Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 6.119
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.119.1
एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं राघवेणानुभाषितम्।
ततः शुभतरं वाक्यं व्याजहार महेश्वरः ॥ ६.११९.१ ॥
Habiendo escuchado este discurso auspicioso pronunciado en respuesta por Rāghava, Maheśvara pronunció entonces palabras aún más auspiciosas.
6.119.2
पुष्कराक्ष महाबाहो महावक्षः परंतप।
दिष्ट्या कृतमिदं कर्म त्वया धर्मभृतां वर ॥ ६.११९.२ ॥
¡Oh tú de ojos de loto, de brazos poderosos, de pecho ancho, abrasador de enemigos! Por fortuna has realizado esta hazaña, oh mejor de los que sostienen el dharma.
6.119.3
दिष्ट्या सर्वस्य लोकस्य प्रवृद्धं दारुणं तमः।
अपवृत्तं त्वया संख्ये राम रावणजं भयम् ॥ ६.११९.३ ॥
Por fortuna, oh Rāma, en la batalla has disipado la terrible oscuridad que había crecido sobre todos los mundos, y el temor nacido de Rāvaṇa.
6.119.4
आश्वास्य भरतं दीनं कौसल्यां च यशस्विनीम्।
कैकेयीं च सुमित्रां च दृष्ट्वा लक्ष्मणमातरम् ॥ ६.११९.४ ॥
Habiendo consolado al afligido Bharata, y habiendo visto a la ilustre Kausalyā, a Kaikeyī y a Sumitrā, madre de Lakṣmaṇa.
6.119.5
प्राप्य राज्यमयोध्यायां नन्दयित्वा सुहृज्जनम्।
इक्ष्वाकूणां कुले वंशं स्थापयित्वा महाबल ॥ ६.११९.५ ॥
Habiendo obtenido el reino en Ayodhyā, habiendo alegrado a tus amigos y parientes, y habiendo establecido tu linaje en la familia de los Ikṣvākus, oh poderoso.
6.119.6
इष्ट्वा तुरगमेधेन प्राप्य चानुत्तमं यशः।
ब्राह्मणेभ्यो धनं दत्त्वा त्रिदिवं गन्तुमर्हसि ॥ ६.११९.६ ॥
Habiendo realizado el sacrificio del caballo, obtenido una fama incomparable y dado riquezas a los brahmanes, eres digno de ir al cielo.
6.119.7
एष राजा दशरथो विमानस्थः पिता तव।
काकुत्स्थ मानुषे लोके गुरुस्तव महायशाः ॥ ६.११९.७ ॥
Oh Kākutstha, este rey Daśaratha, de pie en el carro celeste, es tu padre y, en el mundo humano, tu venerable maestro, de gran fama.
6.119.8
इन्द्रलोकं गतः श्रीमांस्त्वया पुत्रेण तारितः।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा त्वमेनमभिवादय ॥ ६.११९.८ ॥
El glorioso rey ha ido al mundo de Indra, salvado por ti, su hijo. Junto a tu hermano Lakṣmaṇa, rinde homenaje a él.
6.119.9
महादेववचः श्रुत्वा राघवः सहलक्ष्मणः।
विमानशिखरस्थस्य प्रणाममकरोत् पितुः ॥ ६.११९.९ ॥
Al oír las palabras del gran dios, Rāghava, junto con Lakṣmaṇa, hizo reverencia a su padre de pie en la cima del carro celeste.
6.119.10
दीप्यमानं स्वया लक्ष्म्या विरजोऽम्बरधारिणम्।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा ददर्श पितरं प्रभुः ॥ ६.११९.१० ॥
El señor Rāma, junto a su hermano Lakṣmaṇa, vio a su padre, resplandeciente con su propio esplendor y vestido con ropas inmaculadas.
6.119.11
हर्षेण महताऽऽविष्टो विमानस्थो महीपतिः।
प्राणैः प्रियतरं दृष्ट्वा पुत्रं दशरथस्तदा ॥ ६.११९.११ ॥
Daśaratha, señor de la tierra, de pie en el carro celeste, se llenó de gran alegría al ver a su hijo, más querido para él que la vida.
6.119.12
आरोप्याङ्के महाबाहुर्वरासनगतः प्रभुः।
बाहुभ्यां सम्परिष्वज्य ततो वाक्यं समाददे ॥ ६.११९.१२ ॥
El señor de poderosos brazos, sentado en un trono magnífico, puso a su hijo sobre su regazo, lo abrazó estrechamente con ambos brazos y luego comenzó a hablar.
6.119.13
न मे स्वर्गो बहु मतः सम्मानश्च सुरर्षभैः।
त्वया राम विहीनस्य सत्यं प्रतिशृणोमि ते ॥ ६.११९.१३ ॥
Rāma, sin ti, ni el cielo ni el honor que me dan los mejores de los dioses me son gratos. Esto te prometo en verdad.
6.119.14
अद्य त्वां निहतामित्रं दृष्ट्वा सम्पूर्णमानसम्।
निस्तीर्णवनवासं च प्रीतिरासीत् परा मम ॥ ६.११९.१४ ॥
Hoy, al verte regresar con tu enemigo abatido, el corazón colmado y el exilio en el bosque concluido, siento una alegría suprema.
6.119.15
कैकेय्या यानि चोक्तानि वाक्यानि वदतां वर।
तव प्रव्राजनार्थानि स्थितानि हृदये मम ॥ ६.११९.१५ ॥
Oh, el mejor de los oradores, las palabras que Kaikeyī pronunció para tu destierro permanecen grabadas en mi corazón.
6.119.16
त्वां तु दृष्ट्वा कुशलिनं परिष्वज्य सलक्ष्मणम्।
अद्य दुःखाद् विमुक्तोऽस्मि नीहारादिव भास्करः ॥ ६.११९.१६ ॥
Al verte sano y salvo junto a Lakṣmaṇa y abrazarte, hoy me libro del dolor, como el sol se libra de la niebla.
6.119.17
तारितोऽहं त्वया पुत्र सुपुत्रेण महात्मना।
अष्टावक्रेण धर्मात्मा कहोलो ब्राह्मणो यथा ॥ ६.११९.१७ ॥
Hijo mío, como el buen hijo Aṣṭāvakra, de gran alma, salvó al brahmán Kahoḍa, justo así me has salvado tú.
6.119.18
इदानीं च विजानामि यथा सौम्य सुरेश्वरैः।
वधार्थं रावणस्येह विहितं पुरुषोत्तमम् ॥ ६.११९.१८ ॥
Oh, amable, ahora comprendo que los señores de los dioses te designaron aquí, el varón supremo, para dar muerte a Rāvaṇa.
6.119.19
सिद्धार्था खलु कौसल्या या त्वां राम गृहं गतम्।
वनान्निवृत्तं संहृष्टा द्रक्ष्यते शत्रुसूदनम् ॥ ६.११९.१९ ॥
Rāma, Kausalyā en verdad te verá, destructor de enemigos, regresado a casa desde el bosque, y lleno de alegría; su propósito se ha cumplido.
6.119.20
सिद्धार्थाः खलु ते राम नरा ये त्वां पुरीं गतम्।
राज्ये चैवाभिषिक्तं च द्रक्ष्यन्ते वसुधाधिपम् ॥ ६.११९.२० ॥
Rāma, aquellos hombres que te vean, regresado a la ciudad y ungido en el reino como señor de la tierra, en verdad estarán colmados.
6.119.21
अनुरक्तेन बलिना शुचिना धर्मचारिणा।
इच्छेयं त्वामहं द्रष्टुं भरतेन समागतम् ॥ ६.११९.२१ ॥
Deseo verte, reunido con Bharata, que es leal, fuerte, puro y seguidor del dharma.
6.119.22
चतुर्दश समाः सौम्य वने निर्यातितास्त्वया।
वसता सीतया सार्धं मत्प्रीत्या लक्ष्मणेन च ॥ ६.११९.२२ ॥
Querido, pasaste catorce años en el bosque, viviendo con Sītā y Lakṣmaṇa por afecto hacia mí.
6.119.23
निवृत्तवनवासोऽसि प्रतिज्ञा पूरिता त्वया।
रावणं च रणे हत्वा देवताः परितोषिताः ॥ ६.११९.२३ ॥
Has regresado del exilio en el bosque; cumpliste tu voto matando a Rāvaṇa en la batalla, y los dioses están complacidos.
6.119.24
कृतं कर्म यशः श्लाघ्यं प्राप्तं ते शत्रुसूदन।
भ्रातृभिः सह राज्यस्थो दीर्घमायुरवाप्नुहि ॥ ६.११९.२४ ॥
Destructor de enemigos, has realizado una hazaña digna de alabanza y alcanzado la gloria; establecido en el reino junto a tus hermanos, alcanza larga vida.
6.119.25
कुरु प्रसादं धर्मज्ञ कैकय्या भरतस्य च ॥ ६.११९.२५ ॥
Oh conocedor del dharma, muestra gracia hacia Kaikeyī y Bharata.
6.119.26
सपुत्रां त्वां त्यजामीति यदुक्ता कैकयी त्वया।
स शापः कैकयीं घोरः सपुत्रां न स्पृशेत् प्रभो ॥ ६.११९.२६ ॥
Que aquella terrible maldición que pronunciaste contra Kaikeyī, «te abandonaré junto con tu hijo», no alcance a Kaikeyī con su hijo, oh señor.
6.119.27
तथेति स महाराजो राममुक्त्वा कृताञ्जलिम्।
लक्ष्मणं च परिष्वज्य पुनर्वाक्यमुवाच ह ॥ ६.११९.२७ ॥
Diciendo «Así sea» a Rāma, que estaba de pie con las palmas juntas, el gran rey abrazó a Lakṣmaṇa y volvió a hablar.
6.119.28
रामं शुश्रूषता भक्त्या वैदेह्या सह सीतया।
कृता मम महाप्रीतिः प्राप्तं धर्मफलं च ते ॥ ६.११९.२८ ॥
Sirviendo a Rāma con devoción, junto con Sītā, la princesa de Videha, me has dado gran alegría, y has obtenido el fruto del dharma.
6.119.29
धर्मं प्राप्स्यसि धर्मज्ञ यशश्च विपुलं भुवि।
रामे प्रसन्ने स्वर्गं च महिमानं तथोत्तमम् ॥ ६.११९.२९ ॥
Oh conocedor del dharma, obtendrás el dharma y gran fama en la tierra; y cuando Rāma esté complacido, también el cielo y la gloria suprema.
6.119.30
रामं शुश्रूष भद्रं ते सुमित्रानन्दवर्धन।
रामः सर्वस्य लोकस्य हितेष्वभिरतः सदा ॥ ६.११९.३० ॥
Oh tú que acrecientas la alegría de Sumitrā, que te vaya bien; sirve a Rāma. Rāma siempre se dedica al bienestar de todos los mundos.
6.119.31
एते सेन्द्रास्त्रयो लोकाः सिद्धाश्च परमर्षयः।
अभिवाद्य महात्मानमर्चन्ति पुरुषोत्तमम् ॥ ६.११९.३१ ॥
Estos tres mundos, junto con Indra, y los seres perfectos y los sabios supremos, se inclinan ante aquel de gran alma y adoran al mejor de los hombres, Puruṣottama.
6.119.32
एतत् तदुक्तमव्यक्तमक्षरं ब्रह्मसम्मितम्।
देवानां हृदयं सौम्य गुह्यं रामः परंतपः ॥ ६.११९.३२ ॥
Esto es aquello no manifiesto e imperecedero de que se habló, igual a Brahman; es el corazón de los dioses, oh gentil, un secreto: es Rāma, el abrasador de enemigos.
6.119.33
अवाप्तधर्माचरणं यशश्च विपुलं त्वया।
एवं शुश्रूषताव्यग्रं वैदेह्या सह सीतया ॥ ६.११९.३३ ॥
Has alcanzado la práctica del dharma y gran renombre, así sirviendo sin distracción junto a la Vaidehī Sītā.
6.119.34
इत्युक्त्वा लक्ष्मणं राजा स्नुषां बद्धाञ्जलिं स्थिताम्।
पुत्रीत्याभाष्य मधुरं शनैरेनामुवाच ह ॥ ६.११९.३४ ॥
Tras decir esto a Lakṣmaṇa, el rey, dirigiéndose con dulzura a su nuera, que estaba de pie con las palmas juntas, llamándola «hija», le habló suavemente.
6.119.35
कर्तव्यो न तु वैदेहि मन्युस्त्यागमिमं प्रति।
रामेणेदं विशुद्ध्यर्थं कृतं वै त्वद्धितैषिणा ॥ ६.११९.३५ ॥
Oh Vaidehī, no debes sentir ira por este abandono; Rāma, deseando tu bien, lo ha hecho en verdad para tu purificación.
6.119.36
सुदुष्करमिदं पुत्रि तव चारित्रलक्षणम्।
कृतं यत् तेऽन्यनारीणां यशो ह्यभिभविष्यति ॥ ६.११९.३६ ॥
Hija, esto es muy difícil; se ha hecho como señal de tu conducta, y ciertamente superará la fama de otras mujeres.
6.119.37
न त्वं कामं समाधेया भर्तृशुश्रूषणं प्रति।
अवश्यं तु मया वाच्यमेष ते दैवतं परम् ॥ ६.११९.३७ ॥
No debes, por tu propia voluntad, apartarte del servicio a tu esposo; pero debo decirte con certeza que este es tu dios supremo.
6.119.38
इन्द्रलोकं विमानेन ययौ दशरथो नृपः ॥ ६.११९.३८ ॥
El rey Daśaratha partió al mundo de Indra en un carro celestial.
6.119.39
विमानमास्थाय महानुभावः
श्रिया च संहृष्टतनुर्नृपोत्तमः।
आमन्त्र्य पुत्रौ सह सीतया च
जगाम देवप्रवरस्य लोकम् ॥ ६.११९.३९ ॥
El poderoso rey, el mejor de los reyes, subió al carro celestial con el cuerpo estremecido de esplendor; tras despedirse de sus dos hijos y de Sītā, partió al mundo del primero de los dioses.