వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 6.106
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.106.1
सारथिः स रथं हृष्टः परसैन्यप्रधर्षणम्।
गन्धर्वनगराकारं समुच्छ्रितपताकिनम् ॥ ६.१०६.१ ॥
ఆ సారథి సంతోషంతో ఆ రథాన్ని నడిపాడు. అది శత్రుసైన్యాన్ని అణచివేసేది; గంధర్వనగరంలా కనిపించింది; ఎత్తైన పతాకలతో ఉంది.
6.106.2
युक्तं परमसम्पन्नैर्वाजिभिर्हेममालिभिः।
युद्धोपकरणैः पूर्णं पताकाध्वजमालिनम् ॥ ६.१०६.२ ॥
ఆ రథం అత్యుత్తమమైన, బంగారు మాలలు ధరించిన గుర్రాలతో కట్టబడి ఉంది; యుద్ధ సామగ్రితో నిండి ఉంది; పతాకలు మరియు ధ్వజమాలలతో అలంకరించబడి ఉంది.
6.106.3
ग्रसन्तमिव चाकाशं नादयन्तं वसुंधराम्।
प्रणाशं परसैन्यानां स्वसैन्यस्य प्रहर्षणम् ॥ ६.१०६.३ ॥
అది ఆకాశాన్ని మింగుతున్నట్లుగా, భూమిని మార్మోగిస్తున్నట్లుగా ఉంది; శత్రుసైన్యాల నాశనమై, తన సైన్యానికి ఆనందమై నిలిచింది.
6.106.4
रावणस्य रथं क्षिप्रं चोदयामास सारथिः।
तमापतन्तं सहसा स्वनवन्तं महाध्वजम् ॥ ६.१०६.४ ॥
సారథి వెంటనే రావణుని ఆ రథాన్ని ముందుకు నడిపాడు; అది అకస్మాత్తుగా దూసుకొస్తూ, గర్జిస్తూ, పెద్ద ధ్వజంతో ఉంది.
6.106.5
रथं राक्षसराजस्य नरराजो ददर्श ह।
कृष्णवाजिसमायुक्तं युक्तं रौद्रेण वर्चसा ॥ ६.१०६.५ ॥
రాక్షసరాజు రథాన్ని నరరాజు (రాముడు) చూశాడు; అది నల్లని గుర్రాలతో కట్టబడి భయంకర తేజస్సుతో ఉంది.
6.106.6
दीप्यमानमिवाकाशे विमानं सूर्यवर्चसम्।
तडित्पताकागहनं दर्शितेन्द्रायुधप्रभम् ॥ ६.१०६.६ ॥
అది ఆకాశంలో ప్రకాశించే విమానంలా, సూర్యతేజస్సుతో, మెరుపులాంటి పతాకలతో దట్టంగా, ఇంద్రధనుస్సు కాంతితో ఉంది.
6.106.7
शरधारा विमुञ्चन्तं धाराधरमिवाम्बुदम्।
स दृष्ट्वा मेघसंकाशमापतन्तं रथं रिपोः ॥ ६.१०६.७ ॥
బాణధారలు కురిపిస్తూ మేఘంలా వస్తున్న శత్రువు రథాన్ని, మేఘసదృశంగా చూసి (రాముడు).
6.106.8
गिरेर्वज्राभिमृष्टस्य दीर्यतः सदृशस्वनम्।
विस्फारयन् वै वेगेन बालचन्द्रानतं धनुः ॥ ६.१०६.८ ॥
వజ్రంతో కొట్టబడిన పర్వతం పగిలిన ధ్వనిలా, బాలచంద్రునిలా వంగిన ధనువును వేగంగా సాగదీసి.
6.106.9
उवाच मातलिं रामः सहस्राक्षस्य सारथिम्।
मातले पश्य संरब्धमापतन्तं रथं रिपोः ॥ ६.१०६.९ ॥
రాముడు సహస్రాక్షుని (ఇంద్రుని) సారథి మాతలితో ఇలా అన్నాడు: మాతలీ, కోపంతో వస్తున్న శత్రువు రథాన్ని చూడు.
6.106.10
यथापसव्यं पतता वेगेन महता पुनः।
समरे हन्तुमात्मानं तथानेन कृता मतिः ॥ ६.१०६.१० ॥
అతడు ఎడమ వైపు నుండి మళ్ళీ మహావేగంతో దూకి, యుద్ధంలో నన్ను చంపాలని నిశ్చయించినట్లు, ఇతడు కూడా నన్ను కొట్టాలని నిర్ణయించాడు.
6.106.11
तदप्रमादमातिष्ठ प्रत्युद्गच्छ रथं रिपोः।
विध्वंसयितुमिच्छामि वायुर्मेघमिवोत्थितम् ॥ ६.१०६.११ ॥
కాబట్టి అప్రమత్తంగా ఉండు; శత్రువు రథానికి ఎదురుగా వెళ్ళు. ఎగిసిన మేఘాన్ని వాయువు చెదరగొట్టినట్లు అతడిని నాశనం చేయాలనుకుంటున్నాను.
6.106.12
अविक्लवमसम्भ्रान्तमव्यग्रहृदयेक्षणम्।
रश्मिसंचारनियतं प्रचोदय रथं द्रुतम् ॥ ६.१०६.१२ ॥
చలించకుండా, కలత చెందకుండా, స్థిరమైన హృదయంతో, చూపుతో, కళ్లెం పట్టులో నిశ్చలంగా రథాన్ని వేగంగా నడుపు.
6.106.13
कामं न त्वं समाधेयः पुरंदररथोचितः।
युयुत्सुरहमेकाग्रः स्मारये त्वां न शिक्षये ॥ ६.१०६.१३ ॥
నీవు ఇంద్రుని రథానికి తగినవాడవు; నీకు శిక్షణ చెప్పనక్కరలేదు. యుద్ధాన్ని కోరి ఏకాగ్రంగా ఉన్న నేను నీకు గుర్తుచేస్తున్నాను, బోధించడం లేదు.
6.106.14
परितुष्टः स रामस्य तेन वाक्येन मातलिः।
प्रचोदयामास रथं सुरसारथिरुत्तमः ॥ ६.१०६.१४ ॥
రాముని ఆ మాటలకు సంతోషించిన దేవతల ఉత్తమ సారథి మాతలి రథాన్ని ముందుకు నడిపించాడు.
6.106.15
अपसव्यं ततः कुर्वन् रावणस्य महारथम्।
चक्रसम्भूतरजसा रावणं व्यवधूनयत् ॥ ६.१०६.१५ ॥
అప్పుడు రావణుని మహారథాన్ని ఎడమవైపుకు తిప్పి, చక్రాల వల్ల లేచిన ధూళితో రావణుడిని కదిలించాడు.
6.106.16
ततः क्रुद्धो दशग्रीवस्ताम्रविस्फारितेक्षणः।
रथप्रतिमुखं रामं सायकैरवधूनयत् ॥ ६.१०६.१६ ॥
అప్పుడు కోపించిన దశగ్రీవుడు, ఎర్రబడి విప్పారిన కన్నులతో, రథానికి ఎదురుగా ఉన్న రాముడిని బాణాలతో కదిలించాడు.
6.106.17
धर्षणामर्षितो रामो धैर्यं रोषेण लम्भयन्।
जग्राह सुमहावेगमैन्द्रं युधि शरासनम् ॥ ६.१०६.१७ ॥
అవమానంతో కోపించిన రాముడు, ఓర్పును రోషంగా మార్చి, యుద్ధంలో ఇంద్రుని అత్యంత వేగవంతమైన విల్లును పట్టుకున్నాడు.
6.106.18
शरांश्च सुमहावेगान् सूर्यरश्मिसमप्रभान्।
तदुपोढं महद् युद्धमन्योन्यवधकांक्षिणोः।
परस्पराभिमुखयोर्दृप्तयोरिव सिंहयोः ॥ ६.१०६.१८ ॥
సూర్యకిరణాల వంటి కాంతితో ఉన్న అతివేగమైన బాణాలు ప్రయోగించబడ్డాయి; ఒకరినొకరు చంపాలని కోరిన ఇద్దరి మధ్య మహా యుద్ధం మొదలైంది, గర్విష్ఠులైన రెండు సింహాలు ఎదురెదురుగా తలపడినట్లు.
6.106.19
ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः।
समीयुर्द्वैरथं द्रष्टुं रावणक्षयकांक्षिणः ॥ ६.१०६.१९ ॥
అప్పుడు దేవతలు, గంధర్వులు, సిద్ధులు, పరమ ఋషులు రావణుని నాశనాన్ని కోరుతూ ద్వంద్వ రథ యుద్ధాన్ని చూడటానికి కలిసి వచ్చారు.
6.106.20
समुत्पेतुरथोत्पाता दारुणा रोमहर्षणाः।
रावणस्य विनाशाय राघवस्योदयाय च ॥ ६.१०६.२० ॥
రావణుని వినాశనానికి, రాఘవుని ఉదయానికి సూచనగా భయంకరమైన, రోమాంచకరమైన అపశకునాలు కనిపించాయి.
6.106.21
ववर्ष रुधिरं देवो रावणस्य रथोपरि।
वाता मण्डलिनस्तीव्रा व्यपसव्यं प्रचक्रमुः ॥ ६.१०६.२१ ॥
దేవుడు రావణుని రథం మీద రక్తాన్ని కురిపించాడు; భయంకరమైన సుడిగాలులు అపసవ్యంగా తిరిగాయి.
6.106.22
महद्गृध्रकुलं चास्य भ्रममाणं नभस्थले।
येन येन रथो याति तेन तेन प्रधावति ॥ ६.१०६.२२ ॥
ఆకాశంలో తిరుగుతున్న పెద్ద రాబందుల గుంపు అతని వెంట ఉంది; రథం ఎటు వెళ్తే అటే అవి పరుగెత్తాయి.
6.106.23
संध्यया चावृता लङ्का जपापुष्पनिकाशया।
दृश्यते सम्प्रदीप्तेव दिवसेऽपि वसुंधरा ॥ ६.१०६.२३ ॥
జపాపుష్పం రంగులోని సంధ్యా కాంతితో కప్పబడిన లంక పగటిపూటే కూడా మండుతున్నట్లు కనిపించింది.
6.106.24
सनिर्घाता महोल्काश्च सम्प्रपेतुर्महास्वनाः।
विषादयंस्ते रक्षांसि रावणस्य तदाहिताः ॥ ६.१०६.२४ ॥
పిడుగులతో కూడిన మహోల్కలు గొప్ప ధ్వనితో పడ్డాయి; రావణుని రాక్షసులను విషాదంలో ముంచుతూ వారిపై పడ్డాయి.
6.106.25
रावणश्च यतस्तत्र प्रचचाल वसुंधरा।
रक्षसां च प्रहरतां गृहीता इव बाहवः ॥ ६.१०६.२५ ॥
రావణుడున్న చోట భూమి కంపించింది; ప్రహరిస్తున్న రాక్షసుల బాహువులు పట్టుబడినట్లయ్యాయి.
6.106.26
ताम्राः पीताः सिताः श्वेताः पतिताः सूर्यरश्मयः।
दृश्यन्ते रावणस्याग्रे पर्वतस्येव धातवः ॥ ६.१०६.२६ ॥
ఎరుపు, పసుపు, నలుపు, తెలుపు రంగుల సూర్యకిరణాలు పడుతూ రావణుని ఎదుట పర్వతధాతువుల్లా కనిపించాయి.
6.106.27
गृध्रैरनुगताश्चास्य वमन्त्यो ज्वलनं मुखैः।
प्रणेदुर्मुखमीक्षन्त्यः संरब्धमशिवं शिवाः ॥ ६.१०६.२७ ॥
గద్దలు వెంటాడుతుండగా, నోళ్ల నుండి నిప్పు కక్కుతూ, కోపంతో అశుభంగా కనిపిస్తున్న ముఖాన్ని చూస్తూ నక్కలు అరిచాయి.
6.106.28
प्रतिकूलं ववौ वायू रणे पांसून् समुत्किरन्।
तस्य राक्षसराजस्य कुर्वन् दृष्टिविलोपनम् ॥ ६.१०६.२८ ॥
యుద్ధంలో ప్రతికూలమైన గాలి వీచింది; ధూళిని పైకి ఎగరగొడుతూ ఆ రాక్షసరాజు దృష్టిని మసకబార్చింది.
6.106.29
निपेतुरिन्द्राशनयः सैन्ये चास्य समन्ततः।
दुर्विषह्यस्वरा घोरा विना जलधरोदयम् ॥ ६.१०६.२९ ॥
మేఘాలు లేకుండానే, భరింపరాని భయంకర ధ్వనులతో ఇంద్రుని పిడుగులు అతని సేనపై నలువైపులా పడ్డాయి.
6.106.30
दिशश्च प्रदिशः सर्वा बभूवुस्तिमिरावृताः।
पांसुवर्षेण महता दुर्दर्शं च नभोऽभवत् ॥ ६.१०६.३० ॥
అన్ని దిశలూ ఉపదిశలూ చీకటితో కప్పబడ్డాయి; పెద్ద ధూళివర్షంతో ఆకాశం కనిపించడం కష్టమైంది.
6.106.31
कुर्वन्त्यः कलहं घोरं सारिकास्तद्रथं प्रति।
निपेतुः शतशस्तत्र दारुणा दारुणारुताः ॥ ६.१०६.३१ ॥
భయంకరమైన కోలాహలం చేస్తూ, ఆ రథం వైపు వందల కొద్దీ సారికలు అక్కడ పడిపోయాయి; అవి భయంకరంగా అరుస్తూ ఉన్నాయి.
6.106.32
जघनेभ्यः स्फुलिङ्गाश्च नेत्रेभ्योऽश्रूणि संततम्।
मुमुचुस्तस्य तुरगास्तुल्यमग्निं च वारि च ॥ ६.१०६.३२ ॥
అతని గుర్రాలు వెనుక భాగాల నుండి నిప్పురవ్వలను, కళ్ళ నుండి నిరంతరం కన్నీళ్లను విడిచాయి; అగ్ని మరియు నీరు సమానంగా విడుదలయ్యాయి.
6.106.33
एवंप्रकारा बहवः समुत्पाता भयावहाः।
रावणस्य विनाशाय दारुणाः सम्प्रजज्ञिरे ॥ ६.१०६.३३ ॥
ఇలాంటి భయం కలిగించే అనేక భయంకరమైన దుశ్శకునాలు రావణుని వినాశనం కోసం కనిపించాయి.
6.106.34
रामस्यापि निमित्तानि सौम्यानि च शिवानि च।
बभूवुर्जयशंसीनि प्रादुर्भूतानि सर्वशः ॥ ६.१०६.३४ ॥
రామునికీ సౌమ్యమైన, శుభకరమైన శకునాలు కనిపించాయి; అవి అన్ని విధాలుగా విజయాన్ని ప్రకటించాయి.
6.106.35
निमित्तानीह सौम्यानि राघवः स्वजयाय वै।
दृष्ट्वा परमसंहृष्टो हतं मेने च रावणम् ॥ ६.१०६.३५ ॥
ఇక్కడి సౌమ్యమైన శకునాలను చూసి, అవి తన విజయానికి సూచనలని భావించి, అత్యంత సంతోషించిన రాఘవుడు రావణుడు హతుడయ్యాడని భావించాడు.
6.106.36
ततो निरीक्ष्यात्मगतानि राघवो
रणे निमित्तानि निमित्तकोविदः।
जगाम हर्षं च परां च निर्वृतिं
चकार युद्धे ह्यधिकं च विक्रमम् ॥ ६.१०६.३६ ॥
అప్పుడు శకున శాస్త్రంలో నిపుణుడైన రాఘవుడు, రణంలో తనకు సంబంధించిన ఆ శకునాలను చూసి, అత్యంత ఆనందాన్ని, పరమ శాంతిని పొంది, యుద్ధంలో మరింత అధికంగా పరాక్రమం చూపాడు.