ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 6.116
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.116.1
एवमुक्ता तु वैदेही परुषं रोमहर्षणम्।
राघवेण सरोषेण श्रुत्वा प्रव्यथिताभवत् ॥ ६.११६.१ ॥
ರಾಘವನು ಕೋಪದಿಂದ ಹೀಗೆ ಕಠೋರವಾದ, ರೋಮಾಂಚನಗೊಳಿಸುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಲು ಕೇಳಿ ವೈದೇಹಿ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಥೆಗೊಂಡಳು.
6.116.2
सा तदाश्रुतपूर्वं हि जने महति मैथिली।
श्रुत्वा भर्तुर्वचो घोरं लज्जयावनताभवत् ॥ ६.११६.२ ॥
ಆ ಮಹಾ ಜನಸಮೂಹದ ನಡುವೆ, ಹಿಂದೆಂದೂ ಕೇಳರಿಯದ ಪತಿಯ ಭಯಂಕರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಮೈಥಿಲಿ ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ತಲೆತಗ್ಗಿಸಿದಳು.
6.116.3
प्रविशन्तीव गात्राणि स्वानि सा जनकात्मजा।
वाक्शरैस्तैः सशल्येव भृशमश्रूण्यवर्तयत् ॥ ६.११६.३ ॥
ಆ ಮಾತಿನ ಬಾಣಗಳು ತನ್ನ ಅಂಗಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ನುಗ್ಗುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಮುಳ್ಳಿನಿಂದ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟವಳಂತೆ ಜನಕನ ಮಗಳು ಬಹಳವಾಗಿ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸಿದಳು.
6.116.4
ततो बाष्पपरिक्लिन्नं प्रमार्जन्ती स्वमाननम्।
शनैर्गद्गदया वाचा भर्तारमिदमब्रवीत् ॥ ६.११६.४ ॥
ನಂತರ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತೋಯ್ದ ತನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ಒರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಗದ್ಗದ ಕಂಠದಿಂದ ಪತಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು.
6.116.5
किं मामसदृशं वाक्यमीदृशं श्रोत्रदारुणम्।
रूक्षं श्रावयसे वीर प्राकृतः प्राकृतामिव ॥ ६.११६.५ ॥
ವೀರನೇ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪುರುಷನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ತ್ರೀಗೆ ಮಾತನಾಡುವಂತೆ, ನನಗೆ ಅನರ್ಹವಾದ, ಕಿವಿಗೆ ಕಠೋರವಾದ, ರೂಕ್ಷ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿರುವೆ?
6.116.6
न तथास्मि महाबाहो यथा मामवगच्छसि।
प्रत्ययं गच्छ मे स्वेन चारित्रेणैव ते शपे ॥ ६.११६.६ ॥
ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಭಾವಿಸಿರುವಂತೆ ನಾನು ಅಲ್ಲ. ನನ್ನ ನಡತೆಯಿಂದಲೇ ನಂಬಿಕೆ ಇಡು; ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಆಣೆ ಮಾಡಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
6.116.7
पृथक्स्त्रीणां प्रचारेण जातिं त्वं परिशङ्कसे।
परित्यजैनां शङ्कां तु यदि तेऽहं परीक्षिता ॥ ६.११६.७ ॥
ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಡತೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ನನ್ನ ಸ್ವಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ನೀನು ಶಂಕಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನನ್ನನ್ನು ನೀನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದರೆ ಈ ಶಂಕೆಯನ್ನು ಬಿಡು.
6.116.8
यदहं गात्रसंस्पर्शं गतास्मि विवशा प्रभो।
कामकारो न मे तत्र दैवं तत्रापराध्यति ॥ ६.११६.८ ॥
ಪ್ರಭುವೇ, ನಾನು ದೇಹಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದುದು ನಿಜ; ಆದರೆ ನಾನು ಅಸಹಾಯಕಳಾಗಿದ್ದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ; ಅಲ್ಲಿ ದೈವವೇ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥ.
6.116.9
मदधीनं तु यत् तन्मे हृदयं त्वयि वर्तते।
पराधीनेषु गात्रेषु किं करिष्याम्यनीश्वरी ॥ ६.११६.९ ॥
ನನ್ನ ಹೃದಯ ನನ್ನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದೆ; ಅದು ನಿನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಆದರೆ ನನ್ನ ಅಂಗಗಳು ಪರಾಧೀನವಾದಾಗ, ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲದ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?
6.116.10
सह संवृद्धभावेन संसर्गेण च मानद।
यदि तेऽहं न विज्ञाता हता तेनास्मि शाश्वतम् ॥ ६.११६.१० ॥
ಓ ಮಾನದಾತನೆ, ಜೊತೆಗೆ ಬೆಳೆದ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಒಡನಾಟದಿಂದಲೂ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಅರಿಯದಿದ್ದರೆ, ಅದರಿಂದಲೇ ನಾನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಾಶವಾದೆ.
6.116.11
प्रेषितस्ते महावीरो हनुमानवलोककः।
लङ्कास्थाहं त्वया राजन् किं तदा न विसर्जिता ॥ ६.११६.११ ॥
ಓ ರಾಜನೆ, ನೀನು ಗೂಢಚಾರನಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿದ ಮಹಾವೀರ ಹನುಮಂತ ನಾನು ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ನನ್ನನ್ನು ಏಕೆ ಆಗ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ?
6.116.12
प्रत्यक्षं वानरस्यास्य तद्वाक्यसमनन्तरम्।
त्वया संत्यक्तया वीर त्यक्तं स्याज्जीवितं मया ॥ ६.११६.१२ ॥
ಓ ವೀರನೆ, ಈ ವಾನರನ ಮುಂದೆಯೇ, ಅವನ ಮಾತಿನ ನಂತರವೇ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದರೆ, ನಾನು ನನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.
6.116.13
न वृथा ते श्रमोऽयं स्यात् संशये न्यस्य जीवितम्।
सुहृज्जनपरिक्लेशो न चायं विफलस्तव ॥ ६.११६.१३ ॥
ನಿನ್ನ ಈ ಶ್ರಮ ವ್ಯರ್ಥವಾಗದು, ಜೀವವನ್ನು ಸಂಶಯದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದರೂ. ನಿನ್ನ ಮಿತ್ರರ ಈ ಕಷ್ಟವೂ ನಿನಗೆ ನಿಷ್ಫಲವಲ್ಲ.
6.116.14
त्वया तु नृपशार्दूल रोषमेवानुवर्तता।
लघुनेव मनुष्येण स्त्रीत्वमेव पुरस्कृतम् ॥ ६.११६.१४ ॥
ಆದರೆ, ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನೀನು ಕೋಪವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ, ಅಲ್ಪ ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ಹೆಣ್ತನವನ್ನೇ ಮುಂದಿಟ್ಟೆ.
6.116.15
अपदेशेन जनकान्नोत्पत्तिर्वसुधातलात्।
मम वृत्तं च वृत्तज्ञ बहु ते न पुरस्कृतम् ॥ ६.११६.१५ ॥
ಜನಕನಿಂದಲ್ಲ, ಭೂಮಿಯ ಒಳಗಿನಿಂದಲೇ ನನ್ನ ಜನನ ಎಂಬ ನೆಪದಿಂದ — ಸದಾಚಾರ ಬಲ್ಲವನೇ, ನನ್ನ ನಡತೆಯನ್ನು ನೀನು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಗಣಿಸಿದೆ.
6.116.16
न प्रमाणीकृतः पाणिर्बाल्ये मम निपीडितः।
मम भक्तिश्च शीलं च सर्वं ते पृष्ठतः कृतम् ॥ ६.११६.१६ ॥
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಹಿಡಿದ ಕೈಯನ್ನು ನೀನು ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ; ನನ್ನ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶೀಲವನ್ನೆಲ್ಲ ನೀನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದೆ.
6.116.17
उवाच लक्ष्मणं सीता दीनं ध्यानपरायणम् ॥ ६.११६.१७ ॥
ದುಃಖಿತನಾಗಿ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಸೀತೆ ಹೇಳಿದಳು.
6.116.18
चितां मे कुरु सौमित्रे व्यसनस्यास्य भेषजम्।
मिथ्यापवादोपहता नाहं जीवितुमुत्सहे ॥ ६.११६.१८ ॥
ಓ ಸುಮಿತ್ರೆಯ ಮಗನೇ, ನನಗಾಗಿ ಚಿತೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡು; ಈ ವ್ಯಸನಕ್ಕೆ ಇದೇ ಔಷಧ. ಸುಳ್ಳು ಅಪವಾದದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾದ ನಾನು ಬದುಕಲು ಧೈರ್ಯಪಡಲಾರೆ.
6.116.19
अप्रीतेन गुणैर्भर्त्रा त्यक्ताया जनसंसदि।
या क्षमा मे गतिर्गन्तुं प्रवेक्ष्ये हव्यवाहनम् ॥ ६.११६.१९ ॥
ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತನಲ್ಲದ ಪತಿಯಿಂದ ಜನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ನನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಮಾರ್ಗವೇ ಏನೋ, ಅದರಂತೆ ನಾನು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವೆನು.
6.116.20
एवमुक्तस्तु वैदेह्या लक्ष्मणः परवीरहा।
अमर्षवशमापन्नो राघवं समुदैक्षत ॥ ६.११६.२० ॥
ವೈದೇಹಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಶತ್ರುವೀರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಕೋಪಕ್ಕೆ ವಶನಾಗಿ ರಾಘವನನ್ನು ದಿಟ್ಟಿಸಿ ನೋಡಿದನು.
6.116.21
स विज्ञाय मनश्छन्दं रामस्याकारसूचितम्।
चितां चकार सौमित्रिर्मते रामस्य वीर्यवान् ॥ ६.११६.२१ ॥
ರಾಮನ ಮನಸ್ಸಿನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು, ಅವನ ಆಕಾರದಿಂದ ಸೂಚಿತವಾದುದನ್ನು ತಿಳಿದು, ವೀರ್ಯವಂತ ಸೌಮಿತ್ರಿ ರಾಮನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ಚಿತೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದನು.
6.116.22
नहि रामं तदा कश्चित् कालान्तकयमोपमम्।
अनुनेतुमथो वक्तुं द्रष्टुं वाप्यशकत् सुहृत् ॥ ६.११६.२२ ॥
ಆಗ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಯಮನಂತಿದ್ದ ರಾಮನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಲು, ಮಾತನಾಡಲು, ಅಥವಾ ನೋಡಲೂ ಯಾವ ಮಿತ್ರನೂ ಶಕ್ತನಾಗಲಿಲ್ಲ.
6.116.23
अधोमुखं स्थितं रामं ततः कृत्वा प्रदक्षिणम्।
उपावर्तत वैदेही दीप्यमानं हुताशनम् ॥ ६.११६.२३ ॥
ಆಗ ತಲೆ ಬಾಗಿ ನಿಂತ ರಾಮನನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ವೈದೇಹಿ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಅಗ್ನಿಯ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿದಳು.
6.116.24
प्रणम्य दैवतेभ्यश्च ब्राह्मणेभ्यश्च मैथिली।
बद्धाञ्जलिपुटा चेदमुवाचाग्निसमीपतः ॥ ६.११६.२४ ॥
ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಮೈಥಿಲಿ ಕೈ ಜೋಡಿಸಿ ಅಗ್ನಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು.
6.116.25
यथा मे हृदयं नित्यं नापसर्पति राघवात्।
तथा लोकस्य साक्षी मां सर्वतः पातु पावकः ॥ ६.११६.२५ ॥
ನನ್ನ ಹೃದಯ ಎಂದಿಗೂ ರಾಘವನಿಂದ ಅಗಲಲಿಲ್ಲವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಲೋಕಸಾಕ್ಷಿಯಾದ ಅಗ್ನಿ ದೇವನು ನನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ರಕ್ಷಿಸಲಿ.
6.116.26
यथा मां शुद्धचारित्रां दुष्टां जानाति राघवः।
तथा लोकस्य साक्षी मां सर्वतः पातु पावकः ॥ ६.११६.२६ ॥
ರಾಘವನು ನನ್ನನ್ನು ಶುದ್ಧ ನಡತೆಯುಳ್ಳವಳೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆಯೋ, ದುಷ್ಟಳೆಂದಲ್ಲ, ಹಾಗೆಯೇ ಲೋಕಸಾಕ್ಷಿಯಾದ ಅಗ್ನಿ ದೇವನು ನನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ರಕ್ಷಿಸಲಿ.
6.116.27
कर्मणा मनसा वाचा यथा नातिचराम्यहम्।
राघवं सर्वधर्मज्ञं तथा मां पातु पावकः ॥ ६.११६.२७ ॥
ಕರ್ಮದಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ವಾಚಾ ಸರ್ವಧರ್ಮಜ್ಞನಾದ ರಾಘವನನ್ನು ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಮೀರಲಿಲ್ಲವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಅಗ್ನಿ ದೇವನು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ.
6.116.28
आदित्यो भगवान् वायुर्दिशश्चन्द्रस्तथैव च।
अहश्चापि तथा संध्ये रात्रिश्च पृथिवी तथा।
यथान्येऽपि विजानन्ति तथा चारित्रसंयुताम् ॥ ६.११६.२८ ॥
ಭಗವಾನ್ ಆದಿತ್ಯ, ವಾಯು, ದಿಕ್ಕುಗಳು, ಚಂದ್ರ, ಹಗಲು, ಸಂಧ್ಯೆಗಳು, ರಾತ್ರಿ, ಭೂಮಿ ಹಾಗೂ ಇತರರು ತಿಳಿದಂತೆ, ನಾನು ಸಚ್ಚಾರಿತ್ರ್ಯವುಳ್ಳವಳೆಂದು ಅವರು ತಿಳಿಯಲಿ.
6.116.29
एवमुक्त्वा तु वैदेही परिक्रम्य हुताशनम्।
विवेश ज्वलनं दीप्तं निःशङ्केनान्तरात्मना ॥ ६.११६.२९ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ವೈದೇಹಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ನಿಶ್ಶಂಕ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು.
6.116.30
जनश्च सुमहांस्तत्र बालवृद्धसमाकुलः।
ददर्श मैथिलीं दीप्तां प्रविशन्तीं हुताशनम् ॥ ६.११६.३० ॥
ಅಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವೃದ್ಧರಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಹಾ ಜನಸಮೂಹ ಪ್ರಕಾಶಮಾನಳಾದ ಮೈಥಿಲಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ಕಂಡಿತು.
6.116.31
सा तप्तनवहेमाभा तप्तकाञ्चनभूषणा।
पपात ज्वलनं दीप्तं सर्वलोकस्य संनिधौ ॥ ६.११६.३१ ॥
ಕಾಯಿಸಿದ ಹೊಸ ಚಿನ್ನದ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವಳು, ಕಾಯಿಸಿದ ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾದ ಅವಳು, ಸರ್ವಲೋಕದ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಳು.
6.116.32
ददृशुस्तां विशालाक्षीं पतन्तीं हव्यवाहनम्।
सीतां सर्वाणि रूपाणि रुक्मवेदिनिभां तदा ॥ ६.११६.३२ ॥
ವಿಶಾಲ ನೇತ್ರಳಾದ ಆ ಸೀತೆ ಹವ್ಯವಾಹನದಲ್ಲಿ ಬೀಳುವುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡರು; ಆಗ ಅವಳು ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳಲ್ಲೂ ಚಿನ್ನದ ವೇದಿಕೆಯಂತೆ ಹೊಳೆದಳು.
6.116.33
ददृशुस्तां महाभागां प्रविशन्तीं हुताशनम्।
ऋषयो देवगन्धर्वा यज्ञे पूर्णाहुतीमिव ॥ ६.११६.३३ ॥
ಮಹಾಭಾಗ್ಯಳಾದ ಆಕೆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ಋಷಿಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು ಕಂಡರು; ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿ ನೀಡಿದಂತಿತ್ತು.
6.116.34
प्रचुक्रुशुः स्त्रियः सर्वास्तां दृष्ट्वा हव्यवाहने।
पतन्तीं संस्कृतां मन्त्रैर्वसोर्धारामिवाध्वरे ॥ ६.११६.३४ ॥
ಆಕೆ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಳುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಎಲ್ಲ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಳತೊಡಗಿದರು; ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತಳಾದ ಆಕೆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ವಸುಧಾರೆಯಂತೆ ಬಿದ್ದಳು.
6.116.35
ददृशुस्तां त्रयो लोका देवगन्धर्वदानवाः।
शप्तां पतन्तीं निरये त्रिदिवाद् देवतामिव ॥ ६.११६.३५ ॥
ಮೂರು ಲೋಕಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ದಾನವರು ಅವಳನ್ನು ಕಂಡರು; ಶಾಪಗ್ರಸ್ತ ದೇವತೆ ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ನರಕಕ್ಕೆ ಬೀಳುವಂತೆ ಇತ್ತು.
6.116.36
तस्यामग्निं विशन्त्यां तु हाहेति विपुलः स्वनः।
रक्षसां वानराणां च सम्बभूवाद्भुतोपमः ॥ ६.११६.३६ ॥
ಅವಳು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲೂ ವಾನರರಲ್ಲೂ "ಹಾ" ಎಂಬ ಮಹಾ ಶಬ್ದ ಎದ್ದಿತು; ಅದು ಅದ್ಭುತದಂತಿತ್ತು.