ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.118
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.118.1
एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं पितामहसमीरितम्।
अङ्केनादाय वैदेहीमुत्पपात विभावसुः ॥ ६.११८.१ ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਕਹੇ ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਅਗਨੀ ਦੇਵ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਉੱਪਰ ਉੱਠੇ।
6.118.2
विधूयाथ चितां तां तु वैदेहीं हव्यवाहनः।
उत्तस्थौ मूर्तिमानाशु गृहीत्वा जनकात्मजाम् ॥ ६.११८.२ ॥
ਫਿਰ ਹਵਯਵਾਹਨ ਅਗਨੀ ਨੇ ਉਸ ਚਿਖਾ ਨੂੰ ਝਾੜ ਕੇ, ਮੂਰਤੀਮਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਉਠਿਆ।
6.118.3
तरुणादित्यसंकाशां तप्तकाञ्चनभूषणाम्।
रक्ताम्बरधरां बालां नीलकुञ्चितमूर्धजाम् ॥ ६.११८.३ ॥
ਉਹ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦੀ ਸੀ, ਤਪੇ ਹੋਏ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਪਹਿਨੇ, ਲਾਲ ਵਸਤਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ, ਜਵਾਨ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਘੁੰਗਰਾਲੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ।
6.118.4
अक्लिष्टमाल्याभरणां तथारूपामनिन्दिताम्।
ददौ रामाय वैदेहीमङ्के कृत्वा विभावसुः ॥ ६.११८.४ ॥
ਅਗਨੀ ਦੇਵ ਨੇ ਅਣਮੁਰਝਾਈਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਉਸੇ ਰੂਪ ਦੀ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ।
6.118.5
अब्रवीत् तु तदा रामं साक्षी लोकस्य पावकः।
एषा ते राम वैदेही पापमस्यां न विद्यते ॥ ६.११८.५ ॥
ਤਦ ਲੋਕ ਦੇ ਸਾਖੀ ਪਾਵਕ ਅਗਨੀ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ — ਹੇ ਰਾਮ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਵੈਦੇਹੀ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ।
6.118.6
नैव वाचा न मनसा नैव बुद्ध्या न चक्षुषा।
सुवृत्ता वृत्तशौटीर्यं न त्वामत्यचरच्छुभा ॥ ६.११८.६ ॥
ਨਾ ਬਚਨ ਨਾਲ, ਨਾ ਮਨ ਨਾਲ, ਨਾ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ, ਨਾ ਅੱਖ ਨਾਲ — ਸਦਾਚਾਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਇਸ ਇਸਤਰੀ ਨੇ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੇ ਆਚਰਣ ਦੀ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਤੋੜੀ।
6.118.7
रावणेनापनीतैषा वीर्योत्सिक्तेन रक्षसा।
त्वया विरहिता दीना विवशा निर्जने सती ॥ ६.११८.७ ॥
ਬਲ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਵਣ ਨੇ ਤੁਹਾਥੋਂ ਵਿਛੜੀ, ਦੀਨ ਅਤੇ ਬੇਵੱਸ ਇਸ ਸਤੀ ਨੂੰ ਸੁੰਨਸਾਨ ਥਾਂ ਤੋਂ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
6.118.8
रुद्धा चान्तःपुरे गुप्ता त्वच्चित्ता त्वत्परायणा।
रक्षिता राक्षसीभिश्च घोराभिर्घोरबुद्धिभिः ॥ ६.११८.८ ॥
ਅੰਤਃਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਨ ਲਾਈ ਬੈਠੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਹੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਉਸ ਸਤੀ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਰੇ ਹੇਠ ਰੱਖਿਆ।
6.118.9
प्रलोभ्यमाना विविधं तर्ज्यमाना च मैथिली।
नाचिन्तयत तद्रक्षस्त्वद्गतेनान्तरात्मना ॥ ६.११८.९ ॥
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਲਚ ਦਿਖਾਏ ਜਾਣ ਅਤੇ ਧਮਕਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੈਥਿਲੀ ਨੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਸੋਚਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
6.118.10
विशुद्धभावां निष्पापां प्रतिगृह्णीष्व मैथिलीम्।
न किंचिदभिधातव्या अहमाज्ञापयामि ते ॥ ६.११८.१० ॥
ਸ਼ੁੱਧ ਭਾਵ ਵਾਲੀ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲਓ; ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਕਠੋਰ ਗੱਲ ਨਾ ਕਹੀ ਜਾਵੇ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
6.118.11
ततः प्रीतमना रामः श्रुत्वैवं वदतां वरः।
दध्यौ मुहूर्तं धर्मात्मा हर्षव्याकुललोचनः ॥ ६.११८.११ ॥
ਤਦ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਪਲ ਭਰ ਸੋਚਿਆ; ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਆਈਆਂ।
6.118.12
एवमुक्तो महातेजा धृतिमानुरुविक्रमः।
उवाच त्रिदशश्रेष्ठं रामो धर्मभृतां वरः ॥ ६.११८.१२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਧੀਰਜਵਾਨ, ਮਹਾਂਬਲੀ, ਧਰਮ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਮ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
6.118.13
अवश्यं चापि लोकेषु सीता पावनमर्हति।
दीर्घकालोषिता हीयं रावणान्तःपुरे शुभा ॥ ६.११८.१३ ॥
ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਜ਼ਰੂਰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ; ਇਹ ਸ਼ੁਭਾ ਰਾਵਣ ਦੇ ਅੰਤਃਪੁਰ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹੀ ਹੈ।
6.118.15
बालिशो बत कामात्मा रामो दशरथात्मजः।
अनन्यहृदयां सीतां मच्चित्तपरिरक्षिणीम्।
अहमप्यवगच्छामि मैथिलीं जनकात्मजाम् ॥ ६.११८.१५ ॥
ਹਾਏ, ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਮੂਰਖ ਅਤੇ ਕਾਮਵਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੈ; ਪਰ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਮੈਥਿਲੀ ਅਨਨਿਆ-ਹਿਰਦੇ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਚਿੱਤ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।
6.118.16
इमामपि विशालाक्षीं रक्षितां स्वेन तेजसा।
रावणो नातिवर्तेत वेलामिव महोदधिः ॥ ६.११८.१६ ॥
ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਰੱਖਿਅਤ ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੀ ਰਾਵਣ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਲੰਘ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਸਾਗਰ ਆਪਣੇ ਕਿਨਾਰੇ ਦੀ ਹੱਦ ਨਹੀਂ ਲੰਘਦਾ।
6.118.17
प्रत्ययार्थं तु लोकानां त्रयाणां सत्यसंश्रयः।
उपेक्षे चापि वैदेहीं प्रविशन्तीं हुताशनम् ॥ ६.११८.१७ ॥
ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਲਈ, ਸੱਚ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਮੈਂ, ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਉਪੇਖਾ ਕਰਾਂਗਾ।
6.118.18
न हि शक्तः सुदुष्टात्मा मनसापि हि मैथिलीम्।
प्रधर्षयितुमप्राप्यां दीप्तामग्निशिखामिव ॥ ६.११८.१८ ॥
ਦੁਸ਼ਟ-ਆਤਮਾ ਉਹ ਮਨ ਨਾਲ ਵੀ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਉਹ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਦੀ ਲਾਟ ਵਾਂਗ ਅਣਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
6.118.19
नेयमर्हति वैक्लव्यं रावणान्तःपुरे सती।
अनन्या हि मया सीता भास्करस्य प्रभा यथा ॥ ६.११८.१९ ॥
ਇਹ ਸਤੀ ਰਾਵਣ ਦੇ ਅੰਤਃਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ; ਸੂਰਜ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਂਗ ਸੀਤਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅਨਨਿਆ ਹੈ।
6.118.20
विशुद्धा त्रिषु लोकेषु मैथिली जनकात्मजा।
न विहातुं मया शक्या कीर्तिरात्मवता यथा ॥ ६.११८.२० ॥
ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਆਪਣੀ ਕੀਰਤੀ ਨਹੀਂ ਤਿਆਗ ਸਕਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤਿਆਗ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
6.118.21
अवश्यं च मया कार्यं सर्वेषां वो वचो हितम्।
स्निग्धानां लोकनाथानामेवं च वदतां हितम् ॥ ६.११८.२१ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਹਿਤਕਾਰੀ ਬਚਨ ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੈ; ਸਨੇਹੀ ਲੋਕਨਾਥਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਬਚਨ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
6.118.22
इत्येवमुक्त्वा विजयी महाबलः
प्रशस्यमानः स्वकृतेन कर्मणा।
समेत्य रामः प्रियया महायशाः
सुखं सुखार्होऽनुबभूव राघवः ॥ ६.११८.२२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਵਿਜਯੀ ਮਹਾਬਲੀ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਕਰਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਰਾਮ, ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਸੁੱਖ ਦੇ ਯੋਗ ਰਾਘਵ ਸੁੱਖ ਭੋਗਣ ਲੱਗਾ।