蚁垤《罗摩衍那》 · 篇 6.111
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.111.1
तासां विलपमानानां तदा राक्षसयोषिताम्।
ज्येष्ठपत्नी प्रिया दीना भर्तारं समुदैक्षत ॥ ६.१११.१ ॥
当时,在那些哀哭的罗刹女中,正妻、被爱而悲苦的曼陀ODARI 望向了她的丈夫。
6.111.2
दशग्रीवं हतं दृष्ट्वा रामेणाचिन्त्यकर्मणा।
पतिं मन्दोदरी तत्र कृपणा पर्यदेवयत् ॥ ६.१११.२ ॥
看到十首罗刹王被行事不可思议的罗摩杀死,悲苦的曼陀娜里在那里为她的丈夫哀哭。
6.111.3
ननु नाम महाबाहो तव वैश्रवणानुज।
क्रुद्धस्य प्रमुखे स्थातुं त्रस्यत्यपि पुरंदरः ॥ ६.१११.३ ॥
啊,大臂者,毗沙门(俱毗罗)的幼弟!你发怒时,连因陀罗(补罗檀陀罗)也不敢站在你面前。
6.111.4
ऋषयश्च महान्तोऽपि गन्धर्वाश्च यशस्विनः।
ननु नाम तवोद्वेगाच्चारणाश्च दिशो गताः ॥ ६.१११.४ ॥
就连伟大的仙人、著名的乾闼婆,还有遮罗那,不都因畏惧你而逃往四方了吗?
6.111.5
स त्वं मानुषमात्रेण रामेण युधि निर्जितः।
न व्यपत्रपसे राजन् किमिदं राक्षसेश्वर ॥ ६.१११.५ ॥
你竟被一个凡人罗摩在战场上击败,大王,你不感到羞耻吗?罗刹之主啊,这是怎么回事?
6.111.6
कथं त्रैलोक्यमाक्रम्य श्रिया वीर्येण चान्वितम्।
अविषह्यं जघान त्वां मानुषो वनगोचरः ॥ ६.१११.६ ॥
一个游走于森林中的凡人,怎能杀死你——你这位无敌、拥有荣耀与勇武、曾征服三界的人?
6.111.7
मानुषाणामविषये चरतः कामरूपिणः।
विनाशस्तव रामेण संयुगे नोपपद्यते ॥ ६.१११.७ ॥
你游荡于凡人所不及之处,能随意变化形貌,在战场上被罗摩所杀之事不可能发生。
6.111.8
न चैतत् कर्म रामस्य श्रद्दधामि चमूमुखे।
सर्वतः समुपेतस्य तव तेनाभिमर्षणम् ॥ ६.१११.८ ॥
我不相信这是罗摩所做之事,即在军阵前端、你被四面包围之时,他竟将你击伤。
6.111.9
अथवा रामरूपेण कृतान्तः स्वयमागतः।
मायां तव विनाशाय विधायाप्रतितर्किताम् ॥ ६.१११.९ ॥
或者死神(阎摩)亲自化作罗摩之身而来,为了毁灭你,他施展了一种无人能料想的幻术。
6.111.10
अथवा वासवेन त्वं धर्षितोऽसि महाबल।
वासवस्य तु का शक्तिस्त्वां द्रष्टुमपि संयुगे ॥ ६.१११.१० ॥
或者,大力者啊,你是被因陀罗所伤;但因陀罗在战场上即便是看你一眼,又有何力量呢?
6.111.11
महाबलं महावीर्यं देवशत्रुं महौजसम्।
व्यक्तमेष महायोगी परमात्मा सनातनः ॥ ६.१११.११ ॥
如你一般,你是强大勇猛、令诸神敌视、光辉盛大的,此人显然是伟大的瑜伽士,永恒的至上自我。
6.111.12
अनादिमध्यनिधनो महतः परमो महान्।
तमसः परमो धाता शङ्खचक्रगदाधरः ॥ ६.१११.१२ ॥
无始无中无终;超越大原理,至大无上;于暗之彼岸的主持者,手持螺号、轮与杵。
6.111.13
श्रीवत्सवक्षा नित्यश्रीरजय्यः शाश्वतो ध्रुवः।
मानुषं रूपमास्थाय विष्णुः सत्यपराक्रमः ॥ ६.१११.१३ ॥
胸前有室利薇磨多(Śrīvatsa)印记、永恒具足吉祥、不可战胜、恒常不变的毗湿奴,以真实的威力化作人形。
6.111.14
सर्वैः परिवृतो देवैर्वानरत्वमुपागतैः।
सर्वलोकेश्वरः श्रीमाँल्लोकानां हितकाम्यया ॥ ६.१११.१४ ॥
被全部化作猴形的诸神环绕,一切世界之主、吉祥者,出于利益世界的愿望(而行此事)。
6.111.15
स राक्षसपरीवारं देवशत्रुं भयावहम्।
इन्द्रियाणि पुरा जित्वा जितं त्रिभुवनं त्वया ॥ ६.१११.१५ ॥
他与罗刹眷属同在,是诸神之敌,令人恐惧。往昔你战胜诸根,因而征服了三界。
6.111.16
स्मरद्भिरिव तद् वैरमिन्द्रियैरेव निर्जितः।
यदैव हि जनस्थाने राक्षसैर्बहुभिर्वृतः ॥ ६.१११.१६ ॥
仿佛记起那份仇怨一般,他被自己的诸根所征服——正当他在惹那斯塔那被众多罗刹包围之时。
6.111.17
खरस्तु निहतो भ्राता तदा रामो न मानुषः।
यदैव नगरीं लङ्कां दुष्प्रवेशां सुरैरपि ॥ ६.१११.१७ ॥
那时你的兄弟哈罗被杀,罗摩并非凡人。当在连诸神也难以进入的楞伽城中——
6.111.18
प्रविष्टो हनुमान् वीर्यात् तदैव व्यथिता वयम्।
क्रियतामविरोधश्च राघवेणेति यन्मया ॥ ६.१११.१८ ॥
当哈奴曼凭其勇力进入时,我们便已忧惧。罗怙后裔(罗摩)所做之事,不应有任何阻碍——这便是我所说的。
6.111.19
उच्यमानो न गृह्णासि तस्येयं व्युष्टिरागता।
अकस्माच्चाभिकामोऽसि सीतां राक्षसपुङ्गव ॥ ६.१११.१९ ॥
我已相告,你却不听;其后果now已降临。罗刹中的至尊啊,你竟忽然贪恋悉达。
6.111.20
ऐश्वर्यस्य विनाशाय देहस्य स्वजनस्य च।
अरुन्धत्या विशिष्टां तां रोहिण्याश्चापि दुर्मते ॥ ६.१११.२० ॥
为你的权势、身体与亲族的毁灭,恶念者啊,你竟渴望她——她比阿鲁昆提和罗希尼更为殊胜。
6.111.21
सीतां धर्षयता मान्यां त्वया ह्यसदृशं कृतम्।
वसुधाया हि वसुधां श्रियाः श्रीं भर्तृवत्सलाम् ॥ ६.१११.२१ ॥
你侮辱了可敬的悉达,做了不相称之事;她如大地中的大地,如吉祥天女中的吉祥天女,对夫君深怀爱恋。
6.111.22
सीतां सर्वानवद्याङ्गीमरण्ये विजने शुभाम्।
आनयित्वा तु तां दीनां छद्मनाऽऽत्मस्वदूषणम् ॥ ६.१११.२२ ॥
你以诡计将周身无瑕、吉祥的悉达带到荒僻的森林,劫持了那位可怜的女子,从而玷污了你自己。
6.111.23
अप्राप्य तं चैव कामं मैथिलीसंगमे कृतम्।
पतिव्रतायास्तपसा नूनं दग्धोऽसि मे प्रभो ॥ ६.१११.२३ ॥
虽然你与弥提罗公主结合的欲望未能实现,主啊,你必定已被贞洁妻子的苦行之力所焚烧。
6.111.24
तदैव यन्न दग्धस्त्वं धर्षयंस्तनुमध्यमाम्।
देवा बिभ्यति ते सर्वे सेन्द्राः साग्निपुरोगमाः ॥ ६.१११.२४ ॥
你在那时折磨那纤腰的女子时竟未被焚毁;如今,以因陀罗及火神为首的众天神都畏惧你。
6.111.25
अवश्यमेव लभते फलं पापस्य कर्मणः।
भर्तः पर्यागते काले कर्ता नास्त्यत्र संशयः ॥ ६.१११.२५ ॥
行恶业者必定承受其果报。夫君,时至之时,作者必定承受,此中无疑。
6.111.26
शुभकृच्छुभमाप्नोति पापकृत् पापमश्नुते।
विभीषणः सुखं प्राप्तस्त्वं प्राप्तः पापमीदृशम् ॥ ६.१११.२६ ॥
行善者得善,作恶者受恶。毗毗沙那得到了安乐,而你却招致了如此大的罪恶。
6.111.27
सन्त्यन्याः प्रमदास्तुभ्यं रूपेणाभ्यधिकास्ततः।
अनङ्गवशमापन्नस्त्वं तु मोहान्न बुद्ध्यसे ॥ ६.१११.२७ ॥
对你而言还有其他女子,容貌都胜过她。你陷入爱欲之中,因迷惑而不能明白。
6.111.28
न कुलेन न रूपेण न दाक्षिण्येन मैथिली।
मयाधिका वा तुल्या वा तत् तु मोहान्न बुद्ध्यसे ॥ ६.१११.२८ ॥
论出身、论容貌、论温顺,迈提利都不高于我,也不与我相等;这一点你因迷惑而不明白。
6.111.29
सर्वदा सर्वभूतानां नास्ति मृत्युरलक्षणः।
तव तद्वदयं मृत्युर्मैथिलीकृतलक्षणः ॥ ६.१११.२९ ॥
对一切众生而言,死亡从来不是无因而至的;对你而言,这死亡也是如此,迈提利成为了它的征兆。
6.111.30
सीतानिमित्तजो मृत्युस्त्वया दूरादुपाहृतः।
मैथिली सह रामेण विशोका विहरिष्यति ॥ ६.१११.३० ॥
因悉多而生的死亡,你从远方将它引来了。迈提利将与罗摩同在,免于忧愁,安然生活。
6.111.31
अल्पपुण्या त्वहं घोरे पतिता शोकसागरे।
कैलासे मन्दरे मेरौ तथा चैत्ररथे वने ॥ ६.१११.३१ ॥
我福薄,已坠入可怖的忧愁之海。昔日在凯拉萨山、曼达拉山、须弥山以及恰特拉罗陀林中,我曾享受欢乐。
6.111.32
देवोद्यानेषु सर्वेषु विहृत्य सहिता त्वया।
विमानेनानुरूपेण या याम्यतुलया श्रिया ॥ ६.१११.३२ ॥
我曾与你游遍诸天的园林,乘坐与身份相称的飞车,以无与伦比的荣华而行。
6.111.33
पश्यन्ती विविधान् देशांस्तांस्तांश्चित्रस्रगम्बरा।
भ्रंशिता कामभोगेभ्यः सास्मि वीर वधात् तव ॥ ६.१११.३३ ॥
我曾遍观诸地,身披彩色花环与衣裳。英雄啊,因你被杀,我已从那欲乐之中坠落。
6.111.34
सैवान्येवास्मि संवृत्ता धिग्राज्ञां चञ्चलां श्रियम्।
हा राजन् सुकुमारं ते सुभ्रु सुत्वक्समुन्नसम् ॥ ६.१११.३४ ॥
我仍是我,却已成了另一个人。帝王那善变的荣华,真可耻!哀哉,大王,您那柔美的面容,秀丽的眉毛,细腻的肌肤和高挺的鼻梁!
6.111.35
कान्तिश्रीद्युतिभिस्तुल्यमिन्दुपद्मदिवाकरैः।
किरीटकूटोज्ज्वलितं ताम्रास्यं दीप्तकुण्डलम् ॥ ६.१११.३५ ॥
其光彩、华美与明亮堪比月亮、莲花与太阳,冠顶闪耀,面色赤铜,耳垂明亮的耳环灿然生辉。
6.111.36
मदव्याकुललोलाक्षं भूत्वा यत्पानभूमिषु।
विविधस्रग्धरं चारु वल्गुस्मितकथं शुभम् ॥ ६.१११.३६ ॥
你醉意中双目灵动不定,在饮宴之处身披各色花环,俊美吉祥,言语带着柔美的笑意。
6.111.37
तदेवाद्य तवैवं हि वक्त्रं न भ्राजते प्रभो।
रामसायकनिर्भिन्नं रक्तं रुधिरविस्रवैः ॥ ६.१११.३७ ॥
主上啊,如今您的面容不再光彩照人;被罗摩的箭射穿,染满鲜血,血流如注。
6.111.38
विशीर्णमेदोमस्तिष्कं रूक्षं स्यन्दनरेणुभिः।
हा पश्चिमा मे सम्प्राप्ता दशा वैधव्यदायिनी ॥ ६.१११.३८ ॥
脑髓与骨髓散落,被战车的尘土弄得干涩——哎呀!降临到我身上的,是这最后的境况,它带来寡居。
6.111.39
या मयाऽऽसीन्न सम्बुद्धा कदाचिदपि मन्दया।
पिता दानवराजो मे भर्ता मे राक्षसेश्वरः ॥ ६.१११.३९ ॥
愚昧的我从未明白这一点:我的父亲是檀那婆之王,我的丈夫是罗刹之主。
6.111.40
पुत्रो मे शक्रनिर्जेता इत्यहं गर्विता भृशम्।
दृप्तारिमथनाः क्रूराः प्रख्यातबलपौरुषाः ॥ ६.१११.४० ॥
我自豪地想着:“我的儿子是战胜因陀罗者”,因此极其骄傲。他们是摧毁傲慢敌人的,残酷的,以力量与勇武闻名。
6.111.41
अकुतश्चिद्भया नाथा ममेत्यासीन्मतिर्ध्रुवा।
तेषामेवंप्रभावाणां युष्माकं राक्षसर्षभाः ॥ ६.१११.४१ ॥
“我的夫君们从不惧怕任何人”,这是我坚定的信念。你们这般威力之人,啊,罗刹中的雄牛!
6.111.42
कथं भयमसम्बुद्धं मानुषादिदमागतम्।
स्निग्धेन्द्रनीलनीलं तु प्रांशुशैलोपमं महत् ॥ ६.१११.४२ ॥
这恐惧来自一个凡人,却在毫无预料之中降临,怎会如此?它如光滑的青玉般深蓝,如高耸的山峰般巨大!
6.111.43
केयूराङ्गदवैदूर्यमुक्ताहारस्रगुज्ज्वलम्।
कान्तं विहारेष्वधिकं दीप्तं संग्रामभूमिषु ॥ ६.१११.४३ ॥
身佩臂钏、臂环、猫眼宝石、珍珠项链与花环,光彩照人;在游乐园中格外可爱,即使在战场上也熠熠生辉。
6.111.44
भात्याभरणभाभिर्यद् विद्युद्भिरिव तोयदः।
तदेवाद्य शरीरं ते तीक्ष्णैर्नैकशरैश्चितम् ॥ ६.१११.४४ ॥
你的身体曾因饰物的光彩而如同伴有闪电的雨云般闪耀,今日却布满了许多锋利的箭。
6.111.45
पुनर्दुर्लभसंस्पर्शं परिष्वक्तुं न शक्यते।
श्वाविधः शललैर्यद्वद् बाणैर्लग्नैर्निरन्तरम् ॥ ६.१११.४५ ॥
如今这身躯已难以再拥抱,触碰都十分困难,因为它不断被箭矢钉满,如同豪猪身上的刺。
6.111.46
स्वर्पितैर्मर्मसु भृशं संछिन्नस्नायुबन्धनम्।
क्षितौ निपतितं राजन् श्यामं वै रुधिरच्छवि ॥ ६.१११.४६ ॥
你那黝黑的身躯如今已呈血色,倒卧在地,哦王啊,箭矢深深射入要害,筋络之结已被割断。
6.111.47
वज्रप्रहाराभिहतो विकीर्ण इव पर्वतः।
हा स्वप्नः सत्यमेवेदं त्वं रामेण कथं हतः ॥ ६.१११.४७ ॥
如被雷霆击中而崩裂的山峰。唉!这是梦吗,还是真的?你竟被罗摩杀死了吗?
6.111.48
त्वं मृत्योरपि मृत्युः स्याः कथं मृत्युवशं गतः।
त्रैलोक्यवसुभोक्तारं त्रैलोक्योद्वेगदं महत् ॥ ६.१११.४८ ॥
你本应是死亡的死亡,怎会落入死亡之手?哦伟大者,你曾享受三界的财富,也曾令三界恐惧!
6.111.49
जेतारं लोकपालानां क्षेप्तारं शंकरस्य च।
दृप्तानां निग्रहीतारमाविष्कृतपराक्रमम् ॥ ६.१११.४९ ॥
他是征服世界守护者的人,曾羞辱湿婆(商羯罗),是制服傲慢者的人,其勇力显于世间。
6.111.50
लोकक्षोभयितारं च साधुभूतविदारणम्।
ओजसा दृप्तवाक्यानां वक्तारं रिपुसंनिधौ ॥ ६.१११.५० ॥
他是搅动世界的人,撕裂善良众生的人,在敌人面前以力量说出傲慢之言的人。
6.111.51
स्वयूथभृत्यगोप्तारं हन्तारं भीमकर्मणाम्।
हन्तारं दानवेन्द्राणां यक्षाणां च सहस्रशः ॥ ६.१११.५१ ॥
他是保护自己军队与仆从的人,是诛杀行残暴之事者的人,曾成千上万地杀死檀那婆之王与夜叉。
6.111.52
निवातकवचानां तु निग्रहीतारमाहवे।
नैकयज्ञविलोप्तारं त्रातारं स्वजनस्य च ॥ ६.१११.५२ ॥
他在战中是制服尼瓦塔卡伐恰的人,是毁坏众多祭祀的人,也是保护自己族人的人。
6.111.53
धर्मव्यवस्थाभेत्तारं मायास्रष्टारमाहवे।
देवासुरनृकन्यानामाहर्तारं ततस्ततः ॥ ६.१११.५३ ॥
他是打破法(达摩)既定秩序的人,是在战场上幻化迷惑的人,一次又一次地掳走天神、阿修罗与人类的少女。
6.111.54
शत्रुस्त्रीशोकदातारं नेतारं स्वजनस्य च।
लङ्काद्वीपस्य गोप्तारं कर्तारं भीमकर्मणाम् ॥ ६.१११.५४ ॥
他使敌人的妻子悲痛,是族人的领袖,是楞伽岛的守护者,也是行恐怖之事的人。
6.111.55
अस्माकं कामभोगानां दातारं रथिनां वरम्।
एवंप्रभावं भर्तारं दृष्ट्वा रामेण पातितम् ॥ ६.१११.५५ ॥
眼见我们的丈夫——我们欢乐的赐予者、战车手中的最优者、威力如此的夫君——被罗摩击倒。
6.111.56
स्थिरास्मि या देहमिमं धारयामि हतप्रिया।
शयनेषु महार्हेषु शयित्वा राक्षसेश्वर ॥ ६.१११.५६ ॥
我,爱人已被杀,仍坚强地支撑着这身躯——啊,罗刹之王,你曾卧于珍贵的床榻之上——
6.111.57
इह कस्मात् प्रसुप्तोऽसि धरण्यां रेणुगुण्ठितः।
यदा मे तनयः शस्तो लक्ष्मणेनेन्द्रजिद् युधि ॥ ६.१११.५७ ॥
你为何在此躺卧于地,满身尘土而睡?当我的儿子因陀罗耆在战场上被罗什曼那击倒之时——
6.111.58
तदा त्वभिहता तीव्रमद्य त्वस्मिन् निपातिता।
साहं बन्धुजनैर्हीना हीना नाथेन च त्वया ॥ ६.१११.५८ ॥
那时我被重创,今日伏倒在他身上。亲族尽失,夫君亦失,你是我的依靠——
6.111.59
विहीना कामभोगैश्च शोचिष्ये शाश्वतीः समाः।
प्रपन्नो दीर्घमध्वानं राजन्नद्य सुदुर्गमम् ॥ ६.१११.५९ ॥
失去欢乐,我将悲泣无尽的岁月。啊,君王,今日你已踏上漫长而极其艰难的道路——
6.111.60
नय मामपि दुःखार्तां न वर्तिष्ये त्वया विना।
कस्मात् त्वं मां विहायेह कृपणां गन्तुमिच्छसि ॥ ६.१११.६० ॥
也带上我这受苦之人吧;没有你,我不能活。你为何要抛下我这可怜的人而去?
6.111.61
दीनां विलपतीं मन्दां किं च मां नाभिभाषसे।
दृष्ट्वा न खल्वभिक्रुद्धो मामिहानवगुण्ठिताम् ॥ ६.१११.६१ ॥
我这悲伤哀泣、神志恍惚的人,你为何不跟我说话?看到我在此不以面纱遮掩,你难道真的不生气吗?
6.111.62
निर्गतां नगरद्वारात् पद्भ्यामेवागतां प्रभो।
पश्येष्टदार दारांस्ते भ्रष्टलज्जावगुण्ठनान् ॥ ६.१११.६२ ॥
主啊,看看我这个步行出城门而来的人,也看看你心爱的妻子们,她们羞怯的面纱已经落下。
6.111.63
बहिर्निष्पतितान् सर्वान् कथं दृष्ट्वा न कुप्यसि।
अयं क्रीडासहायस्तेऽनाथो लालप्यते जनः ॥ ६.१११.६३ ॥
看到这些都已出城的人,你为何不生气?这些与你同游嬉戏的人们,失去庇护,正在哀号。
6.111.64
न चैनमाश्वासयसि किं वा न बहुमन्यसे।
यास्त्वया विधवा राजन् कृता नैकाः कुलस्त्रियः ॥ ६.१११.६४ ॥
你为何不安慰他,难道不尊重他吗?国王啊,你使许多出身高贵的女子成了寡妇,不止一人。
6.111.65
पतिव्रता धर्मरता गुरुशुश्रूषणे रताः।
ताभिः शोकाभितप्ताभिः शप्तः परवशं गतः ॥ ६.१११.६५ ॥
那些忠于丈夫、执守法度、侍奉长辈的女子,被悲痛煎熬,诅咒了你,于是你落入了他人的掌控。
6.111.66
त्वया विप्रकृताभिश्च तदा शप्तस्तदागतम्।
प्रवादः सत्यमेवायं त्वां प्रति प्रायशो नृप ॥ ६.१११.६६ ॥
那些被你所伤害的女子当时诅咒了你,而诅咒当即应验。国王啊,关于你的这种传言大多是真的。
6.111.67
पतिव्रतानां नाकस्मात् पतन्त्यश्रूणि भूतले।
कथं च नाम ते राजँल्लोकानाक्रम्य तेजसा ॥ ६.१११.६७ ॥
忠贞妻子的眼泪不会无故落在地上。国王啊,你凭借威力征服了诸世界,怎么会做出这样的事?
6.111.68
नारीचौर्यमिदं क्षुद्रं कृतं शौण्डीर्यमानिना।
अपनीयाश्रमाद् रामं यन्मृगच्छद्मना त्वया ॥ ६.१११.६८ ॥
你自负勇武,以金鹿之计把罗摩引离苦行林,做出这卑劣的盗窃妇人之事。
6.111.69
आनीता रामपत्नी सा अपनीय च लक्ष्मणम्।
कातर्यं च न ते युद्धे कदाचित् संस्मराम्यहम् ॥ ६.१११.६९ ॥
你也把罗什曼那支开,劫走了罗摩的妻子;然而在战场上,我从未想起你有过怯懦。
6.111.70
तत् तु भाग्यविपर्यासान्नूनं ते पक्वलक्षणम्।
अतीतानागतार्थज्ञो वर्तमानविचक्षणः ॥ ६.१११.७० ॥
这乃是命运逆转,无疑是你毁灭的成熟之兆:你通晓过去与未来,又精于当下,竟做出了这事。
6.111.71
मैथिलीमाहृतां दृष्ट्वा ध्यात्वा निःश्वस्य चायतम्।
सत्यवाक् स महाबाहो देवरो मे यदब्रवीत् ॥ ६.१११.७१ ॥
见到摩提利被劫走,沉思良久,长叹一声,大臂者啊,我那说话诚实的小叔所说的正是此言。
6.111.72
अयं राक्षसमुख्यानां विनाशः प्रत्युपस्थितः।
कामक्रोधसमुत्थेन व्यसनेन प्रसङ्गिना ॥ ६.१११.७२ ॥
诸罗刹之首的毁灭已经临近,由欲望与愤怒所生的灾祸,纠缠不去,终将降临。
6.111.73
निवृत्तस्त्वत्कृतेनार्थः सोऽयं मूलहरो महान्।
त्वया कृतमिदं सर्वमनाथं राक्षसं कुलम् ॥ ६.१११.७३ ॥
你的所作所为使此事终结;这是拔除根本的大灾祸。你做了这一切,使罗刹族失去了保护。
6.111.74
नहि त्वं शोचितव्यो मे प्रख्यातबलपौरुषः।
स्त्रीस्वभावात् तु मे बुद्धिः कारुण्ये परिवर्तते ॥ ६.१११.७४ ॥
你以力量和勇武闻名,我不该为你悲伤;但出于女子的天性,我的心转向怜悯。
6.111.75
सुकृतं दुष्कृतं च त्वं गृहीत्वा स्वां गतिं गतः।
आत्मानमनुशोचामि त्वद्विनाशेन दुःखिताम् ॥ ६.१११.७५ ॥
你带着善恶之业走上了自己的道路。因你的毁灭而痛苦的我,为自己而哀悼。
6.111.76
सुहृदां हितकामानां न श्रुतं वचनं त्वया।
भ्रातॄणां चैव कात्स्र्न्येन हितमुक्तं दशानन ॥ ६.१११.७६ ॥
十首之王啊!你没有听从那些希望你好的朋友之言,也没有听从兄弟们全部所说的有益劝告。
6.111.77
हेत्वर्थयुक्तं विधिवच्छ्रेयस्करमदारुणम्।
विभीषणेनाभिहितं न कृतं हेतुमत् त्वया ॥ ६.१११.७७ ॥
维毗shana以道理、依法、利益、不含严厉所说的话,你却没有视为合理而照做。
6.111.78
मारीचकुम्भकर्णाभ्यां वाक्यं मम पितुस्तथा।
न कृतं वीर्यमत्तेन तस्येदं फलमीदृशम् ॥ ६.१११.७८ ॥
摩利遮和羯尔纳的话,以及我父亲的话,你都没有照做;因沉醉于力量之傲,这就是如此的结果。
6.111.79
नीलजीमूतसंकाश पीताम्बर शुभाङ्गद।
स्वगात्राणि विनिक्षिप्य किं शेषे रुधिरावृतः ॥ ६.१११.७९ ॥
你如同蓝色的乌云,身着黄衣,佩戴华美的臂钏,为何抛下肢体,被鲜血覆盖而躺卧?
6.111.80
प्रसुप्त इव शोकार्तां किं मां न प्रतिभाषसे।
महावीर्यस्य दक्षस्य संयुगेष्वपलायिनः ॥ ६.१११.८० ॥
你仿佛沉睡一般,为何不回应我这悲痛之人?大勇士啊,你在战场上技艺精湛,从不逃避!
6.111.81
यातुधानस्य दौहित्रीं किं मां न प्रतिभाषसे।
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ किं शेषे नवे परिभवे कृते ॥ ६.१११.८१ ॥
你为何不回应我这罗刹的外孙女?起来,起来!新的败局已然造成,你为何还躺着?
6.111.82
अद्य वै निर्भया लङ्कां प्रविष्टाः सूर्यरश्मयः।
येन सूदयसे शत्रून् समरे सूर्यवर्चसा ॥ ६.१११.८२ ॥
今日,阳光的光线无所畏惧地进入了楞伽;正是你以如日之光在战场上歼灭敌人时所凭借的那份光辉。
6.111.83
वज्रं वज्रधरस्येव सोऽयं ते सततार्चितः।
रणे बहुप्रहरणो हेमजालपरिष्कृतः ॥ ६.१११.८३ ॥
如同持雷者(因陀罗)的金刚杵,你的这把弓,一向受你尊崇,在战场上配备众多兵器,以金网装饰。
6.111.84
परिघो व्यवकीर्णस्ते बाणैश्छिन्नः सहस्रधा।
प्रियामिवोपसंगृह्य किं शेषे रणमेदिनीम् ॥ ६.१११.८४ ॥
你的铁棍被箭矢斩为千段,散落一地。你为何像拥抱爱人一般抱着这战场之地而躺卧?
6.111.85
अप्रियामिव कस्माच्च मां नेच्छस्यभिभाषितुम्।
धिगस्तु हृदयं यस्या ममेदं न सहस्रधा ॥ ६.१११.८५ ॥
你为何连与我说话都不愿,仿佛我是你所厌弃之人?我这颗心竟未碎成千片,真是可耻!
6.111.86
त्वयि पञ्चत्वमापन्ने फलते शोकपीडितम्।
इत्येवं विलपन्ती सा बाष्पपर्याकुलेक्षणा ॥ ६.१११.८६ ॥
“你既已归于五大,这颗被悲伤折磨的心便要碎裂了!”她这样哀哭,双眼被泪水模糊,
6.111.87
स्नेहोपस्कन्नहृदया तदा मोहमुपागमत्।
कश्मलाभिहता सन्ना बभौ सा रावणोरसि ॥ ६.१११.८७ ॥
她满怀深情的心当时昏厥过去;被昏迷击倒、瘫软在地的她,倚在罗波那的胸前,显得格外动人。
6.111.88
संध्यानुरक्ते जलदे दीप्ता विद्युदिवोज्ज्वला।
तथागतां समुत्थाप्य सपत्न्यस्तां भृशातुराः ॥ ६.१११.८८ ॥
她倒卧的模样,犹如夕照染红的云中闪耀的电光;她的诸位同夫妻妾将她扶起,个个忧心如焚。
6.111.89
पर्यवस्थापयामासू रुदत्यो रुदतीं भृशम्।
किं ते न विदिता देवि लोकानां स्थितिरध्रुवा ॥ ६.१११.८९ ॥
诸位同夫妻妾一边哭泣,一边劝慰这痛哭不止的人:“女神啊!你难道不知道世间的境况本是无常的吗?”
6.111.90
दशाविभागपर्याये राज्ञां वै चञ्चलाः श्रियः।
इत्येवमुच्यमाना सा सशब्दं प्ररुरोद ह ॥ ६.१११.९० ॥
“国王的财富在十种境遇的更迭中,确实是变幻无常的!”虽然这样劝说,她仍然放声大哭起来。
6.111.91
स्नपयन्ती तदास्रेण स्तनौ वक्त्रं सुनिर्मलम्।
एतस्मिन्नन्तरे रामो विभीषणमुवाच ह ॥ ६.१११.९१ ॥
她以泪水洗着胸脯和极其洁净的面容。此时,罗摩对毗ভীষণ说道。
6.111.92
संस्कारः क्रियतां भ्रातुः स्त्रीगणः परिसान्त्व्यताम्।
तमुवाच ततो धीमान् विभीषण इदं वचः ॥ ६.१११.९२ ॥
愿为兄长举行葬礼,并好好安慰众女眷。于是智慧的毗ভীষণ对他说了这番话。
6.111.93
विमृश्य बुद्ध्या प्रश्रितं धर्मार्थसहितं हितम्।
त्यक्तधर्मव्रतं क्रूरं नृशंसमनृतं तथा ॥ ६.१११.९३ ॥
他以智慧仔细思量后,谦逊而有益地、合乎法与利地说道:那人舍弃了法与誓愿,残忍、狠毒而虚妄。
6.111.94
नाहमर्हामि संस्कर्तुं परदाराभिमर्शनम्।
भ्रातृरूपो हि मे शत्रुरेष सर्वाहिते रतः ॥ ६.१११.९४ ॥
对于玷污他人之妻者,我不配为其举行葬礼。他以兄长之形,实为我的仇敌,乐于损害一切众生。
6.111.95
रावणो नार्हते पूजां पूज्योऽपि गुरुगौरवात्।
नृशंस इति मां राम वक्ष्यन्ति मनुजा भुवि ॥ ६.१११.९५ ॥
罗婆那不值得尊崇,虽因其长兄之尊而应敬重。罗摩啊,世间之人将称我为残忍之徒。
6.111.96
श्रुत्वा तस्यागुणान् सर्वे वक्ष्यन्ति सुकृतं पुनः।
तच्छ्रुत्वा परमप्रीतो रामो धर्मभृतां वरः ॥ ६.१११.९६ ॥
众人听闻他的过失后,又将称此为善举。罗摩——持法者中最优秀的——听了这话,非常欢喜。
6.111.97
विभीषणमुवाचेदं वाक्यज्ञं वाक्यकोविदः।
तवापि मे प्रियं कार्यं त्वत्प्रभावान्मया जितम् ॥ ६.१११.९७ ॥
精通言辞的罗摩对懂得言语的毗毗沙那说:“凭你的威力我获胜了;你所珍视的事也必将成就。”
6.111.98
अवश्यं तु क्षमं वाच्यो मया त्वं राक्षसेश्वर।
अधर्मानृतसंयुक्तः कामं त्वेष निशाचरः ॥ ६.१११.९८ ॥
“罗刹之主啊,我必须对你说合宜的话;这夜行者与不法和虚妄相连。”
6.111.99
तेजस्वी बलवाञ्छूरः संग्रामेषु च नित्यशः।
शतक्रतुमुखैर्देवैः श्रूयते न पराजितः ॥ ६.१११.९९ ॥
“他光明、强大,在战斗中总是英勇;人们听说,即便是以百祭之主(因陀罗)为首的诸神也未能击败他。”
6.111.100
महात्मा बलसम्पन्नो रावणो लोकरावणः।
मरणान्तानि वैराणि निर्वृत्तं नः प्रयोजनम् ॥ ६.१११.१०० ॥
“伟大而强有力的罗波那,令世界哭泣之人;仇恨只有死亡才能终结;我们的目的已经达成。”
6.111.101
क्रियतामस्य संस्कारो ममाप्येष यथा तव।
त्वत्सकाशान्महाबाहो संस्कारं विधिपूर्वकम् ॥ ६.१११.१०१ ॥
“请为他举行丧葬之礼,如同为你、为我一样;啊,大臂者,愿你依礼法为他完成仪式。”
6.111.102
क्षिप्रमर्हति धर्मेण त्वं यशोभाग् भविष्यसि।
राघवस्य वचः श्रुत्वा त्वरमाणो विभीषणः ॥ ६.१११.१०२ ॥
“你应当迅速依法去做,这样你便会获得荣耀。”听了罗怙后裔的话,毗毗沙那急忙动身。
6.111.103
संस्कारयितुमारेभे भ्रातरं रावणं हतम्।
स प्रविश्य पुरीं लङ्कां राक्षसेन्द्रो विभीषणः ॥ ६.१११.१०३ ॥
他开始为被杀的兄长罗波那举行葬礼。罗刹之王毗भीषण进入楞伽城。
6.111.104
रावणस्याग्निहोत्रं तु निर्यापयति सत्वरम्।
शकटान् दारुरूपाणि अग्नीन् वै याजकांस्तथा ॥ ६.१११.१०४ ॥
他迅速命人搬出罗波那的祭火器具:木制车辆、圣火,以及祭司们。
6.111.105
तथा चन्दनकाष्ठानि काष्ठानि विविधानि च।
अगरूणि सुगन्धीनि गन्धांश्च सुरभींस्तथा ॥ ६.१११.१०५ ॥
还有檀香木和各种木材、沉香、芬芳之物和香料。
6.111.106
मणिमुक्ताप्रवालानि निर्यापयति राक्षसः।
आजगाम मुहूर्तेन राक्षसैः परिवारितः ॥ ६.१११.१०६ ॥
那罗刹命人搬出宝石、珍珠和珊瑚。转眼之间,他在罗刹簇拥下到来。
6.111.107
ततो माल्यवता सार्धं क्रियामेव चकार सः।
सौवर्णीं शिबिकां दिव्यामारोप्य क्षौमवाससम् ॥ ६.१११.१०७ ॥
随后他与马利耶瓦特一同举行仪式。将他安放在神圣的金色轿中,身着丝绸衣物,
6.111.108
रावणं राक्षसाधीशमश्रुवर्णमुखा द्विजाः।
तूर्यघोषैश्च विविधैः स्तुवद्भिश्चाभिनन्दितम् ॥ ६.१११.१०८ ॥
罗刹之王罗波那受到泪流满面的婆罗门敬礼,他们在各种乐器声中赞颂他。
6.111.109
पताकाभिश्च चित्राभिः सुमनोभिश्च चित्रिताम्।
उत्क्षिप्य शिबिकां तां तु विभीषणपुरोगमाः ॥ ६.१११.१०९ ॥
众人抬起那顶饰有彩旗与鲜花的担架,以毗缚奢那为首,向前行进。
6.111.110
दक्षिणाभिमुखाः सर्वे गृह्य काष्ठानि भेजिरे।
अग्नयो दीप्यमानास्ते तदाध्वर्युसमीरिताः ॥ ६.१११.११० ॥
众人面向南方,拿起柴薪前行;那由祭司阿特瓦尤点燃的熊熊圣火也随之而行。
6.111.111
शरणाभिगताः सर्वे पुरस्तात् तस्य ते ययुः।
अन्तःपुराणि सर्वाणि रुदमानानि सत्वरम् ॥ ६.१११.१११ ॥
所有投奔他的人走在他前面;内宫的所有女子哭泣着,急急地走在前头。
6.111.112
पृष्ठतोऽनुययुस्तानि प्लवमानानि सर्वतः।
रावणं प्रयते देशे स्थाप्य ते भृशदुःखिताः ॥ ६.१११.११२ ॥
她们从后面跟随,四面奔来;极度悲伤的她们将罗波那安置在一个预先准备好的地方。
6.111.113
चितां चन्दनकाष्ठैश्च पद्मकोशीरचन्दनैः।
ब्राह्म्या संवर्तयामासू राङ्कवास्तरणावृताम् ॥ ६.१११.११३ ॥
他们用檀香木、莲花、香根草与檀香依梵天之法堆起柴堆,并以罗迦伐鹿皮覆盖。
6.111.114
प्रचक्रू राक्षसेन्द्रस्य पितृमेधमनुत्तमम्।
वेदिं च दक्षिणाप्राचीं यथास्थानं च पावकम् ॥ ६.१११.११४ ॥
他们为罗刹之王举行了至尊的祖先祭祀,设立面向东南的祭坛,并将火安放在适当的位置。
6.111.115
पृषदाज्येन सम्पूर्णं स्रुवं स्कन्धे प्रचिक्षिपुः।
पादयोः शकटं प्रापुरूर्वोश्चोलूखलं तदा ॥ ६.१११.११५ ॥
他们将盛满凝乳与澄清酥油的勺子置于肩上;将车置于脚边,又把杵臼放在大腿上。
6.111.116
दारुपात्राणि सर्वाणि अरणिं चोत्तरारणिम्।
दत्त्वा तु मुसलं चान्यं यथास्थानं विचक्रमुः ॥ ६.१११.११६ ॥
他们摆放了所有木器、下钻木与上钻木,以及另一根木杵,把一切都安置在各自的位置。
6.111.117
शास्त्रदृष्टेन विधिना महर्षिविहितेन च।
तत्र मेध्यं पशुं हत्वा राक्षसेन्द्रस्य राक्षसाः ॥ ६.१११.११७ ॥
在那里,罗刹们依照经典所载、大仙所定的仪轨,为罗刹王宰杀了一头可用于祭祀的牲畜。
6.111.118
परिस्तरणिकां राज्ञो घृताक्तां समवेशयन्।
गन्धैर्माल्यैरलंकृत्य रावणं दीनमानसाः ॥ ६.१११.११८ ॥
为王铺设了涂满酥油的卧席;他们心怀悲伤,以香料和花环装饰罗波那,将他安放在上面。
6.111.119
विभीषणसहायास्ते वस्त्रैश्च विविधैरपि।
लाजैरवकिरन्ति स्म बाष्पपूर्णमुखास्तथा ॥ ६.१११.११९ ॥
毗毗沙那与他的随从们用各种布帛覆盖他,并撒上炒米,他们的面孔充满泪水。
6.111.120
स ददौ पावकं तस्य विधियुक्तं विभीषणः।
स्नात्वा चैवार्द्रवस्त्रेण तिलान् दर्भविमिश्रितान् ॥ ६.१११.१२० ॥
毗毗沙那依仪轨为他举火;他沐浴后身披湿衣,供奉了混有吉祥草的芝麻。
6.111.121
उदकेन च सम्मिश्रान् प्रदाय विधिपूर्वकम्।
ताः स्त्रियोऽनुनयामास सान्त्वयित्वा पुनः पुनः ॥ ६.१११.१२१ ॥
他依礼以水混合献上这些供品,并一再安慰那些妇女,使她们平静下来。
6.111.122
गम्यतामिति ताः सर्वा विविशुर्नगरं ततः।
प्रविष्टासु पुरीं स्त्रीषु राक्षसेन्द्रो विभीषणः।
रामपार्श्वमुपागम्य समतिष्ठद् विनीतवत् ॥ ६.१११.१२२ ॥
众女说"回去吧",她们便全都进入了城中。妇女们进城之后,罗刹王毗భీ沙那走到罗摩身旁,谦恭地站立。
6.111.123
रामोऽपि सह सैन्येन ससुग्रीवः सलक्ष्मणः।
हर्षं लेभे रिपुं हत्वा वृत्रं वज्रधरो यथा ॥ ६.१११.१२३ ॥
罗摩与军队、须羯哩婆及罗什曼那一同,杀死敌人而获得欢喜,正如执金刚者杀死弗栗多而欢喜一样。
6.111.124
ततो विमुक्त्वा सशरं शरासनं
महेन्द्रदत्तं कवचं स तन्महत्।
विमुच्य रोषं रिपुनिग्रहात् ततो
रामः स सौम्यत्वमुपागतोऽरिहा ॥ ६.१११.१२४ ॥
然后,罗摩放下带箭的弓和因陀罗所赐的那副大铠甲,在制服敌人之后摒弃愤怒,这位杀敌者进入了平和的状态。