รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 6.101
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.101.1
शक्त्या निपातितं दृष्ट्वा रावणेन बलीयसा।
लक्ष्मणं समरे शूरं शोणितौघपरिप्लुतम् ॥ ६.१०१.१ ॥
เมื่อเห็นพระลักษมณ์ผู้กล้าหาญถูกหอกของราวณะซึ่งมีกำลังมากฟาดล้มลงในการรบ เปรอะเปื้อนไปด้วยกระแสโลหิต
6.101.2
स दत्त्वा तुमुलं युद्धं रावणस्य दुरात्मनः।
विसृजन्नेव बाणौघान् सुषेणमिदमब्रवीत् ॥ ६.१०१.२ ॥
พระรามทรงต่อสู้อย่างดุเดือดกับราวณะผู้ชั่วร้าย และขณะที่ทรงยิงลูกศรมาดั่งกระแสน้ำ ก็ตรัสถ้อยคำเหล่านี้แก่สุเษณะ
6.101.3
एष रावणवीर्येण लक्ष्मणः पतितो भुवि।
सर्पवच्चेष्टते वीरो मम शोकमुदीरयन् ॥ ६.१०१.३ ॥
ด้วยกำลังของราวณะ พระลักษมณ์องค์นี้จึงล้มลงสู่พื้นดิน วีรบุรุษดิ้นรนดุจงู ทำให้ความโศกเศร้าในใจของเราพลุ่งขึ้น
6.101.4
शोणितार्द्रमिमं वीरं प्राणैः प्रियतरं मम।
पश्यतो मम का शक्तिर्योद्धुं पर्याकुलात्मनः ॥ ६.१०१.४ ॥
เมื่อเห็นวีรบุรุษผู้นี้ เปื้อนไปด้วยโลหิต และเป็นที่รักของเรายิ่งกว่าชีวิตของเราเอง เราจะมีกำลังอะไรที่จะรบ เมื่อจิตใจของเรากำลังปั่นป่วนเช่นนี้
6.101.5
अयं स समरश्लाघी भ्राता मे शुभलक्षणः।
यदि पञ्चत्वमापन्नः प्राणैर्मे किं सुखेन वा ॥ ६.१०१.५ ॥
หากพี่น้องของเราผู้นี้ ผู้มีชื่อเสียงในการรบและมีลักษณะมงคล ได้สิ้นชีวิตไปแล้ว ชีวิตของเราจะมีความสุขอะไรอีกเล่า
6.101.6
लज्जतीव हि मे वीर्यं भ्रश्यतीव कराद् धनुः।
सायका व्यवसीदन्ति दृष्टिर्बाष्पवशं गता ॥ ६.१०१.६ ॥
ความกล้าหาญของเราดูเหมือนจะทำให้เราละอาย คันธนูดูเหมือนจะหลุดจากมือ ลูกศรของเราทิ้งตัวลง และสายตาของเราก็ถูกน้ำตาบดบัง
6.101.7
अवसीदन्ति गात्राणि स्वप्नयाने नृणामिव।
चिन्ता मे वर्धते तीव्रा मुमूर्षापि च जायते ॥ ६.१०१.७ ॥
ร่างกายของเราอ่อนแรงลง ราวกับมนุษย์ที่กำลังจมลงสู่การหลับฝันอันเลื่อนลอย ความกังวลอย่างรุนแรงของเราทวีขึ้น และความปรารถนาที่จะตายก็ผุดขึ้นในใจด้วย
6.101.8
भ्रातरं निहतं दृष्ट्वा रावणेन दुरात्मना।
विष्टनन्तं तु दुःखार्तं मर्मण्यभिहतं भृशम् ॥ ६.१०१.८ ॥
เมื่อเห็นพี่ชายถูกราวณะผู้มีจิตชั่วร้ายสังหาร ดิ้นทุรนทุรายด้วยความเศร้าโศก และถูกฟาดอย่างหนักที่จุดสำคัญ
6.101.9
राघवो भ्रातरं दृष्ट्वा प्रियं प्राणं बहिश्चरम्।
दुःखेन महताविष्टो ध्यानशोकपरायणः ॥ ६.१०१.९ ॥
พระราฆวะทอดพระเนตรเห็นพระอนุชาที่รัก ซึ่งลมปราณดูเหมือนกำลังออกจากร่างไป ทรงถูกความโศกเศร้าอันใหญ่หลวงครอบงำ และทรงจมอยู่ในการครุ่นคิดและความทุกข์
6.101.10
परं विषादमापन्नो विललापाकुलेन्द्रियः।
भ्रातरं निहतं दृष्ट्वा लक्ष्मणं रणपांसुषु ॥ ६.१०१.१० ॥
พระราฆวะทรงจมอยู่ในความทุกข์ยากอย่างลึกซึ้ง ประสาทสัมผัสสับสน ทรงคร่ำครวญเมื่อเห็นพระลักษมณ์พระอนุชาถูกสังหารกลางฝุ่นแห่งสนามรบ
6.101.11
विजयोऽपि हि मे शूर न प्रियायोपकल्पते।
अचक्षुर्विषयश्चन्द्रः कां प्रीतिं जनयिष्यति ॥ ६.१०१.११ ॥
โอ้วีรบุรุษ แม้แต่ชัยชนะก็ไม่มีประโยชน์สำหรับเรา หากปราศจากผู้เป็นที่รัก พระจันทร์ที่ไม่อาจมองเห็นได้ด้วยตา จะให้ความยินดีอะไรแก่เราได้เล่า
6.101.12
किं मे युद्धेन किं प्राणैर्युद्धकार्यं न विद्यते।
यत्रायं निहतः शेते रणमूर्धनि लक्ष्मणः ॥ ६.१०१.१२ ॥
การรบจะมีประโยชน์อะไรแก่เรา ชีวิตของเราจะมีประโยชน์อะไร เมื่อพระลักษมณ์นอนสิ้นชีวิตอยู่ ณ แนวหน้าของสนามรบ กิจที่ต้องทำในการรบก็ไม่เหลืออยู่อีกแล้ว
6.101.13
यथैव मां वनं यान्तमनुयाति महाद्युतिः।
अहमप्यनुयास्यामि तथैवैनं यमक्षयम् ॥ ६.१०१.१३ ॥
เช่นเดียวกับที่พระลักษมณ์ผู้รุ่งโรจน์ยิ่งได้ตามเรามาเมื่อเราเข้าสู่ป่า เราก็จะตามพระลักษมณ์ไปยังที่อยู่ของพระยม เช่นนั้นเหมือนกัน
6.101.14
इष्टबन्धुजनो नित्यं मां स नित्यमनुव्रतः।
इमामवस्थां गमितो राक्षसैः कूटयोधिभिः ॥ ६.१०१.१४ ॥
ญาติผู้เป็นที่รักผู้นี้ ผู้ซื่อสัตย์ต่อเราเสมอมา ได้ถูกพวกรากษสซึ่งเป็นนักรบที่ต่อสู้ด้วยการหลอกลวง ทำให้มาถึงสภาพเช่นนี้
6.101.15
देशे देशे कलत्राणि देशे देशे च बान्धवाः।
तं तु देशं न पश्यामि यत्र भ्राता सहोदरः ॥ ६.१०१.१५ ॥
ในทุกแผ่นดินย่อมมีภรรยา และในทุกแผ่นดินย่อมมีญาติพี่น้อง แต่เรามองไม่เห็นแผ่นดินใดที่มีพี่น้องร่วมอุทรอยู่
6.101.16
किं नु राज्येन दुर्धर्षलक्ष्मणेन विना मम।
कथं वक्ष्याम्यहं त्वम्बां सुमित्रां पुत्रवत्सलाम् ॥ ६.१०१.१६ ॥
ราชอาณาจักรจะมีค่าอะไรแก่เรา หากปราศจากพระลักษมณ์ผู้ไม่อาจพ่ายแพ้ เราจะกล่าวอย่างไรกับพระมารดาสุมิตราผู้รักบุตรยิ่งนัก
6.101.17
उपालम्भं न शक्ष्यामि सोढुं दत्तं सुमित्रया।
किं नु वक्ष्यामि कौसल्यां मातरं किं नु कैकयीम् ॥ ६.१०१.१७ ॥
เราจะไม่อาจทนรับคำตำหนิที่สุมิตราจะกล่าวแก่เรา เพราะพระลักษมณ์ที่นางมอบฝากไว้กับเรา เราจะกล่าวอะไรกับพระมารดาเการัลยาเล่า และจะกล่าวอะไรกับไกเกยีเล่า
6.101.18
भरतं किं नु वक्ष्यामि शत्रुघ्नं च महाबलम्।
सह तेन वनं यातो विना तेनागतः कथम् ॥ ६.१०१.१८ ॥
เราจะกล่าวอะไรกับภรตและศัตรุฆนผู้มีกำลังมาก เราเดินทางไปป่าพร้อมกับเขา แล้วกลับมาโดยไม่มีเขาได้อย่างไรกัน
6.101.19
इहैव मरणं श्रेयो न तु बन्धुविगर्हणम्।
किं मया दुष्कृतं कर्म कृतमन्यत्र जन्मनि ॥ ६.१०१.१९ ॥
การตายเสียที่นี่ยังประเสริฐกว่าการต้องรับคำติเตียนจากญาติพี่น้อง เรากระทำกรรมชั่วอะไรไว้ในชาติอื่นกันหนอ
6.101.20
येन मे धार्मिको भ्राता निहतश्चाग्रतः स्थितः।
हा भ्रातर्मनुजश्रेष्ठ शूराणां प्रवर प्रभो ॥ ६.१०१.२० ॥
ผู้ที่สังหารพี่ชายผู้ธรรมิกของเรา ผู้ยืนอยู่เบื้องหน้าเรา! โอ้พี่ชาย ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ ผู้เลิศที่สุดในหมู่วีรบุรุษ ผู้เป็นเจ้า!
6.101.21
एकाकी किं नु मां त्यक्त्वा परलोकाय गच्छसि।
विलपन्तं च मां भ्रातः किमर्थं नावभाषसे ॥ ६.१०१.२१ ॥
เจ้าจะจากข้าไปคนเดียวสู่โลกอื่นดอกหรือ น้องรัก ไยเจ้าจึงไม่พูดกับข้า ทั้งที่ข้ากำลังคร่ำครวญอยู่นี้
6.101.22
उत्तिष्ठ पश्य किं शेषे दीनं मां पश्य चक्षुषा।
शोकार्तस्य प्रमत्तस्य पर्वतेषु वनेषु च ॥ ६.१०१.२२ ॥
ลุกขึ้นดูสิ เจ้านอนทำไม จงมองข้าด้วยดวงตาเถิด ข้าผู้น่าสงสาร ถูกความโศกเศร้าครอบงำ เที่ยวซมซานอยู่ตามภูเขาและป่าไม้
6.101.23
विषण्णस्य महाबाहो समाश्वासयिता मम।
राममेवं ब्रुवाणं तु शोकव्याकुलितेन्द्रियम् ॥ ६.१०१.२३ ॥
โอ้ผู้ท้อแท้ ผู้มีแขนทรงพลัง ผู้ปลอบโยนข้า พระรามตรัสเช่นนี้ โดยประสาทสัมผัสของพระองค์ถูกความโศกเศร้ารบกวน
6.101.24
आश्वासयन्नुवाचेदं सुषेणः परमं वचः।
त्यजेमां नरशार्दूल बुद्धिं वैक्लव्यकारिणीम् ॥ ६.१०१.२४ ॥
สุเษณะกล่าวถ้อยคำอันประเสริฐนี้เพื่อปลอบพระราม จงละความคิดที่ทำให้หมดหวังนี้เสียเถิด โอ้ผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์
6.101.25
शोकसंजननीं चिन्तां तुल्यां बाणैश्चमूमुखे।
नैव पञ्चत्वमापन्नो लक्ष्मणो लक्ष्मिवर्धनः ॥ ६.१०१.२५ ॥
ความกังวลที่ก่อให้เกิดความเศร้าโศกนี้ เปรียบเสมือนลูกศรที่พุ่งมาที่หน้ากองทัพ ลักษมณะผู้เพิ่มพูนความรุ่งเรือง ยังมิได้ถึงความตายเลย
6.101.26
नह्यस्य विकृतं वक्त्रं न च श्यामत्वमागतम्।
सुप्रभं च प्रसन्नं च मुखमस्य निरीक्ष्यताम् ॥ ६.१०१.२६ ॥
ใบหน้าของเขาไม่ได้บิดเบี้ยว และก็ไม่ได้คล้ำลง ใบหน้าของเขาสดใสและสงบ จงมองดูเถิด
6.101.27
पद्मपत्रतलौ हस्तौ सुप्रसन्ने च लोचने।
नेदृशं दृश्यते रूपं गतासूनां विशां पते ॥ ६.१०१.२७ ॥
มือของเขาเหมือนด้านใต้ของใบบัว ดวงตาของเขาก็สงบยิ่งนัก โอ้ผู้เป็นใหญ่แห่งมนุษย์ ผู้ตายแล้วไม่มีรูปลักษณ์เช่นนี้
6.101.28
विषादं मा कृथा वीर सप्राणोऽयमरिंदम।
आख्याति तु प्रसुप्तस्य स्रस्तगात्रस्य भूतले ॥ ६.१०१.२८ ॥
โอ้วีรบุรุษ อย่าท้อแท้เลย โอ้ผู้ปราบศัตรู เขายังมีชีวิตอยู่ เขาดูเหมือนคนที่นอนหลับอยู่บนพื้นดิน แขนขาอ่อนปวกเปียก
6.101.29
सोच्छ्वासं हृदयं वीर कम्पमानं मुहुर्मुहुः।
एवमुक्त्वा महाप्राज्ञः सुषेणो राघवं वचः ॥ ६.१०१.२९ ॥
โอ้วีรบุรุษ หัวใจของเขาสั่นไหวซ้ำแล้วซ้ำเล่า พร้อมลมหายใจ เมื่อสุเษณะผู้มีปัญญายิ่งกล่าวดังนี้แล้ว ก็กล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่พระราฆพ
6.101.30
समीपस्थमुवाचेदं हनूमन्तं महाकपिम्।
सौम्य शीघ्रमितो गत्वा पर्वतं हि महोदयम् ॥ ६.१०१.३० ॥
สุเษณะกล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่หนุมานผู้เป็นวานรใหญ่ที่ยืนอยู่ใกล้ ๆ ว่า ดูกรผู้อ่อนโยน จงรีบไปจากที่นี่สู่ภูเขาอันทรงพลังนั้นเถิด
6.101.31
पूर्वं तु कथितो योऽसौ वीर जाम्बवता तव।
दक्षिणे शिखरे जातां महौषधिमिहानय ॥ ६.१०१.३१ ॥
โอ้วีรบุรุษ จงนำสมุนไพรวิเศษที่ชามพวานได้เคยบอกท่านไว้ก่อนแล้ว ซึ่งขึ้นอยู่บนยอดทิศใต้ มาที่นี่เถิด
6.101.32
विशल्यकरणीं नाम्ना सावर्ण्यकरणीं तथा।
संजीवकरणीं वीर संधानीं च महौषधीम् ॥ ६.१०१.३२ ॥
โอ้วีรบุรุษ สมุนไพรวิเศษที่มีชื่อว่า วิศัลยการณี สาวรรณยการณี สัญชีวการณี และสันธานี
6.101.33
संजीवनार्थं वीरस्य लक्ष्मणस्य त्वमानय।
इत्येवमुक्तो हनुमान् गत्वा चौषधिपर्वतम्।
चिन्तामभ्यगमच्छ्रीमानजानंस्ता महौषधीः ॥ ६.१०१.३३ ॥
เพื่อชุบชีวิตวีรบุรุษลักษมณะ จงนำมาให้เถิด เมื่อหนุมานผู้รุ่งเรืองได้รับการบอกดังนี้ ก็ไปถึงภูเขาสมุนไพร แต่ไม่รู้จักสมุนไพรอันวิเศษเหล่านั้น จึงตกอยู่ในความครุ่นคิด
6.101.34
तस्य बुद्धिः समुत्पन्ना मारुतेरमितौजसः।
इदमेव गमिष्यामि गृहीत्वा शिखरं गिरेः ॥ ६.१०१.३४ ॥
ความคิดหนึ่งเกิดขึ้นในใจของบุตรแห่งวายุผู้มีพลังไม่มีประมาณ ข้าจะเอาเพียงยอดเขานี้ไปเท่านั้น
6.101.35
अस्मिंस्तु शिखरे जातामोषधीं तां सुखावहाम्।
प्रतर्केणावगच्छामि सुषेणो ह्येवमब्रवीत् ॥ ६.१०१.३५ ॥
สมุนไพรที่ขึ้นอยู่บนยอดนี้ นำความสุขมาให้ ข้าจะจำได้ด้วยการคาดคะเน เพราะสุเษณะก็กล่าวอย่างนี้เช่นกัน
6.101.36
अगृह्य यदि गच्छामि विशल्यकरणीमहम्।
कालात्ययेन दोषः स्याद् वैक्लव्यं च महद्भवेत् ॥ ६.१०१.३६ ॥
หากข้ากลับไปโดยไม่ได้นำวิศัลยการณีมา ความล่าช้าจะนำมาซึ่งความผิด และความทุกข์ยากอันใหญ่หลวงจะเกิดขึ้น
6.101.37
आसाद्य पर्वतश्रेष्ठं त्रिः प्रकम्प्य गिरेः शिरः ॥ ६.१०१.३७ ॥
ท่านไปถึงภูเขาอันประเสริฐที่สุด แล้วสั่นยอดภูเขาสามครั้ง
6.101.38
फुल्लनानातरुगणं समुत्पाट्य महाबलः।
गृहीत्वा हरिशार्दूलो हस्ताभ्यां समतोलयत् ॥ ६.१०१.३८ ॥
ด้วยพลังอันยิ่งใหญ่ เขาถอนต้นไม้นานาชนิดที่ออกดอกบานพร้อมกันขึ้นมา จับไว้ด้วยสองมือ แล้วชั่งน้ำหนัก เสือในหมู่วานร
6.101.39
स नीलमिव जीमूतं तोयपूर्णं नभस्तलात्।
उत्पपात गृहीत्वा तु हनूमान् शिखरं गिरेः ॥ ६.१०१.३९ ॥
เขาลอยขึ้นจากท้องฟ้า เหมือนเมฆฝนสีคราม เต็มไปด้วยน้ำ หนุมานคว้ายอดภูเขาไว้แล้วกระโดดขึ้นไป
6.101.40
समागम्य महावेगः संन्यस्य शिखरं गिरेः।
विश्रम्य किंचिद्धनुमान् सुषेणमिदमब्रवीत् ॥ ६.१०१.४० ॥
ด้วยความเร็วอันยิ่งใหญ่ เขามาถึงแล้ว วางยอดภูเขาลง หนุมานพักอยู่ครู่หนึ่ง แล้วกล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่สุเษณะ
6.101.41
औषधीर्नावगच्छामि ता अहं हरिपुङ्गव।
तदिदं शिखरं कृत्स्नं गिरेस्तस्याहृतं मया ॥ ६.१०१.४१ ॥
ข้าแต่วานรผู้ประเสริฐ ข้าไม่รู้จักสมุนไพรเหล่านั้น เพราะเหตุนี้ข้าจึงนำยอดเขาทั้งยอดนั้นมาทั้งหมด
6.101.42
एवं कथयमानं तु प्रशस्य पवनात्मजम्।
सुषेणो वानरश्रेष्ठो जग्राहोत्पाट्य चौषधीः ॥ ६.१०१.४२ ॥
เมื่อหนุมานผู้เป็นโอรสของวายุกล่าวอยู่เช่นนี้และได้รับคำชมเชย สุเษณะวานรผู้ประเสริฐที่สุดก็ถอนสมุนไพรขึ้นมาและหยิบเอาไว้
6.101.43
विस्मितास्तु बभूवुस्ते सर्वे वानरपुङ्गवाः।
दृष्ट्वा तु हनुमत्कर्म सुरैरपि सुदुष्करम् ॥ ६.१०१.४३ ॥
วานรผู้ประเสริฐทั้งปวงต่างประหลาดใจ เมื่อเห็นการกระทำของหนุมานซึ่งยากยิ่งจนแม้เทพทั้งหลายก็คงทำไม่ได้
6.101.44
ततः संक्षोदयित्वा तामोषधीं वानरोत्तमः।
लक्ष्मणस्य ददौ नस्तः सुषेणः सुमहाद्युतिः ॥ ६.१०१.४४ ॥
แล้วสุเษณะวานรผู้ประเสริฐที่สุด ผู้มีความงามรุ่งเรืองยิ่ง ก็บดสมุนไพรนั้นให้ละเอียดแล้วใส่เข้าในรูจมูกของพระลักษมณ์
6.101.45
सशल्यः स समाघ्राय लक्ष्मणः परवीरहा।
विशल्यो विरुजः शीघ्रमुदतिष्ठन्महीतलात् ॥ ६.१०१.४५ ॥
พระลักษมณ์ผู้ปราบวีรบุรุษฝ่ายศัตรู ยังมีลูกศรปักอยู่ เมื่อได้สูดกลิ่นสมุนไพรนั้นก็หายจากลูกศรและหายจากความเจ็บปวดโดยพลัน ลุกขึ้นจากพื้นดิน
6.101.46
तमुत्थितं तु हरयो भूतलात् प्रेक्ष्य लक्ष्मणम्।
साधुसाध्विति सुप्रीता लक्ष्मणं प्रत्यपूजयन् ॥ ६.१०१.४६ ॥
เมื่อเห็นพระลักษมณ์ลุกขึ้นจากพื้นดิน บรรดาวานรต่างปีติยินดียิ่ง ยกย่องพระลักษมณ์ว่า "ดีแล้ว ดีแล้ว"
6.101.47
एह्येहीत्यब्रवीद् रामो लक्ष्मणं परवीरहा।
सस्वजे गाढमालिङ्गय बाष्पपर्याकुलेक्षणः ॥ ६.१०१.४७ ॥
พระรามผู้ปราบวีรบุรุษฝ่ายศัตรูตรัสว่า "มาเถิด มาเถิด" แล้วโอบกอดพระลักษมณ์ไว้แน่น ดวงตาเต็มไปด้วยน้ำตา
6.101.48
अब्रवीच्च परिष्वज्य सौमित्रिं राघवस्तदा।
दिष्ट्या त्वां वीर पश्यामि मरणात् पुनरागतम् ॥ ६.१०१.४८ ॥
ครั้นแล้วพระราฆวะทรงโอบกอดพระสौมิตรี ตรัสว่า "ข้าแต่วีรบุรุษ โดยโชคดีที่ข้าได้เห็นท่านกลับมาอีกครั้งจากความตาย"
6.101.49
नहि मे जीवितेनार्थः सीतया च जयेन वा।
को हि मे जीवितेनार्थस्त्वयि पञ्चत्वमागते ॥ ६.१०१.४९ ॥
สำหรับข้า ชีวิตย่อมไร้ความหมาย ทั้งสีดาและชัยชนะก็ไร้ความหมาย หากท่านต้องถึงความดับสูญ ชีวิตของข้าจะมีค่าอะไรเล่า
6.101.50
इत्येवं ब्रुवतस्तस्य राघवस्य महात्मनः।
खिन्नः शिथिलया वाचा लक्ष्मणो वाक्यमब्रवीत् ॥ ६.१०१.५० ॥
ขณะที่พระราฆวะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ตรัสดังนี้ พระลักษมณ์ผู้มีความทุกข์ใจ ก็กล่าวถ้อยคำด้วยเสียงที่อ่อนแรง
6.101.51
तां प्रतिज्ञां प्रतिज्ञाय पुरा सत्यपराक्रम।
लघुः कश्चिदिवासत्त्वो नैवं त्वं वक्तुमर्हसि ॥ ६.१०१.५१ ॥
ข้าแต่ท่านผู้มีความกล้าหาญอันแท้จริง จงระลึกถึงคำปฏิญาณที่ท่านได้ให้ไว้แต่ก่อน ท่านไม่ควรกล่าวเช่นนี้ดั่งคนเบาปัญญาอ่อนแอคนหนึ่ง
6.101.52
नहि प्रतिज्ञां कुर्वन्ति वितथां सत्यवादिनः।
लक्षणं हि महत्त्वस्य प्रतिज्ञापरिपालनम् ॥ ६.१०१.५२ ॥
ผู้ซื่อสัตย์ย่อมไม่ให้คำปฏิญาณที่เป็นเท็จ การรักษาคำปฏิญาณนั้นแลคือเครื่องหมายแห่งความยิ่งใหญ่
6.101.53
नैराश्यमुपगन्तुं च नालं ते मत्कृतेऽनघ।
वधेन रावणस्याद्य प्रतिज्ञामनुपालय ॥ ६.१०१.५३ ॥
ข้าแต่ผู้ไร้บาปเอ๋ย ท่านไม่ควรตกอยู่ในความสิ้นหวังเพราะข้า วันนี้จงสังหารทศกัณฐ์และรักษาคำปฏิญาณของท่านไว้
6.101.54
न जीवन् यास्यते शत्रुस्तव बाणपथं गतः।
नर्दतस्तीक्ष्णदंष्ट्रस्य सिंहस्येव महागजः ॥ ६.१०१.५४ ॥
ศัตรูผู้ที่ตกอยู่ในวิถีลูกศรของท่านจะไม่รอดชีวิตไปได้ ดังช้างใหญ่ที่เผชิญหน้าสิงโตผู้คำรามมีเขี้ยวแหลมคม
6.101.55
अहं तु वधमच्छामि शीघ्रमस्य दुरात्मनः।
यावदस्तं न यात्येष कृतकर्मा दिवाकरः ॥ ६.१०१.५५ ॥
ข้ามุ่งหวังให้ปีศาจชั่วร้ายนี้พินาศโดยเร็ว ก่อนที่ดวงอาทิตย์ผู้ได้ทำหน้าที่ของตนแล้วนี้จะตกลับไป
6.101.56
यदि वधमिच्छसि रावणस्य संख्ये
यदि च कृतां हि तवेच्छसि प्रतिज्ञाम्।
यदि तव राजसुताभिलाष आर्य
कुरु च वचो मम शीघ्रमद्य वीर ॥ ६.१०१.५६ ॥
หากท่านปรารถนาให้ทศกัณฐ์ถูกสังหารในการรบ หากท่านประสงค์จะทำตามคำปฏิญาณที่ให้ไว้ และหากท่านมีความปรารถนาในพระธิดาแห่งกษัตริย์ ข้าแต่วีรบุรุษผู้ประเสริฐ ขอจงฟังถ้อยคำของข้าและปฏิบัติโดยพลันในวันนี้