Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 6.106
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.106.1
सारथिः स रथं हृष्टः परसैन्यप्रधर्षणम्।
गन्धर्वनगराकारं समुच्छ्रितपताकिनम् ॥ ६.१०६.१ ॥
El auriga, lleno de alegría, condujo aquel carro que aplastaba al ejército enemigo, semejante a una ciudad de gandharvas, con banderas izadas en alto.
6.106.2
युक्तं परमसम्पन्नैर्वाजिभिर्हेममालिभिः।
युद्धोपकरणैः पूर्णं पताकाध्वजमालिनम् ॥ ६.१०६.२ ॥
El carro estaba uncido a caballos excelentes, adornados con collares de oro, lleno de pertrechos de guerra y engalanado con guirnaldas de banderas y estandartes.
6.106.3
ग्रसन्तमिव चाकाशं नादयन्तं वसुंधराम्।
प्रणाशं परसैन्यानां स्वसैन्यस्य प्रहर्षणम् ॥ ६.१०६.३ ॥
Parecía tragarse el cielo y hacer resonar la tierra; era la ruina de los ejércitos enemigos y la alegría del propio.
6.106.4
रावणस्य रथं क्षिप्रं चोदयामास सारथिः।
तमापतन्तं सहसा स्वनवन्तं महाध्वजम् ॥ ६.१०६.४ ॥
El auriga impulsó rápidamente el carro de Rāvaṇa, que avanzaba de repente hacia él, rugiendo, con un gran estandarte.
6.106.5
रथं राक्षसराजस्य नरराजो ददर्श ह।
कृष्णवाजिसमायुक्तं युक्तं रौद्रेण वर्चसा ॥ ६.१०६.५ ॥
El rey de los hombres (Rāma) vio el carro del rey de los rākṣasas, uncido a caballos negros y dotado de un resplandor feroz.
6.106.6
दीप्यमानमिवाकाशे विमानं सूर्यवर्चसम्।
तडित्पताकागहनं दर्शितेन्द्रायुधप्रभम् ॥ ६.१०६.६ ॥
Brillaba en el cielo como un carro aéreo ardiente, con el esplendor del sol, denso de banderas como relámpagos, con el brillo de un arco iris desplegado.
6.106.7
शरधारा विमुञ्चन्तं धाराधरमिवाम्बुदम्।
स दृष्ट्वा मेघसंकाशमापतन्तं रथं रिपोः ॥ ६.१०६.७ ॥
Al ver el carro del enemigo que avanzaba como una nube, derramando torrentes de flechas como una nube de lluvia, Rāma (lo vio semejante a una nube).
6.106.8
गिरेर्वज्राभिमृष्टस्य दीर्यतः सदृशस्वनम्।
विस्फारयन् वै वेगेन बालचन्द्रानतं धनुः ॥ ६.१०६.८ ॥
Tensando con fuerza el arco, curvado como la luna nueva y con un sonido semejante al de una montaña partida por el rayo.
6.106.9
उवाच मातलिं रामः सहस्राक्षस्य सारथिम्।
मातले पश्य संरब्धमापतन्तं रथं रिपोः ॥ ६.१०६.९ ॥
Rāma dijo a Mātali, el auriga de Sahasrākṣa (Indra): "Mātali, mira el carro del enemigo que avanza enfurecido."
6.106.10
यथापसव्यं पतता वेगेन महता पुनः।
समरे हन्तुमात्मानं तथानेन कृता मतिः ॥ ६.१०६.१० ॥
Igual que aquel, lanzándose de nuevo desde la izquierda con gran velocidad, quiso matarme en la batalla, así este ha resuelto atacarme.
6.106.11
तदप्रमादमातिष्ठ प्रत्युद्गच्छ रथं रिपोः।
विध्वंसयितुमिच्छामि वायुर्मेघमिवोत्थितम् ॥ ६.१०६.११ ॥
Por tanto, mantente vigilante y sal al encuentro del carro del enemigo. Deseo destruirlo como el viento dispersa una nube levantada.
6.106.12
अविक्लवमसम्भ्रान्तमव्यग्रहृदयेक्षणम्।
रश्मिसंचारनियतं प्रचोदय रथं द्रुतम् ॥ ६.१०६.१२ ॥
Con el corazón y la mirada firmes, sin turbarte ni agitarte, firme en el control de las riendas, conduce el carro con rapidez.
6.106.13
कामं न त्वं समाधेयः पुरंदररथोचितः।
युयुत्सुरहमेकाग्रः स्मारये त्वां न शिक्षये ॥ ६.१०६.१३ ॥
Sin duda eres digno del carro de Purandara y no necesitas instrucción. Deseoso de combatir y con la mente concentrada, solo te recuerdo, no te enseño.
6.106.14
परितुष्टः स रामस्य तेन वाक्येन मातलिः।
प्रचोदयामास रथं सुरसारथिरुत्तमः ॥ ६.१०६.१४ ॥
Complacido con aquellas palabras de Rāma, Mātali, el mejor auriga de los dioses, impulsó el carro hacia adelante.
6.106.15
अपसव्यं ततः कुर्वन् रावणस्य महारथम्।
चक्रसम्भूतरजसा रावणं व्यवधूनयत् ॥ ६.१०६.१५ ॥
Entonces, girando el gran carro de Rāvaṇa hacia la izquierda, sacudió a Rāvaṇa con el polvo levantado por las ruedas.
6.106.16
ततः क्रुद्धो दशग्रीवस्ताम्रविस्फारितेक्षणः।
रथप्रतिमुखं रामं सायकैरवधूनयत् ॥ ६.१०६.१६ ॥
Entonces Rāvaṇa, el de diez cuellos, furioso, con los ojos enrojecidos y desorbitados, sacudió con flechas a Rāma, que estaba frente a su carro.
6.106.17
धर्षणामर्षितो रामो धैर्यं रोषेण लम्भयन्।
जग्राह सुमहावेगमैन्द्रं युधि शरासनम् ॥ ६.१०६.१७ ॥
Rāma, indignado por la afrenta, convirtiendo la firmeza en ira, tomó en la batalla el arco de Indra de inmensa velocidad.
6.106.18
शरांश्च सुमहावेगान् सूर्यरश्मिसमप्रभान्।
तदुपोढं महद् युद्धमन्योन्यवधकांक्षिणोः।
परस्पराभिमुखयोर्दृप्तयोरिव सिंहयोः ॥ ६.१०६.१८ ॥
Flechas de gran velocidad, brillantes como los rayos del sol, fueron disparadas, y surgió una gran batalla entre los dos, deseosos de la muerte mutua, como dos leones orgullosos frente a frente.
6.106.19
ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः।
समीयुर्द्वैरथं द्रष्टुं रावणक्षयकांक्षिणः ॥ ६.१०६.१९ ॥
Entonces los dioses, los gandharvas, los siddhas y los grandes sabios se reunieron para contemplar el duelo de carros, deseando la destrucción de Rāvaṇa.
6.106.20
समुत्पेतुरथोत्पाता दारुणा रोमहर्षणाः।
रावणस्य विनाशाय राघवस्योदयाय च ॥ ६.१०६.२० ॥
Surgieron presagios terribles, que erizaban el cabello, anunciando la destrucción de Rāvaṇa y el ascenso de Rāghava.
6.106.21
ववर्ष रुधिरं देवो रावणस्य रथोपरि।
वाता मण्डलिनस्तीव्रा व्यपसव्यं प्रचक्रमुः ॥ ६.१०६.२१ ॥
El dios hizo llover sangre sobre el carro de Rāvaṇa, y feroces vientos giratorios comenzaron a soplar de forma inauspiciosa, de derecha a izquierda.
6.106.22
महद्गृध्रकुलं चास्य भ्रममाणं नभस्थले।
येन येन रथो याति तेन तेन प्रधावति ॥ ६.१०६.२२ ॥
Una gran bandada de buitres que daban vueltas en el cielo lo seguía; dondequiera que iba el carro, ellos se lanzaban en esa misma dirección.
6.106.23
संध्यया चावृता लङ्का जपापुष्पनिकाशया।
दृश्यते सम्प्रदीप्तेव दिवसेऽपि वसुंधरा ॥ ६.१०६.२३ ॥
Laṅkā, cubierta por un crepúsculo rojo como la flor de hibisco, parecía arder incluso de día; la tierra misma parecía consumirse.
6.106.24
सनिर्घाता महोल्काश्च सम्प्रपेतुर्महास्वनाः।
विषादयंस्ते रक्षांसि रावणस्य तदाहिताः ॥ ६.१०६.२४ ॥
Grandes meteoros cayeron con truenos y gran estruendo, sumiendo en la desolación a los rākṣasas de Rāvaṇa y abatiéndose sobre ellos.
6.106.25
रावणश्च यतस्तत्र प्रचचाल वसुंधरा।
रक्षसां च प्रहरतां गृहीता इव बाहवः ॥ ६.१०६.२५ ॥
Donde estaba Rāvaṇa, la tierra tembló, y los brazos de los rākṣasas que golpeaban parecían apresados.
6.106.26
ताम्राः पीताः सिताः श्वेताः पतिताः सूर्यरश्मयः।
दृश्यन्ते रावणस्याग्रे पर्वतस्येव धातवः ॥ ६.१०६.२६ ॥
Los rayos del sol —cobrizos, amarillos, oscuros y blancos— caídos aparecían ante Rāvaṇa como las vetas minerales de una montaña.
6.106.27
गृध्रैरनुगताश्चास्य वमन्त्यो ज्वलनं मुखैः।
प्रणेदुर्मुखमीक्षन्त्यः संरब्धमशिवं शिवाः ॥ ६.१०६.२७ ॥
Seguidas por buitres, los chacales, vomitando fuego por sus fauces y mirando su rostro airado e infausto, aullaron.
6.106.28
प्रतिकूलं ववौ वायू रणे पांसून् समुत्किरन्।
तस्य राक्षसराजस्य कुर्वन् दृष्टिविलोपनम् ॥ ६.१०६.२८ ॥
En la batalla sopló un viento adverso, levantando polvo y cegando la vista de aquel rey de los rākṣasas.
6.106.29
निपेतुरिन्द्राशनयः सैन्ये चास्य समन्ततः।
दुर्विषह्यस्वरा घोरा विना जलधरोदयम् ॥ ६.१०६.२९ ॥
Sin que se alzaran nubes, cayeron por todas partes sobre su ejército los rayos de Indra, con estruendos insoportables y terribles.
6.106.30
दिशश्च प्रदिशः सर्वा बभूवुस्तिमिरावृताः।
पांसुवर्षेण महता दुर्दर्शं च नभोऽभवत् ॥ ६.१०६.३० ॥
Todas las direcciones y direcciones intermedias quedaron cubiertas de oscuridad; por la gran lluvia de polvo, el cielo se volvió difícil de ver.
6.106.31
कुर्वन्त्यः कलहं घोरं सारिकास्तद्रथं प्रति।
निपेतुः शतशस्तत्र दारुणा दारुणारुताः ॥ ६.१०६.३१ ॥
Mainas, armando un clamor terrible, cayeron allí por centenares hacia aquel carro, gritando con voces espantosas.
6.106.32
जघनेभ्यः स्फुलिङ्गाश्च नेत्रेभ्योऽश्रूणि संततम्।
मुमुचुस्तस्य तुरगास्तुल्यमग्निं च वारि च ॥ ६.१०६.३२ ॥
Sus caballos derramaron chispas por las ancas y lágrimas sin cesar por los ojos, fuego y agua por igual.
6.106.33
एवंप्रकारा बहवः समुत्पाता भयावहाः।
रावणस्य विनाशाय दारुणाः सम्प्रजज्ञिरे ॥ ६.१०६.३३ ॥
Muchos presagios terribles y espantosos de esta clase aparecieron para la destrucción de Rāvaṇa.
6.106.34
रामस्यापि निमित्तानि सौम्यानि च शिवानि च।
बभूवुर्जयशंसीनि प्रादुर्भूतानि सर्वशः ॥ ६.१०६.३४ ॥
Para Rāma también aparecieron presagios favorables y propicios, que anunciaban la victoria en todos los aspectos.
6.106.35
निमित्तानीह सौम्यानि राघवः स्वजयाय वै।
दृष्ट्वा परमसंहृष्टो हतं मेने च रावणम् ॥ ६.१०६.३५ ॥
Al ver aquí estos presagios favorables, el Rāghava, sumamente complacido, los tomó como señales de su propia victoria y creyó que Rāvaṇa ya estaba muerto.
6.106.36
ततो निरीक्ष्यात्मगतानि राघवो
रणे निमित्तानि निमित्तकोविदः।
जगाम हर्षं च परां च निर्वृतिं
चकार युद्धे ह्यधिकं च विक्रमम् ॥ ६.१०६.३६ ॥
Entonces el Rāghava, experto en presagios, al observar en la batalla aquellos presagios relativos a sí mismo, alcanzó suprema alegría y profunda paz, y mostró aún mayor valor en la lucha.