Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.118

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

6.118.1

एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं पितामहसमीरितम्।
अङ्केनादाय वैदेहीमुत्पपात विभावसुः ॥ ६.११८.१ ॥

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥିତ ଏହି ଶୁଭ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଅଗ୍ନିଦେବ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ କୋଳରେ ନେଇ ଉପରକୁ ଉଠିଲେ।

6.118.2

विधूयाथ चितां तां तु वैदेहीं हव्यवाहनः।
उत्तस्थौ मूर्तिमानाशु गृहीत्वा जनकात्मजाम् ॥ ६.११८.२ ॥

ତା'ପରେ ହବ୍ୟବାହନ ଅଗ୍ନି ସେହି ଚିତାକୁ ଝାଡ଼ି, ମୂର୍ତ୍ତିମାନ ରୂପରେ ଶୀଘ୍ର ଜନକାତ୍ମଜା ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଧରି ଉଠିଲେ।

6.118.3

तरुणादित्यसंकाशां तप्तकाञ्चनभूषणाम्।
रक्ताम्बरधरां बालां नीलकुञ्चितमूर्धजाम् ॥ ६.११८.३ ॥

ସେ ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମତୀ, ତପ୍ତ ସୁନାର ଅଳଙ୍କାରଧାରିଣୀ, ଲାଲ ବସ୍ତ୍ରଧାରିଣୀ, ଯୁବତୀ ଓ କଳା କୁଞ୍ଚିତ କେଶବତୀ ଥିଲେ।

6.118.4

अक्लिष्टमाल्याभरणां तथारूपामनिन्दिताम्।
ददौ रामाय वैदेहीमङ्के कृत्वा विभावसुः ॥ ६.११८.४ ॥

ଅଗ୍ନିଦେବ ଅମ୍ଳାନ ମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାରଯୁକ୍ତା, ସେହି ରୂପର, ନିର୍ଦୋଷା ବୈଦେହୀଙ୍କୁ କୋଳରେ ରଖି ରାମଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କଲେ।

6.118.5

अब्रवीत् तु तदा रामं साक्षी लोकस्य पावकः।
एषा ते राम वैदेही पापमस्यां न विद्यते ॥ ६.११८.५ ॥

ସେତେବେଳେ ଲୋକସାକ୍ଷୀ ପାବକ ଅଗ୍ନି ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ — ହେ ରାମ, ଏ ତୁମ ବୈଦେହୀ; ଏଥିରେ କୌଣସି ପାପ ନାହିଁ।

6.118.6

नैव वाचा न मनसा नैव बुद्ध्या न चक्षुषा।
सुवृत्ता वृत्तशौटीर्यं न त्वामत्यचरच्छुभा ॥ ६.११८.६ ॥

ବାଣୀରେ ନୁହେଁ, ମନରେ ନୁହେଁ, ବୁଦ୍ଧିରେ ନୁହେଁ, ଦୃଷ୍ଟିରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ — ସଦାଚାରିଣୀ, ଶୁଭା ଏହି ନାରୀ ତୁମ ପ୍ରତି ନିଜ ଆଚରଣର ଦୃଢ଼ତା କେବେ ଲଙ୍ଘନ କରିନାହାନ୍ତି।

6.118.7

रावणेनापनीतैषा वीर्योत्सिक्तेन रक्षसा।
त्वया विरहिता दीना विवशा निर्जने सती ॥ ६.११८.७ ॥

ବୀର୍ଯ୍ୟ ଗର୍ବରେ ଉଦ୍ଧତ ରାକ୍ଷସ ରାବଣ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ, ଦୀନା ଓ ଅସହାୟ ଏହି ସତୀଙ୍କୁ ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରୁ ହରଣ କଲା।

6.118.8

रुद्धा चान्तःपुरे गुप्ता त्वच्चित्ता त्वत्परायणा।
रक्षिता राक्षसीभिश्च घोराभिर्घोरबुद्धिभिः ॥ ६.११८.८ ॥

ଅନ୍ତଃପୁରରେ ବନ୍ଦୀ ରଖାଯାଇ, ଆପଣଙ୍କଠାରେ ମନ ସ୍ଥିର କରି, ଆପଣଙ୍କୁ ହିଁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଥିବା ସେହି ସତୀ କ୍ରୂରବୁଦ୍ଧି ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହେଲେ।

6.118.9

प्रलोभ्यमाना विविधं तर्ज्यमाना च मैथिली।
नाचिन्तयत तद्रक्षस्त्वद्गतेनान्तरात्मना ॥ ६.११८.९ ॥

ବିବିଧ ପ୍ରକାରେ ଲୋଭ ଦେଖାଯାଇ ଓ ଭୟ ଦେଖାଯାଇ ମଧ୍ଯ ମୈଥିଳୀ ସେହି ରାକ୍ଷସ ବିଷୟରେ କିଛି ଚିନ୍ତା କଲେ ନାହିଁ; କାରଣ ତାଙ୍କ ଅନ୍ତରାତ୍ମା ଆପଣଙ୍କଠାରେ ଲାଗି ରହିଥିଲା।

6.118.10

विशुद्धभावां निष्पापां प्रतिगृह्णीष्व मैथिलीम्।
न किंचिदभिधातव्या अहमाज्ञापयामि ते ॥ ६.११८.१० ॥

ଶୁଦ୍ଧ ଭାବର, ନିଷ୍ପାପା ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ; ତାଙ୍କୁ କୌଣସି କଠୋର କଥା କୁହାଯିବ ନାହିଁ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଉଛି।

6.118.11

ततः प्रीतमना रामः श्रुत्वैवं वदतां वरः।
दध्यौ मुहूर्तं धर्मात्मा हर्षव्याकुललोचनः ॥ ६.११८.११ ॥

ତା'ପରେ ପ୍ରସନ୍ନମନା, ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ଯରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ଏହା ଶୁଣି ମୁହୂର୍ତ୍ତେ ଚିନ୍ତା କଲେ; ଧର୍ମାତ୍ମା ରାମଙ୍କ ନୟନ ହର୍ଷରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲା।

6.118.12

एवमुक्तो महातेजा धृतिमानुरुविक्रमः।
उवाच त्रिदशश्रेष्ठं रामो धर्मभृतां वरः ॥ ६.११८.१२ ॥

ଏପରି କୁହାଯିବା ପରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ଧୈର୍ଯ୍ୟବାନ୍, ମହାବିକ୍ରମୀ, ଧର୍ମଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ଯରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ।

6.118.13

अवश्यं चापि लोकेषु सीता पावनमर्हति।
दीर्घकालोषिता हीयं रावणान्तःपुरे शुभा ॥ ६.११८.१३ ॥

ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୀତା ଅବଶ୍ୟ ପବିତ୍ରତାର ଯୋଗ୍ୟ; ଏହି ଶୁଭା ରାବଣଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ଦୀର୍ଘକାଳ ରହିଥିଲେ।

6.118.15

बालिशो बत कामात्मा रामो दशरथात्मजः।
अनन्यहृदयां सीतां मच्चित्तपरिरक्षिणीम्।
अहमप्यवगच्छामि मैथिलीं जनकात्मजाम् ॥ ६.११८.१५ ॥

ଅହୋ, ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାମ ମୂର୍ଖ ଓ କାମାସକ୍ତ; କିନ୍ତୁ ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା ମୈଥିଲୀ ଅନନ୍ୟହୃଦୟା ଓ ମୋ ଚିତ୍ତର ରକ୍ଷାକାରିଣୀ ବୋଲି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଜାଣେ।

6.118.16

इमामपि विशालाक्षीं रक्षितां स्वेन तेजसा।
रावणो नातिवर्तेत वेलामिव महोदधिः ॥ ६.११८.१६ ॥

ନିଜ ତେଜରେ ରକ୍ଷିତା ଏହି ବିଶାଳାକ୍ଷୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ରାବଣ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବ ନାହିଁ, ଯେପରି ମହାସାଗର ନିଜ ତଟସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରେ ନାହିଁ।

6.118.17

प्रत्ययार्थं तु लोकानां त्रयाणां सत्यसंश्रयः।
उपेक्षे चापि वैदेहीं प्रविशन्तीं हुताशनम् ॥ ६.११८.१७ ॥

ତିନି ଲୋକର ବିଶ୍ୱାସ ପାଇଁ, ସତ୍ୟକୁ ଆଶ୍ରୟ କରୁଥିବା ମୁଁ, ବୈଦେହୀ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ ଉପେକ୍ଷା କରିବି।

6.118.18

न हि शक्तः सुदुष्टात्मा मनसापि हि मैथिलीम्।
प्रधर्षयितुमप्राप्यां दीप्तामग्निशिखामिव ॥ ६.११८.१८ ॥

ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ସେ ମନରେ ମଧ୍ୟ ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରିବ ନାହିଁ; ସେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ଅପ୍ରାପ୍ୟ।

6.118.19

नेयमर्हति वैक्लव्यं रावणान्तःपुरे सती।
अनन्या हि मया सीता भास्करस्य प्रभा यथा ॥ ६.११८.१९ ॥

ଏହି ସତୀ ରାବଣଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାକୁଳତାର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହନ୍ତି; ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରଭା ପରି ସୀତା ମୋ ପାଇଁ ଅନନ୍ୟା।

6.118.20

विशुद्धा त्रिषु लोकेषु मैथिली जनकात्मजा।
न विहातुं मया शक्या कीर्तिरात्मवता यथा ॥ ६.११८.२० ॥

ତ୍ରିଲୋକରେ ବିଶୁଦ୍ଧା ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ, ଆତ୍ମସଂଯମୀ ଲୋକ ଯେପରି ନିଜ କୀର୍ତ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରିପାରେ ନାହିଁ, ସେପରି ମୁଁ ତ୍ୟାଗ କରିପାରିବି ନାହିଁ।

6.118.21

अवश्यं च मया कार्यं सर्वेषां वो वचो हितम्।
स्निग्धानां लोकनाथानामेवं च वदतां हितम् ॥ ६.११८.२१ ॥

ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କର ହିତକର ବାକ୍ୟ ମୋତେ ଅବଶ୍ୟ ପାଳନ କରିବାକୁ ହେବ; ସ୍ନେହଶୀଳ ଲୋକନାଥମାନଙ୍କ ଏବଂ ଏପରି ହିତ କହୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ବାକ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅବଶ୍ୟ ମାନିବା ଉଚିତ।

6.118.22

इत्येवमुक्त्वा विजयी महाबलः
प्रशस्यमानः स्वकृतेन कर्मणा।
समेत्य रामः प्रियया महायशाः
सुखं सुखार्होऽनुबभूव राघवः ॥ ६.११८.२२ ॥

ଏପରି କହି, ବିଜୟୀ ମହାବଳ, ନିଜ କର୍ମରେ ପ୍ରଶଂସିତ ମହାଯଶସ୍ବୀ ରାମ, ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଭେଟି, ସୁଖଯୋଗ୍ୟ ରାଘବ ସୁଖ ଅନୁଭବ କଲେ।