వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 6.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.11.1
स बभूव कृशो राजा मैथिलीकाममोहितः।
असन्मानाच्च सुहृदां पापः पापेन कर्मणा ॥ ६.११.१ ॥
మైథిలి పట్ల కామంతో మోహితుడైన ఆ రాజు కృశించిపోయాడు; మిత్రులను అవమానించిన ఆ పాపి పాపకర్మ వల్ల ఇలా అయ్యాడు.
6.11.2
अतीव कामसम्पन्नो वैदेहीमनुचिन्तयन्।
अतीतसमये काले तस्मिन् वै युधि रावणः।
अमात्यैश्च सुहृद्भिश्च प्राप्तकालममन्यत ॥ ६.११.२ ॥
అత్యంత కామవశుడై, వైదేహిని నిరంతరం తలచుకుంటూ, గతించిన కాలంలో, ఆ యుద్ధంలో, రావణుడు మంత్రులతో, మిత్రులతో కలిసి ఇప్పుడు సమయం వచ్చిందని భావించాడు.
6.11.3
स हेमजालविततं मणिविद्रुमभूषितम्।
उपगम्य विनीताश्वमारुरोह महारथम् ॥ ६.११.३ ॥
బంగారు వలలతో అలంకరించబడి, మణులు పగడాలతో అలంకరించిన, శిక్షణ పొందిన గుర్రాలు కల మహారథం వద్దకు చేరి అతడు దానిపై ఎక్కాడు.
6.11.4
तमास्थाय रथश्रेष्ठं महामेघसमस्वनम्।
प्रययौ रक्षसां श्रेष्ठो दशग्रीवः सभां प्रति ॥ ६.११.४ ॥
మహామేఘ గర్జనలా ధ్వనించే ఆ శ్రేష్ఠ రథాన్ని అధిరోహించి, రాక్షసులలో శ్రేష్ఠుడైన దశగ్రీవుడు సభ వైపు బయలుదేరాడు.
6.11.5
असिचर्मधरा योधाः सर्वायुधधरास्ततः।
राक्षसा राक्षसेन्द्रस्य पुरस्तात् सम्प्रतस्थिरे ॥ ६.११.५ ॥
అప్పుడు కత్తులు డాళ్లు ధరించిన, అన్ని రకాల ఆయుధాలు ధరించిన యోధులు రాక్షస రాజు ముందు బయలుదేరారు.
6.11.6
नानाविकृतवेषाश्च नानाभूषणभूषिताः।
पार्श्वतः पृष्ठतश्चैनं परिवार्य ययुस्तदा ॥ ६.११.६ ॥
నానా విచిత్ర వేషాలు ధరించి, నానా ఆభరణాలతో అలంకరించుకున్న వారు అప్పుడు అతన్ని ప్రక్కలా వెనుకా చుట్టుముట్టి వెళ్లారు.
6.11.7
रथैश्चातिरथाः शीघ्रं मत्तैश्च वरवारणैः।
अनूत्पेतुर्दशग्रीवमाक्रीडद्भिश्च वाजिभिः ॥ ६.११.७ ॥
మహారథులు వేగంగా రథాలపైన, మదించిన శ్రేష్ఠ ఏనుగులపైన, ఆడుతున్న గుర్రాలపైన ఎక్కి దశగ్రీవుని వెంట ఎగిరారు.
6.11.8
गदापरिघहस्ताश्च शक्तितोमरपाणयः।
परश्वधधराश्चान्ये तथान्ये शूलपाणयः।
ततस्तूर्यसहस्राणं संजज्ञे निःस्वनो महान् ॥ ६.११.८ ॥
కొందరు గదలు, పరిఘలు చేతబట్టగా, మరికొందరు శక్తులు, తోమరాలు, ఇంకొందరు పరశువులు, శూలాలు ధరించారు. అప్పుడు వేలాది వాద్యాల మహాధ్వని వినిపించింది.
6.11.9
तुमुलः शङ्खशब्दश्च सभां गच्छति रावणे।
स नेमिघोषेण महान् सहसाभिनिनादयन् ॥ ६.११.९ ॥
రావణుడు సభకు వెళ్తుండగా శంఖధ్వని భయంకరంగా మోగింది. ఆ మహారథుడు చక్రాల ఘోషతో అకస్మాత్తుగా చుట్టూ ప్రతిధ్వనులు రేపాడు.
6.11.10
राजमार्गं श्रिया जुष्टं प्रतिपेदे महारथः।
विमलं चातपत्रं च प्रगृहीतमशोभत ॥ ६.११.१० ॥
ఆ మహారథుడు శోభతో నిండిన రాజమార్గంలోకి ప్రవేశించాడు. అతనిపై పట్టబడిన నిర్మల ఛత్రం ప్రకాశించింది.
6.11.11
पाण्डुरं राक्षसेन्द्रस्य पूर्णस्ताराधिपो यथा।
हेममञ्जरिगर्भे च शुद्धस्फटिकविग्रहे ॥ ६.११.११ ॥
రాక్షసరాజు యొక్క ఆ తెల్లని ఛత్రం పూర్ణచంద్రునిలా ప్రకాశించింది; దాని లోపల బంగారు మంజరులు, స్వచ్ఛ స్ఫటిక దండం ఉన్నాయి.
6.11.12
चामरव्यजने तस्य रेजतुः सव्यदक्षिणे।
ते कृताञ्जलयः सर्वे रथस्थं पृथिवीस्थिताः ॥ ६.११.१२ ॥
అతనికి ఎడమ కుడి వైపుల చామరాలు, విసనకర్రలు ప్రకాశించాయి. నేలపై నిలిచిన వారందరూ రథంపై ఉన్నవానికి చేతులు జోడించి నమస్కరించారు.
6.11.13
राक्षसा राक्षसश्रेष्ठं शिरोभिस्तं ववन्दिरे।
राक्षसैः स्तूयमानः सञ्जयाशीर्भिररिंदमः ॥ ६.११.१३ ॥
రాక్షసులు రాక్షసశ్రేష్ఠునికి శిరసు వంచి నమస్కరించారు. శత్రునాశకుడైన అతడు రాక్షసులచే విజయాశీస్సులతో స్తుతించబడ్డాడు.
6.11.14
आससाद महातेजाः सभां विरचितां तदा।
सुवर्णरजतास्तीर्णां विशुद्धस्फटिकान्तराम् ॥ ६.११.१४ ॥
మహాతేజస్వి అయిన అతడు అప్పుడు అలంకరించబడిన ఆ సభలో ప్రవేశించాడు. అది బంగారం, వెండితో పరచబడి లోపల స్వచ్ఛమైన స్ఫటికంతో ఉంది.
6.11.15
विराजमानो वपुषा रुक्मपट्टोत्तरच्छदाम्।
तां पिशाचशतैः षड्भिरभिगुप्तां सदाप्रभाम् ॥ ६.११.१५ ॥
తన శరీరంతో ప్రకాశిస్తూ, బంగారు పట్టికలతో కప్పు కలిగి, ఆరు వందల పిశాచులచే కాపాడబడి, ఎల్లప్పుడూ ప్రకాశించే ఆ సభలో.
6.11.16
प्रविवेश महातेजाः सुकृतां विश्वकर्मणा।
तस्यां तु वैदूर्यमयं प्रियकाजिनसंवृतम् ॥ ६.११.१६ ॥
మహాతేజస్వి విశ్వకర్మ చేత చక్కగా నిర్మించబడిన ఆ సభలో ప్రవేశించాడు. అందులో వైడూర్యంతో చేయబడి, ప్రియక మృగచర్మంతో కప్పబడిన.
6.11.17
महत्सोपाश्रयं भेजे रावणः परमासनम्।
ततः शशासेश्वरवद्दूताँल्लघुपराक्रमान् ॥ ६.११.१७ ॥
రావణుడు ఆ పెద్ద ఆనుకునే ఉన్నతాసనంపై కూర్చున్నాడు. తరువాత ఈశ్వరునిలా వేగపరాక్రమం కలిగిన దూతలకు ఆజ్ఞాపించాడు.
6.11.18
समानयत मे क्षिप्रमिहैतान् राक्षसानिति।
कृत्यमस्ति महज्जाने कर्तव्यमिति शत्रुभिः ॥ ६.११.१८ ॥
"ఈ రాక్షసులను వెంటనే ఇక్కడికి నా వద్దకు తీసుకురండి." శత్రువుల వల్ల ఒక గొప్ప కార్యం చేయవలసి ఉందని నాకు తెలుసు.
6.11.19
राक्षसास्तद्वचः श्रुत्वा लङ्कायां परिचक्रमुः।
अनुगेहमवस्थाय विहारशयनेषु च।
उद्यानेषु च रक्षांसि चोदयन्तो ह्यभीतवत् ॥ ६.११.१९ ॥
రాక్షసులు ఆ ఆజ్ఞ విని లంకలో అంతటా తిరిగారు. ఇంటింటా, విహార స్థలాల్లో, శయనగృహాల్లో, తోటల్లో నిలిచి, భయం లేనివారిలా రాక్షసులను ప్రోత్సహిస్తూ ఉన్నారు.
6.11.20
ते रथान्तचरा एके दृप्तानेके दृढान् हयान्।
नागानेकेऽधिरुरुहुर्जग्मुश्चैके पदातयः ॥ ६.११.२० ॥
వారిలో కొందరు రథాల మధ్య తిరిగారు; కొందరు గర్విష్ఠమైన దృఢమైన గుర్రాలపై ఎక్కారు, కొందరు ఏనుగులపై ఎక్కారు, మరికొందరు కాలినడకన వెళ్లారు.
6.11.21
सा पुरी परमाकीर्णा रथकुञ्जरवाजिभिः।
सम्पतद्भिर्विरुरुचे गरुत्मद्भिरिवाम्बरम् ॥ ६.११.२१ ॥
ఆ నగరం రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలతో పూర్తిగా నిండి ఉంది; ఎగురుతూ దిగుతున్న వాటితో అది గరుడులతో నిండిన ఆకాశంలా మెరిసింది.
6.11.22
ते वाहनान्यवस्थाय यानानि विविधानि च।
सभां पद्भिः प्रविविशुः सिंहा गिरिगुहामिव ॥ ६.११.२२ ॥
వారు తమ వాహనాలను, వివిధ యానాలను ఆపి, సింహాలు పర్వత గుహలో ప్రవేశించినట్లు కాలినడకన సభలో ప్రవేశించారు.
6.11.23
राज्ञः पादौ गृहीत्वा तु राज्ञा ते प्रतिपूजिताः।
पीठेष्वन्ये बृसीष्वन्ये भूमौ केचिदुपाविशन् ॥ ६.११.२३ ॥
రాజు పాదాలను పట్టుకొని నమస్కరించిన వారిని రాజు గౌరవించాడు. కొందరు ఆసనాలపై, కొందరు చాపలపై, కొందరు నేలపై కూర్చున్నారు.
6.11.24
ते समेत्य सभायां वै राक्षसा राजशासनात्।
यथार्हमुपतस्थुस्ते रावणं राक्षसाधिपम् ॥ ६.११.२४ ॥
రాజు ఆజ్ఞ ప్రకారం ఆ రాక్షసులు సభలో కూడి, తగిన రీతిలో రాక్షసాధిపతి రావణుని సమీపంలో సేవకు నిలిచారు.
6.11.25
मन्त्रिणश्च यथामुख्या निश्चितार्थेषु पण्डिताः।
अमात्याश्च गुणोपेताः सर्वज्ञा बुद्धिदर्शनाः ॥ ६.११.२५ ॥
నిశ్చిత కార్యాల్లో నైపుణ్యం కలిగిన ప్రధాన మంత్రులు, గుణసంపన్నులు, సర్వజ్ఞులు, బుద్ధిమంతులైన అమాత్యులు అక్కడ చేరారు.
6.11.26
समीयुस्तत्र शतशः शूराश्च बहवस्तथा।
सभायां हेमवर्णायां सर्वार्थस्य सुखाय वै ॥ ६.११.२६ ॥
అక్కడ వందలాది శూరులు, ఇంకా ఎందరో బంగారు రంగు సభలో సమస్త కార్యాల సుఖం కోసం చేరారు.
6.11.27
ततो महात्मा विपुलं सुयुग्यं
रथं वरं हेमविचित्रिताङ्गम्।
शुभं समास्थाय ययौ यशस्वी
विभीषणः संसदमग्रजस्य ॥ ६.११.२७ ॥
అప్పుడు మహాత్ముడైన, యశస్వి విభీషణుడు బంగారు అలంకారాలతో విచిత్రంగా అలంకరించబడిన, సుయోజితమైన, విశాలమైన, శ్రేష్ఠమైన, శుభకరమైన రథాన్ని ఎక్కి అన్నయ్య సభకు వెళ్ళాడు.
6.11.28
स पूर्वजायावरजः शशंस
नामाथ पश्चाच्चरणौ ववन्दे।
शुकः प्रहस्तश्च तथैव तेभ्यो
ददौ यथार्हं पृथगासनानि ॥ ६.११.२८ ॥
ఆ తమ్ముడు ముందు తన పేరు చెప్పి, తరువాత అన్న పాదాలకు నమస్కరించాడు. శుకునికి, ప్రహస్తునికి, ఇతరులకు తగిన విధంగా వేర్వేరు ఆసనాలు ఇచ్చాడు.
6.11.29
सुवर्णनानामणिभूषणानां
सुवाससां संसदि राक्षसानाम्।
तेषां परार्घ्यागुरुचन्दनानां
स्रजां च गन्धाः प्रववुः समन्तात् ॥ ६.११.२९ ॥
బంగారు, నానారకాల రత్నాభరణాలు ధరించి, మంచి వస్త్రాలు కట్టుకున్న ఆ రాక్షసుల సభలో, శ్రేష్ఠమైన అగరు, చందనాల మాలల సువాసనలు చుట్టూ వ్యాపించాయి.
6.11.30
न चुक्रुशुर्नानृतमाह कश्चित्
सभासदो नापि जजल्पुरुच्चैः।
संसिद्धार्थाः सर्व एवोग्रवीर्या
भर्तुः सर्वे ददृशुश्चाननं ते ॥ ६.११.३० ॥
ఎవరూ కేకలు వేయలేదు, ఎవరూ అసత్యం పలకలేదు; సభలోని సభ్యులు గట్టిగా మాట్లాడనూలేదు. ఉగ్రపరాక్రములైన అందరూ తమ కార్యాలను సాధించినవారై, తమ ప్రభువు ముఖాన్నే చూస్తూ ఉన్నారు.
6.11.31
स रावणः शस्त्रभृतां मनस्विनां
महाबलानां समितौ मनस्वी।
तस्यां सभायां प्रभया चकाशे
मध्ये वसूनामिव वज्रहस्तः ॥ ६.११.३१ ॥
శస్త్రధారులైన, మహాబలులైన మనస్వులైన వీరుల ఆ సభలో, వసువుల మధ్య వజ్రహస్తుడైన ఇంద్రునిలా, మనస్వి అయిన రావణుడు తన ప్రభతో ప్రకాశించాడు.