Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 6.118

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

6.118.1

एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं पितामहसमीरितम्।
अङ्केनादाय वैदेहीमुत्पपात विभावसुः ॥ ६.११८.१ ॥

બ્રહ્માએ કહેલું આ શુભ વચન સાંભળીને અગ્નિદેવ વૈદેહીને ખોળામાં લઈ ઊભા થયા.

6.118.2

विधूयाथ चितां तां तु वैदेहीं हव्यवाहनः।
उत्तस्थौ मूर्तिमानाशु गृहीत्वा जनकात्मजाम् ॥ ६.११८.२ ॥

પછી હવ્યવાહન અગ્નિએ તે ચિતા ખંખેરી, સાકાર રૂપે તરત જ જનકપુત્રી વૈદેહીને પકડીને ઊભા થયા.

6.118.3

तरुणादित्यसंकाशां तप्तकाञ्चनभूषणाम्।
रक्ताम्बरधरां बालां नीलकुञ्चितमूर्धजाम् ॥ ६.११८.३ ॥

તે ઊગતા સૂર્ય જેવી તેજસ્વી હતી, તપાવેલા સોનાનાં ઘરેણાં પહેરેલી, લાલ વસ્ત્ર ધારણ કરેલી, યુવાન અને કાળા વાંકડિયા વાળવાળી હતી.

6.118.4

अक्लिष्टमाल्याभरणां तथारूपामनिन्दिताम्।
ददौ रामाय वैदेहीमङ्के कृत्वा विभावसुः ॥ ६.११८.४ ॥

અગ્નિદેવે કરમાયા વિનાની માળા અને આભૂષણોથી શોભતી, એવા જ રૂપવાળી, નિર્દોષ વૈદેહીને ખોળામાં મૂકીને રામને સોંપી.

6.118.5

अब्रवीत् तु तदा रामं साक्षी लोकस्य पावकः।
एषा ते राम वैदेही पापमस्यां न विद्यते ॥ ६.११८.५ ॥

ત્યારે લોકના સાક્ષી પાવક અગ્નિએ રામને કહ્યું — હે રામ, આ તમારી વૈદેહી છે; એનામાં કોઈ પાપ નથી.

6.118.6

नैव वाचा न मनसा नैव बुद्ध्या न चक्षुषा।
सुवृत्ता वृत्तशौटीर्यं न त्वामत्यचरच्छुभा ॥ ६.११८.६ ॥

વાણીથી નહીં, મનથી નહીં, બુદ્ધિથી નહીં, દૃષ્ટિથી પણ નહીં — સદાચારી અને શુભ એવી આ સ્ત્રીએ તારા વિશે પોતાના આચારની દૃઢતા ક્યારેય ઓળંગી નથી.

6.118.7

रावणेनापनीतैषा वीर्योत्सिक्तेन रक्षसा।
त्वया विरहिता दीना विवशा निर्जने सती ॥ ६.११८.७ ॥

પરાક્રમના ગર્વથી ફૂલેલા રાક્ષસ રાવણે તમારાથી વિખૂટી, દીન અને લાચાર આ સતીને નિર્જન સ્થાનેથી હરી લીધી.

6.118.8

रुद्धा चान्तःपुरे गुप्ता त्वच्चित्ता त्वत्परायणा।
रक्षिता राक्षसीभिश्च घोराभिर्घोरबुद्धिभिः ॥ ६.११८.८ ॥

અંતઃપુરમાં કેદ રાખેલી, તમારામાં ચિત્ત પરોવેલી અને તમારા જ આશ્રિત એવી તે સતીને ક્રૂર બુદ્ધિવાળી ભયાનક રાક્ષસીઓએ રક્ષી રાખી.

6.118.9

प्रलोभ्यमाना विविधं तर्ज्यमाना च मैथिली।
नाचिन्तयत तद्रक्षस्त्वद्गतेनान्तरात्मना ॥ ६.११८.९ ॥

અનેક પ્રકારે લોભાવાયેલી અને ધમકાવાયેલી મૈથિલીએ તે રાક્ષસનો વિચાર સુધ્ધાં ન કર્યો, કારણ કે તેનો અંતરાત્મા તમારામાં જ લાગેલો હતો.

6.118.10

विशुद्धभावां निष्पापां प्रतिगृह्णीष्व मैथिलीम्।
न किंचिदभिधातव्या अहमाज्ञापयामि ते ॥ ६.११८.१० ॥

શુદ્ધ ભાવવાળી, નિષ્પાપ મૈથિલીનો સ્વીકાર કરો; તેને કંઈ પણ કઠોર કહેવું નહીં. હું તમને આજ્ઞા આપું છું.

6.118.11

ततः प्रीतमना रामः श्रुत्वैवं वदतां वरः।
दध्यौ मुहूर्तं धर्मात्मा हर्षव्याकुललोचनः ॥ ६.११८.११ ॥

ત્યારે પ્રસન્ન મનવાળા, વક્તાઓમાં શ્રેષ્ઠ રામે આ સાંભળીને ક્ષણભર વિચાર કર્યો; ધર્માત્મા રામનાં નેત્રો હર્ષથી વ્યાકુળ થયાં.

6.118.12

एवमुक्तो महातेजा धृतिमानुरुविक्रमः।
उवाच त्रिदशश्रेष्ठं रामो धर्मभृतां वरः ॥ ६.११८.१२ ॥

આમ કહેવાયેલા મહાતેજસ્વી, ધૈર્યવાન, મહાપરાક્રમી, ધર્મધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ રામે દેવશ્રેષ્ઠને કહ્યું.

6.118.13

अवश्यं चापि लोकेषु सीता पावनमर्हति।
दीर्घकालोषिता हीयं रावणान्तःपुरे शुभा ॥ ६.११८.१३ ॥

લોકોમાં સીતા અવશ્ય પવિત્રતાને યોગ્ય છે; આ શુભા રાવણના અંતઃપુરમાં લાંબા સમય સુધી રહી હતી.

6.118.15

बालिशो बत कामात्मा रामो दशरथात्मजः।
अनन्यहृदयां सीतां मच्चित्तपरिरक्षिणीम्।
अहमप्यवगच्छामि मैथिलीं जनकात्मजाम् ॥ ६.११८.१५ ॥

અરે, દશરથનો પુત્ર રામ મૂર્ખ અને કામાસક્ત છે; પરંતુ જનકની પુત્રી મૈથિલી અનન્યહૃદયા છે અને મારા ચિત્તની રક્ષક છે, એ હું પણ જાણું છું.

6.118.16

इमामपि विशालाक्षीं रक्षितां स्वेन तेजसा।
रावणो नातिवर्तेत वेलामिव महोदधिः ॥ ६.११८.१६ ॥

પોતાના તેજથી રક્ષિત આ વિશાળાક્ષીને રાવણ ઓળંગી શકશે નહીં, જેમ મહાસાગર કિનારાની મર્યાદા ઓળંગતો નથી.

6.118.17

प्रत्ययार्थं तु लोकानां त्रयाणां सत्यसंश्रयः।
उपेक्षे चापि वैदेहीं प्रविशन्तीं हुताशनम् ॥ ६.११८.१७ ॥

ત્રણેય લોકના વિશ્વાસ માટે, સત્યનો આશ્રય લેનારો હું, વૈદેહી અગ્નિમાં પ્રવેશે તોપણ તેની ઉપેક્ષા કરીશ.

6.118.18

न हि शक्तः सुदुष्टात्मा मनसापि हि मैथिलीम्।
प्रधर्षयितुमप्राप्यां दीप्तामग्निशिखामिव ॥ ६.११८.१८ ॥

દુષ્ટાત્મા એ મનથી પણ મૈથિલીને પરાસ્ત કરી શકશે નહીં; તે પ્રજ્વલિત અગ્નિશિખા જેવી અપ્રાપ્ય છે.

6.118.19

नेयमर्हति वैक्लव्यं रावणान्तःपुरे सती।
अनन्या हि मया सीता भास्करस्य प्रभा यथा ॥ ६.११८.१९ ॥

આ સતી રાવણના અંતઃપુરમાં હોવા છતાં વ્યાકુળતાને યોગ્ય નથી; સૂર્યના પ્રકાશની જેમ સીતા મારા માટે અનન્ય છે.

6.118.20

विशुद्धा त्रिषु लोकेषु मैथिली जनकात्मजा।
न विहातुं मया शक्या कीर्तिरात्मवता यथा ॥ ६.११८.२० ॥

ત્રણે લોકમાં વિશુદ્ધ એવી જનકની પુત્રી મૈથિલીને, આત્મસંયમી પુરુષ જેમ પોતાની કીર્તિ ત્યજી ન શકે, તેમ હું ત્યજી શકતો નથી.

6.118.21

अवश्यं च मया कार्यं सर्वेषां वो वचो हितम्।
स्निग्धानां लोकनाथानामेवं च वदतां हितम् ॥ ६.११८.२१ ॥

તમારા સૌનું હિતકારી વચન મારે અવશ્ય પાળવું જોઈએ; સ્નેહાળ લોકનાથો અને આ રીતે હિત કહેનારાઓનું વચન પણ અવશ્ય માનવું.

6.118.22

इत्येवमुक्त्वा विजयी महाबलः
प्रशस्यमानः स्वकृतेन कर्मणा।
समेत्य रामः प्रियया महायशाः
सुखं सुखार्होऽनुबभूव राघवः ॥ ६.११८.२२ ॥

આમ કહીને, વિજયી મહાબળવાન, પોતાના જ કર્મથી પ્રશંસિત મહાયશસ્વી રામ, પ્રિયાને મળીને, સુખને યોગ્ય રાઘવ સુખ અનુભવવા લાગ્યા.