ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.11.1
स बभूव कृशो राजा मैथिलीकाममोहितः।
असन्मानाच्च सुहृदां पापः पापेन कर्मणा ॥ ६.११.१ ॥
ମୈଥିଳୀ ପ୍ରତି କାମନାରେ ମୋହିତ ସେହି ରାଜା କୃଶ ହୋଇଗଲେ; ସୁହୃଦମାନଙ୍କ ଅପମାନ ହେତୁ, ସେ ପାପୀ ପାପକର୍ମରେ ଏପରି ହେଲେ।
6.11.2
अतीव कामसम्पन्नो वैदेहीमनुचिन्तयन्।
अतीतसमये काले तस्मिन् वै युधि रावणः।
अमात्यैश्च सुहृद्भिश्च प्राप्तकालममन्यत ॥ ६.११.२ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ କାମବଶ ହୋଇ, ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ଚିନ୍ତା କରି, ଅତୀତ ସମୟରେ, ସେହି ଯୁଦ୍ଧରେ, ରାବଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ସୁହୃଦମାନଙ୍କ ସହ ବର୍ତ୍ତମାନ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ ଆସିଛି ବୋଲି ଭାବିଲେ।
6.11.3
स हेमजालविततं मणिविद्रुमभूषितम्।
उपगम्य विनीताश्वमारुरोह महारथम् ॥ ६.११.३ ॥
ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଜାଲରେ ଆବୃତ, ମଣି ଓ ପ୍ରବାଳରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ସୁଶିକ୍ଷିତ ଅଶ୍ୱଯୁକ୍ତ ମହାରଥ ନିକଟକୁ ଯାଇ ସେ ତାହା ଉପରେ ଆରୋହଣ କଲେ।
6.11.4
तमास्थाय रथश्रेष्ठं महामेघसमस्वनम्।
प्रययौ रक्षसां श्रेष्ठो दशग्रीवः सभां प्रति ॥ ६.११.४ ॥
ମହାମେଘ ଗର୍ଜନ ପରି ଧ୍ବନି କରୁଥିବା ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦଶଗ୍ରୀବ ସଭା ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
6.11.5
असिचर्मधरा योधाः सर्वायुधधरास्ततः।
राक्षसा राक्षसेन्द्रस्य पुरस्तात् सम्प्रतस्थिरे ॥ ६.११.५ ॥
ତା'ପରେ ଖଡ୍ଗ ଓ ଢାଲ ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ଆଗେ ଯାତ୍ରା କଲେ।
6.11.6
नानाविकृतवेषाश्च नानाभूषणभूषिताः।
पार्श्वतः पृष्ठतश्चैनं परिवार्य ययुस्तदा ॥ ६.११.६ ॥
ନାନା ପ୍ରକାର ବିକୃତ ବେଶ ଧରି, ନାନା ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ ସେମାନେ ତାହାଙ୍କୁ ପାର୍ଶ୍ବ ଓ ପଛରୁ ଘେରି ଚାଲିଲେ।
6.11.7
रथैश्चातिरथाः शीघ्रं मत्तैश्च वरवारणैः।
अनूत्पेतुर्दशग्रीवमाक्रीडद्भिश्च वाजिभिः ॥ ६.११.७ ॥
ଅତିରଥୀମାନେ ଶୀଘ୍ର ରଥରେ, ମତ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହସ୍ତୀରେ ଏବଂ ଖେଳୁଥିବା ଅଶ୍ୱରେ ଚଢ଼ି ଦଶଗ୍ରୀବଙ୍କ ପଛେ ଉଡ଼ିଗଲେ।
6.11.8
गदापरिघहस्ताश्च शक्तितोमरपाणयः।
परश्वधधराश्चान्ये तथान्ये शूलपाणयः।
ततस्तूर्यसहस्राणं संजज्ञे निःस्वनो महान् ॥ ६.११.८ ॥
କେହି ଗଦା ଓ ପରିଘ ହାତରେ, କେହି ଶକ୍ତି ଓ ତୋମର, ଅନ୍ୟମାନେ ପରଶୁ ଓ ଶୂଳ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ତା'ପରେ ହଜାର ହଜାର ବାଜାର ମହାନାଦ ଉଠିଲା।
6.11.9
तुमुलः शङ्खशब्दश्च सभां गच्छति रावणे।
स नेमिघोषेण महान् सहसाभिनिनादयन् ॥ ६.११.९ ॥
ରାବଣ ସଭାକୁ ଯାଉଥିବା ବେଳେ ଶଙ୍ଖର ତୁମୁଳ ଶବ୍ଦ ହେଲା। ସେହି ମହାରଥ ଚକ୍ରର ଘୋଷରେ ହଠାତ୍ ଚାରିଆଡ଼େ ପ୍ରତିଧ୍ୱନି ଜାଗ୍ରତ କଲା।
6.11.10
राजमार्गं श्रिया जुष्टं प्रतिपेदे महारथः।
विमलं चातपत्रं च प्रगृहीतमशोभत ॥ ६.११.१० ॥
ସେହି ମହାରଥ ଶ୍ରୀ ସମ୍ପନ୍ନ ରାଜପଥରେ ପ୍ରବେଶ କଲା। ତାହାର ଉପରେ ଧରାଯାଇଥିବା ନିର୍ମଳ ଛତ୍ର ଶୋଭା ପାଇଲା।
6.11.11
पाण्डुरं राक्षसेन्द्रस्य पूर्णस्ताराधिपो यथा।
हेममञ्जरिगर्भे च शुद्धस्फटिकविग्रहे ॥ ६.११.११ ॥
ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କର ସେହି ଧଳା ଛତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଶୋଭିଲା; ଭିତରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମଞ୍ଜରୀ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ଫଟିକର ଦଣ୍ଡ ଥିଲା।
6.11.12
चामरव्यजने तस्य रेजतुः सव्यदक्षिणे।
ते कृताञ्जलयः सर्वे रथस्थं पृथिवीस्थिताः ॥ ६.११.१२ ॥
ତାଙ୍କ ବାମ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଚାମର ଓ ବ୍ୟଜନ ଶୋଭିଲା। ଭୂମିରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତେ ରଥରେ ବସିଥିବା ଜଣଙ୍କୁ ହାତଯୋଡ଼ି ପ୍ରଣାମ କରୁଥିଲେ।
6.11.13
राक्षसा राक्षसश्रेष्ठं शिरोभिस्तं ववन्दिरे।
राक्षसैः स्तूयमानः सञ्जयाशीर्भिररिंदमः ॥ ६.११.१३ ॥
ରାକ୍ଷସମାନେ ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଇ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ ସେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଜୟର ଆଶୀର୍ବାଦରେ ସ୍ତୁତ ହେଉଥିଲେ।
6.11.14
आससाद महातेजाः सभां विरचितां तदा।
सुवर्णरजतास्तीर्णां विशुद्धस्फटिकान्तराम् ॥ ६.११.१४ ॥
ମହାତେଜସ୍ୱୀ ସେ ତେବେ ସଜ୍ଜିତ ସେହି ସଭାଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାହା ସୁନା ଓ ରୂପାରେ ପତାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଭିତରେ ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ଫଟିକର ଥିଲା।
6.11.15
विराजमानो वपुषा रुक्मपट्टोत्तरच्छदाम्।
तां पिशाचशतैः षड्भिरभिगुप्तां सदाप्रभाम् ॥ ६.११.१५ ॥
ନିଜ ଶରୀରରୁ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ସୁନା ପଟ୍ଟାର ଛାତ ବିଶିଷ୍ଟ, ଛଅ ଶହ ପିଶାଚଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଦା ରକ୍ଷିତ, ସଦା ପ୍ରଭାବିଶିଷ୍ଟ ସେହି ସଭାରେ।
6.11.16
प्रविवेश महातेजाः सुकृतां विश्वकर्मणा।
तस्यां तु वैदूर्यमयं प्रियकाजिनसंवृतम् ॥ ६.११.१६ ॥
ମହାତେଜସ୍ୱୀ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ନିର୍ମିତ ସେହି ସଭାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟମଣିରେ ନିର୍ମିତ, ପ୍ରିୟକ ମୃଗଚର୍ମରେ ଆବୃତ ଆସନ ଥିଲା।
6.11.17
महत्सोपाश्रयं भेजे रावणः परमासनम्।
ततः शशासेश्वरवद्दूताँल्लघुपराक्रमान् ॥ ६.११.१७ ॥
ରାବଣ ସେହି ବଡ଼ ଠେସଥିବା ଉତ୍ତମ ଆସନରେ ବସିଲେ। ତାପରେ ଈଶ୍ୱର ପରି ଦ୍ରୁତ ପରାକ୍ରମୀ ଦୂତମାନଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ।
6.11.18
समानयत मे क्षिप्रमिहैतान् राक्षसानिति।
कृत्यमस्ति महज्जाने कर्तव्यमिति शत्रुभिः ॥ ६.११.१८ ॥
"ଏହି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ମୋ ପାଖକୁ ଏଠାକୁ ଆଣ।" ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏକ ମହାନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଅଛି ବୋଲି ମୁଁ ଜାଣେ।
6.11.19
राक्षसास्तद्वचः श्रुत्वा लङ्कायां परिचक्रमुः।
अनुगेहमवस्थाय विहारशयनेषु च।
उद्यानेषु च रक्षांसि चोदयन्तो ह्यभीतवत् ॥ ६.११.१९ ॥
ରାକ୍ଷସମାନେ ସେହି ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି ଲଙ୍କାରେ ସର୍ବତ୍ର ବୁଲିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ପ୍ରତି ଘରେ, ବିହାରସ୍ଥଳୀ ଓ ଶୟନକକ୍ଷରେ, ଉଦ୍ୟାନରେ ଠିଆ ହୋଇ, ଯେମିତି ନିର୍ଭୟ ହୋଇ, ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଚାଲିଲେ।
6.11.20
ते रथान्तचरा एके दृप्तानेके दृढान् हयान्।
नागानेकेऽधिरुरुहुर्जग्मुश्चैके पदातयः ॥ ६.११.२० ॥
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ରଥ ମଧ୍ୟରେ ବିଚରଣ କଲେ; କେହି ଗର୍ବିତ ଓ ଦୃଢ଼ ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ିଲେ, କେହି ହାତୀରେ ଚଢ଼ିଲେ, ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପଦବ୍ରଜରେ ଗଲେ।
6.11.21
सा पुरी परमाकीर्णा रथकुञ्जरवाजिभिः।
सम्पतद्भिर्विरुरुचे गरुत्मद्भिरिवाम्बरम् ॥ ६.११.२१ ॥
ସେହି ନଗରୀ ରଥ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା; ଝାଁପି ପଡ଼ୁଥିବା ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାହା ଗରୁଡ଼ମାନଙ୍କରେ ଭରା ଆକାଶ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା।
6.11.22
ते वाहनान्यवस्थाय यानानि विविधानि च।
सभां पद्भिः प्रविविशुः सिंहा गिरिगुहामिव ॥ ६.११.२२ ॥
ସେମାନେ ନିଜ ବାହନ ଓ ବିବିଧ ଯାନ ଛାଡ଼ି, ସିଂହ ଯେମିତି ପର୍ବତଗୁହାରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେମିତି ପଦବ୍ରଜରେ ସଭାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
6.11.23
राज्ञः पादौ गृहीत्वा तु राज्ञा ते प्रतिपूजिताः।
पीठेष्वन्ये बृसीष्वन्ये भूमौ केचिदुपाविशन् ॥ ६.११.२३ ॥
ରାଜାଙ୍କ ପାଦ ଛୁଇଁ ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ। କେହି ଆସନରେ, କେହି ଚଟାଣରେ, ଓ କେହି ଭୂମିରେ ବସିଲେ।
6.11.24
ते समेत्य सभायां वै राक्षसा राजशासनात्।
यथार्हमुपतस्थुस्ते रावणं राक्षसाधिपम् ॥ ६.११.२४ ॥
ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେହି ରାକ୍ଷସମାନେ ସଭାରେ ଏକତ୍ର ହୋଇ, ଯୋଗ୍ୟତା ଅନୁସାରେ ରାକ୍ଷସାଧିପତି ରାବଣଙ୍କ ସେବାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
6.11.25
मन्त्रिणश्च यथामुख्या निश्चितार्थेषु पण्डिताः।
अमात्याश्च गुणोपेताः सर्वज्ञा बुद्धिदर्शनाः ॥ ६.११.२५ ॥
ନିଶ୍ଚିତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପାରଙ୍ଗମ ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଅମାତ୍ୟମାନେ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
6.11.26
समीयुस्तत्र शतशः शूराश्च बहवस्तथा।
सभायां हेमवर्णायां सर्वार्थस्य सुखाय वै ॥ ६.११.२६ ॥
ସେଠାରେ ଶହ ଶହ ବୀର ଏବଂ ଆହୁରି ଅନେକ ଲୋକ ସୁବର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ ସେହି ସଭାରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ସମବେତ ହେଲେ।
6.11.27
ततो महात्मा विपुलं सुयुग्यं
रथं वरं हेमविचित्रिताङ्गम्।
शुभं समास्थाय ययौ यशस्वी
विभीषणः संसदमग्रजस्य ॥ ६.११.२७ ॥
ତା'ପରେ ମହାତ୍ମା ଓ ଯଶସ୍ବୀ ବିଭୀଷଣ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚିତ୍ରିତ ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ, ସୁଯୋଜିତ, ବିଶାଳ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୁଭ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତାଙ୍କ ସଭାକୁ ଗଲେ।
6.11.28
स पूर्वजायावरजः शशंस
नामाथ पश्चाच्चरणौ ववन्दे।
शुकः प्रहस्तश्च तथैव तेभ्यो
ददौ यथार्हं पृथगासनानि ॥ ६.११.२८ ॥
ସେ କନିଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ପ୍ରଥମେ ନିଜ ନାମ ଜଣାଇଲେ, ତା'ପରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠଙ୍କ ଚରଣରେ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ଶୁକ ଓ ପ୍ରହସ୍ତ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଯଥୋଚିତ ଭାବରେ ପୃଥକ ଆସନ ଦେଲେ।
6.11.29
सुवर्णनानामणिभूषणानां
सुवाससां संसदि राक्षसानाम्।
तेषां परार्घ्यागुरुचन्दनानां
स्रजां च गन्धाः प्रववुः समन्तात् ॥ ६.११.२९ ॥
ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ନାନା ମଣିଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିଥିବା, ସୁନ୍ଦର ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ ସେହି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସଭାରେ ଉତ୍ତମ ଅଗୁରୁ ଓ ଚନ୍ଦନର ମାଳାର ସୁଗନ୍ଧ ସବୁଦିଗକୁ ବ୍ୟାପିଗଲା।
6.11.30
न चुक्रुशुर्नानृतमाह कश्चित्
सभासदो नापि जजल्पुरुच्चैः।
संसिद्धार्थाः सर्व एवोग्रवीर्या
भर्तुः सर्वे ददृशुश्चाननं ते ॥ ६.११.३० ॥
କେହି ଚିତ୍କାର କଲେ ନାହିଁ, କେହି ମିଥ୍ୟା କହିଲେ ନାହିଁ; ସଭାସଦମାନେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ କଥା ମଧ୍ୟ କହିଲେ ନାହିଁ। ଉଗ୍ରବୀର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତେ କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ପରି ନିଜ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମୁଖକୁ ଚାହିଁ ରହିଲେ।
6.11.31
स रावणः शस्त्रभृतां मनस्विनां
महाबलानां समितौ मनस्वी।
तस्यां सभायां प्रभया चकाशे
मध्ये वसूनामिव वज्रहस्तः ॥ ६.११.३१ ॥
ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଓ ମହାବଳୀ ମନସ୍ବୀ ବୀରମାନଙ୍କର ସେହି ସଭାରେ, ବସୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଜ୍ରହସ୍ତ (ଇନ୍ଦ୍ର) ପରି, ମନସ୍ବୀ ରାବଣ ନିଜ ପ୍ରଭାରେ ଝଲସି ଉଠିଲା।