รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 6.104
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.104.1
स तु मोहात् सुसंक्रुद्धः कृतान्तबलचोदितः।
क्रोधसंरक्तनयनो रावणः सूतमब्रवीत् ॥ ६.१०४.१ ॥
แต่ราวณะ ผู้โกรธจัดด้วยความหลง ถูกพลังแห่งยมบังคับ ดวงตาแดงก่ำด้วยความโกรธ จึงกล่าวกับสารถีว่า
6.104.2
हीनवीर्यमिवाशक्तं पौरुषेण विवर्जितम्।
भीरुं लघुमिवासत्त्वं विहीनमिव तेजसा ॥ ६.१०४.२ ॥
ราวกับเจ้าไร้กำลัง ไร้ความกล้าหาญ ปราศจากความเป็นชาย เป็นคนขลาด ต่ำช้า ไร้จิตใจ และหมดรัศมี
6.104.3
विमुक्तमिव मायाभिरस्त्रैरिव बहिष्कृतम्।
मामवज्ञाय दुर्बुद्धे स्वया बुद्ध्या विचेष्टसे ॥ ६.१०४.३ ॥
ราวกับถูกมายาทอดทิ้ง ราวกับถูกอาวุธขับไล่ออกไป เจ้าดูหมิ่นข้า ผู้โง่เขลาเอ๋ย แล้วกระทำตามความคิดของตนเอง
6.104.4
किमर्थं मामवज्ञाय मच्छन्दमनवेक्ष्य च।
त्वया शत्रुसमक्षं मे रथोऽयमपवाहितः ॥ ६.१०४.४ ॥
เหตุใดเจ้าจึงดูหมิ่นข้า ไม่ใส่ใจความปรารถนาของข้า จนขับรถศึกของข้าถอยหลังไปต่อหน้าข้าศึกเช่นนี้
6.104.5
त्वयाद्य हि ममानार्य चिरकालमुपार्जितम्।
यशो वीर्यं च तेजश्च प्रत्ययश्च विनाशितः ॥ ६.१०४.५ ॥
วันนี้เอง เจ้าผู้ต่ำช้าได้ทำลายเกียรติยศ กำลัง ความกล้าหาญ รัศมี และความเชื่อถือที่ข้าสั่งสมมานานแสนนาน
6.104.6
शत्रोः प्रख्यातवीर्यस्य रञ्जनीयस्य विक्रमैः।
पश्यतो युद्धलुब्धोऽहं कृतः कापुरुषस्त्वया ॥ ६.१०४.६ ॥
ขณะที่ข้าศึกผู้มีชื่อเสียงในความกล้าหาญ และน่าชื่นชมในฝีมือการรบ กำลังยืนดูอยู่ ข้าผู้ใคร่ในการรบ กลับถูกเจ้าทำให้เป็นคนขลาด
6.104.7
यत् त्वं कथमिदं मोहान्न चेद् वहसि दुर्मते।
सत्योऽयं प्रतितर्को मे परेण त्वमुपस्कृतः ॥ ६.१०४.७ ॥
เหตุใดเจ้าจึงยอมทนเช่นนี้ด้วยความหลง ผู้มีใจชั่วเอ๋ย หากเจ้ามิได้ถูกใครยุยงแล้ว การคาดคะเนของข้านี้ย่อมเป็นจริง คือเจ้าถูกผู้อื่นชักใย
6.104.8
नहि तद् विद्यते कर्म सुहृदो हितकांक्षिणः।
रिपूणां सदृशं त्वेतद् यत् त्वयैतदनुष्ठितम् ॥ ६.१०४.८ ॥
การกระทำเช่นนั้นไม่พึงพบในมิตรผู้ปรารถนาประโยชน์ของเจ้า สิ่งที่เจ้าได้กระทำลงนี้ เหมือนการกระทำของศัตรู
6.104.9
निवर्तय रथं शीघ्रं यावन्नापैति मे रिपुः।
यदि वाध्युषितोऽसि त्वं स्मर्यते यदि मे गुणः ॥ ६.१०४.९ ॥
จงรีบหันรถกลับเสีย ก่อนที่ศัตรูของข้าจะจากไป หากเจ้าเคยอยู่กับข้ามา และหากเจ้ายังจำคุณงามความดีของข้าได้ ก็จงทำเถิด
6.104.10
एवं परुषमुक्तस्तु हितबुद्धिरबुद्धिना।
अब्रवीद् रावणं सूतो हितं सानुनयं वचः ॥ ६.१०४.१० ॥
สารถีผู้มีเจตนาดี ถูกราวณะผู้ไร้ปัญญากล่าววาจาหยาบคายเช่นนั้น จึงกล่าวกับราวณะด้วยถ้อยคำอันเป็นประโยชน์และอ่อนโยน
6.104.11
न भीतोऽस्मि न मूढोऽस्मि नोपजप्तोऽस्मि शत्रुभिः।
न प्रमत्तो न निःस्नेहो विस्मृता न च सत्क्रिया ॥ ६.१०४.११ ॥
ข้าไม่ได้กลัว ข้าไม่ได้หลงใหล ข้าไม่ได้ถูกข้าศึกยั่วยุ ข้าไม่ได้ประมาท ข้าไม่ได้ปราศจากความรัก และข้าก็มิได้ลืมการแสดงความเคารพอันสมควร
6.104.12
मया तु हितकामेन यशश्च परिरक्षता।
स्नेहप्रस्कन्नमनसा हितमित्यप्रियं कृतम् ॥ ६.१०४.१२ ॥
แต่ข้าผู้ปรารถนาประโยชน์ของท่าน และปกป้องเกียรติยศของท่าน ด้วยจิตใจที่เอ่อล้นด้วยความรัก ได้กล่าวสิ่งที่ข้าเห็นว่าเป็นประโยชน์ แม้จะไม่น่าพอใจก็ตาม
6.104.13
नास्मिन्नर्थे महाराज त्वं मां प्रियहिते रतम्।
कश्चिल्लघुरिवानार्यो दोषतो गन्तुमर्हसि ॥ ६.१०४.१३ ॥
มหาราชเอ๋ ในเรื่องนี้ ขอท่านอย่าได้คิดว่าข้าผู้ซึ่งมุ่งมั่นต่อประโยชน์อันเป็นที่รักของท่าน เป็นคนเบาปัญญาต่ำช้าคนใดคนหนึ่งที่ทำผิด
6.104.14
श्रूयतां प्रति दास्यामि यन्निमित्तं मया रथः।
नदीवेग इवाम्भोभिः संयुगे विनिवर्तितः ॥ ६.१०४.१४ ॥
จงฟังเถิด ข้าจะบอกเหตุผลที่ข้าหันรถกลับในการรบ ดังกระแสแม่น้ำที่ถูกน้ำที่ไหลมาปะทะให้หันกลับไป
6.104.15
श्रमं तवावगच्छामि महता रणकर्मणा।
नहि ते वीर्यसौमुख्यं प्रकर्षं नोपधारये ॥ ६.१०४.१५ ॥
ข้าเห็นความอ่อนล้าของท่านจากงานรบอันยิ่งใหญ่ แต่ข้ามิได้เห็นว่าความเป็นเลิศและการแสดงออกอันงดงามของกำลังท่านลดน้อยลงเลย
6.104.16
रथोद्वहनखिन्नाश्च भग्ना मे रथवाजिनः।
दीना घर्मपरिश्रान्ता गावो वर्षहता इव ॥ ६.१०४.१६ ॥
ม้าศึกของข้าที่เหน็ดเหนื่อยจากการลากรถ ได้ล้มลงแล้ว รถศึกของข้าก็แตกหัก ม้าเหล่านั้นอ่อนแรงและเหนื่อยล้าจากความร้อน เหมือนฝูงโคที่ถูกฝนกระหน่ำ
6.104.17
निमित्तानि च भूयिष्ठं यानि प्रादुर्भवन्ति नः।
तेषु तेष्वभिपन्नेषु लक्षयाम्यप्रदक्षिणम् ॥ ६.१०४.१७ ॥
และลางร้ายมากมายได้ปรากฏแก่พวกเรา ทุกครั้งที่ลางแต่ละอย่างเกิดขึ้น ข้าเห็นว่าเป็นลางไม่ดี เพราะหันไปทางซ้าย
6.104.18
देशकालौ च विज्ञेयौ लक्षणानीङ्गितानि च।
दैन्यं हर्षश्च खेदश्च रथिनश्च बलाबलम् ॥ ६.१०४.१८ ॥
ต้องรู้จักเวลาและสถานที่ ตลอดจนเครื่องหมายและอากัปกิริยา รวมทั้งความหดหู่ ความยินดี ความเศร้าโศก และกำลังอ่อนหรือแข็งของผู้ขับรถศึกด้วย
6.104.19
स्थलनिम्नानि भूमेश्च समानि विषमाणि च।
युद्धकालश्च विज्ञेयः परस्यान्तरदर्शनम् ॥ ६.१०४.१९ ॥
ต้องรู้ภูมิประเทศที่สูงต่ำ และที่ราบเรียบหรือขรุขระของแผ่นดิน ต้องรู้เวลาแห่งการรบ และการมองเห็นช่องว่างของข้าศึก
6.104.20
उपयानापयाने च स्थानं प्रत्यपसर्पणम्।
सर्वमेतद् रथस्थेन ज्ञेयं रथकुटुम्बिना ॥ ६.१०४.२० ॥
การเข้าโจมตีและการถอยทัพ การยึดตำแหน่งและการถอยกลับเป็นลำดับ ทั้งหมดนี้ต้องรู้โดยผู้ยืนอยู่บนรถศึก และโดยสารถีผู้ดูแลรถศึกนั้น
6.104.21
तव विश्रामहेतोस्तु तथैषां रथवाजिनाम्।
रौद्रं वर्जयता खेदं क्षमं कृतमिदं मया ॥ ६.१०४.२१ ॥
เพื่อให้ท่านได้พักผ่อน และเพื่อไม่ให้ม้าศึกบนรถเหล่านี้เหนื่อยล้าอย่างรุนแรง ข้าพเจ้าจึงทำเช่นนี้ และทำอย่างถูกต้องแล้ว
6.104.22
स्वेच्छया न मया वीर रथोऽयमपवाहितः।
भर्तुः स्नेहपरीतेन मयेदं यत् कृतं प्रभो ॥ ६.१०४.२२ ॥
วีรบุรุษเอ๋ย มิได้เป็นความปรารถนาของข้าพเจ้าเองที่หันรถคันนี้กลับมา เจ้านายผู้เป็นที่รักของข้าพเจ้า ด้วยความรักใคร่ต่อนาย ข้าพเจ้าจึงได้กระทำเช่นนี้
6.104.23
आज्ञापय यथातत्त्वं वक्ष्यस्यरिनिषूदन।
तत् करिष्याम्यहं वीर गतानृण्येन चेतसा ॥ ६.१०४.२३ ॥
ผู้ทำลายข้าศึกเอ๋ย โปรดบัญชาตามที่ท่านจะกล่าวโดยแท้จริงเถิด วีรบุรุษเอ๋ย ข้าพเจ้าจะกระทำสิ่งนั้นด้วยใจที่หลุดพ้นจากพันธะแล้ว
6.104.24
संतुष्टस्तेन वाक्येन रावणस्तस्य सारथेः।
प्रशस्यैनं बहुविधं युद्धलुब्धोऽब्रवीदिदम् ॥ ६.१०४.२४ ॥
ราวณะพอพระทัยในถ้อยคำของสารถีนั้น จึงสรรเสริญเขาด้วยหลายประการ แล้วด้วยความกระหายการรบ จึงตรัสถ้อยคำเหล่านี้
6.104.25
रथं शीघ्रमिमं सूत राघवाभिमुखं नय।
नाहत्वा समरे शत्रून् निवर्तिष्यति रावणः ॥ ६.१०४.२५ ॥
สารถีเอ๋ย จงขับรถคันนี้ไปโดยเร็วสู่หน้าพระราฆพ ราวณะจะไม่หันกลับโดยไม่ได้สังหารข้าศึกในการสงคราม
6.104.26
एवमुक्त्वा रथस्थस्य रावणो राक्षसेश्वरः।
ददौ तस्य शुभं ह्येकं हस्ताभरणमुत्तमम्।
श्रुत्वा रावणवाक्यानि सारथिः संन्यवर्तत ॥ ६.१०४.२६ ॥
ราวณะ จอมราชาแห่งรากษส ตรัสดังนี้แล้ว ได้ประทานเครื่องประดับมือชิ้นหนึ่งที่งดงามและประเสริฐยิ่งแก่สารถีผู้ยืนอยู่บนรถ เมื่อได้ฟังถ้อยคำของราวณะ สารถีจึงหันรถกลับไป
6.104.27
ततो द्रुतं रावणवाक्यचोदितः
प्रचोदयामास हयान् स सारथिः।
स राक्षसेन्द्रस्य ततो महारथः
क्षणेन रामस्य रणाग्रतोऽभवत् ॥ ६.१०४.२७ ॥
ครั้นแล้ว สารถีผู้ถูกกระตุ้นด้วยถ้อยคำของราวณะ จึงรีบเร่งให้ม้าวิ่งไปข้างหน้า และในพริบตาเดียว สารถีผู้ยิ่งใหญ่นั้นก็มาอยู่เบื้องหน้าพระรามที่แนวหน้าแห่งการรบ