ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.119
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.119.1
एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं राघवेणानुभाषितम्।
ततः शुभतरं वाक्यं व्याजहार महेश्वरः ॥ ६.११९.१ ॥
ਰਾਘਵ ਦੇ ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਫਿਰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਕਹੇ।
6.119.2
पुष्कराक्ष महाबाहो महावक्षः परंतप।
दिष्ट्या कृतमिदं कर्म त्वया धर्मभृतां वर ॥ ६.११९.२ ॥
ਹੇ ਕਮਲ-ਨੈਣ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਹੇ ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ! ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਧਰਮਾਤਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
6.119.3
दिष्ट्या सर्वस्य लोकस्य प्रवृद्धं दारुणं तमः।
अपवृत्तं त्वया संख्ये राम रावणजं भयम् ॥ ६.११९.३ ॥
ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਮ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਭਿਆਨਕ ਹਨੇਰਾ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
6.119.4
आश्वास्य भरतं दीनं कौसल्यां च यशस्विनीम्।
कैकेयीं च सुमित्रां च दृष्ट्वा लक्ष्मणमातरम् ॥ ६.११९.४ ॥
ਦੁਖੀ ਭਰਤ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇ ਕੇ, ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਕੌਸ਼ੱਲਿਆ, ਕੈਕੇਈ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਮਾਤਾ ਸੁਮਿੱਤਰਾ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ।
6.119.5
प्राप्य राज्यमयोध्यायां नन्दयित्वा सुहृज्जनम्।
इक्ष्वाकूणां कुले वंशं स्थापयित्वा महाबल ॥ ६.११९.५ ॥
ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਕੇ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਵੰਸ਼ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ।
6.119.6
इष्ट्वा तुरगमेधेन प्राप्य चानुत्तमं यशः।
ब्राह्मणेभ्यो धनं दत्त्वा त्रिदिवं गन्तुमर्हसि ॥ ६.११९.६ ॥
ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕਰਕੇ, ਅਨੁੱਤਮ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਦੇ ਕੇ, ਤੂੰ ਸਵਰਗ ਜਾਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ।
6.119.7
एष राजा दशरथो विमानस्थः पिता तव।
काकुत्स्थ मानुषे लोके गुरुस्तव महायशाः ॥ ६.११९.७ ॥
ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ! ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਇਹ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਹਨ; ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤੇਰੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਹਨ।
6.119.8
इन्द्रलोकं गतः श्रीमांस्त्वया पुत्रेण तारितः।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा त्वमेनमभिवादय ॥ ६.११९.८ ॥
ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਉਹ ਇੰਦਰਲੋਕ ਗਏ ਹਨ; ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਉੱਧਾਰ ਪਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰ।
6.119.9
महादेववचः श्रुत्वा राघवः सहलक्ष्मणः।
विमानशिखरस्थस्य प्रणाममकरोत् पितुः ॥ ६.११९.९ ॥
ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਘਵ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਵਿਮਾਨ ਦੇ ਸਿਖਰ ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
6.119.10
दीप्यमानं स्वया लक्ष्म्या विरजोऽम्बरधारिणम्।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा ददर्श पितरं प्रभुः ॥ ६.११९.१० ॥
ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਨਿਰਮਲ ਬਸਤਰ ਪਹਿਨੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਰਾਮ ਨੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ।
6.119.11
हर्षेण महताऽऽविष्टो विमानस्थो महीपतिः।
प्राणैः प्रियतरं दृष्ट्वा पुत्रं दशरथस्तदा ॥ ६.११९.११ ॥
ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਮਹੀਪਤੀ ਦਸ਼ਰਥ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।
6.119.12
आरोप्याङ्के महाबाहुर्वरासनगतः प्रभुः।
बाहुभ्यां सम्परिष्वज्य ततो वाक्यं समाददे ॥ ६.११९.१२ ॥
ਉੱਤਮ ਆਸਣ ਤੇ ਬੈਠੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਪ੍ਰਭੂ (ਦਸ਼ਰਥ) ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਦੋਹਾਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਘੁੱਟ ਕੇ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਫਿਰ ਬਚਨ ਕਹਿਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ।
6.119.13
न मे स्वर्गो बहु मतः सम्मानश्च सुरर्षभैः।
त्वया राम विहीनस्य सत्यं प्रतिशृणोमि ते ॥ ६.११९.१३ ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਸਵਰਗ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਨਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲਿਆ ਸਨਮਾਨ। ਇਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚ-ਮੁੱਚ ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
6.119.14
अद्य त्वां निहतामित्रं दृष्ट्वा सम्पूर्णमानसम्।
निस्तीर्णवनवासं च प्रीतिरासीत् परा मम ॥ ६.११९.१४ ॥
ਅੱਜ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮਨ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ, ਬਨਬਾਸ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਆਏ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਪਰਮ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਹੈ।
6.119.15
कैकेय्या यानि चोक्तानि वाक्यानि वदतां वर।
तव प्रव्राजनार्थानि स्थितानि हृदये मम ॥ ६.११९.१५ ॥
ਹੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਤੇਰੇ ਬਨਬਾਸ ਲਈ ਜੋ ਬੋਲ ਬੋਲੇ ਸਨ, ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
6.119.16
त्वां तु दृष्ट्वा कुशलिनं परिष्वज्य सलक्ष्मणम्।
अद्य दुःखाद् विमुक्तोऽस्मि नीहारादिव भास्करः ॥ ६.११९.१६ ॥
ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਤੈਨੂੰ ਕੁਸ਼ਲ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਗਲ ਲਾ ਕੇ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਧੁੰਦ ਤੋਂ ਸੂਰਜ।
6.119.17
तारितोऽहं त्वया पुत्र सुपुत्रेण महात्मना।
अष्टावक्रेण धर्मात्मा कहोलो ब्राह्मणो यथा ॥ ६.११९.१७ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਕਹੋੜ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮਹਾਤਮਾ ਸੁਪੁੱਤਰ ਅਸ਼ਟਾਵਕ੍ਰ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਤਾਰਿਆ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਤਾਰਿਆ ਹੈ।
6.119.18
इदानीं च विजानामि यथा सौम्य सुरेश्वरैः।
वधार्थं रावणस्येह विहितं पुरुषोत्तमम् ॥ ६.११९.१८ ॥
ਹੇ ਸੌਮਿਅ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀਆਂ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਬਣਾ ਕੇ ਠਹਿਰਾਇਆ ਸੀ।
6.119.19
सिद्धार्था खलु कौसल्या या त्वां राम गृहं गतम्।
वनान्निवृत्तं संहृष्टा द्रक्ष्यते शत्रुसूदनम् ॥ ६.११९.१९ ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਬਨ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਘਰ ਆਏ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਸੂਦਨ, ਕੌਸਲਿਆ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੇਖੇਗੀ; ਉਸਦਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
6.119.20
सिद्धार्थाः खलु ते राम नरा ये त्वां पुरीं गतम्।
राज्ये चैवाभिषिक्तं च द्रक्ष्यन्ते वसुधाधिपम् ॥ ६.११९.२० ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਰਾਜ ਤੇ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਹੋਏ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਤੈਨੂੰ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਵੇਖਣਗੇ, ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਹੋਣਗੇ।
6.119.21
अनुरक्तेन बलिना शुचिना धर्मचारिणा।
इच्छेयं त्वामहं द्रष्टुं भरतेन समागतम् ॥ ६.११९.२१ ॥
ਅਨੁਰਕਤ, ਬਲਵਾਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਰਤ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
6.119.22
चतुर्दश समाः सौम्य वने निर्यातितास्त्वया।
वसता सीतया सार्धं मत्प्रीत्या लक्ष्मणेन च ॥ ६.११९.२२ ॥
ਹੇ ਸੌਮ੍ਯ, ਤੂੰ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਬਨ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ, ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਿਆਂ।
6.119.23
निवृत्तवनवासोऽसि प्रतिज्ञा पूरिता त्वया।
रावणं च रणे हत्वा देवताः परितोषिताः ॥ ६.११९.२३ ॥
ਤੂੰ ਬਨਵਾਸ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ; ਰਣ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ।
6.119.24
कृतं कर्म यशः श्लाघ्यं प्राप्तं ते शत्रुसूदन।
भ्रातृभिः सह राज्यस्थो दीर्घमायुरवाप्नुहि ॥ ६.११९.२४ ॥
ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਸੂਦਨ, ਤੂੰ ਸਲਾਹੁਣਯੋਗ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋ ਕੇ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਪਾ।
6.119.25
कुरु प्रसादं धर्मज्ञ कैकय्या भरतस्य च ॥ ६.११९.२५ ॥
ਹੇ ਧਰਮਜ੍ਞ, ਕੈਕੇਯੀ ਅਤੇ ਭਰਤ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।
6.119.26
सपुत्रां त्वां त्यजामीति यदुक्ता कैकयी त्वया।
स शापः कैकयीं घोरः सपुत्रां न स्पृशेत् प्रभो ॥ ६.११९.२६ ॥
'ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਤੈਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿਆਂਗਾ' ਜੋ ਤੂੰ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਘੋਰ ਸਰਾਪ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਛੂਹੇ।
6.119.27
तथेति स महाराजो राममुक्त्वा कृताञ्जलिम्।
लक्ष्मणं च परिष्वज्य पुनर्वाक्यमुवाच ह ॥ ६.११९.२७ ॥
'ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ' ਆਖ ਕੇ ਹੱਥ ਜੋੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਉਸ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਫਿਰ ਬਚਨ ਕਹੇ।
6.119.28
रामं शुश्रूषता भक्त्या वैदेह्या सह सीतया।
कृता मम महाप्रीतिः प्राप्तं धर्मफलं च ते ॥ ६.११९.२८ ॥
ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਰਾਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਧਰਮ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਤੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
6.119.29
धर्मं प्राप्स्यसि धर्मज्ञ यशश्च विपुलं भुवि।
रामे प्रसन्ने स्वर्गं च महिमानं तथोत्तमम् ॥ ६.११९.२९ ॥
ਹੇ ਧਰਮਜ੍ਞ, ਤੂੰ ਧਰਮ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਯਸ਼ ਪਾਏਂਗਾ; ਰਾਮ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ ਤੇ ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਪਾਏਂਗਾ।
6.119.30
रामं शुश्रूष भद्रं ते सुमित्रानन्दवर्धन।
रामः सर्वस्य लोकस्य हितेष्वभिरतः सदा ॥ ६.११९.३० ॥
ਹੇ ਸੁਮਿੱਤਰਾ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਰਾਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ। ਰਾਮ ਸਦਾ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
6.119.31
एते सेन्द्रास्त्रयो लोकाः सिद्धाश्च परमर्षयः।
अभिवाद्य महात्मानमर्चन्ति पुरुषोत्तमम् ॥ ६.११९.३१ ॥
ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਪਰਮ ਰਿਸ਼ੀ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਉਸ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
6.119.32
एतत् तदुक्तमव्यक्तमक्षरं ब्रह्मसम्मितम्।
देवानां हृदयं सौम्य गुह्यं रामः परंतपः ॥ ६.११९.३२ ॥
ਇਹੀ ਕਹਿਆ ਗਿਆ ਅਵਿਅਕਤ, ਅਕਸ਼ਰ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ; ਹੇ ਸੌਮਯ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਹਿਰਦਾ, ਗੁਹਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਰਾਮ ਹੈ।
6.119.33
अवाप्तधर्माचरणं यशश्च विपुलं त्वया।
एवं शुश्रूषताव्यग्रं वैदेह्या सह सीतया ॥ ६.११९.३३ ॥
ਤੂੰ ਧਰਮ-ਆਚਰਣ ਅਤੇ ਵਿਪੁਲ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਅਡੋਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
6.119.34
इत्युक्त्वा लक्ष्मणं राजा स्नुषां बद्धाञ्जलिं स्थिताम्।
पुत्रीत्याभाष्य मधुरं शनैरेनामुवाच ह ॥ ६.११९.३४ ॥
ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹੀ ਨੂੰਹ ਨੂੰ 'ਧੀਏ' ਕਹਿ ਕੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਹੌਲੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
6.119.35
कर्तव्यो न तु वैदेहि मन्युस्त्यागमिमं प्रति।
रामेणेदं विशुद्ध्यर्थं कृतं वै त्वद्धितैषिणा ॥ ६.११९.३५ ॥
ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਇਸ ਤਿਆਗ ਪ੍ਰਤੀ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਤੇਰਾ ਹਿਤ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਤੇਰੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਹੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।
6.119.36
सुदुष्करमिदं पुत्रि तव चारित्रलक्षणम्।
कृतं यत् तेऽन्यनारीणां यशो ह्यभिभविष्यति ॥ ६.११९.३६ ॥
ਧੀਏ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦੇ ਲੱਛਣ ਵਜੋਂ ਇਹ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਯਸ਼ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਪਾਰ ਕਰੇਗਾ।
6.119.37
न त्वं कामं समाधेया भर्तृशुश्रूषणं प्रति।
अवश्यं तु मया वाच्यमेष ते दैवतं परम् ॥ ६.११९.३७ ॥
ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਨਾ ਮੋੜ; ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ ਹੈ।
6.119.38
इन्द्रलोकं विमानेन ययौ दशरथो नृपः ॥ ६.११९.३८ ॥
ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਵਿਮਾਨ ਰਾਹੀਂ ਇੰਦਰਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
6.119.39
विमानमास्थाय महानुभावः
श्रिया च संहृष्टतनुर्नृपोत्तमः।
आमन्त्र्य पुत्रौ सह सीतया च
जगाम देवप्रवरस्य लोकम् ॥ ६.११९.३९ ॥
ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲਾ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਤਮ ਰਾਜਾ ਵਿਮਾਨ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਪੁਲਕਿਤ ਸਰੀਰ ਸਹਿਤ, ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।