వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 6.113
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.113.1
प्रविवेश पुरीं लङ्कां पूज्यमानो निशाचरैः ॥ ६.११३.१ ॥
రాక్షసులచే గౌరవింపబడుతూ ఆయన లంకా నగరంలో ప్రవేశించాడు.
6.113.2
प्रविश्य च पुरीं लङ्कामनुज्ञाप्य विभीषणम्।
ततस्तेनाभ्यनुज्ञातो हनूमान् वृक्षवाटिकाम् ॥ ६.११३.२ ॥
లంకా నగరంలో ప్రవేశించి విభీషణుని వద్ద సెలవు తీసుకుని, అతని అనుమతి పొంది హనుమంతుడు వృక్షవాటికకు వెళ్ళాడు.
6.113.3
सम्प्रविश्य यथान्यायं सीताया विदितो हरिः।
ददर्श मृजया हीनां सातङ्कां रोहिणीमिव ॥ ६.११३.३ ॥
యథావిధిగా ప్రవేశించి, సీతకు తెలిసిన వానరుడు హనుమంతుడు, అలంకారం లేక భయంతో ఉన్న, రోహిణీ నక్షత్రంలా ఉన్న ఆమెను చూశాడు.
6.113.4
वृक्षमूले निरानन्दां राक्षसीभिः परीवृताम्।
निभृतः प्रणतः प्रह्वः सोऽभिगम्याभिवाद्य च ॥ ६.११३.४ ॥
చెట్టు మొదట, రాక్షసీ స్త్రీలచే చుట్టుముట్టబడి, ఆనందం లేని ఆమె వద్దకు వినయంగా, వంగి, గౌరవంగా వెళ్ళి నమస్కరించాడు.
6.113.5
दृष्ट्वा तमागतं देवी हनूमन्तं महाबलम्।
तूष्णीमास्त तदा दृष्ट्वा स्मृत्वा हृष्टाभवत् तदा ॥ ६.११३.५ ॥
వచ్చిన మహాబలుడైన హనుమంతుని చూసి దేవి (సీత) అప్పుడు మౌనంగా కూర్చుంది; అతనిని చూసి, జ్ఞాపకం చేసుకుని అప్పుడు ఆమె ఆనందించింది.
6.113.6
सौम्यं तस्या मुखं दृष्ट्वा हनूमान् प्लवगोत्तमः।
रामस्य वचनं सर्वमाख्यातुमुपचक्रमे ॥ ६.११३.६ ॥
ఆమె సౌమ్యమైన ముఖాన్ని చూసి, వానరులలో ఉత్తముడైన హనుమంతుడు రాముని మాటలన్నింటినీ చెప్పడం ప్రారంభించాడు.
6.113.7
वैदेहि कुशली रामः सहसुग्रीवलक्ष्मणः।
कुशलं चाह सिद्धार्थो हतशत्रुरमित्रजित् ॥ ६.११३.७ ॥
ఓ వైదేహీ, రాముడు సుగ్రీవుడు, లక్ష్మణునితో కలిసి క్షేమంగా ఉన్నాడు. తన ప్రయోజనాన్ని సిద్ధింపజేసుకుని, శత్రువును సంహరించి, శత్రువులను జయించిన రాముడు నీ క్షేమాన్ని అడిగాడు.
6.113.8
विभीषणसहायेन रामेण हरिभिः सह।
निहतो रावणो देवि लक्ष्मणेन च वीर्यवान् ॥ ६.११३.८ ॥
దేవీ, విభీషణుని సహాయంతో రాముడు వానరులతో కలిసి, లక్ష్మణుడూ పరాక్రమవంతుడైన రావణుణ్ణి సంహరించారు.
6.113.9
प्रियमाख्यामि ते देवि भूयश्च त्वां सभाजये।
तव प्रभावाद् धर्मज्ञे महान् रामेण संयुगे ॥ ६.११३.९ ॥
దేవీ, నీకు ప్రియమైన వార్త చెబుతున్నాను, మరోసారి నిన్ను గౌరవిస్తున్నాను. ధర్మజ్ఞురాలా, నీ ప్రభావం వల్లనే రాముడు యుద్ధంలో మహత్కార్యం సాధించాడు.
6.113.10
लब्धोऽयं विजयः सीते स्वस्था भव गतज्वरा।
रावणश्च हतः शत्रुर्लङ्का चैव वशीकृता ॥ ६.११३.१० ॥
సీతా, ఈ విజయం లభించింది. ప్రశాంతంగా ఉండు, తాపం లేకుండా ఉండు. శత్రువు రావణుడు సంహరించబడ్డాడు, లంక కూడా వశమైంది.
6.113.11
मया ह्यलब्धनिद्रेण धृतेन तव निर्जये।
प्रतिज्ञैषा विनिस्तीर्णा बद्ध्वा सेतुं महोदधौ ॥ ६.११३.११ ॥
నీ విజయం కోసం నేను వ్రతం పట్టి నిద్ర లేకుండా ఉన్నాను. మహాసముద్రంపై సేతువు కట్టి ఈ ప్రతిజ్ఞను నెరవేర్చాను.
6.113.12
सम्भ्रमश्च न कर्तव्यो वर्तन्त्या रावणालये।
विभीषणविधेयं हि लङ्कैश्वर्यमिदं कृतम् ॥ ६.११३.१२ ॥
రావణుని ఇంట ఉన్నావని భయపడకు. ఇప్పుడు లంక యొక్క ఐశ్వర్యం విభీషణుని అధీనంలో ఉంచబడింది.
6.113.13
तदाश्वसिहि विस्रब्धं स्वगृहे परिवर्तसे।
अयं चाभ्येति संहृष्टस्त्वद्दर्शनसमुत्सुकः ॥ ६.११३.१३ ॥
కాబట్టి నమ్మకంతో ధైర్యంగా ఉండు; నీవు నీ స్వగృహంలోనే ఉన్నావు. ఆయన సంతోషంతో, నిన్ను చూడాలన్న ఉత్సాహంతో వస్తున్నాడు.
6.113.14
एवमुक्ता तु सा देवी सीता शशिनिभानना।
प्रहर्षेणावरुद्धा सा व्याहर्तुं न शशाक ह ॥ ६.११३.१४ ॥
ఇలా చెప్పబడిన చంద్రముఖి దేవి సీత, ఆనందంతో ఆవరించబడి మాట్లాడలేకపోయింది.
6.113.15
ततोऽब्रवीद्धरिवरः सीतामप्रतिजल्पतीम्।
किं त्वं चिन्तयसे देवि किं च मां नाभिभाषसे ॥ ६.११३.१५ ॥
అప్పుడు వానరశ్రేష్ఠుడు జవాబు చెప్పని సీతతో ఇలా అన్నాడు: "దేవీ, నీవు ఏమి ఆలోచిస్తున్నావు? నాతో ఎందుకు మాట్లాడవు?"
6.113.16
एवमुक्ता हनुमता सीता धर्मपथे स्थिता।
अब्रवीत् परमप्रीता बाष्पगद्गदया गिरा ॥ ६.११३.१६ ॥
హనుమంతుడు ఇలా చెప్పగా, ధర్మమార్గంలో నిలిచిన సీత ఎంతో సంతోషించి, కన్నీటితో గద్గదమైన స్వరంతో మాట్లాడింది.
6.113.17
प्रियमेतदुपश्रुत्य भर्तुर्विजयसंश्रितम्।
प्रहर्षवशमापन्ना निर्वाक्यास्मि क्षणान्तरम् ॥ ६.११३.१७ ॥
భర్త విజయానికి సంబంధించిన ఈ ప్రియమైన వార్తను విని, ఆనందవశురాలనై ఒక్క క్షణం మాట్లాడలేకపోయాను.
6.113.18
नहि पश्यामि सदृशं चिन्तयन्ती प्लवंगम।
आख्यानकस्य भवतो दातुं प्रत्यभिनन्दनम् ॥ ६.११३.१८ ॥
ఓ వానరోత్తమా, ఆలోచించినా, ఈ శుభవార్త తెచ్చిన నీకు తగిన ప్రతిఫలాన్ని ఇవ్వడానికి నేను ఏదీ చూడలేకపోతున్నాను.
6.113.19
न हि पश्यामि तत् सौम्य पृथिव्यामपि वानर।
सदृशं यत्प्रियाख्याने तव दत्त्वा भवेत् सुखम् ॥ ६.११३.१९ ॥
సౌమ్యా, వానరా, భూమిపై కూడా నీ ప్రియ వార్తకు సమానమైనది ఇచ్చి నీకు సుఖం కలిగించగలది నాకు కనబడటం లేదు.
6.113.20
हिरण्यं वा सुवर्णं वा रत्नानि विविधानि च।
राज्यं वा त्रिषु लोकेषु एतन्नार्हति भाषितम् ॥ ६.११३.२० ॥
బంగారం, స్వర్ణం, వివిధ రత్నాలు, లేదా మూడు లోకాల రాజ్యం కూడా ఈ మాటకు తగిన బహుమానం కావు.
6.113.21
एवमुक्तस्तु वैदेह्या प्रत्युवाच प्लवंगमः।
प्रगृहीताञ्जलिर्हर्षात् सीतायाः प्रमुखे स्थितः ॥ ६.११३.२१ ॥
వైదేహి ఇలా పలకగా, ఆ వానరుడు ఆనందంతో అంజలి ఘటించి సీత ఎదుట నిలబడి ప్రతిస్పందించాడు.
6.113.22
भर्तुः प्रियहिते युक्ते भर्तुर्विजयकांक्षिणि।
स्निग्धमेवंविधं वाक्यं त्वमेवार्हस्यनिन्दिते ॥ ६.११३.२२ ॥
అనిందితా, భర్త హితంలో ప్రియంలో నిమగ్నమై, భర్త విజయాన్ని కోరే నీవే ఇలాంటి స్నేహపూర్వక మాటలు పలకడానికి తగినదానవు.
6.113.23
तवैतद् वचनं सौम्ये सारवत् स्निग्धमेव च।
रत्नौघाद् विविधाच्चापि देवराज्याद् विशिष्यते ॥ ६.११३.२३ ॥
సౌమ్యా, నీ ఈ మాట సారవంతమైనది, స్నేహపూర్ణమైనది; అనేక రత్నరాశులకంటే, దేవరాజ్యం కంటే కూడా ఇది శ్రేష్ఠమైనది.
6.113.24
अर्थतश्च मया प्राप्ता देवराज्यादयो गुणाः।
हतशत्रुं विजयिनं रामं पश्यामि सुस्थितम् ॥ ६.११३.२४ ॥
నిజంగా దేవరాజ్యం మొదలైన గుణాలు నాకు లభించినట్లే; శత్రువును జయించిన విజయి రాముణ్ణి క్షేమంగా నిలిచి ఉండగా చూస్తున్నాను.
6.113.25
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा मैथिली जनकात्मजा।
ततः शुभतरं वाक्यमुवाच पवनात्मजम् ॥ ६.११३.२५ ॥
అతని ఆ మాటలు విని జనకుని కుమార్తె మైథిలి అప్పుడు పవనాత్మజునితో మరింత శుభకరమైన మాట పలికింది.
6.113.26
अतिलक्षणसम्पन्नं माधुर्यगुणभूषणम्।
बुद्ध्या ह्यष्टाङ्गया युक्तं त्वमेवार्हसि भाषितुम् ॥ ६.११३.२६ ॥
అత్యంత శుభలక్షణాలతో, మాధుర్యగుణంతో అలంకరింపబడి, అష్టాంగబుద్ధితో కూడినవాడివైన నీవే ఇలా మాట్లాడటానికి తగినవాడివి.
6.113.27
श्लाघनीयोऽनिलस्य त्वं सुतः परमधार्मिकः।
बलं शौर्यं श्रुतं सत्त्वं विक्रमो दाक्ष्यमुत्तमम् ॥ ६.११३.२७ ॥
అనిలుని కుమారుడా, నీవు ప్రశంసార్హుడవు, పరమ ధార్మికుడవు; బలం, శౌర్యం, శాస్త్రజ్ఞానం, సత్త్వం, విక్రమం, ఉత్తమ దక్షత నీలో ఉన్నాయి.
6.113.28
तेजः क्षमा धृतिः स्थैर्यं विनीतत्वं न संशयः।
एते चान्ये च बहवो गुणास्त्वय्येव शोभनाः ॥ ६.११३.२८ ॥
తేజస్సు, క్షమ, ధృతి, స్థైర్యం, వినయం—ఇందులో సందేహం లేదు; ఇవీ ఇతర అనేక గుణాలూ నీలోనే శోభిస్తున్నాయి.
6.113.29
अथोवाच पुनः सीतामसम्भ्रान्तो विनीतवत्।
प्रगृहीताञ्जलिर्हर्षात् सीतायाः प्रमुखे स्थितः ॥ ६.११३.२९ ॥
అప్పుడు చలించకుండా, వినయంగా, ఆనందంతో అంజలి ఘటించి సీత ముందు నిలిచి అతను మళ్ళీ సీతతో అన్నాడు.
6.113.30
इमास्तु खलु राक्षस्यो यदि त्वमनुमन्यसे।
हन्तुमिच्छामि ताः सर्वा याभिस्त्वं तर्जिता पुरा ॥ ६.११३.३० ॥
నీవు అనుమతిస్తే, పూర్వం నిన్ను బెదిరించిన ఈ రాక్షసస్త్రీలందరినీ చంపాలనుకుంటున్నాను.
6.113.31
क्लिश्यन्तीं पतिदेवां त्वामशोकवनिकां गताम्।
घोररूपसमाचाराः क्रूराः क्रूरतरेक्षणाः ॥ ६.११३.३१ ॥
పతియే దైవంగా భావించే నిన్ను అశోకవనికలో బాధిస్తున్న భయంకర రూపాలు, క్రూర ప్రవర్తన కలిగిన, అతి క్రూరమైన కళ్ళ రాక్షసస్త్రీలు.
6.113.32
इह श्रुता मया देवि राक्षस्यो विकृताननाः।
असकृत्परुषैर्वाक्यैर्वदन्त्यो रावणाज्ञया ॥ ६.११३.३२ ॥
దేవీ, ఇక్కడ వికృత ముఖాలున్న రాక్షసస్త్రీలు రావణుని ఆజ్ఞతో పదే పదే కఠిన వాక్యాలు పలుకుతుండటం నేను విన్నాను.
6.113.33
विकृता विकृताकाराः क्रूराः क्रूरकचेक्षणाः।
इच्छामि विविधैर्घातैर्हन्तुमेताः सुदारुणाः ॥ ६.११३.३३ ॥
వికృత రూపాలు, వికృత ఆకారాలు, క్రూర కేశాలు, క్రూర నేత్రాలు కలిగిన ఈ అతిభయంకర రాక్షసస్త్రీలను వివిధ దెబ్బలతో చంపాలని కోరుతున్నాను.
6.113.34
राक्षस्यो दारुणकथा वरमेतत् प्रयच्छ मे।
मुष्टिभिः पार्ष्णिघातैश्च विशालैश्चैव बाहुभिः ॥ ६.११३.३४ ॥
దారుణ మాటలు పలికే రాక్షసస్త్రీలారా, ఈ వరాన్ని నాకు ప్రసాదించండి—పిడికిళ్లతో, మడమ దెబ్బలతో, విశాలమైన బాహువులతో (వారిని కొట్టాలి).
6.113.35
जङ्घाजानुप्रहारैश्च दन्तानां चैव पीडनैः।
कर्तनैः कर्णनासानां केशानां लुञ्चनैस्तथा ॥ ६.११३.३५ ॥
తొడలు, మోకాళ్లపై దెబ్బలతో, పళ్లను నలిపివేయడంతో, చెవులు ముక్కులు కోయడంతో, అలాగే జుట్టును పీకడంతో (వారిని కొట్టాలి).
6.113.36
निपात्य हन्तुमिच्छामि तव विप्रियकारिणीः।
एवं प्रहारैर्बहुभिः सम्प्रहार्य यशस्विनि ॥ ६.११३.३६ ॥
మీకు అప్రియం చేసే ఆ రాక్షసస్త్రీలను పడగొట్టి చంపాలని కోరుతున్నాను. యశస్వినీ, ఇలా అనేక దెబ్బలు కొట్టి (వారిని చంపాలని).
6.113.37
घातये तीव्ररूपाभिर्याभिस्त्वं तर्जिता पुरा।
इत्युक्ता सा हनुमता कृपणा दीनवत्सला ॥ ६.११३.३७ ॥
పూర్వం నిన్ను బెదిరించిన భయంకర రూపాల రాక్షసీల్ని నేను చంపించేదాన్ని అని. హనుమంతుడు ఇలా చెప్పగా, దీనులపై దయగల ఆ దుఃఖిత సీత...
6.113.38
हनूमन्तमुवाचेदं चिन्तयित्वा विमृश्य च।
राजसंश्रयवश्यानां कुर्वतीनां पराज्ञया ॥ ६.११३.३८ ॥
ఆలోచించి, పరిశీలించి సీత హనుమంతునితో ఇలా అంది — రాజాశ్రయంలో ఉండి ఇతరుల ఆజ్ఞతో పనిచేసే వారిపై...
6.113.39
विधेयानां च दासीनां कः कुप्येद् वानरोत्तम।
भाग्यवैषम्यदोषेण पुरस्ताद्दुष्कृतेन च ॥ ६.११३.३९ ॥
వానరోత్తమా, విధేయులైన దాసీలపై ఎవరు కోపిస్తారు? పూర్వ పాపం వల్ల, భాగ్య వైషమ్య దోషం వల్లనే...
6.113.40
मयैतत् प्राप्यते सर्वं स्वकृतं ह्युपभुज्यते।
मैवं वद महाबाहो दैवी ह्येषा परा गतिः ॥ ६.११३.४० ॥
నేను ఇవన్నీ పొందాను; తన స్వయంకృత కర్మఫలాన్నే మనిషి అనుభవిస్తాడు. మహాబాహూ, అలా అనకు; ఇది దైవికమైన పరమ గతి.
6.113.41
प्राप्तव्यं तु दशायोगान्मयैतदिति निश्चितम्।
दासीनां रावणस्याहं मर्षयामीह दुर्बला ॥ ६.११३.४१ ॥
ఇది నేను అనుభవించవలసినదే అని నిశ్చయం; పరిస్థితుల కలయిక వల్ల. రావణుని దాసీల మధ్య ఇక్కడ బలహీనురాలినై నేను సహిస్తున్నాను.
6.113.42
आज्ञप्ता राक्षसेनेह राक्षस्यस्तर्जयन्ति माम्।
हते तस्मिन् न कुर्वन्ति तर्जनं मारुतात्मज ॥ ६.११३.४२ ॥
రాక్షసుని ఆజ్ఞతో ఇక్కడ రాక్షసీలు నన్ను బెదిరిస్తారు. మారుతాత్మజా, అతడు చనిపోతే వారు బెదిరించరు.
6.113.43
अयं व्याघ्रसमीपे तु पुराणो धर्मसंहितः।
ऋक्षेण गीतः श्लोकोऽस्ति तं निबोध प्लवंगम ॥ ६.११३.४३ ॥
ఓ వానరుడా! పులి సమీపంలో ఎలుగుబంటి పాడిన, ధర్మంతో కూడిన ఈ పురాతన శ్లోకం ఉంది; దానిని వినుము.
6.113.44
न परः पापमादत्ते परेषां पापकर्मणाम्।
समयो रक्षितव्यस्तु सन्तश्चारित्रभूषणाः ॥ ६.११३.४४ ॥
మంచివాడు పాపకర్మల వారి పాపాన్ని తన మీద వేసుకోడు. తన నియమాన్ని కాపాడుకోవాలి; సజ్జనులు సదాచారమే భూషణంగా కలవారు.
6.113.45
पापानां वा शुभानां वा वधार्हाणामथापि वा।
कार्यं कारुण्यमार्येण न कश्चिन्नापराध्यति ॥ ६.११३.४५ ॥
పాపులైనా, పుణ్యులైనా, వధార్హులైనా, ఆర్యుడు కారుణ్యమే చూపాలి; ఎవరూ అపరాధం చేయకూడదు.
6.113.46
लोकहिंसाविहाराणां क्रूराणां पापकर्मणाम्।
कुर्वतामपि पापानि नैव कार्यमशोभनम् ॥ ६.११३.४६ ॥
లోకాన్ని హింసించి ఆనందించే, క్రూరులైన, పాపకర్మలు చేసే వారు పాపాలు చేసినా, అశోభనమైన పని ఎంతమాత్రం చేయకూడదు.
6.113.47
एवमुक्तस्तु हनुमान् सीतया वाक्यकोविदः।
प्रत्युवाच ततः सीतां रामपत्नीमनिन्दिताम् ॥ ६.११३.४७ ॥
సీత ఇలా పలుకగా, వాక్చాతుర్యంలో నేర్పరి అయిన హనుమంతుడు నిర్దోషురాలైన రామపత్ని సీతకు సమాధానం ఇచ్చాడు.
6.113.48
युक्ता रामस्य भवती धर्मपत्नी गुणान्विता।
प्रतिसंदिश मां देवि गमिष्ये यत्र राघवः ॥ ६.११३.४८ ॥
మీరు రామునికి తగిన, గుణవతియైన ధర్మపత్ని. దేవీ! నాకు సందేశమివ్వండి; రాఘవుడు ఉన్నచోటికి నేను వెళ్తాను.
6.113.49
एवमुक्ता हनुमता वैदेही जनकात्मजा।
साब्रवीद् द्रष्टुमिच्छामि भर्तारं भक्तवत्सलम् ॥ ६.११३.४९ ॥
హనుమంతుడు ఇలా పలికినప్పుడు, జనకుని కుమార్తె వైదేహి ఇలా అన్నది - భక్తవత్సలుడైన నా భర్తను చూడాలని కోరుకుంటున్నాను.
6.113.50
तस्यास्तद् वचनं श्रुत्वा हनूमान् मारुतात्मजः।
हर्षयन् मैथिलीं वाक्यमुवाचेदं महामतिः ॥ ६.११३.५० ॥
ఆమె ఆ మాటలు విని, వాయుపుత్రుడూ మహామతీ అయిన హనుమంతుడు మైథిలిని సంతోషపెట్టేలా ఈ మాట చెప్పాడు.
6.113.51
पूर्णचन्द्रमुखं रामं द्रक्ष्यस्यद्य सलक्ष्मणम्।
स्थितमित्रं हतामित्रं शचीवेन्द्रं सुरेश्वरम् ॥ ६.११३.५१ ॥
ఈ రోజు నీవు పూర్ణచంద్రుని వంటి ముఖం గల రాముని లక్ష్మణునితో కలిసి చూస్తావు; మిత్రులతో నిలిచి, శత్రువులను సంహరించిన అతడు, శచితో కూడిన దేవేంద్రునిలా ఉంటాడు.
6.113.52
तामेवमुक्त्वा भ्राजन्तीं सीतां साक्षादिव श्रियम्।
आजगाम महातेजा हनूमान् यत्र राघवः ॥ ६.११३.५२ ॥
సాక్షాత్ శ్రీదేవిలా ప్రకాశిస్తున్న సీతతో ఇలా చెప్పి, మహాతేజుడైన హనుమంతుడు రాఘవుడు ఉన్నచోటికి వెళ్లాడు.
6.113.53
सपदि हरिवरस्ततो हनूमान्
प्रतिवचनं जनकेश्वरात्मजायाः।
कथितमकथयद् यथाक्रमेण
त्रिदशवरप्रतिमाय राघवाय ॥ ६.११३.५३ ॥
అప్పుడు వానరశ్రేష్ఠుడైన హనుమంతుడు వెంటనే జనకుని కుమార్తె ఇచ్చిన సమాధానాన్ని, దేవతాశ్రేష్ఠునిలా ఉన్న రాఘవునికి క్రమంగా వినిపించాడు.