വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 6.119
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.119.1
एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं राघवेणानुभाषितम्।
ततः शुभतरं वाक्यं व्याजहार महेश्वरः ॥ ६.११९.१ ॥
രാഘവൻ പറഞ്ഞ ഈ ശുഭവാക്യം കേട്ട്, അപ്പോൾ മഹേശ്വരൻ കൂടുതൽ ശുഭമായ വാക്യം പറഞ്ഞു.
6.119.2
पुष्कराक्ष महाबाहो महावक्षः परंतप।
दिष्ट्या कृतमिदं कर्म त्वया धर्मभृतां वर ॥ ६.११९.२ ॥
താമരക്കണ്ണാ, മഹാബാഹോ, വിശാലമാറുള്ളവനേ, ശത്രുക്കളെ തപിപ്പിക്കുന്നവനേ! ഭാഗ്യവശാൽ നീ ഈ കർമ്മം ചെയ്തിരിക്കുന്നു, ധർമ്മിഷ്ഠരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ.
6.119.3
दिष्ट्या सर्वस्य लोकस्य प्रवृद्धं दारुणं तमः।
अपवृत्तं त्वया संख्ये राम रावणजं भयम् ॥ ६.११९.३ ॥
ഭാഗ്യവശാൽ, രാമാ, യുദ്ധത്തിൽ നീ സർവ്വലോകങ്ങളിലും വളർന്ന ഭയങ്കര അന്ധകാരവും രാവണനിൽ നിന്നുണ്ടായ ഭയവും നീക്കി.
6.119.4
आश्वास्य भरतं दीनं कौसल्यां च यशस्विनीम्।
कैकेयीं च सुमित्रां च दृष्ट्वा लक्ष्मणमातरम् ॥ ६.११९.४ ॥
ദുഃഖിതനായ ഭരതനെ ആശ്വസിപ്പിച്ച്, യശസ്വിനിയായ കൗസല്യയെയും കൈകേയിയെയും ലക്ഷ്മണന്റെ മാതാവ് സുമിത്രയെയും കണ്ട്.
6.119.5
प्राप्य राज्यमयोध्यायां नन्दयित्वा सुहृज्जनम्।
इक्ष्वाकूणां कुले वंशं स्थापयित्वा महाबल ॥ ६.११९.५ ॥
അയോധ്യയിൽ രാജ്യം നേടി, സുഹൃജ്ജനങ്ങളെ സന്തോഷിപ്പിച്ച്, ഇക്ഷ്വാകു കുലത്തിൽ വംശം സ്ഥാപിച്ച്, മഹാബലനേ.
6.119.6
इष्ट्वा तुरगमेधेन प्राप्य चानुत्तमं यशः।
ब्राह्मणेभ्यो धनं दत्त्वा त्रिदिवं गन्तुमर्हसि ॥ ६.११९.६ ॥
അശ്വമേധയാഗം ചെയ്ത്, അനുത്തമമായ യശസ്സ് നേടി, ബ്രാഹ്മണർക്ക് ധനം നൽകി, നീ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകാൻ അർഹനാണ്.
6.119.7
एष राजा दशरथो विमानस्थः पिता तव।
काकुत्स्थ मानुषे लोके गुरुस्तव महायशाः ॥ ६.११९.७ ॥
കാകുത്സ്ഥാ! വിമാനത്തിൽ നിൽക്കുന്ന ഈ രാജാവ് ദശരഥൻ നിന്റെ പിതാവാണ്; മനുഷ്യലോകത്തിൽ നിന്റെ ഗുരുവും മഹായശസ്വിയുമാണ്.
6.119.8
इन्द्रलोकं गतः श्रीमांस्त्वया पुत्रेण तारितः।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा त्वमेनमभिवादय ॥ ६.११९.८ ॥
ശ്രീമാനായ അദ്ദേഹം ഇന്ദ്രലോകത്തേക്ക് പോയി; നിന്റെ പുത്രനായ നിന്നാൽ അദ്ദേഹം കരകയറ്റപ്പെട്ടു. നീ സഹോദരൻ ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം അദ്ദേഹത്തെ വന്ദിക്കുക.
6.119.9
महादेववचः श्रुत्वा राघवः सहलक्ष्मणः।
विमानशिखरस्थस्य प्रणाममकरोत् पितुः ॥ ६.११९.९ ॥
മഹാദേവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാഘവൻ ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം വിമാനശിഖരത്തിൽ നിന്ന പിതാവിന് പ്രണാമം ചെയ്തു.
6.119.10
दीप्यमानं स्वया लक्ष्म्या विरजोऽम्बरधारिणम्।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा ददर्श पितरं प्रभुः ॥ ६.११९.१० ॥
സ്വന്തം പ്രഭയാൽ തിളങ്ങുന്ന, നിർമ്മലവസ്ത്രം ധരിച്ച പിതാവിനെ പ്രഭുവായ രാമൻ സഹോദരൻ ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം കണ്ടു.
6.119.11
हर्षेण महताऽऽविष्टो विमानस्थो महीपतिः।
प्राणैः प्रियतरं दृष्ट्वा पुत्रं दशरथस्तदा ॥ ६.११९.११ ॥
വിമാനത്തിൽ നിന്ന മഹീപതി ദശരഥൻ പ്രാണനേക്കാൾ പ്രിയനായ പുത്രനെ കണ്ടപ്പോൾ മഹാ സന്തോഷത്താൽ നിറഞ്ഞു.
6.119.12
आरोप्याङ्के महाबाहुर्वरासनगतः प्रभुः।
बाहुभ्यां सम्परिष्वज्य ततो वाक्यं समाददे ॥ ६.११९.१२ ॥
ശ്രേഷ്ഠാസനത്തിൽ ഇരുന്ന മഹാബാഹുവായ പ്രഭു (ദശരഥൻ) പുത്രനെ മടിയിലിരുത്തി ഇരുകൈകളാലും ആലിംഗനം ചെയ്ത് പിന്നെ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു തുടങ്ങി.
6.119.13
न मे स्वर्गो बहु मतः सम्मानश्च सुरर्षभैः।
त्वया राम विहीनस्य सत्यं प्रतिशृणोमि ते ॥ ६.११९.१३ ॥
രാമാ, നിന്നെ നഷ്ടപ്പെട്ട എനിക്ക് സ്വർഗ്ഗവും ദേവശ്രേഷ്ഠന്മാർ നൽകുന്ന ബഹുമാനവും വിലപ്പെട്ടതല്ല. ഇത് സത്യമായി നിനക്ക് ഞാൻ വാക്ക് നൽകുന്നു.
6.119.14
अद्य त्वां निहतामित्रं दृष्ट्वा सम्पूर्णमानसम्।
निस्तीर्णवनवासं च प्रीतिरासीत् परा मम ॥ ६.११९.१४ ॥
ഇന്ന് ശത്രുവിനെ വധിച്ച്, മനസ്സ് സംതൃപ്തമായി, വനവാസം പൂർത്തിയാക്കിയ നിന്നെ കണ്ടപ്പോൾ എനിക്ക് പരമമായ സന്തോഷം ഉണ്ടായി.
6.119.15
कैकेय्या यानि चोक्तानि वाक्यानि वदतां वर।
तव प्रव्राजनार्थानि स्थितानि हृदये मम ॥ ६.११९.१५ ॥
വക്താക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠാ, കൈകേയി നിന്റെ പ്രവാസത്തിനായി പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ ഇപ്പോഴും എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു.
6.119.16
त्वां तु दृष्ट्वा कुशलिनं परिष्वज्य सलक्ष्मणम्।
अद्य दुःखाद् विमुक्तोऽस्मि नीहारादिव भास्करः ॥ ६.११९.१६ ॥
ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം ക്ഷേമമായി നിന്നെ കണ്ട് ആലിംഗനം ചെയ്ത്, മഞ്ഞുമൂടലിൽ നിന്ന് സൂര്യൻ മോചിതനാകുന്നതുപോലെ ഇന്ന് ഞാൻ ദുഃഖത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി.
6.119.17
तारितोऽहं त्वया पुत्र सुपुत्रेण महात्मना।
अष्टावक्रेण धर्मात्मा कहोलो ब्राह्मणो यथा ॥ ६.११९.१७ ॥
പുത്രാ, ധർമ്മാത്മാവായ കഹോഡ ബ്രാഹ്മണനെ മഹാത്മാവായ സുപുത്രൻ അഷ്ടാവക്രൻ രക്ഷിച്ചതുപോലെ നീ എന്നെ രക്ഷിച്ചു.
6.119.18
इदानीं च विजानामि यथा सौम्य सुरेश्वरैः।
वधार्थं रावणस्येह विहितं पुरुषोत्तमम् ॥ ६.११९.१८ ॥
സൗമ്യാ, ഇപ്പോൾ ഞാൻ അറിയുന്നു: ദേവേശ്വരന്മാർ ഇവിടെ രാവണന്റെ വധത്തിനായി നിന്നെ പുരുഷോത്തമനായി നിയോഗിച്ചിരുന്നു.
6.119.19
सिद्धार्था खलु कौसल्या या त्वां राम गृहं गतम्।
वनान्निवृत्तं संहृष्टा द्रक्ष्यते शत्रुसूदनम् ॥ ६.११९.१९ ॥
രാമാ, കാട്ടിൽ നിന്ന് മടങ്ങി വീട്ടിൽ എത്തിയ നിന്നെ, ശത്രുസംഹാരകാ, കൗസല്യ സന്തോഷത്തോടെ കാണും; അവളുടെ ആഗ്രഹം സഫലമായി.
6.119.20
सिद्धार्थाः खलु ते राम नरा ये त्वां पुरीं गतम्।
राज्ये चैवाभिषिक्तं च द्रक्ष्यन्ते वसुधाधिपम् ॥ ६.११९.२० ॥
രാമാ, നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി രാജ്യത്ത് അഭിഷിക്തനായ ഭൂപതിയായ നിന്നെ കാണുന്ന ജനങ്ങൾ തീർച്ചയായും കൃതാർത്ഥരാകും.
6.119.21
अनुरक्तेन बलिना शुचिना धर्मचारिणा।
इच्छेयं त्वामहं द्रष्टुं भरतेन समागतम् ॥ ६.११९.२१ ॥
അനുരക്തനും ബലവാനും ശുദ്ധനും ധർമ്മചാരിയുമായ ഭരതനോടൊപ്പം ചേർന്നിരിക്കുന്ന നിന്നെ കാണാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
6.119.22
चतुर्दश समाः सौम्य वने निर्यातितास्त्वया।
वसता सीतया सार्धं मत्प्रीत्या लक्ष्मणेन च ॥ ६.११९.२२ ॥
സൗമ്യനായവനേ, നീ പതിനാലു വർഷം കാട്ടിൽ കഴിച്ചു; എന്നോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ സീതയോടും ലക്ഷ്മണനോടും കൂടെ വസിച്ചു.
6.119.23
निवृत्तवनवासोऽसि प्रतिज्ञा पूरिता त्वया।
रावणं च रणे हत्वा देवताः परितोषिताः ॥ ६.११९.२३ ॥
വനവാസത്തിൽ നിന്ന് മടങ്ങി വന്നു; യുദ്ധത്തിൽ രാവണനെ വധിച്ച് നിന്റെ പ്രതിജ്ഞ പൂർത്തിയാക്കി; ദേവന്മാർ സന്തുഷ്ടരായി.
6.119.24
कृतं कर्म यशः श्लाघ्यं प्राप्तं ते शत्रुसूदन।
भ्रातृभिः सह राज्यस्थो दीर्घमायुरवाप्नुहि ॥ ६.११९.२४ ॥
ശത്രുസംഹാരകാ, നീ പ്രശംസനീയമായ കർമ്മം ചെയ്ത് യശസ്സ് നേടി; സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം രാജ്യത്ത് സ്ഥിതനായി ദീർഘായുസ്സ് നേടുക.
6.119.25
कुरु प्रसादं धर्मज्ञ कैकय्या भरतस्य च ॥ ६.११९.२५ ॥
ധർമ്മജ്ഞാ, കൈകേയിയോടും ഭരതനോടും കൃപ കാണിക്കണമേ.
6.119.26
सपुत्रां त्वां त्यजामीति यदुक्ता कैकयी त्वया।
स शापः कैकयीं घोरः सपुत्रां न स्पृशेत् प्रभो ॥ ६.११९.२६ ॥
'മകനോടൊപ്പം നിന്നെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു' എന്ന് നീ കൈകേയിയോട് പറഞ്ഞ ആ ഘോരശാപം, പ്രഭോ, മകനോടുകൂടെ അവളെ തൊടരുതേ.
6.119.27
तथेति स महाराजो राममुक्त्वा कृताञ्जलिम्।
लक्ष्मणं च परिष्वज्य पुनर्वाक्यमुवाच ह ॥ ६.११९.२७ ॥
'അങ്ങനെ തന്നെ' എന്ന് പറഞ്ഞ് കൈകൂപ്പി നിന്ന രാമനോട് ആ മഹാരാജാവ് പറഞ്ഞു; ലക്ഷ്മണനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് വീണ്ടും വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
6.119.28
रामं शुश्रूषता भक्त्या वैदेह्या सह सीतया।
कृता मम महाप्रीतिः प्राप्तं धर्मफलं च ते ॥ ६.११९.२८ ॥
ഭക്തിയോടെ രാമനെ ശുശ്രൂഷിച്ചും വൈദേഹി സീതയോടൊപ്പവും നീ എനിക്ക് വലിയ സന്തോഷം നൽകി; ധർമ്മത്തിന്റെ ഫലവും നീ നേടി.
6.119.29
धर्मं प्राप्स्यसि धर्मज्ञ यशश्च विपुलं भुवि।
रामे प्रसन्ने स्वर्गं च महिमानं तथोत्तमम् ॥ ६.११९.२९ ॥
ധർമ്മജ്ഞാ, നീ ധർമ്മവും ഭൂമിയിൽ വിപുലമായ യശസ്സും നേടും; രാമൻ പ്രസന്നനായാൽ സ്വർഗ്ഗവും ഉത്തമ മഹിമയും ലഭിക്കും.
6.119.30
रामं शुश्रूष भद्रं ते सुमित्रानन्दवर्धन।
रामः सर्वस्य लोकस्य हितेष्वभिरतः सदा ॥ ६.११९.३० ॥
സുമിത്രയുടെ ആനന്ദം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവനേ, നിനക്ക് മംഗളം ഭവിക്കട്ടെ; രാമനെ ശുശ്രൂഷിക്കുക. രാമൻ എപ്പോഴും സർവ്വലോകത്തിന്റെയും ഹിതത്തിൽ മുഴുകിയവനാണ്.
6.119.31
एते सेन्द्रास्त्रयो लोकाः सिद्धाश्च परमर्षयः।
अभिवाद्य महात्मानमर्चन्ति पुरुषोत्तमम् ॥ ६.११९.३१ ॥
ഇന്ദ്രനോടൊപ്പമുള്ള ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങളും സിദ്ധന്മാരും പരമർഷിമാരും ആ മഹാത്മാവിനെ വന്ദിച്ച് ആ പുരുഷോത്തമനെ പൂജിക്കുന്നു.
6.119.32
एतत् तदुक्तमव्यक्तमक्षरं ब्रह्मसम्मितम्।
देवानां हृदयं सौम्य गुह्यं रामः परंतपः ॥ ६.११९.३२ ॥
ഇതുതന്നെ പറയപ്പെട്ട അവ്യക്തവും അക്ഷരവും ബ്രഹ്മതുല്യവുമാണ്; ദേവന്മാരുടെ ഹൃദയമാണ്, സൗമ്യാ, രഹസ്യവുമാണ്; അത് ശത്രുക്കളെ താപിപ്പിക്കുന്ന രാമനാണ്.
6.119.33
अवाप्तधर्माचरणं यशश्च विपुलं त्वया।
एवं शुश्रूषताव्यग्रं वैदेह्या सह सीतया ॥ ६.११९.३३ ॥
നീ ധർമാചരണവും വിപുലമായ യശസ്സും നേടിയിരിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ വൈദേഹി സീതയോടൊപ്പം ഇളകാതെ സേവിച്ചുകൊണ്ട്.
6.119.34
इत्युक्त्वा लक्ष्मणं राजा स्नुषां बद्धाञ्जलिं स्थिताम्।
पुत्रीत्याभाष्य मधुरं शनैरेनामुवाच ह ॥ ६.११९.३४ ॥
ലക്ഷ്മണനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, കൈകൂപ്പി നിന്ന മരുമകളെ 'മകളേ' എന്നു മധുരമായി വിളിച്ച് രാജാവ് മെല്ലെ അവളോടു പറഞ്ഞു.
6.119.35
कर्तव्यो न तु वैदेहि मन्युस्त्यागमिमं प्रति।
रामेणेदं विशुद्ध्यर्थं कृतं वै त्वद्धितैषिणा ॥ ६.११९.३५ ॥
ഹേ വൈദേഹീ, ഈ ത്യാഗത്തോട് കോപം കൊള്ളരുത്; നിന്റെ ഹിതം ആഗ്രഹിക്കുന്ന രാമൻ ഇത് നിന്റെ വിശുദ്ധിക്കായി തന്നെയാണ് ചെയ്തത്.
6.119.36
सुदुष्करमिदं पुत्रि तव चारित्रलक्षणम्।
कृतं यत् तेऽन्यनारीणां यशो ह्यभिभविष्यति ॥ ६.११९.३६ ॥
മകളേ, ഇത് വളരെ ദുഷ്കരമാണ്; നിന്റെ ചാരിത്ര്യലക്ഷണമായി ചെയ്യപ്പെട്ടു; ഇത് മറ്റു സ്ത്രീകളുടെ യശസ്സിനെ തീർച്ചയായും മറികടക്കും.
6.119.37
न त्वं कामं समाधेया भर्तृशुश्रूषणं प्रति।
अवश्यं तु मया वाच्यमेष ते दैवतं परम् ॥ ६.११९.३७ ॥
നീ ഇഷ്ടംപോലെ ഭർത്താവിനെ ശുശ്രൂഷിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് വിമുഖയാകരുത്; എന്നാൽ ഞാൻ തീർച്ചയായും പറയണം: ഇതാണ് നിനക്ക് പരമദൈവം.
6.119.38
इन्द्रलोकं विमानेन ययौ दशरथो नृपः ॥ ६.११९.३८ ॥
രാജാവായ ദശരഥൻ വിമാനത്തിൽ ഇന്ദ്രലോകത്തേക്ക് പോയി.
6.119.39
विमानमास्थाय महानुभावः
श्रिया च संहृष्टतनुर्नृपोत्तमः।
आमन्त्र्य पुत्रौ सह सीतया च
जगाम देवप्रवरस्य लोकम् ॥ ६.११९.३९ ॥
മഹാപ്രഭാവനായ, രാജാക്കന്മാരിൽ ഉത്തമനായ അവൻ വിമാനത്തിൽ കയറി, തേജസ്സിനാൽ പുളകിതശരീരനായി, രണ്ടു പുത്രന്മാരോടും സീതയോടും യാത്ര ചോദിച്ച് ദേവശ്രേഷ്ഠന്റെ ലോകത്തേക്ക് പോയി.