વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 6.120
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.120.1
प्रतिप्रयाते काकुत्स्थे महेन्द्रः पाकशासनः।
अब्रवीत् परमप्रीतो राघवं प्राञ्जलिं स्थितम् ॥ ६.१२०.१ ॥
કાકુત્સ્થ પાછા ગયા પછી, અત્યંત પ્રસન્ન થયેલા પાકશાસન મહેન્દ્રે હાથ જોડીને ઊભેલા રાઘવને કહ્યું.
6.120.2
अमोघं दर्शनं राम तवास्माकं नरर्षभ।
प्रीतियुक्ताः स्म तेन त्वं ब्रूहि यन्मनसेप्सितम् ॥ ६.१२०.२ ॥
હે રામ, નરશ્રેષ્ઠ, તારું અને અમારું આ દર્શન નિષ્ફળ ગયું નથી. અમે તારા પર પ્રીતિ ધરાવીએ છીએ; મનમાં જે ઇચ્છિત હોય તે કહે.
6.120.3
एवमुक्तो महेन्द्रेण प्रसन्नेन महात्मना।
सुप्रसन्नमना हृष्टो वचनं प्राह राघवः ॥ ६.१२०.३ ॥
મહાત્મા પ્રસન્ન મહેન્દ્રે આમ કહેતાં, અત્યંત પ્રસન્ન મનવાળા અને હર્ષિત રાઘવે આ વચન કહ્યું.
6.120.4
यदि प्रीतिः समुत्पन्ना मयि ते विबुधेश्वर।
वक्ष्यामि कुरु मे सत्यं वचनं वदतां वर ॥ ६.१२०.४ ॥
હે દેવેશ્વર, જો મારા પ્રત્યે તને પ્રીતિ ઉત્પન્ન થઈ હોય, તો હું જે કહું તે ખરેખર કર; હે વક્તાઓમાં શ્રેષ્ઠ.
6.120.5
मम हेतोः पराक्रान्ता ये गता यमसादनम्।
ते सर्वे जीवितं प्राप्य समुत्तिष्ठन्तु वानराः ॥ ६.१२०.५ ॥
મારા માટે પરાક્રમથી લડીને જે વાનરો યમલોકમાં ગયા, તે સર્વે જીવન પામીને ઊઠી ઊભા થાઓ.
6.120.6
मत्कृते विप्रयुक्ता ये पुत्रैर्दारैश्च वानराः।
तान् प्रीतमनसः सर्वान् द्रष्टुमिच्छामि मानद ॥ ६.१२०.६ ॥
મારા કારણે પુત્રો અને પત્નીઓથી વિખૂટા પડેલા સર્વ વાનરોને પ્રસન્ન મનથી જોવા હું ઇચ્છું છું, હે માનદાતા.
6.120.7
विक्रान्ताश्चापि शूराश्च न मृत्युं गणयन्ति च।
कृतयत्ना विपन्नाश्च जीवयैतान् पुरंदर ॥ ६.१२०.७ ॥
જેઓ પરાક્રમી અને શૂરવીર છે, મૃત્યુને ગણકારતા નથી, પ્રયત્ન કરીને પડ્યા છે—હે પુરંદર, એમને જીવિત કરો.
6.120.8
मत्प्रियेष्वभिरक्ताश्च न मृत्युं गणयन्ति ये।
त्वत्प्रसादात् समेयुस्ते वरमेतमहं वृणे ॥ ६.१२०.८ ॥
મારા પ્રિયજનો પ્રત્યે અનુરક્ત અને મૃત્યુને ન ગણકારનારા—તમારી કૃપાથી તેઓ ફરી મળે; આ વરદાન હું માગું છું.
6.120.9
नीरुजो निर्व्रणांश्चैव सम्पन्नबलपौरुषान्।
गोलाङ्गूलांस्तथर्क्षांश्च द्रष्टुमिच्छामि मानद ॥ ६.१२०.९ ॥
રોગરહિત અને ઘાવરહિત, બળ અને પરાક્રમથી સંપન્ન ગોલાંગૂલ અને રીંછોને જોવા ઇચ્છું છું, હે માનદ.
6.120.10
अकाले चापि पुष्पाणि मूलानि च फलानि च।
नद्यश्च विमलास्तत्र तिष्ठेयुर्यत्र वानराः ॥ ६.१२०.१० ॥
અકાળે પણ ફૂલ, મૂળ અને ફળ હોય; જ્યાં વાનરો રહે ત્યાં નિર્મળ નદીઓ વહે.
6.120.11
श्रुत्वा तु वचनं तस्य राघवस्य महात्मनः।
महेन्द्रः प्रत्युवाचेदं वचनं प्रीतिसंयुतम् ॥ ६.१२०.११ ॥
મહાત્મા રાઘવનાં એ વચનો સાંભળીને મહેન્દ્રે પ્રેમથી આ વચન કહ્યું.
6.120.12
महानयं वरस्तात यस्त्वयोक्तो रघूत्तम।
द्विर्मया नोक्तपूर्वं च तस्मादेतद् भविष्यति ॥ ६.१२०.१२ ॥
વત્સ, રઘુશ્રેષ્ઠ, તેં માગેલું આ વરદાન મહાન છે; આ પહેલાં બે વાર મેં આમ કહ્યું ન હતું; તેથી આ થશે.
6.120.13
समुत्तिष्ठन्तु ते सर्वे हता ये युधि राक्षसैः।
ऋक्षाश्च सह गोपुच्छैर्निकृत्ताननबाहवः ॥ ६.१२०.१३ ॥
યુદ્ધમાં રાક્ષસોએ માર્યા ગયેલા સૌ ઊઠી જાઓ; રીંછો અને ગોપુચ્છ વાનરો, જેમના મુખ અને બાહુ કપાઈ ગયા હતા, તેઓ પણ ઊઠી જાઓ.
6.120.14
नीरुजो निर्व्रणाश्चैव सम्पन्नबलपौरुषाः।
समुत्थास्यन्ति हरयः सुप्ता निद्राक्षये यथा ॥ ६.१२०.१४ ॥
પીડા વગર અને ઘા વગર, બળ અને પરાક્રમથી સંપન્ન થઈને વાનરો ઊઠશે, જેમ ઊંઘેલા લોકો ઊંઘ પૂરી થતાં ઊઠે છે.
6.120.15
सुहृद्भिर्बान्धवैश्चैव ज्ञातिभिः स्वजनेन च।
सर्व एव समेष्यन्ति संयुक्ताः परया मुदा ॥ ६.१२०.१५ ॥
મિત્રો, બંધુઓ, જ્ઞાતિજનો અને સ્વજનો સાથે સૌ પરમ આનંદથી ફરી મળશે.
6.120.16
अकाले पुष्पशबलाः फलवन्तश्च पादपाः।
भविष्यन्ति महेष्वास नद्यश्च सलिलायुताः ॥ ६.१२०.१६ ॥
હે મહાધનુર્ધર! અસમયે વૃક્ષો ફૂલોથી રંગબેરંગી અને ફળોથી ભરેલાં થશે, અને નદીઓ પાણીથી ભરાઈ જશે.
6.120.17
सव्रणैः प्रथमं गात्रैरिदानीं निर्व्रणैः समैः।
ततः समुत्थिताः सर्वे सुप्त्वेव हरिसत्तमाः ॥ ६.१२०.१७ ॥
પહેલાં ઘાયલ શરીરો હવે ઘા વગરનાં અને સમાન થઈ ગયાં; પછી ઊંઘીને ઊઠ્યા હોય તેમ શ્રેષ્ઠ વાનરો સૌ ઊઠ્યા.
6.120.18
बभूवुर्वानराः सर्वे किं त्वेतदिति विस्मिताः।
काकुत्स्थं परिपूर्णार्थं दृष्ट्वा सर्वे सुरोत्तमाः ॥ ६.१२०.१८ ॥
"આ શું?" એમ કહીને સર્વ વાનરો આશ્ચર્યચકિત થયા; પૂર્ણ ઉદ્દેશવાળા કાકુત્સ્થ રામને જોઈને સર્વ શ્રેષ્ઠ દેવો પણ આશ્ચર્યચકિત થયા.
6.120.19
अब्रुवन् परमप्रीताः स्तुत्वा रामं सलक्ष्मणम्।
गच्छायोध्यामितो राजन् विसर्जय च वानरान् ॥ ६.१२०.१९ ॥
અત્યંત પ્રસન્ન થઈને લક્ષ્મણ સહિત રામની સ્તુતિ કરીને તેઓ બોલ્યા— 'હે રાજન્, અહીંથી અયોધ્યા જાઓ અને વાનરોને વિદાય આપો.'
6.120.20
मैथिलीं सान्त्वयस्वैनामनुरक्तां यशस्विनीम्।
भ्रातरं भरतं पश्य त्वच्छोकाद् व्रतचारिणम् ॥ ६.१२०.२० ॥
યશસ્વિની અને અનુરક્ત મૈથિલીને સાંત્વન આપો; તમારા શોકથી વ્રત પાળી રહેલા ભાઈ ભરતને જુઓ.
6.120.21
शत्रुघ्नं च महात्मानं मातॄः सर्वाः परंतप।
अभिषेचय चात्मानं पौरान् गत्वा प्रहर्षय ॥ ६.१२०.२१ ॥
મહાત્મા શત્રુઘ્ન અને સર્વ માતાઓને મળો; હે શત્રુતાપન, તમારો પોતાનો અભિષેક કરો અને નગરજનો પાસે જઈને તેમને હર્ષિત કરો.
6.120.22
एवमुक्त्वा सहस्राक्षो रामं सौमित्रिणा सह।
विमानैः सूर्यसंकाशैर्ययौ हृष्टः सुरैः सह ॥ ६.१२०.२२ ॥
આ પ્રમાણે રામ અને સૌમિત્રિને કહીને સહસ્રાક્ષ ઇન્દ્ર સૂર્ય સમાન વિમાનોમાં હર્ષિત થઈને દેવો સહિત ચાલ્યા ગયા.
6.120.23
अभिवाद्य च काकुत्स्थः सर्वांस्तांस्त्रिदशोत्तमान्।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा वासमाज्ञापयत् तदा ॥ ६.१२०.२३ ॥
ત્યારે કાકુત્સ્થ રામે લક્ષ્મણ અને ભાઈ સાથે તે સર્વ શ્રેષ્ઠ દેવોને પ્રણામ કરીને તેમને નિવાસ તરફ જવાની આજ્ઞા આપી.
6.120.24
ततस्तु सा लक्ष्मणरामपालिता
महाचमूर्हृष्टजना यशस्विनी।
श्रिया ज्वलन्ती विरराज सर्वतो
निशा प्रणीतेव हि शीतरश्मिना ॥ ६.१२०.२४ ॥
ત્યારે લક્ષ્મણ અને રામ દ્વારા રક્ષિત તે મહાસેના, હર્ષિત જનો સાથે, યશસ્વિની, શોભાથી પ્રજ્વલિત થઈને ચોમેર શોભી ઊઠી; જાણે શીતરશ્મિ ચંદ્રે લાવેલી રાત્રિ હોય.