Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 6.116
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.116.1
एवमुक्ता तु वैदेही परुषं रोमहर्षणम्।
राघवेण सरोषेण श्रुत्वा प्रव्यथिताभवत् ॥ ६.११६.१ ॥
Así hablada, Vaidehī quedó profundamente afligida al oír aquellas palabras duras y horripilantes del Rāghava, que estaba airado.
6.116.2
सा तदाश्रुतपूर्वं हि जने महति मैथिली।
श्रुत्वा भर्तुर्वचो घोरं लज्जयावनताभवत् ॥ ६.११६.२ ॥
En aquella gran multitud, al oír de su esposo unas palabras terribles como nunca antes había escuchado, Maithilī se inclinó avergonzada.
6.116.3
प्रविशन्तीव गात्राणि स्वानि सा जनकात्मजा।
वाक्शरैस्तैः सशल्येव भृशमश्रूण्यवर्तयत् ॥ ६.११६.३ ॥
Como si aquellas flechas de palabras penetraran en sus propios miembros, como si hubiera sido atravesada por una espina, la hija de Janaka derramó abundantes lágrimas.
6.116.4
ततो बाष्पपरिक्लिन्नं प्रमार्जन्ती स्वमाननम्।
शनैर्गद्गदया वाचा भर्तारमिदमब्रवीत् ॥ ६.११६.४ ॥
Entonces, enjugando su rostro empapado de lágrimas, dijo estas palabras a su esposo con voz lenta y entrecortada.
6.116.5
किं मामसदृशं वाक्यमीदृशं श्रोत्रदारुणम्।
रूक्षं श्रावयसे वीर प्राकृतः प्राकृतामिव ॥ ६.११६.५ ॥
¡Oh héroe!, ¿por qué me dices palabras tan impropias, tan duras para el oído y tan ásperas, como habla un hombre común a una mujer común?
6.116.6
न तथास्मि महाबाहो यथा मामवगच्छसि।
प्रत्ययं गच्छ मे स्वेन चारित्रेणैव ते शपे ॥ ६.११६.६ ॥
¡Oh de brazos poderosos!, no soy como crees que soy. Confía en mi propia conducta; te lo juro.
6.116.7
पृथक्स्त्रीणां प्रचारेण जातिं त्वं परिशङ्कसे।
परित्यजैनां शङ्कां तु यदि तेऽहं परीक्षिता ॥ ६.११६.७ ॥
Si dudas de mi naturaleza por la conducta de las mujeres en general, abandona esa sospecha, si ya me has puesto a prueba.
6.116.8
यदहं गात्रसंस्पर्शं गतास्मि विवशा प्रभो।
कामकारो न मे तत्र दैवं तत्रापराध्यति ॥ ६.११६.८ ॥
Oh señor, en el contacto corporal que sufrí estaba indefensa; mi propia voluntad no tiene culpa allí: es el destino el culpable.
6.116.9
मदधीनं तु यत् तन्मे हृदयं त्वयि वर्तते।
पराधीनेषु गात्रेषु किं करिष्याम्यनीश्वरी ॥ ६.११६.९ ॥
Mi corazón, que está bajo mi control, reside en ti; pero cuando mis miembros están bajo el control de otro, ¿qué podía hacer yo, sin poder?
6.116.10
सह संवृद्धभावेन संसर्गेण च मानद।
यदि तेऽहं न विज्ञाता हता तेनास्मि शाश्वतम् ॥ ६.११६.१० ॥
Oh dador de honor, si con el afecto que crecimos juntos y con nuestra convivencia no me has conocido, por eso mismo estoy arruinada para siempre.
6.116.11
प्रेषितस्ते महावीरो हनुमानवलोककः।
लङ्कास्थाहं त्वया राजन् किं तदा न विसर्जिता ॥ ६.११६.११ ॥
Oh rey, cuando el gran héroe Hanumān, a quien enviaste como explorador, me encontró en Laṅkā, ¿por qué no me liberaste entonces?
6.116.12
प्रत्यक्षं वानरस्यास्य तद्वाक्यसमनन्तरम्।
त्वया संत्यक्तया वीर त्यक्तं स्याज्जीवितं मया ॥ ६.११६.१२ ॥
Oh héroe, si me hubieras abandonado en presencia de este mono, justo después de sus palabras, entonces yo habría dado mi propia vida.
6.116.13
न वृथा ते श्रमोऽयं स्यात् संशये न्यस्य जीवितम्।
सुहृज्जनपरिक्लेशो न चायं विफलस्तव ॥ ६.११६.१३ ॥
Este esfuerzo tuyo no será en vano, aunque hayas puesto tu vida en duda. Y esta aflicción de tus amigos no es estéril para ti.
6.116.14
त्वया तु नृपशार्दूल रोषमेवानुवर्तता।
लघुनेव मनुष्येण स्त्रीत्वमेव पुरस्कृतम् ॥ ६.११६.१४ ॥
Pero, tigre entre los reyes, siguiendo solo tu ira, como un hombre insignificante, has puesto por delante solo mi condición de mujer.
6.116.15
अपदेशेन जनकान्नोत्पत्तिर्वसुधातलात्।
मम वृत्तं च वृत्तज्ञ बहु ते न पुरस्कृतम् ॥ ६.११६.१५ ॥
Con el pretexto de que no nací de Janaka, sino de la superficie de la tierra, oh conocedor de la conducta, has dado muy poca importancia a mi conducta.
6.116.16
न प्रमाणीकृतः पाणिर्बाल्ये मम निपीडितः।
मम भक्तिश्च शीलं च सर्वं ते पृष्ठतः कृतम् ॥ ६.११६.१६ ॥
No tuviste en cuenta la mano que en mi juventud fue estrechada por mí; pusiste a un lado toda mi devoción y mi carácter.
6.116.17
उवाच लक्ष्मणं सीता दीनं ध्यानपरायणम् ॥ ६.११६.१७ ॥
Sītā habló a Lakṣmaṇa, afligido y absorto en sus pensamientos.
6.116.18
चितां मे कुरु सौमित्रे व्यसनस्यास्य भेषजम्।
मिथ्यापवादोपहता नाहं जीवितुमुत्सहे ॥ ६.११६.१८ ॥
Oh hijo de Sumitrā, prepara una pira funeraria para mí; este es el remedio para esta desgracia. Afligida por la calumnia falsa, no tengo ánimo para vivir.
6.116.19
अप्रीतेन गुणैर्भर्त्रा त्यक्ताया जनसंसदि।
या क्षमा मे गतिर्गन्तुं प्रवेक्ष्ये हव्यवाहनम् ॥ ६.११६.१९ ॥
Abandonada en la asamblea del pueblo por un esposo no complacido con mis virtudes, entraré en el fuego, pues ese es el camino que me corresponde.
6.116.20
एवमुक्तस्तु वैदेह्या लक्ष्मणः परवीरहा।
अमर्षवशमापन्नो राघवं समुदैक्षत ॥ ६.११६.२० ॥
Cuando Vaidehī habló así, Lakṣmaṇa, matador de héroes enemigos, dominado por la indignación, fijó la mirada en Rāghava.
6.116.21
स विज्ञाय मनश्छन्दं रामस्याकारसूचितम्।
चितां चकार सौमित्रिर्मते रामस्य वीर्यवान् ॥ ६.११६.२१ ॥
Comprendiendo el deseo del corazón de Rāma, revelado por su porte, el valiente Saumitri preparó una pira según la voluntad de Rāma.
6.116.22
नहि रामं तदा कश्चित् कालान्तकयमोपमम्।
अनुनेतुमथो वक्तुं द्रष्टुं वाप्यशकत् सुहृत् ॥ ६.११६.२२ ॥
Entonces ningún amigo se atrevió a calmar a Rāma, semejante a la Muerte y a Yama, ni a hablarle, ni siquiera a mirarlo.
6.116.23
अधोमुखं स्थितं रामं ततः कृत्वा प्रदक्षिणम्।
उपावर्तत वैदेही दीप्यमानं हुताशनम् ॥ ६.११६.२३ ॥
Entonces, tras dar la vuelta ritual a Rāma, que estaba de pie con el rostro abatido, Vaidehī se volvió hacia el fuego ardiente.
6.116.24
प्रणम्य दैवतेभ्यश्च ब्राह्मणेभ्यश्च मैथिली।
बद्धाञ्जलिपुटा चेदमुवाचाग्निसमीपतः ॥ ६.११६.२४ ॥
Tras postrarse ante los dioses y los brahmanes, la Maithilī, con las palmas juntas en reverencia, habló estas palabras junto al fuego.
6.116.25
यथा मे हृदयं नित्यं नापसर्पति राघवात्।
तथा लोकस्य साक्षी मां सर्वतः पातु पावकः ॥ ६.११६.२५ ॥
Como mi corazón nunca se apartó de Rāghava, así que Pāvaka, testigo de los mundos, me proteja por todas partes.
6.116.26
यथा मां शुद्धचारित्रां दुष्टां जानाति राघवः।
तथा लोकस्य साक्षी मां सर्वतः पातु पावकः ॥ ६.११६.२६ ॥
Como Rāghava me sabe de conducta pura y no perversa, así que Pāvaka, testigo de los mundos, me proteja por todas partes.
6.116.27
कर्मणा मनसा वाचा यथा नातिचराम्यहम्।
राघवं सर्वधर्मज्ञं तथा मां पातु पावकः ॥ ६.११६.२७ ॥
Como nunca he transgredido a Rāghava, conocedor de todo dharma, en acción, mente o palabra, que Pāvaka me proteja.
6.116.28
आदित्यो भगवान् वायुर्दिशश्चन्द्रस्तथैव च।
अहश्चापि तथा संध्ये रात्रिश्च पृथिवी तथा।
यथान्येऽपि विजानन्ति तथा चारित्रसंयुताम् ॥ ६.११६.२८ ॥
Que el venerable Sol, el Viento, las direcciones, la Luna, el día, ambos crepúsculos, la noche y la Tierra, así como los demás, sepan que estoy dotada de buena conducta.
6.116.29
एवमुक्त्वा तु वैदेही परिक्रम्य हुताशनम्।
विवेश ज्वलनं दीप्तं निःशङ्केनान्तरात्मना ॥ ६.११६.२९ ॥
Habiendo dicho esto, Vaidehī circunvaló el fuego y entró en la llama ardiente con el corazón sin temor.
6.116.30
जनश्च सुमहांस्तत्र बालवृद्धसमाकुलः।
ददर्श मैथिलीं दीप्तां प्रविशन्तीं हुताशनम् ॥ ६.११६.३० ॥
Allí, una gran multitud, llena de niños y ancianos, vio a la resplandeciente Maithilī entrar en el fuego.
6.116.31
सा तप्तनवहेमाभा तप्तकाञ्चनभूषणा।
पपात ज्वलनं दीप्तं सर्वलोकस्य संनिधौ ॥ ६.११६.३१ ॥
Resplandeciente como oro recién fundido, adornada con joyas de oro fundido, se arrojó al fuego ardiente ante la presencia de todos los mundos.
6.116.32
ददृशुस्तां विशालाक्षीं पतन्तीं हव्यवाहनम्।
सीतां सर्वाणि रूपाणि रुक्मवेदिनिभां तदा ॥ ६.११६.३२ ॥
Vieron a Sītā, de ojos grandes, caer en el fuego sacrificial; en ese momento brillaba en todos sus aspectos como un altar de oro.
6.116.33
ददृशुस्तां महाभागां प्रविशन्तीं हुताशनम्।
ऋषयो देवगन्धर्वा यज्ञे पूर्णाहुतीमिव ॥ ६.११६.३३ ॥
Sabios, dioses y gandharvas vieron a la muy afortunada entrar en el fuego, como si se ofreciera la oblación final en un sacrificio.
6.116.34
प्रचुक्रुशुः स्त्रियः सर्वास्तां दृष्ट्वा हव्यवाहने।
पतन्तीं संस्कृतां मन्त्रैर्वसोर्धारामिवाध्वरे ॥ ६.११६.३४ ॥
Al verla caer en el fuego, todas las mujeres lloraron a gritos; consagrada con mantras, cayó como un chorro de ofrenda vertido en el sacrificio.
6.116.35
ददृशुस्तां त्रयो लोका देवगन्धर्वदानवाः।
शप्तां पतन्तीं निरये त्रिदिवाद् देवतामिव ॥ ६.११६.३५ ॥
Los tres mundos, dioses, gandharvas y dānavas la vieron, como una diosa maldita que cae del cielo al infierno.
6.116.36
तस्यामग्निं विशन्त्यां तु हाहेति विपुलः स्वनः।
रक्षसां वानराणां च सम्बभूवाद्भुतोपमः ॥ ६.११६.३६ ॥
Al entrar ella en el fuego, surgió entre los rākṣasas y los vānaras un gran grito de «¡Ay!», un sonido semejante a un prodigio.