वाल्मीकि रामायण · सर्ग 6.120
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.120.1
प्रतिप्रयाते काकुत्स्थे महेन्द्रः पाकशासनः।
अब्रवीत् परमप्रीतो राघवं प्राञ्जलिं स्थितम् ॥ ६.१२०.१ ॥
काकुत्स्थ परत गेल्यावर, अत्यंत प्रसन्न झालेले पाकशासन महेंद्र हात जोडून उभ्या असलेल्या राघवाला म्हणाले.
6.120.2
अमोघं दर्शनं राम तवास्माकं नरर्षभ।
प्रीतियुक्ताः स्म तेन त्वं ब्रूहि यन्मनसेप्सितम् ॥ ६.१२०.२ ॥
हे राम, हे नरश्रेष्ठा, तुझे आणि आमचे हे दर्शन निष्फळ झाले नाही. आम्ही तुझ्यावर प्रेम करतो; मनात जे इच्छित आहे ते सांग.
6.120.3
एवमुक्तो महेन्द्रेण प्रसन्नेन महात्मना।
सुप्रसन्नमना हृष्टो वचनं प्राह राघवः ॥ ६.१२०.३ ॥
महात्मा आणि प्रसन्न महेंद्राने असे म्हटल्यावर, अत्यंत प्रसन्न मनाचा आणि हर्षित राघव हे वचन बोलला.
6.120.4
यदि प्रीतिः समुत्पन्ना मयि ते विबुधेश्वर।
वक्ष्यामि कुरु मे सत्यं वचनं वदतां वर ॥ ६.१२०.४ ॥
हे देवेश्वरा, माझ्यावर तुझी प्रीती निर्माण झाली असेल तर मी सांगतो ते खरोखर कर; हे वक्त्यांमध्ये श्रेष्ठा.
6.120.5
मम हेतोः पराक्रान्ता ये गता यमसादनम्।
ते सर्वे जीवितं प्राप्य समुत्तिष्ठन्तु वानराः ॥ ६.१२०.५ ॥
माझ्यासाठी पराक्रमाने लढून जे वानर यमलोकी गेले, ते सर्व जीवन पावून उठून उभे राहोत.
6.120.6
मत्कृते विप्रयुक्ता ये पुत्रैर्दारैश्च वानराः।
तान् प्रीतमनसः सर्वान् द्रष्टुमिच्छामि मानद ॥ ६.१२०.६ ॥
माझ्यासाठी पुत्र आणि पत्नींपासून दुरावलेल्या सर्व वानरांना प्रसन्न मनाने पाहण्याची माझी इच्छा आहे, हे मानदात्या.
6.120.7
विक्रान्ताश्चापि शूराश्च न मृत्युं गणयन्ति च।
कृतयत्ना विपन्नाश्च जीवयैतान् पुरंदर ॥ ६.१२०.७ ॥
जे पराक्रमी व शूर आहेत, मृत्यूची पर्वा न करणारे, प्रयत्न करून पडलेले—हे पुरंदरा, यांना जिवंत करा.
6.120.8
मत्प्रियेष्वभिरक्ताश्च न मृत्युं गणयन्ति ये।
त्वत्प्रसादात् समेयुस्ते वरमेतमहं वृणे ॥ ६.१२०.८ ॥
माझ्या प्रियजनांवर अनुरक्त असलेले आणि मृत्यूची पर्वा न करणारे—तुमच्या कृपेने ते पुन्हा भेटोत; हाच वर मी मागतो.
6.120.9
नीरुजो निर्व्रणांश्चैव सम्पन्नबलपौरुषान्।
गोलाङ्गूलांस्तथर्क्षांश्च द्रष्टुमिच्छामि मानद ॥ ६.१२०.९ ॥
रोगरहित व जखमरहित, बल व पौरुषाने संपन्न गोलांगूल आणि अस्वल यांना पाहू इच्छितो, हे मानदा.
6.120.10
अकाले चापि पुष्पाणि मूलानि च फलानि च।
नद्यश्च विमलास्तत्र तिष्ठेयुर्यत्र वानराः ॥ ६.१२०.१० ॥
अकाली देखील फुले, मुळे, फळे असोत; जिथे वानर राहतील तिथे स्वच्छ नद्या वाहोत.
6.120.11
श्रुत्वा तु वचनं तस्य राघवस्य महात्मनः।
महेन्द्रः प्रत्युवाचेदं वचनं प्रीतिसंयुतम् ॥ ६.१२०.११ ॥
महात्मा राघवाचे ते शब्द ऐकून महेंद्र प्रेमाने हे वचन बोलला.
6.120.12
महानयं वरस्तात यस्त्वयोक्तो रघूत्तम।
द्विर्मया नोक्तपूर्वं च तस्मादेतद् भविष्यति ॥ ६.१२०.१२ ॥
प्रिय राघवा, रघुश्रेष्ठा, तू मागितलेला हा वर महान आहे; याआधी दोनदा मी असे म्हटले नव्हते; म्हणून हे घडेल.
6.120.13
समुत्तिष्ठन्तु ते सर्वे हता ये युधि राक्षसैः।
ऋक्षाश्च सह गोपुच्छैर्निकृत्ताननबाहवः ॥ ६.१२०.१३ ॥
युद्धात राक्षसांनी मारले गेलेले सर्व उठू देत; अस्वल आणि गोपुच्छ वानर, ज्यांची तोंडे व बाहू तोडले गेले होते, तेही उठू देत.
6.120.14
नीरुजो निर्व्रणाश्चैव सम्पन्नबलपौरुषाः।
समुत्थास्यन्ति हरयः सुप्ता निद्राक्षये यथा ॥ ६.१२०.१४ ॥
वेदनारहित आणि जखमारहित, बल आणि पराक्रमाने युक्त होऊन वानर उठतील, जसे झोपलेले लोक झोप संपल्यावर उठतात.
6.120.15
सुहृद्भिर्बान्धवैश्चैव ज्ञातिभिः स्वजनेन च।
सर्व एव समेष्यन्ति संयुक्ताः परया मुदा ॥ ६.१२०.१५ ॥
मित्र, बांधव, ज्ञाती आणि स्वजन यांच्याशी सर्वजण परम आनंदाने पुन्हा एकत्र येतील.
6.120.16
अकाले पुष्पशबलाः फलवन्तश्च पादपाः।
भविष्यन्ति महेष्वास नद्यश्च सलिलायुताः ॥ ६.१२०.१६ ॥
हे महाधनुर्धरा! अकाली वृक्ष फुलांनी विचित्र रंगांचे आणि फळांनी भरलेले होतील, आणि नद्या पाण्याने भरून वाहतील.
6.120.17
सव्रणैः प्रथमं गात्रैरिदानीं निर्व्रणैः समैः।
ततः समुत्थिताः सर्वे सुप्त्वेव हरिसत्तमाः ॥ ६.१२०.१७ ॥
आधी जखमी असलेली शरीरे आता जखमारहित व समान झाली; मग झोपेतून उठल्यासारखे सर्व श्रेष्ठ वानर उठले.
6.120.18
बभूवुर्वानराः सर्वे किं त्वेतदिति विस्मिताः।
काकुत्स्थं परिपूर्णार्थं दृष्ट्वा सर्वे सुरोत्तमाः ॥ ६.१२०.१८ ॥
"हे काय?" असे म्हणून सर्व वानर थक्क झाले; सफल कार्य झालेल्या काकुत्स्थ रामाला पाहून सर्व श्रेष्ठ देव विस्मित झाले.
6.120.19
अब्रुवन् परमप्रीताः स्तुत्वा रामं सलक्ष्मणम्।
गच्छायोध्यामितो राजन् विसर्जय च वानरान् ॥ ६.१२०.१९ ॥
अत्यंत प्रसन्न होऊन लक्ष्मणासह रामाची स्तुती करून ते म्हणाले— 'हे राजा, येथून अयोध्येला जा आणि वानरांना निरोप द्या.'
6.120.20
मैथिलीं सान्त्वयस्वैनामनुरक्तां यशस्विनीम्।
भ्रातरं भरतं पश्य त्वच्छोकाद् व्रतचारिणम् ॥ ६.१२०.२० ॥
यशस्विनी आणि अनुरक्त मैथिलीचे सांत्वन करा; तुमच्या शोकाने व्रत पाळणाऱ्या बंधू भरताला पहा.
6.120.21
शत्रुघ्नं च महात्मानं मातॄः सर्वाः परंतप।
अभिषेचय चात्मानं पौरान् गत्वा प्रहर्षय ॥ ६.१२०.२१ ॥
महात्मा शत्रुघ्न आणि सर्व मातांना भेटा; हे शत्रुतापना, स्वतःचा राज्याभिषेक करा आणि नगरजनांकडे जाऊन त्यांना आनंदित करा.
6.120.22
एवमुक्त्वा सहस्राक्षो रामं सौमित्रिणा सह।
विमानैः सूर्यसंकाशैर्ययौ हृष्टः सुरैः सह ॥ ६.१२०.२२ ॥
असे रामाला आणि सौमित्रीला सांगून सहस्राक्ष इंद्र सूर्यासारख्या तेजस्वी विमानांतून आनंदाने देवांसह निघून गेला.
6.120.23
अभिवाद्य च काकुत्स्थः सर्वांस्तांस्त्रिदशोत्तमान्।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा वासमाज्ञापयत् तदा ॥ ६.१२०.२३ ॥
नंतर काकुत्स्थ रामाने लक्ष्मण आणि बंधूंसह त्या सर्व श्रेष्ठ देवांना वंदन करून त्यांना निवासस्थानाकडे जाण्याची आज्ञा दिली.
6.120.24
ततस्तु सा लक्ष्मणरामपालिता
महाचमूर्हृष्टजना यशस्विनी।
श्रिया ज्वलन्ती विरराज सर्वतो
निशा प्रणीतेव हि शीतरश्मिना ॥ ६.१२०.२४ ॥
नंतर लक्ष्मण आणि रामाने रक्षिलेली ती महती, यशस्विनी सेना, हर्षित लोकांसह, तेजाने प्रज्वलित होऊन सर्वत्र शोभली; जणू शीतकिरण चंद्राने आणलेली रात्र.