ヴァールミーキのラーマーヤナ · サルガ 6.101
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.101.1
शक्त्या निपातितं दृष्ट्वा रावणेन बलीयसा।
लक्ष्मणं समरे शूरं शोणितौघपरिप्लुतम् ॥ ६.१०१.१ ॥
ラーヴァナの強力な槍に倒され、血の流れに浸された勇士ラクシュマナを戦場で見て、
6.101.2
स दत्त्वा तुमुलं युद्धं रावणस्य दुरात्मनः।
विसृजन्नेव बाणौघान् सुषेणमिदमब्रवीत् ॥ ६.१०१.२ ॥
邪悪なラーヴァナと激しく戦い、矢の雨を放ちながら、彼はスシェーナにこう言った：
6.101.3
एष रावणवीर्येण लक्ष्मणः पतितो भुवि।
सर्पवच्चेष्टते वीरो मम शोकमुदीरयन् ॥ ६.१०१.३ ॥
ラーヴァナの力によりこのラクシュマナは地に倒れた。蛇のようにのたうつこの勇士が、私の内に悲しみをかき立てる。
6.101.4
शोणितार्द्रमिमं वीरं प्राणैः प्रियतरं मम।
पश्यतो मम का शक्तिर्योद्धुं पर्याकुलात्मनः ॥ ६.१०१.४ ॥
血に染まったこの勇士は私にとって命よりも大切だ。これを見ている、動揺した心の私に、戦う力などあるだろうか。
6.101.5
अयं स समरश्लाघी भ्राता मे शुभलक्षणः।
यदि पञ्चत्वमापन्नः प्राणैर्मे किं सुखेन वा ॥ ६.१०१.५ ॥
戦いに誇りを持ち、吉兆を備えたこの弟が死んでしまったなら、私の命にどんな喜びがあろうか。
6.101.6
लज्जतीव हि मे वीर्यं भ्रश्यतीव कराद् धनुः।
सायका व्यवसीदन्ति दृष्टिर्बाष्पवशं गता ॥ ६.१०१.६ ॥
私の勇気は恥じ入るかのようで、弓は手から滑り落ちそうだ。矢は力なく落ち、私の視界は涙に覆われている。
6.101.7
अवसीदन्ति गात्राणि स्वप्नयाने नृणामिव।
चिन्ता मे वर्धते तीव्रा मुमूर्षापि च जायते ॥ ६.१०१.७ ॥
まるで人が夢の眠りに沈むように、私の手足は力を失っていく。激しい憂いは募り、死を願う心さえ生じてくる。
6.101.8
भ्रातरं निहतं दृष्ट्वा रावणेन दुरात्मना।
विष्टनन्तं तु दुःखार्तं मर्मण्यभिहतं भृशम् ॥ ६.१०१.८ ॥
邪悪なラーヴァナに倒された弟が、苦痛にのたうち、急所に深く打たれているのを、私は見た。
6.101.9
राघवो भ्रातरं दृष्ट्वा प्रियं प्राणं बहिश्चरम्।
दुःखेन महताविष्टो ध्यानशोकपरायणः ॥ ६.१०१.९ ॥
ラーガヴァは最愛の弟を見た。その生命の息は身体から抜け出していくかのようだった。大きな悲しみに襲われたラーガヴァは、思いと嘆きに沈んだ。
6.101.10
परं विषादमापन्नो विललापाकुलेन्द्रियः।
भ्रातरं निहतं दृष्ट्वा लक्ष्मणं रणपांसुषु ॥ ६.१०१.१० ॥
深い絶望に沈み、感覚も乱れたラーガヴァは、戦場の塵の中に倒れた弟ラクシュマナを見て嘆き悲しんだ。
6.101.11
विजयोऽपि हि मे शूर न प्रियायोपकल्पते।
अचक्षुर्विषयश्चन्द्रः कां प्रीतिं जनयिष्यति ॥ ६.१०१.११ ॥
勇士よ、愛する者なしには、勝利さえ私には役立たない。目に見えない月が、どんな喜びをもたらすというのか。
6.101.12
किं मे युद्धेन किं प्राणैर्युद्धकार्यं न विद्यते।
यत्रायं निहतः शेते रणमूर्धनि लक्ष्मणः ॥ ६.१०१.१२ ॥
戦いが私に何の益があろうか、命が何の役に立つというのか。戦場の最前線でラクシュマナが倒れて横たわっているところには、もはや戦いの目的などない。
6.101.13
यथैव मां वनं यान्तमनुयाति महाद्युतिः।
अहमप्यनुयास्यामि तथैवैनं यमक्षयम् ॥ ६.१०१.१३ ॥
私が森へ向かった時に大いに輝くラクシュマナが私に従ったように、私もまた彼をヤマの館まで従っていくだろう。
6.101.14
इष्टबन्धुजनो नित्यं मां स नित्यमनुव्रतः।
इमामवस्थां गमितो राक्षसैः कूटयोधिभिः ॥ ६.१०१.१४ ॥
いつも私に従順であった愛する親族が、欺いて戦う羅刹たちによってこの状態に追いやられた。
6.101.15
देशे देशे कलत्राणि देशे देशे च बान्धवाः।
तं तु देशं न पश्यामि यत्र भ्राता सहोदरः ॥ ६.१०१.१५ ॥
どの国にも妻はおり、どの国にも親族はいる。しかし同じ母から生まれた兄弟がいる国を私は見ない。
6.101.16
किं नु राज्येन दुर्धर्षलक्ष्मणेन विना मम।
कथं वक्ष्याम्यहं त्वम्बां सुमित्रां पुत्रवत्सलाम् ॥ ६.१०१.१६ ॥
手に負えぬラクシュマナなしに、王国が私に何の益があろうか。息子を慈しむ母スミトラーに、私はどう話せばよいのか。
6.101.17
उपालम्भं न शक्ष्यामि सोढुं दत्तं सुमित्रया।
किं नु वक्ष्यामि कौसल्यां मातरं किं नु कैकयीम् ॥ ६.१०१.१७ ॥
スミトラーが私に託したラクシュマナのことで受ける非難には、私は耐えられないだろう。母カウサリヤーに何を言えばよいのか、カイケーイーには何を言えばよいのか。
6.101.18
भरतं किं नु वक्ष्यामि शत्रुघ्नं च महाबलम्।
सह तेन वनं यातो विना तेनागतः कथम् ॥ ६.१०१.१८ ॥
バラタにも、大力のシャトルグナにも、私は何と言えばよいのか。共に森へ行ったのに、彼なしにどうして私は帰ってきたのか。
6.101.19
इहैव मरणं श्रेयो न तु बन्धुविगर्हणम्।
किं मया दुष्कृतं कर्म कृतमन्यत्र जन्मनि ॥ ६.१०१.१९ ॥
ここで死ぬ方がよい、親族の非難を受けるよりは。前世で私はどんな悪い行いをしたのか。
6.101.20
येन मे धार्मिको भ्राता निहतश्चाग्रतः स्थितः।
हा भ्रातर्मनुजश्रेष्ठ शूराणां प्रवर प्रभो ॥ ६.१०१.२० ॥
私の目の前に立っていた正しい兄を殺した者よ！ああ兄上、人の中で最もすぐれた方、英雄の中の第一人者、主よ！
6.101.21
एकाकी किं नु मां त्यक्त्वा परलोकाय गच्छसि।
विलपन्तं च मां भ्रातः किमर्थं नावभाषसे ॥ ६.१०१.२१ ॥
私を独りにして、あの世へ行くのか。兄よ、嘆く私に、なぜ語りかけてくれないのか。
6.101.22
उत्तिष्ठ पश्य किं शेषे दीनं मां पश्य चक्षुषा।
शोकार्तस्य प्रमत्तस्य पर्वतेषु वनेषु च ॥ ६.१०१.२२ ॥
起きて、見よ！なぜ横たわっているのか。悲しみに打ちひしがれ、山や森をさまよい狂う哀れな私を、その目で見てくれ。
6.101.23
विषण्णस्य महाबाहो समाश्वासयिता मम।
राममेवं ब्रुवाणं तु शोकव्याकुलितेन्द्रियम् ॥ ६.१०१.२३ ॥
ああ、沈んだ者、大臂の者、私を慰める者よ！このように語るラーマは、悲しみに心を乱されていた。
6.101.24
आश्वासयन्नुवाचेदं सुषेणः परमं वचः।
त्यजेमां नरशार्दूल बुद्धिं वैक्लव्यकारिणीम् ॥ ६.१०१.२४ ॥
ラーマを慰めつつ、スシェーナはこの至上の言葉を述べた。人の中の虎よ、この絶望をもたらす思いを捨てよ。
6.101.25
शोकसंजननीं चिन्तां तुल्यां बाणैश्चमूमुखे।
नैव पञ्चत्वमापन्नो लक्ष्मणो लक्ष्मिवर्धनः ॥ ६.१०१.२५ ॥
軍の先頭で矢によって生じた、悲しみを招く憂いのように、栄光を増すラクシュマナは死に至っていない。
6.101.26
नह्यस्य विकृतं वक्त्रं न च श्यामत्वमागतम्।
सुप्रभं च प्रसन्नं च मुखमस्य निरीक्ष्यताम् ॥ ६.१०१.२६ ॥
彼の顔は歪んでもおらず、黒ずんでもいない。その顔は輝き穏やかである。見てください。
6.101.27
पद्मपत्रतलौ हस्तौ सुप्रसन्ने च लोचने।
नेदृशं दृश्यते रूपं गतासूनां विशां पते ॥ ६.१०१.२७ ॥
その両手は蓮の葉の裏のようで、両目は非常に穏やかです。人々の主よ、死者の姿はこのようではありません。
6.101.28
विषादं मा कृथा वीर सप्राणोऽयमरिंदम।
आख्याति तु प्रसुप्तस्य स्रस्तगात्रस्य भूतले ॥ ६.१०१.२८ ॥
勇士よ、嘆いてはなりません。敵を制する方よ、彼は生きています。地面に手足を緩めて眠っている人のように見えます。
6.101.29
सोच्छ्वासं हृदयं वीर कम्पमानं मुहुर्मुहुः।
एवमुक्त्वा महाप्राज्ञः सुषेणो राघवं वचः ॥ ६.१०१.२९ ॥
勇士よ、彼の心臓は呼吸とともに何度も何度も震えています。こう言って、大いなる智者スシェーナはラーガヴァに次の言葉を告げた。
6.101.30
समीपस्थमुवाचेदं हनूमन्तं महाकपिम्।
सौम्य शीघ्रमितो गत्वा पर्वतं हि महोदयम् ॥ ६.१०१.३० ॥
そばに立つ大猿ハヌマーンに、彼はこう告げた。善き者よ、ここから速やかに、あの大いなる力の山へ……
6.101.31
पूर्वं तु कथितो योऽसौ वीर जाम्बवता तव।
दक्षिणे शिखरे जातां महौषधिमिहानय ॥ ६.१०१.३१ ॥
勇士よ、以前ジャーンバヴァーンがお前に語った、南の峰に生えている大いなる薬草をここへ持ってこい。
6.101.32
विशल्यकरणीं नाम्ना सावर्ण्यकरणीं तथा।
संजीवकरणीं वीर संधानीं च महौषधीम् ॥ ६.१०१.३२ ॥
勇士よ、ヴィシャリヤカラニー、サーヴァルニヤカラニー、サンジーヴァカラニー、サンダーニーという名の大いなる薬草。
6.101.33
संजीवनार्थं वीरस्य लक्ष्मणस्य त्वमानय।
इत्येवमुक्तो हनुमान् गत्वा चौषधिपर्वतम्।
चिन्तामभ्यगमच्छ्रीमानजानंस्ता महौषधीः ॥ ६.१०१.३३ ॥
そう告げられた栄光のハヌマーンは薬草の山に行ったが、それらの大いなる薬草を知らず、思い悩んだ。
6.101.34
तस्य बुद्धिः समुत्पन्ना मारुतेरमितौजसः।
इदमेव गमिष्यामि गृहीत्वा शिखरं गिरेः ॥ ६.१०१.३४ ॥
無量の力を持つマールティの心に思いが生じた。「この山の頂をそのまま持ち去ろう」と。
6.101.35
अस्मिंस्तु शिखरे जातामोषधीं तां सुखावहाम्।
प्रतर्केणावगच्छामि सुषेणो ह्येवमब्रवीत् ॥ ६.१०१.३५ ॥
この峰に生え、安らぎをもたらすその薬草を、私は推測によって知る。スシェーナもそう言っていた。
6.101.36
अगृह्य यदि गच्छामि विशल्यकरणीमहम्।
कालात्ययेन दोषः स्याद् वैक्लव्यं च महद्भवेत् ॥ ६.१०१.३६ ॥
ヴィシャリヤカラニーを取らずに戻れば、時を失った罪となり、大きな苦悩が生じるだろう。
6.101.37
आसाद्य पर्वतश्रेष्ठं त्रिः प्रकम्प्य गिरेः शिरः ॥ ६.१०१.३७ ॥
最良の山に至り、山の頂を三度揺さぶった。
6.101.38
फुल्लनानातरुगणं समुत्पाट्य महाबलः।
गृहीत्वा हरिशार्दूलो हस्ताभ्यां समतोलयत् ॥ ६.१०१.३८ ॥
花咲く様々な木の群れを根こそぎ引き抜き、その大力の猿の虎は両手でつかみ、重さを量った。
6.101.39
स नीलमिव जीमूतं तोयपूर्णं नभस्तलात्।
उत्पपात गृहीत्वा तु हनूमान् शिखरं गिरेः ॥ ६.१०१.३९ ॥
水を満たした黒い雨雲のように、彼は空へと昇った。山の頂をつかみ、ハヌマーンは上へ跳び上がった。
6.101.40
समागम्य महावेगः संन्यस्य शिखरं गिरेः।
विश्रम्य किंचिद्धनुमान् सुषेणमिदमब्रवीत् ॥ ६.१०१.४० ॥
大きな速さで着き、山の頂を降ろし、しばらく休んでから、ハヌマーンはスシェーナにこう言った。
6.101.41
औषधीर्नावगच्छामि ता अहं हरिपुङ्गव।
तदिदं शिखरं कृत्स्नं गिरेस्तस्याहृतं मया ॥ ६.१०१.४१ ॥
猿の中の最良の者よ、私にはそれらの薬草が分からない。ゆえに、その山の頂全体を私は持ってきたのだ。
6.101.42
एवं कथयमानं तु प्रशस्य पवनात्मजम्।
सुषेणो वानरश्रेष्ठो जग्राहोत्पाट्य चौषधीः ॥ ६.१०१.४२ ॥
このように語る風の子ハヌマーンを称えてから、猿の中の最良の者スシェーナは薬草を引き抜いて取った。
6.101.43
विस्मितास्तु बभूवुस्ते सर्वे वानरपुङ्गवाः।
दृष्ट्वा तु हनुमत्कर्म सुरैरपि सुदुष्करम् ॥ ६.१०१.४३ ॥
ヌマーンの、神々にさえ困難な行いを見て、猿の中の勇士たちは皆驚嘆した。
6.101.44
ततः संक्षोदयित्वा तामोषधीं वानरोत्तमः।
लक्ष्मणस्य ददौ नस्तः सुषेणः सुमहाद्युतिः ॥ ६.१०१.४४ ॥
その薬草をよく砕いた後、猿の中の最上、非常に輝かしいスシェーナは、それをラクシュマナの鼻孔に入れた。
6.101.45
सशल्यः स समाघ्राय लक्ष्मणः परवीरहा।
विशल्यो विरुजः शीघ्रमुदतिष्ठन्महीतलात् ॥ ६.१०१.४५ ॥
矢が刺さったままのラクシュマナは、その薬草を嗅ぐと、敵の勇士を倒す者は矢も苦痛もなくなり、すぐさま地面から立ち上がった。
6.101.46
तमुत्थितं तु हरयो भूतलात् प्रेक्ष्य लक्ष्मणम्।
साधुसाध्विति सुप्रीता लक्ष्मणं प्रत्यपूजयन् ॥ ६.१०१.४६ ॥
ラクシュマナが地面から立ち上がるのを見て、猿たちは大いに喜び、「よし、よし」と叫びながらラクシュマナを称えた。
6.101.47
एह्येहीत्यब्रवीद् रामो लक्ष्मणं परवीरहा।
सस्वजे गाढमालिङ्गय बाष्पपर्याकुलेक्षणः ॥ ६.१०१.४७ ॥
「来い、来い」と言い、敵の勇士を倒すラーマはラクシュマナを固く抱きしめた。その目は涙でいっぱいだった。
6.101.48
अब्रवीच्च परिष्वज्य सौमित्रिं राघवस्तदा।
दिष्ट्या त्वां वीर पश्यामि मरणात् पुनरागतम् ॥ ६.१०१.४८ ॥
するとラーガヴァはサウミトリを抱いて言った。「勇士よ、幸いにもお前が死から戻ってきたのを見る。」
6.101.49
नहि मे जीवितेनार्थः सीतया च जयेन वा।
को हि मे जीवितेनार्थस्त्वयि पञ्चत्वमागते ॥ ६.१०१.४९ ॥
お前が死を迎えたなら、私にとって命も、シーターも、勝利も意味を持たない。
6.101.50
इत्येवं ब्रुवतस्तस्य राघवस्य महात्मनः।
खिन्नः शिथिलया वाचा लक्ष्मणो वाक्यमब्रवीत् ॥ ६.१०१.५० ॥
偉大なラーガヴァがこのように語ると、悲しみに沈んだラクシュマナは弱々しい声で言った。
6.101.51
तां प्रतिज्ञां प्रतिज्ञाय पुरा सत्यपराक्रम।
लघुः कश्चिदिवासत्त्वो नैवं त्वं वक्तुमर्हसि ॥ ६.१०१.५१ ॥
真の勇者よ、以前に立てた誓いを思い出せ。軽率で意志の弱い者のように、そのようなことを言うべきではない。
6.101.52
नहि प्रतिज्ञां कुर्वन्ति वितथां सत्यवादिनः।
लक्षणं हि महत्त्वस्य प्रतिज्ञापरिपालनम् ॥ ६.१०१.५२ ॥
真実を語る者は偽りの誓いを立てない。誓いを守ることこそ偉大さのしるしである。
6.101.53
नैराश्यमुपगन्तुं च नालं ते मत्कृतेऽनघ।
वधेन रावणस्याद्य प्रतिज्ञामनुपालय ॥ ६.१०१.५३ ॥
罪なき者よ、私のために絶望に陥るべきではない。今日ラーヴァナを討って誓いを果たせ。
6.101.54
न जीवन् यास्यते शत्रुस्तव बाणपथं गतः।
नर्दतस्तीक्ष्णदंष्ट्रस्य सिंहस्येव महागजः ॥ ६.१०१.५४ ॥
お前の矢の道に入った敵は生きては去らない。鋭い牙で吠える獅子の前の大象のように。
6.101.55
अहं तु वधमच्छामि शीघ्रमस्य दुरात्मनः।
यावदस्तं न यात्येष कृतकर्मा दिवाकरः ॥ ६.१०१.५५ ॥
この悪人の死を私は早く望む。己の務めを果たしたこの太陽が沈むまでに。
6.101.56
यदि वधमिच्छसि रावणस्य संख्ये
यदि च कृतां हि तवेच्छसि प्रतिज्ञाम्।
यदि तव राजसुताभिलाष आर्य
कुरु च वचो मम शीघ्रमद्य वीर ॥ ६.१०१.५६ ॥
もしお前がラーヴァナの戦場での死を望むなら、お前の立てた誓いを果たしたいなら、王女を得たいという願いがあるなら、高貴な英雄よ、今日すぐに私の言葉に従え。