಂತಿದ್ದ ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ಎಸೆದು ಗರ್ಜಿಸಿದನು.
6.100.32
सा क्षिप्ता भीमवेगेन वज्राशनिसमस्वना।
शक्तिरभ्यपतद् वेगाल्लक्ष्मणं रणमूर्धनि ॥ ६.१००.३२ ॥
ಭಯಂಕರ ವೇಗದಿಂದ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟ, ವಜ್ರ ಮತ್ತು ಸಿಡಿಲಿನಂತೆ ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಶಕ್ತಿ ರಣರಂಗದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಮೇಲೆ ವೇಗವಾಗಿ ಬಿದ್ದಿತು.
6.100.33
तामनुव्याहरच्छक्तिमापतन्तीं स राघवः।
स्वस्त्यस्तु लक्ष्मणायेति मोघा भव हतोद्यमा ॥ ६.१००.३३ ॥
ಆ ಧಾವಿಸಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ರಾಘವನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು: "ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಕ್ಷೇಮವಾಗಲಿ! ಶಕ್ತಿಯೇ, ನೀನು ನಿಷ್ಫಲಳಾಗು, ನಿನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಲಿ!"
6.100.34
रावणेन रणे शक्तिः क्रुद्धेनाशीविषोपमा।
मुक्ताऽऽशूरस्य भीतस्य लक्ष्मणस्य ममज्ज सा ॥ ६.१००.३४ ॥
ರಣದಲ್ಲಿ ಕ್ರುದ್ಧ ರಾವಣನು ಬಿಟ್ಟ, ವಿಷಸರ್ಪದಂತಿದ್ದ ಆ ಶಕ್ತಿ ಶೂರನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಹೂತುಹೋಯಿತು.
6.100.35
न्यपतत् सा महावेगा लक्ष्मणस्य महोरसि।
जिह्वेवोरगराजस्य दीप्यमाना महाद्युतिः ॥ ६.१००.३५ ॥
ಮಹಾವೇಗದ ಆ ಶಕ್ತಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ವಿಶಾಲ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿತು; ನಾಗರಾಜನ ನಾಲಿಗೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತ, ಮಹಾ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು.
6.100.36
ततो रावणवेगेन सुदूरमवगाढया।
शक्त्या विभिन्नहृदयः पपात भुवि लक्ष्मणः ॥ ६.१००.३६ ॥
ಆಗ ರಾವಣನ ವೇಗದಿಂದ ಅತಿ ಆಳವಾಗಿ ನುಗ್ಗಿದ ಆ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೃದಯ ಸೀಳಿದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು.
6.100.37
तदवस्थं समीपस्थो लक्ष्मणं प्रेक्ष्य राघवः।
भ्रातृस्नेहान्महातेजा विषण्णहृदयोऽभवत् ॥ ६.१००.३७ ॥
ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನೋಡಿದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ರಾಘವನು ಸಹೋದರ ಪ್ರೇಮದಿಂದ ವಿಷಣ್ಣಹೃದಯನಾದನು.
6.100.38
स मुहूर्तमिव ध्यात्वा बाष्पपर्याकुलेक्षणः।
बभूव संरब्धतरो युगान्त इव पावकः ॥ ६.१००.३८ ॥
ಅವನು ಕ್ಷಣಕಾಲ ಧ್ಯಾನಿಸಿದಂತಿದ್ದು, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಕಲಕಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕ್ರುದ್ಧನಾದನು.
6.100.39
न विषादस्य कालोऽयमिति संचिन्त्य राघवः।
चक्रे सुतुमलं युद्धं रावणस्य वधे धृतः।
सर्वयत्नेन महता लक्ष्मणं परिवीक्ष्य च ॥ ६.१००.३९ ॥
ಇದು ದುಃಖಕ್ಕೆ ಕಾಲವಲ್ಲ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ, ರಾವಣನ ವಧೆಗೆ ದೃಢನಿಶ್ಚಯನಾದ ರಾಘವನು ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದನು; ಮಹಾ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ನೋಡಿದನು.
6.100.40
स ददर्श ततो रामः शक्त्या भिन्नं महाहवे।
लक्ष्मणं रुधिरादिग्धं सपन्नगमिवाचलम् ॥ ६.१००.४० ॥
ಆಗ ರಾಮನು ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಇರಿದು ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ತೋಯ್ದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ನೋಡಿದನು; ಹಾವುಗಳಿರುವ ಪರ್ವತದಂತೆ ಇದ್ದನು.
6.100.41
तामपि प्रहितां शक्तिं रावणेन बलीयसा।
यत्नतस्ते हरिश्रेष्ठा न शेकुरवमर्दितुम् ॥ ६.१००.४१ ॥
ಬಲಶಾಲಿ ರಾವಣನು ಎಸೆದ ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ನಾಶಮಾಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ.
6.100.42
अर्दिताश्चैव बाणौघैस्ते प्रवेकेण रक्षसाम्।
सौमित्रेः सा विनिर्भिद्य प्रविष्टा धरणीतलम् ॥ ६.१००.४२ ॥
ರಾಕ್ಷಸರ ಕೌಶಲದಿಂದ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತವಾದರೂ ಆ ಶಕ್ತಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಇರಿದು ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.
6.100.43
तां कराभ्यां परामृश्य रामः शक्तिं भयावहाम्।
बभञ्ज समरे क्रुद्धो बलवान् विचकर्ष च ॥ ६.१००.४३ ॥
ಕೋಪಗೊಂಡ ಬಲಶಾಲಿ ರಾಮನು ಆ ಭಯಂಕರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮುರಿದು, ಬಲದಿಂದ ಎಳೆದು ತೆಗೆದನು.
6.100.44
तस्य निष्कर्षतः शक्तिं रावणेन बलीयसा।
शराः सर्वेषु गात्रेषु पातिता मर्मभेदिनः ॥ ६.१००.४४ ॥
ಬಲಶಾಲಿ ರಾವಣನು ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳ ಮೇಲೆ ಮರ್ಮಭೇದಿ ಬಾಣಗಳು ಬಿದ್ದವು.
6.100.45
अचिन्तयित्वा तान् बाणान् समाश्लिष्य च लक्ष्मणम्।
अब्रवीच्च हनूमन्तं सुग्रीवं च महाकपिम् ॥ ६.१००.४५ ॥
ಆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಹನುಮಂತನಿಗೂ ಮಹಾಕಪಿ ಸುಗ್ರೀವನಿಗೂ ಹೇಳಿದನು.
6.100.46
लक्ष्मणं परिवार्यैवं तिष्ठध्वं वानरोत्तमाः।
पराक्रमस्य कालोऽयं सम्प्राप्तो मे चिरेप्सितः ॥ ६.१००.४६ ॥
ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರರೇ, ಹೀಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ನಿಲ್ಲಿರಿ. ನಾನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಯಸಿದ ನನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮದ ಕಾಲ ಈಗ ಬಂದಿದೆ.
6.100.47
पापात्मायं दशग्रीवो वध्यतां पापनिश्चयः।
कांक्षितं चातकस्येव घर्मान्ते मेघदर्शनम् ॥ ६.१००.४७ ॥
ಪಾಪಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಈ ದಶಗ್ರೀವನು ವಧಿಸಲ್ಪಡಲಿ. ಬೇಸಿಗೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಚಾತಕ ಪಕ್ಷಿ ಮೇಘದರ್ಶನವನ್ನು ಬಯಸುವಂತೆ, ಇದು ನನಗೆ ಹಂಬಲಿಸಿದ ವಿಷಯ.
6.100.48
अस्मिन् मुहूर्ते नचिरात् सत्यं प्रतिशृणोमि वः।
अरावणमरामं वा जगद् द्रक्ष्यथ वानराः ॥ ६.१००.४८ ॥
ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ, ನಿಮಗೆ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ವಾನರರೇ, ಜಗತ್ತನ್ನು ರಾವಣನಿಲ್ಲದೆ ಅಥವಾ ರಾಮನಿಲ್ಲದೆ ನೀವು ನೋಡುವಿರಿ.
6.100.49
राज्यनाशं वने वासं दण्डके परिधावनम्।
वैदेह्याश्च परामर्शो रक्षोभिश्च समागमम् ॥ ६.१००.४९ ॥
ರಾಜ್ಯನಾಶ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸ, ದಂಡಕಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಟ, ವೈದೇಹಿಯ ಅಪಹರಣ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರೊಡನೆ ಎದುರಾಟ.
6.100.50
प्राप्तं दुःखं महाघोरं क्लेशश्च निरयोपमः।
अद्य सर्वमहं त्यक्ष्ये निहत्वा रावणं रणे ॥ ६.१००.५० ॥
ನಾನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಭೀಕರ ದುಃಖ ಮತ್ತು ನರಕಸದೃಶ ಕ್ಲೇಶವನ್ನು ಇಂದು ರಣದಲ್ಲಿ ರಾವಣನನ್ನು ಕೊಂದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೊನೆಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ.
6.100.51
यदर्थं वानरं सैन्यं समानीतमिदं मया।
सुग्रीवश्च कृतो राज्ये निहत्वा वालिनं रणे।
यदर्थं सागरः क्रान्तः सेतुर्बद्धश्च सागरे ॥ ६.१००.५१ ॥
ಯಾವುದಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಈ ವಾನರ ಸೇನೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆನೋ, ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆನೋ, ರಣದಲ್ಲಿ ವಾಲಿಯನ್ನು ಕೊಂದೆನೋ, ಯಾವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟಿದೆನೋ, ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟಲಾಯಿತೋ ಅದು.
6.100.52
सोऽयमद्य रणे पापश्चक्षुर्विषयमागतः।
चक्षुर्विषयमागत्य नायं जीवितुमर्हति ॥ ६.१००.५२ ॥
ಆ ಪಾಪಿ ಇಂದು ರಣದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಿದ್ದ ಇವನು ಬದುಕಲು ಅರ್ಹನಲ್ಲ.
6.100.53
दृष्टिं दृष्टिविषस्येव सर्पस्य मम रावणः।
यथा वा वैनतेयस्य दृष्टिं प्राप्तो भुजंगमः ॥ ६.१००.५३ ॥
ವಿಷದೃಷ್ಟಿಯ ಸರ್ಪ ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಂದಂತೆ, ಅಥವಾ ವೈನತೇಯನ (ಗರುಡನ) ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಸರ್ಪ ಬಿದ್ದಂತೆ, ರಾವಣ ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾನೆ.
6.100.54
सुखं पश्यत दुर्धर्षा युद्धं वानरपुङ्गवाः।
आसीनाः पर्वताग्रेषु ममेदं रावणस्य च ॥ ६.१००.५४ ॥
ಓ ದುರ್ಧರ್ಷ ವಾನರ ಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಪರ್ವತ ಶಿಖರಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ನನ್ನದೂ ರಾವಣನದೂ ಆದ ಈ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಸುಖವಾಗಿ ನೋಡಿರಿ.
6.100.55
अद्य पश्यन्तु रामस्य रामत्वं मम संयुगे।
त्रयो लोकाः सगन्धर्वाः सदेवाः सर्षिचारणाः ॥ ६.१००.५५ ॥
ಇಂದು ಮೂರು ಲೋಕಗಳೂ, ಗಂಧರ್ವರು, ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಚಾರಣರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ರಾಮತ್ವವನ್ನು ನೋಡಲಿ.
6.100.56
अद्य कर्म करिष्यामि यल्लोकाः सचराचराः।
सदेवाः कथयिष्यन्ति यावद् भूमिर्धरिष्यति।
समागम्य सदा लोके यथा युद्धं प्रवर्तितम् ॥ ६.१००.५६ ॥
ಇಂದು ನಾನು ಒಂದು ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಭೂಮಿ ಇರುವವರೆಗೂ ಚರಾಚರ ಲೋಕಗಳೂ ದೇವತೆಗಳೂ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಹೇಗೆ ನಡೆಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳುವರು.
6.100.57
एवमुक्त्वा शितैर्बाणैस्तप्तकाञ्चनभूषणैः।
आजघान रणे रामो दशग्रीवं समाहितः ॥ ६.१००.५७ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಕಾದ ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣಗಳುಳ್ಳ ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ, ಏಕಾಗ್ರನಾದ ರಾಮನು ರಣದಲ್ಲಿ ದಶಗ್ರೀವನನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
6.100.58
तथा प्रदीप्तैर्नाराचैर्मुसलैश्चापि रावणः।
अभ्यवर्षत् तदा रामं धाराभिरिव तोयदः ॥ ६.१००.५८ ॥
ಹಾಗೆಯೇ, ಉರಿಯುವ ನಾರಾಚಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಗದೆಗಳಿಂದ ರಾವಣನು ಆಗ ರಾಮನ ಮೇಲೆ ಮೋಡ ಮಳೆಯನ್ನು ಸುರಿಸುವಂತೆ ಸುರಿಸಿದನು.
6.100.59
रामरावणमुक्तानामन्योन्यमभिनिघ्नताम्।
वराणां च शराणां च बभूव तुमुलः स्वनः ॥ ६.१००.५९ ॥
ರಾಮ ಮತ್ತು ರಾವಣರು ಪರಸ್ಪರ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾ ಬಿಟ್ಟ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಾಣಗಳ ಭೀಕರ ಶಬ್ದವುಂಟಾಯಿತು.
6.100.60
विच्छिन्नाश्च विकीर्णाश्च रामरावणयोः शराः।
अन्तरिक्षात् प्रदीप्ताग्रा निपेतुर्धरणीतले ॥ ६.१००.६० ॥
ರಾಮ ಮತ್ತು ರಾವಣರ ಬಾಣಗಳು ತುಂಡಾಗಿ ಚದುರಿ, ಉರಿಯುವ ತುದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದವು.
6.100.61
तयोर्ज्यातलनिर्घोषो रामरावणयोर्महान्।
त्रासनः सर्वभूतानां सम्बभूवाद्भुतोपमः ॥ ६.१००.६१ ॥
ರಾಮ ಮತ್ತು ರಾವಣರ ಬಿಲ್ಲಿನ ಹೆದೆಗಳ ಮಹಾ ಘೋಷವು ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಭಯಗೊಳಿಸಿತು; ಅದು ಅದ್ಭುತದಂತಿತ್ತು.
6.100.62
स कीर्यमाणः शरजालवृष्टिभि-
र्महात्मना दीप्तधनुष्मतार्दितः।
भयात् प्रदुद्राव समेत्य रावणो
यथानिलेनाभिहतो बलाहकः ॥ ६.१००.६२ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ರಾಮನ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಸುರಿದ ಬಾಣಜಾಲದ ಮಳೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ರಾವಣನು, ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮೇಘದಂತೆ ಭಯದಿಂದ ಓಡಿಹೋದನು.