Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.12

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

6.12.1

स तां परिषदं कृत्स्नां समीक्ष्य समितिंजयः।
प्रचोदयामास तदा प्रहस्तं वाहिनीपतिम् ॥ ६.१२.१ ॥

ਉਸ ਸਾਰੀ ਸਭਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਜੰਗ-ਜਿੱਤੂ ਨੇ ਉਦੋਂ ਸੈਨਾਪਤੀ ਪ੍ਰਹਸਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਆ।

6.12.2

सेनापते यथा ते स्युः कृतविद्याश्चतुर्विधाः।
योधा नगररक्षायां तथा व्यादेष्टुमर्हसि ॥ ६.१२.२ ॥

ਹੇ ਸੈਨਾਪਤੀ, ਨਗਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਪੁੰਨ ਯੋਧੇ ਰਹਿਣ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੈਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

6.12.3

स प्रहस्तः प्रणीतात्मा चिकीर्षन् राजशासनम्।
विनिक्षिपद् बलं सर्वं बहिरन्तश्च मन्दिरे ॥ ६.१२.३ ॥

ਉਸ ਪ੍ਰਹਸਤ ਨੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਦਾ ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਬਾਹਰ ਤੇ ਅੰਦਰ, ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੀ।

6.12.4

ततो विनिक्षिप्य बलं सर्वं नगरगुप्तये।
प्रहस्तः प्रमुखे राज्ञो निषसाद जगाद च ॥ ६.१२.४ ॥

ਫਿਰ ਨਗਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰ ਕੇ ਪ੍ਰਹਸਤ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੋਲਿਆ।

6.12.5

विहितं बहिरन्तश्च बलं बलवतस्तव।
कुरुष्वाविमनाः क्षिप्रं यदभिप्रेतमस्ति ते ॥ ६.१२.५ ॥

ਹੇ ਬਲਵਾਨ, ਤੇਰੀ ਫੌਜ ਬਾਹਰ ਤੇ ਅੰਦਰ ਤਾਇਨਾਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਉਹ ਛੇਤੀ ਕਰ।

6.12.6

प्रहस्तस्य वचः श्रुत्वा राजा राज्यहितैषिणः।
सुखेप्सुः सुहृदां मध्ये व्याजहार स रावणः ॥ ६.१२.६ ॥

ਪ੍ਰਹਸਤ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜ ਦਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ, ਸੁਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਨੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬੋਲਿਆ।

6.12.7

प्रियाप्रिये सुखे दुःखे लाभालाभे हिताहिते।
धर्मकामार्थकृच्छ्रेषु यूयमर्हथ वेदितुम् ॥ ६.१२.७ ॥

ਪਿਆਰੇ ਅਤੇ ਅਪਿਆਰੇ ਵਿੱਚ, ਸੁਖ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ, ਲਾਭ ਅਤੇ ਹਾਨੀ ਵਿੱਚ, ਹਿਤ ਅਤੇ ਅਹਿਤ ਵਿੱਚ, ਧਰਮ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੇ ਸੰਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਤੁਸੀਂ ਹੋ।

6.12.8

सर्वकृत्यानि युष्माभिः समारब्धानि सर्वदा।
मन्त्रकर्मनियुक्तानि न जातु विफलानि मे ॥ ६.१२.८ ॥

ਮੰਤਰਣਾ ਅਤੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਆਰੰਭੇ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਗਏ।

6.12.9

ससोमग्रहनक्षत्रैर्मरुद्भिरिव वासवः।
भवद्भिरहमत्यर्थं वृतः श्रियमवाप्नुयाम् ॥ ६.१२.९ ॥

ਚੰਦਰਮਾ, ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਅਤੇ ਨਛੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਅਤਿ ਘਿਰਿਆ ਮੈਂ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂ।

6.12.10

अहं तु खलु सर्वान् वः समर्थयितुमुद्यतः।
कुम्भकर्णस्य तु स्वप्नान् नेममर्थमचोदयम् ॥ ६.१२.१० ॥

ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ; ਪਰ ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੀ ਨੀਂਦ ਬਾਰੇ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

6.12.11

अयं हि सुप्तः षण्मासान् कुम्भकर्णो महाबलः।
सर्वशस्त्रभृतां मुख्यः स इदानीं समुत्थितः ॥ ६.१२.११ ॥

ਇਹ ਮਹਾਬਲੀ ਕੁੰਭਕਰਨ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਸੌਂ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਹ ਹੁਣ ਜਾਗ ਪਿਆ ਹੈ।

6.12.12

इयं च दण्डकारण्याद् रामस्य महिषी प्रिया।
रक्षोभिश्चरितोद्देशादानीता जनकात्मजा ॥ ६.१२.१२ ॥

ਦੰਡਕਾਰਣ ਵਿੱਚੋਂ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵਿਚਰ ਰਹੀ ਸੀ ਉੱਥੋਂ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ ਇਹ ਰਾਮ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਮਹਾਰਾਣੀ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।

6.12.13

सा मे न शय्यामारोढुमिच्छत्यलसगामिनी।
त्रिषु लोकेषु चान्या मे न सीतासदृशी तथा ॥ ६.१२.१३ ॥

ਉਹ ਮੇਰੀ ਸੇਜ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ; ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੀਤਾ ਵਰਗੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।

6.12.14

तनुमध्या पृथुश्रोणी शरदिन्दुनिभानना।
हेमबिम्बनिभा सौम्या मायेव मयनिर्मिता ॥ ६.१२.१४ ॥

ਉਸਦੀ ਕਮਰ ਪਤਲੀ ਅਤੇ ਕੁੱਲ੍ਹੇ ਚੌੜੇ ਹਨ; ਉਸਦਾ ਮੁੱਖ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵਰਗੀ ਕੋਮਲ ਹੈ, ਮਾਨੋ ਮਯ ਦੀ ਰਚੀ ਮਾਇਆ ਹੋਵੇ।

6.12.15

सुलोहिततलौ श्लक्ष्णौ चरणौ सुप्रतिष्ठितौ।
दृष्ट्वा ताम्रनखौ तस्या दीप्यते मे शरीरजः ॥ ६.१२.१५ ॥

ਉਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਲੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਲਾਲ, ਚਿਕਨੇ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਤਾਂਬੇ ਵਰਗੇ ਨਹੁੰਆਂ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਾਮ ਭੜਕ ਉੱਠਦਾ ਹੈ।

6.12.16

हुताग्नेरर्चिसंकाशामेनां सौरीमिव प्रभाम्।
उन्नसं विमलं वल्गु वदनं चारुलोचनम् ॥ ६.१२.१६ ॥

ਹੋਮ ਦੀ ਅੱਗ ਦੀ ਲਾਟ ਵਰਗੀ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਵਰਗੀ ਇਹ ਹੈ; ਉੱਚੇ ਨੱਕ, ਨਿਰਮਲ ਸੁੰਦਰ ਮੁੱਖ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ।

6.12.17

पश्यंस्तदवशस्तस्याः कामस्य वशमेयिवान्।
क्रोधहर्षसमानेन दुर्वर्णकरणेन च ॥ ६.१२.१७ ॥

ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਕਾਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਜੋ ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਹਰਸ਼ ਦੋਵਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਰੰਗ ਫਿੱਕਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

6.12.18

शोकसंतापनित्येन कामेन कलुषीकृतः।
सा तु संवत्सरं कालं मामयाचत भामिनी ॥ ६.१२.१८ ॥

ਸੋਕ ਅਤੇ ਸੰਤਾਪ ਨਾਲ ਨਿਰੰਤਰ ਪੀੜਤ ਕਾਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕਲੁਸ਼ਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਉਹ ਭਾਮਿਨੀ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮੰਗਦੀ ਸੀ।

6.12.19

प्रतीक्षमाणा भर्तारं राममायतलोचना।
तन्मया चारुनेत्रायाः प्रतिज्ञातं वचः शुभम् ॥ ६.१२.१९ ॥

ਲੰਮੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਰਾਮ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ; ਉਸ ਚਾਰੁਨੇਤਰਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇੱਕ ਸ਼ੁਭ ਵਚਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਜ਼ਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ।

6.12.20

श्रान्तोऽहं सततं कामाद् यातो हय इवाध्वनि।
कथं सागरमक्षोभ्यं तरिष्यन्ति वनौकसः ॥ ६.१२.२० ॥

ਲਗਾਤਾਰ ਕਾਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਥੱਕ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਦੌੜੇ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ। ਉਹ ਅਕਸ਼ੋਭਯ ਸਮੁੰਦਰ ਵਨਵਾਸੀ ਕਿਵੇਂ ਪਾਰ ਕਰਨਗੇ?

6.12.21

बहुसत्त्वझषाकीर्णं तौ वा दशरथात्मजौ।
अथवा कपिनैकेन कृतं नः कदनं महत् ॥ ६.१२.२१ ॥

ਬਹੁਤ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਸ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਕੀ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਪਾਰ ਕਰਨਗੇ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਹੀ ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਸਾਡਾ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ?

6.12.22

दुर्ज्ञेयाः कार्यगतयो ब्रूत यस्य यथामति।
मानुषान्नो भयं नास्ति तथापि तु विमृश्यताम् ॥ ६.१२.२२ ॥

ਕਾਰਜ ਦੇ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਔਖਾ ਹੈ; ਜਿਸਦੀ ਜਿਵੇਂ ਬੁੱਧੀ ਹੋਵੇ ਉਹ ਦੱਸੇ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਡਰ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

6.12.23

तदा देवासुरे युद्धे युष्माभिः सहितोऽजयम्।
ते मे भवन्तश्च तथा सुग्रीवप्रमुखान् हरीन् ॥ ६.१२.२३ ॥

ਤਦ ਦੇਵਾਸੁਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਿਆਂ ਮੈਂ ਅਜੇਯ ਸੀ। ਉਹ ਮੇਰੇ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਆਦਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬਾਂਦਰ ਵੀ...

6.12.24

परे पारे समुद्रस्य पुरस्कृत्य नृपात्मजौ।
सीतायाः पदवीं प्राप्य सम्प्राप्तौ वरुणालयम् ॥ ६.१२.२४ ॥

ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸੀਤਾ ਦਾ ਰਾਹ ਲੱਭ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ।

6.12.25

अदेया च यथा सीता वध्यौ दशरथात्मजौ।
भवद्भिर्मन्त्र्यतां मन्त्रः सुनीतं चाभिधीयताम् ॥ ६.१२.२५ ॥

ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਚੰਗੀ ਨੀਤੀ ਦੱਸੋ।

6.12.26

नहि शक्तिं प्रपश्यामि जगत्यन्यस्य कस्यचित्।
सागरं वानरैस्तीर्त्वा निश्चयेन जयो मम ॥ ६.१२.२६ ॥

ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ। ਵਾਨਰ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਣ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੇਰੀ ਜਿੱਤ ਯਕੀਨੀ ਹੈ।

6.12.27

तस्य कामपरीतस्य निशम्य परिदेवितम्।
कुम्भकर्णः प्रचुक्रोध वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ६.१२.२७ ॥

ਕਾਮ ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ ਉਸ ਦਾ ਵਿਰਲਾਪ ਸੁਣ ਕੇ ਕੁੰਭਕਰਣ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।

6.12.28

यदा तु रामस्य सलक्ष्मणस्य
प्रसह्य सीता खलु सा इहाहृता।
सकृत् समीक्ष्यैव सुनिश्चितं तदा
भजेत चित्तं यमुनेव यामुनम् ॥ ६.१२.२८ ॥

ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਸੀਤਾ ਇੱਥੇ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਸੇ ਵੱਲ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਯਮੁਨਾ ਦਾ ਪਾਣੀ ਯਮੁਨਾ ਵਿੱਚ ਰਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

6.12.29

सर्वमेतन्महाराज कृतमप्रतिमं तव।
विधीयेत सहास्माभिरादावेवास्य कर्मणः ॥ ६.१२.२९ ॥

ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਬੇਮਿਸਾਲ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਕੰਮ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਾਂਗੇ।

6.12.30

न्यायेन राजकार्याणि यः करोति दशानन।
न स संतप्यते पश्चान्निश्चितार्थमतिर्नृपः ॥ ६.१२.३० ॥

ਹੇ ਦਸ਼ਾਨਨ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਰਾਜਕਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦੀ ਬੁੱਧੀ ਪੱਕੇ ਉਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਛਤਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ।

6.12.31

अनुपायेन कर्माणि विपरीतानि यानि च।
क्रियमाणानि दुष्यन्ति हवींष्यप्रयतेष्विव ॥ ६.१२.३१ ॥

ਅਣਉਚਿਤ ਉਪਾਅ ਅਤੇ ਉਲਟੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਕਰਮ, ਅਸ਼ੁੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਦਿੱਤੀ ਹਵਿ ਵਾਂਗ ਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

6.12.32

यः पश्चात् पूर्वकार्याणि कर्माण्यभिचिकीर्षति।
पूर्वं चापरकार्याणि स न वेद नयानयौ ॥ ६.१२.३२ ॥

ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਨ ਯੋਗ ਕੰਮ ਪਿੱਛੋਂ ਅਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਕਰਨ ਯੋਗ ਕੰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਅਨੀਤੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।

6.12.33

चपलस्य तु कृत्येषु प्रसमीक्ष्याधिकं बलम्।
छिद्रमन्ये प्रपद्यन्ते क्रौञ्चस्य खमिव द्विजाः ॥ ६.१२.३३ ॥

ਚੰਚਲ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਵਧੇਰੇ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੋਰ ਉਸਦਾ ਛੇਕ ਲੱਭ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਕ੍ਰੌਂਚ ਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੌਕਾ ਲੱਭਦੇ ਹਨ।

6.12.34

त्वयेदं महदारब्धं कार्यमप्रतिचिन्तितम्।
दिष्ट्या त्वां नावधीद् रामो विषमिश्रमिवामिषम् ॥ ६.१२.३४ ॥

ਤੂੰ ਇਹ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਖ਼ੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ—ਜ਼ਹਿਰ ਮਿਲੇ ਮਾਸ ਵਾਂਗ।

6.12.35

तस्मात् त्वया समारब्धं कर्म ह्यप्रतिमं परैः।
अहं समीकरिष्यामि हत्वा शत्रूंस्तवानघ ॥ ६.१२.३५ ॥

ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਵੈਰੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਜੋ ਬੇਮਿਸਾਲ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੈਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ।

6.12.36

अहमुत्सादयिष्यामि शत्रूंस्तव निशाचर।
यदि शक्रविवस्वन्तौ यदि पावकमारुतौ।
तावहं योधयिष्यामि कुबेरवरुणावपि ॥ ६.१२.३६ ॥

ਹੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹੋਂ ਪੁੱਟ ਦਿਆਂਗਾ। ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਸੂਰਜ, ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਹੋਣ ਤਾਂ ਵੀ, ਕੁਬੇਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਹੋਣ ਤਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਲੜਾਂਗਾ।

6.12.37

गिरिमात्रशरीरस्य महापरिघयोधिनः।
नर्दतस्तीक्ष्णदंष्ट्रस्य बिभीयाद् वै पुरंदरः ॥ ६.१२.३७ ॥

ਪਰਬਤ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੇ ਪਰਿਘ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਾਲੇ, ਗਰਜਦੇ ਅਤੇ ਤਿੱਖੀਆਂ ਦਾੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪੁਰੰਦਰ (ਇੰਦਰ) ਵੀ ਡਰ ਜਾਵੇ।

6.12.38

पुनर्मां स द्वितीयेन शरेण निहनिष्यति।
ततोऽहं तस्य पास्यामि रुधिरं काममाश्वस ॥ ६.१२.३८ ॥

ਜੇ ਉਹ ਦੂਜੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਫਿਰ ਮਾਰੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਲਹੂ ਪੀਵਾਂਗਾ; ਤੁਸੀਂ ਦਿਲਾਸਾ ਰੱਖੋ।

6.12.39

वधेन वै दाशरथेः सुखावहं
जयं तवाहर्तुमहं यतिष्ये।
हत्वा च रामं सह लक्ष्मणेन
खादामि सर्वान् हरियूथमुख्यान् ॥ ६.१२.३९ ॥

ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਰਾਮ) ਦੇ ਵਧ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਮੈਂ ਯਤਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮੈਂ ਬਾਂਦਰ ਸੈਨਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੁੱਖ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਵਾਂਗਾ।

6.12.40

रमस्व कामं पिब चाग्र्यवारुणीं
कुरुष्व कार्याणि हितानि विज्वरः।
मया तु रामे गमिते यमक्षयं
चिराय सीता वशगा भविष्यति ॥ ६.१२.४० ॥

ਮਨ ਚਾਹਿਆ ਆਨੰਦ ਮਾਣੋ, ਉੱਤਮ ਵਾਰੁਣੀ ਪੀਓ; ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰੋ। ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਰਾਮ ਯਮਲੋਕ ਪਹੁੰਚਾਏ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਸੀਤਾ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗੀ।