వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 6.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.12.1
स तां परिषदं कृत्स्नां समीक्ष्य समितिंजयः।
प्रचोदयामास तदा प्रहस्तं वाहिनीपतिम् ॥ ६.१२.१ ॥
ఆ సమస్త సభను చూచి యుద్ధ విజేత అయిన అతడు అప్పుడు సేనాపతి ప్రహస్తుని ప్రేరేపించాడు.
6.12.2
सेनापते यथा ते स्युः कृतविद्याश्चतुर्विधाः।
योधा नगररक्षायां तथा व्यादेष्टुमर्हसि ॥ ६.१२.२ ॥
సేనాపతీ, నగర రక్షణలో నాలుగు విధాల నైపుణ్యం గల యోధులు ఉండేలా నీవు వారిని నియమించాలి.
6.12.3
स प्रहस्तः प्रणीतात्मा चिकीर्षन् राजशासनम्।
विनिक्षिपद् बलं सर्वं बहिरन्तश्च मन्दिरे ॥ ६.१२.३ ॥
ఆ ప్రహస్తుడు, మనస్సును నిగ్రహించి, రాజాజ్ఞను నెరవేర్చగోరి, సైన్యమంతటినీ బయట, లోపల మందిరంలో నియమించాడు.
6.12.4
ततो विनिक्षिप्य बलं सर्वं नगरगुप्तये।
प्रहस्तः प्रमुखे राज्ञो निषसाद जगाद च ॥ ६.१२.४ ॥
అనంతరం నగర రక్షణ కోసం సైన్యమంతటినీ నియమించి, ప్రహస్తుడు రాజు ఎదుట కూర్చుని పలికాడు.
6.12.5
विहितं बहिरन्तश्च बलं बलवतस्तव।
कुरुष्वाविमनाः क्षिप्रं यदभिप्रेतमस्ति ते ॥ ६.१२.५ ॥
బలవంతుడా, నీ సైన్యం బయట, లోపల నియమించబడింది; ప్రశాంత మనస్సుతో నీకు ఇష్టమైనది త్వరగా చేయి.
6.12.6
प्रहस्तस्य वचः श्रुत्वा राजा राज्यहितैषिणः।
सुखेप्सुः सुहृदां मध्ये व्याजहार स रावणः ॥ ६.१२.६ ॥
ప్రహస్తుని మాటలు విన్న, రాజ్య హితాన్ని కోరే, సుఖాన్ని ఆశించే రాజు రావణుడు మిత్రుల మధ్య ఇలా పలికాడు.
6.12.7
प्रियाप्रिये सुखे दुःखे लाभालाभे हिताहिते।
धर्मकामार्थकृच्छ्रेषु यूयमर्हथ वेदितुम् ॥ ६.१२.७ ॥
ప్రియమైన దానిలో, అప్రియమైన దానిలో, సుఖంలో, దుఃఖంలో, లాభంలో, నష్టంలో, హితంలో, అహితంలో, ధర్మ-కామ-అర్థ సంకటాలలో తెలుసుకోవడానికి మీరే అర్హులు.
6.12.8
सर्वकृत्यानि युष्माभिः समारब्धानि सर्वदा।
मन्त्रकर्मनियुक्तानि न जातु विफलानि मे ॥ ६.१२.८ ॥
మంత్రాలోచనలోను కార్యనిర్వహణలోను నియమితమై, ఎల్లప్పుడూ మీచేత ఆరంభించబడిన నా కార్యాలు ఎప్పుడూ ఫలించకుండా పోలేదు.
6.12.9
ससोमग्रहनक्षत्रैर्मरुद्भिरिव वासवः।
भवद्भिरहमत्यर्थं वृतः श्रियमवाप्नुयाम् ॥ ६.१२.९ ॥
చంద్రుడు, గ్రహాలు, నక్షత్రాలతో మరుత్తుల చేత చుట్టబడిన ఇంద్రునిలా, మీచేత అత్యంతంగా సమర్థించబడిన నేను శ్రీని పొందుదునుగాక.
6.12.10
अहं तु खलु सर्वान् वः समर्थयितुमुद्यतः।
कुम्भकर्णस्य तु स्वप्नान् नेममर्थमचोदयम् ॥ ६.१२.१० ॥
నేను మీ అందరినీ సమర్థులుగా చేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాను; కానీ కుంభకర్ణుని నిద్ర విషయంలో ఈ కార్యం కోసం నేను అతన్ని లేపమని ఆజ్ఞాపించలేదు.
6.12.11
अयं हि सुप्तः षण्मासान् कुम्भकर्णो महाबलः।
सर्वशस्त्रभृतां मुख्यः स इदानीं समुत्थितः ॥ ६.१२.११ ॥
ఈ మహాబలుడైన కుంభకర్ణుడు ఆరు నెలలుగా నిద్రపోతున్నాడు; ఆయుధధారులలో ముఖ్యుడైన అతను ఇప్పుడు లేచాడు.
6.12.12
इयं च दण्डकारण्याद् रामस्य महिषी प्रिया।
रक्षोभिश्चरितोद्देशादानीता जनकात्मजा ॥ ६.१२.१२ ॥
దండకారణ్యం నుండి, ఆమె విహరిస్తున్న చోటి నుండి, రాక్షసులు తీసుకువచ్చిన ఈమె రాముని ప్రియమైన పట్టమహిషి, జనకుని కుమార్తె.
6.12.13
सा मे न शय्यामारोढुमिच्छत्यलसगामिनी।
त्रिषु लोकेषु चान्या मे न सीतासदृशी तथा ॥ ६.१२.१३ ॥
ఆమె నా పడకపై ఎక్కడానికి ఇష్టపడదు; ఆమె మెల్లగా నడిచేది. మూడు లోకాలలో నాకు సీతకు సమానమైన వేరొకతె లేదు.
6.12.14
तनुमध्या पृथुश्रोणी शरदिन्दुनिभानना।
हेमबिम्बनिभा सौम्या मायेव मयनिर्मिता ॥ ६.१२.१४ ॥
ఆమె సన్నని నడుము, విశాలమైన తుంటి కలది; ఆమె ముఖం శరత్కాల చంద్రుడిలా ఉంది. బంగారు విగ్రహంలా సౌమ్యమైనది; మయుడు సృష్టించిన మాయలా ఉంది.
6.12.15
सुलोहिततलौ श्लक्ष्णौ चरणौ सुप्रतिष्ठितौ।
दृष्ट्वा ताम्रनखौ तस्या दीप्यते मे शरीरजः ॥ ६.१२.१५ ॥
ఆమె పాదాల అడుగు భాగాలు ముదురు ఎరుపు, నునుపైనవి, బాగా నిలిచినవి. రాగి రంగు గోళ్ల ఆమె పాదాలను చూసి నా శరీరంలో కామం ప్రజ్వలిస్తోంది.
6.12.16
हुताग्नेरर्चिसंकाशामेनां सौरीमिव प्रभाम्।
उन्नसं विमलं वल्गु वदनं चारुलोचनम् ॥ ६.१२.१६ ॥
హోమాగ్ని జ్వాలలా, సూర్యకాంతిలా ప్రకాశించేది; ఎత్తైన ముక్కు, నిర్మలమైన అందమైన ముఖం, అందమైన కళ్లు కలది.
6.12.17
पश्यंस्तदवशस्तस्याः कामस्य वशमेयिवान्।
क्रोधहर्षसमानेन दुर्वर्णकरणेन च ॥ ६.१२.१७ ॥
ఆమెను చూస్తూ నేను ఆమె వశమై కామానికి లొంగిపోయాను; అది కోపం, ఆనందం రెండింటికీ సమానమైనది, శరీర వర్ణాన్ని మసకబార్చేది.
6.12.18
शोकसंतापनित्येन कामेन कलुषीकृतः।
सा तु संवत्सरं कालं मामयाचत भामिनी ॥ ६.१२.१८ ॥
శోకం, సంతాపం నిత్యం ఉండే కామంతో నేను కలుషితుడనయ్యాను. ఆ భామిని నాతో ఒక సంవత్సర కాలం అడిగింది.
6.12.19
प्रतीक्षमाणा भर्तारं राममायतलोचना।
तन्मया चारुनेत्रायाः प्रतिज्ञातं वचः शुभम् ॥ ६.१२.१९ ॥
పొడవైన కళ్ళ ఆ చారునేత్రి తన భర్త రాముని కోసం ఎదురుచూస్తూ ఉండగా, ఆమెకు నేను శుభకరమైన మాటను ప్రతిజ్ఞ చేసాను.
6.12.20
श्रान्तोऽहं सततं कामाद् यातो हय इवाध्वनि।
कथं सागरमक्षोभ्यं तरिष्यन्ति वनौकसः ॥ ६.१२.२० ॥
నిరంతర కామంతో నేను అలసిపోయాను, దారిలో పరుగెత్తిన గుర్రంలా. ఆ అక్షోభ్యమైన సముద్రాన్ని ఆ వనవాసులు ఎలా దాటుతారు?
6.12.21
बहुसत्त्वझषाकीर्णं तौ वा दशरथात्मजौ।
अथवा कपिनैकेन कृतं नः कदनं महत् ॥ ६.१२.२१ ॥
అనేక ప్రాణులు, చేపలతో నిండిన ఆ సముద్రాన్ని దశరథుని ఆ ఇద్దరు కుమారులు దాటుతారా, లేక ఒకే ఒక వానరుడు మనకు గొప్ప వినాశనాన్ని కలిగించాడా?
6.12.22
दुर्ज्ञेयाः कार्यगतयो ब्रूत यस्य यथामति।
मानुषान्नो भयं नास्ति तथापि तु विमृश्यताम् ॥ ६.१२.२२ ॥
కార్యగతులు తెలుసుకోవడం కష్టం; ఎవరి బుద్ధికి ఎలా తోస్తుందో అలా చెప్పండి. మానవుల వల్ల మనకు భయం లేదు, అయినా దీనిని విచారించండి.
6.12.23
तदा देवासुरे युद्धे युष्माभिः सहितोऽजयम्।
ते मे भवन्तश्च तथा सुग्रीवप्रमुखान् हरीन् ॥ ६.१२.२३ ॥
అప్పుడు దేవాసుర యుద్ధంలో మీతో కూడి నేను అజేయుడనయ్యాను. వారు నా మీరు అందరూ, సుగ్రీవుడు మొదలైన ప్రధాన వానరులు కూడా...
6.12.24
परे पारे समुद्रस्य पुरस्कृत्य नृपात्मजौ।
सीतायाः पदवीं प्राप्य सम्प्राप्तौ वरुणालयम् ॥ ६.१२.२४ ॥
సముద్రం అవతలి ఒడ్డున ఆ ఇద్దరు రాజకుమారులు సీత జాడను కనుగొని, ముందుంచుకొని, వరుణుని నివాసానికి చేరుకున్నారు.
6.12.25
अदेया च यथा सीता वध्यौ दशरथात्मजौ।
भवद्भिर्मन्त्र्यतां मन्त्रः सुनीतं चाभिधीयताम् ॥ ६.१२.२५ ॥
సీతను తిరిగి ఇవ్వడం సాధ్యం కాదు; దశరథుని ఇద్దరు కుమారులు వధింపబడాలి. మీరు ఆలోచించి మంచి ఉపాయాన్ని చెప్పండి.
6.12.26
नहि शक्तिं प्रपश्यामि जगत्यन्यस्य कस्यचित्।
सागरं वानरैस्तीर्त्वा निश्चयेन जयो मम ॥ ६.१२.२६ ॥
లోకంలో మరెవరికీ శక్తి ఉన్నట్లు నేను చూడలేను. వానరులు సముద్రాన్ని దాటినా నా విజయం నిశ్చయం.
6.12.27
तस्य कामपरीतस्य निशम्य परिदेवितम्।
कुम्भकर्णः प्रचुक्रोध वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ६.१२.२७ ॥
కామంతో బాధపడుతూ అతడు విలపించడం విని కుంభకర్ణుడు కోపించి ఈ మాటలు పలికాడు.
6.12.28
यदा तु रामस्य सलक्ष्मणस्य
प्रसह्य सीता खलु सा इहाहृता।
सकृत् समीक्ष्यैव सुनिश्चितं तदा
भजेत चित्तं यमुनेव यामुनम् ॥ ६.१२.२८ ॥
రాముడు, లక్ష్మణుడు చూస్తుండగా బలవంతంగా సీత ఇక్కడికి తీసుకురాబడింది. ఒక్కసారి చూసినా మనస్సు ఆమెపైనే దృఢంగా లగ్నమవుతుంది, యమునా జలం యమునలో కలిసినట్లు.
6.12.29
सर्वमेतन्महाराज कृतमप्रतिमं तव।
विधीयेत सहास्माभिरादावेवास्य कर्मणः ॥ ६.१२.२९ ॥
మహారాజా, ఇవన్నీ మీరు అసమానంగా చేశారు. ఈ కార్యం ఆరంభంలోనే మేమంతా కలిసి దాన్ని ఏర్పాటు చేస్తాము.
6.12.30
न्यायेन राजकार्याणि यः करोति दशानन।
न स संतप्यते पश्चान्निश्चितार्थमतिर्नृपः ॥ ६.१२.३० ॥
దశాననా, న్యాయంగా రాజకార్యాలు చేసే, నిర్ణయించిన లక్ష్యంలో బుద్ధి స్థిరంగా ఉన్న రాజు తర్వాత పశ్చాత్తాపపడడు.
6.12.31
अनुपायेन कर्माणि विपरीतानि यानि च।
क्रियमाणानि दुष्यन्ति हवींष्यप्रयतेष्विव ॥ ६.१२.३१ ॥
అనుచిత ఉపాయంతో, విపరీత పద్ధతిలో చేసే కర్మలు, అపవిత్రుల చేతిలో ఉన్న హవిస్సులవలె చెడిపోతాయి.
6.12.32
यः पश्चात् पूर्वकार्याणि कर्माण्यभिचिकीर्षति।
पूर्वं चापरकार्याणि स न वेद नयानयौ ॥ ६.१२.३२ ॥
ముందు చేయవలసిన పనులను వెనుకకు, వెనుక చేయవలసిన పనులను ముందుకు చేయాలనుకునేవాడు నీతిని, అనీతిని తెలుసుకోడు.
6.12.33
चपलस्य तु कृत्येषु प्रसमीक्ष्याधिकं बलम्।
छिद्रमन्ये प्रपद्यन्ते क्रौञ्चस्य खमिव द्विजाः ॥ ६.१२.३३ ॥
చపలుని కార్యాల్లో అతని అధిక బలాన్ని జాగ్రత్తగా పరిశీలించి, ఇతరులు అతని లోపాన్ని పట్టుకుంటారు—క్రౌంచ పక్షి ఆకాశంలో ఉన్నపుడు పక్షులు దాని అవకాశాన్ని చూసినట్లు.
6.12.34
त्वयेदं महदारब्धं कार्यमप्रतिचिन्तितम्।
दिष्ट्या त्वां नावधीद् रामो विषमिश्रमिवामिषम् ॥ ६.१२.३४ ॥
నువ్వు ఈ గొప్ప కార్యాన్ని ఆలోచించకుండా ప్రారంభించావు. అదృష్టవశాత్తు రాముడు నిన్ను చంపలేదు—విషం కలిపిన మాంసంలా.
6.12.35
तस्मात् त्वया समारब्धं कर्म ह्यप्रतिमं परैः।
अहं समीकरिष्यामि हत्वा शत्रूंस्तवानघ ॥ ६.१२.३५ ॥
కాబట్టి నువ్వు శత్రువులపై ప్రారంభించిన అసమాన కార్యాన్ని, ఓ నిష్కళంకుడా, నేను శత్రువులను చంపి సరిచేస్తాను.
6.12.36
अहमुत्सादयिष्यामि शत्रूंस्तव निशाचर।
यदि शक्रविवस्वन्तौ यदि पावकमारुतौ।
तावहं योधयिष्यामि कुबेरवरुणावपि ॥ ६.१२.३६ ॥
ఓ రాత్రిచరా, నీ శత్రువులను నేను పెకిలిస్తాను. ఇంద్రుడు, సూర్యుడు, అగ్ని, వాయువు ఉన్నా, కుబేరుడు, వరుణుడు ఉన్నా వారితోనూ నేను యుద్ధం చేస్తాను.
6.12.37
गिरिमात्रशरीरस्य महापरिघयोधिनः।
नर्दतस्तीक्ष्णदंष्ट्रस्य बिभीयाद् वै पुरंदरः ॥ ६.१२.३७ ॥
పర్వతమంత శరీరం కలవాడు, పెద్ద పరిఘాయుధంతో పోరాడేవాడు, గర్జిస్తూ, వాడి కోరలు కలవాడైన అతనికి పురందరుడు (ఇంద్రుడు) కూడా భయపడతాడు.
6.12.38
पुनर्मां स द्वितीयेन शरेण निहनिष्यति।
ततोऽहं तस्य पास्यामि रुधिरं काममाश्वस ॥ ६.१२.३८ ॥
అతడు మళ్లీ రెండవ బాణంతో నన్ను చంపితే, అప్పుడు నేను వాడి రక్తాన్ని తాగుతాను; మీరు ఆశ్వాసంగా ఉండండి.
6.12.39
वधेन वै दाशरथेः सुखावहं
जयं तवाहर्तुमहं यतिष्ये।
हत्वा च रामं सह लक्ष्मणेन
खादामि सर्वान् हरियूथमुख्यान् ॥ ६.१२.३९ ॥
దశరథుని కుమారుడు (రాముడు) వధతో మీకు సుఖాన్నిచ్చే విజయాన్ని తెచ్చేందుకు నేను ప్రయత్నిస్తాను. రాముని, లక్ష్మణుని చంపి, వానర సేనలోని ప్రధాన నాయకులందరినీ తింటాను.
6.12.40
रमस्व कामं पिब चाग्र्यवारुणीं
कुरुष्व कार्याणि हितानि विज्वरः।
मया तु रामे गमिते यमक्षयं
चिराय सीता वशगा भविष्यति ॥ ६.१२.४० ॥
కోరికతో ఆనందించండి, శ్రేష్ఠమైన వారుణిని త్రాగండి; చింత లేకుండా మీకు హితమైన పనులు చేయండి. నేను రాముని యమలోకానికి పంపిన తర్వాత, సీత దీర్ఘకాలం మీ వశంలో ఉంటుంది.