ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.120
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.120.1
प्रतिप्रयाते काकुत्स्थे महेन्द्रः पाकशासनः।
अब्रवीत् परमप्रीतो राघवं प्राञ्जलिं स्थितम् ॥ ६.१२०.१ ॥
ਕਾਕੁਤਸਥ ਦੇ ਮੁੜ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨ ਮਹੇਂਦਰ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
6.120.2
अमोघं दर्शनं राम तवास्माकं नरर्षभ।
प्रीतियुक्ताः स्म तेन त्वं ब्रूहि यन्मनसेप्सितम् ॥ ६.१२०.२ ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੇਰਾ ਅਤੇ ਸਾਡਾ ਇਹ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰੀਤ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ; ਮਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਇੱਛਿਤ ਹੈ ਉਹ ਦੱਸ।
6.120.3
एवमुक्तो महेन्द्रेण प्रसन्नेन महात्मना।
सुप्रसन्नमना हृष्टो वचनं प्राह राघवः ॥ ६.१२०.३ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਹੇਂਦਰ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ, ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਤੇ ਹਰਸ਼ਿਤ ਰਾਘਵ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
6.120.4
यदि प्रीतिः समुत्पन्ना मयि ते विबुधेश्वर।
वक्ष्यामि कुरु मे सत्यं वचनं वदतां वर ॥ ६.१२०.४ ॥
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਜੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰੀਤ ਉਪਜੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਜੋ ਕਹਾਂ ਉਹ ਸੱਚ-ਮੁੱਚ ਕਰ; ਹੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
6.120.5
मम हेतोः पराक्रान्ता ये गता यमसादनम्।
ते सर्वे जीवितं प्राप्य समुत्तिष्ठन्तु वानराः ॥ ६.१२०.५ ॥
ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਰਾਕਰਮ ਨਾਲ ਲੜ ਕੇ ਜੋ ਵਾਨਰ ਯਮਲੋਕ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਨ ਪਾ ਕੇ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ।
6.120.6
मत्कृते विप्रयुक्ता ये पुत्रैर्दारैश्च वानराः।
तान् प्रीतमनसः सर्वान् द्रष्टुमिच्छामि मानद ॥ ६.१२०.६ ॥
ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਤੋਂ ਵਿਛੜੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਾਨਦਾਤਾ।
6.120.7
विक्रान्ताश्चापि शूराश्च न मृत्युं गणयन्ति च।
कृतयत्ना विपन्नाश्च जीवयैतान् पुरंदर ॥ ६.१२०.७ ॥
ਜੋ ਪਰਾਕਰਮੀ ਤੇ ਸੂਰਮੇ ਹਨ, ਮੌਤ ਨੂੰ ਗਿਣਦੇ ਨਹੀਂ, ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਡਿੱਗੇ ਹਨ—ਹੇ ਪੁਰੰਦਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਿਤ ਕਰੋ।
6.120.8
मत्प्रियेष्वभिरक्ताश्च न मृत्युं गणयन्ति ये।
त्वत्प्रसादात् समेयुस्ते वरमेतमहं वृणे ॥ ६.१२०.८ ॥
ਮੇਰੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨਾਲ ਅਨੁਰਕਤ ਅਤੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਨਾ ਗਿਣਨ ਵਾਲੇ—ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਮੁੜ ਮਿਲਣ; ਇਹੀ ਵਰ ਮੈਂ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ।
6.120.9
नीरुजो निर्व्रणांश्चैव सम्पन्नबलपौरुषान्।
गोलाङ्गूलांस्तथर्क्षांश्च द्रष्टुमिच्छामि मानद ॥ ६.१२०.९ ॥
ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਜ਼ਖ਼ਮ-ਰਹਿਤ, ਬਲ ਤੇ ਪੌਰਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਗੋਲਾਂਗੂਲਾਂ ਤੇ ਰਿੱਛਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਾਨਦ।
6.120.10
अकाले चापि पुष्पाणि मूलानि च फलानि च।
नद्यश्च विमलास्तत्र तिष्ठेयुर्यत्र वानराः ॥ ६.१२०.१० ॥
ਬੇ-ਮੌਸਮ ਵੀ ਫੁੱਲ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਫਲ ਹੋਣ; ਜਿੱਥੇ ਵਾਨਰ ਰਹਿਣ ਉੱਥੇ ਨਿਰਮਲ ਨਦੀਆਂ ਵਗਣ।
6.120.11
श्रुत्वा तु वचनं तस्य राघवस्य महात्मनः।
महेन्द्रः प्रत्युवाचेदं वचनं प्रीतिसंयुतम् ॥ ६.१२०.११ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਘਵ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹੇਂਦਰ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।
6.120.12
महानयं वरस्तात यस्त्वयोक्तो रघूत्तम।
द्विर्मया नोक्तपूर्वं च तस्मादेतद् भविष्यति ॥ ६.१२०.१२ ॥
ਪਿਆਰੇ, ਰਘੁਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੂੰ ਜੋ ਵਰ ਮੰਗਿਆ ਹੈ ਉਹ ਮਹਾਨ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋ ਵਾਰ ਮੈਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਸੀ; ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ।
6.120.13
समुत्तिष्ठन्तु ते सर्वे हता ये युधि राक्षसैः।
ऋक्षाश्च सह गोपुच्छैर्निकृत्ताननबाहवः ॥ ६.१२०.१३ ॥
ਜਿਹੜੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ; ਰਿੱਛ ਅਤੇ ਗੋਪੁੱਛ ਬਾਂਦਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਬਾਹਾਂ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਉੱਠਣ।
6.120.14
नीरुजो निर्व्रणाश्चैव सम्पन्नबलपौरुषाः।
समुत्थास्यन्ति हरयः सुप्ता निद्राक्षये यथा ॥ ६.१२०.१४ ॥
ਪੀੜ ਅਤੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਬਲ ਅਤੇ ਪਰਾਕਰਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਬਾਂਦਰ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਨਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਤੇ ਲੋਕ ਨੀਂਦ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੇ ਉੱਠਦੇ ਹਨ।
6.120.15
सुहृद्भिर्बान्धवैश्चैव ज्ञातिभिः स्वजनेन च।
सर्व एव समेष्यन्ति संयुक्ताः परया मुदा ॥ ६.१२०.१५ ॥
ਮਿੱਤਰਾਂ, ਬੰਧੂਆਂ, ਜਾਤੀ-ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਫਿਰ ਮਿਲਣਗੇ।
6.120.16
अकाले पुष्पशबलाः फलवन्तश्च पादपाः।
भविष्यन्ति महेष्वास नद्यश्च सलिलायुताः ॥ ६.१२०.१६ ॥
ਹੇ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ! ਬੇਮੌਸਮੇ ਹੀ ਰੁੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੀਨ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਣਗੇ, ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ।
6.120.17
सव्रणैः प्रथमं गात्रैरिदानीं निर्व्रणैः समैः।
ततः समुत्थिताः सर्वे सुप्त्वेव हरिसत्तमाः ॥ ६.१२०.१७ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਹੁਣ ਬਿਨਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮ ਦੇ ਤੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਗਏ; ਫਿਰ ਸੁੱਤੇ ਤੋਂ ਉੱਠਣ ਵਾਂਗ ਸਾਰੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਾਂਦਰ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ।
6.120.18
बभूवुर्वानराः सर्वे किं त्वेतदिति विस्मिताः।
काकुत्स्थं परिपूर्णार्थं दृष्ट्वा सर्वे सुरोत्तमाः ॥ ६.१२०.१८ ॥
"ਇਹ ਕੀ ਹੋਇਆ?" ਕਹਿ ਕੇ ਸਾਰੇ ਬਾਂਦਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ; ਪੂਰੇ ਉਦੇਸ਼ ਵਾਲੇ ਕਾਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ।
6.120.19
अब्रुवन् परमप्रीताः स्तुत्वा रामं सलक्ष्मणम्।
गच्छायोध्यामितो राजन् विसर्जय च वानरान् ॥ ६.१२०.१९ ॥
ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਹਿਤ ਰਾਮ ਦੀ ਉਸਤਤੀ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬੋਲੇ— 'ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇੱਥੋਂ ਅਯੋਧਿਆ ਜਾਓ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰੋ।'
6.120.20
मैथिलीं सान्त्वयस्वैनामनुरक्तां यशस्विनीम्।
भ्रातरं भरतं पश्य त्वच्छोकाद् व्रतचारिणम् ॥ ६.१२०.२० ॥
ਯਸ਼ਸਵੀ ਅਤੇ ਅਨੁਰਕਤ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿਓ; ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ੋਕ ਕਾਰਨ ਵਰਤ ਰੱਖ ਰਹੇ ਭਰਾ ਭਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖੋ।
6.120.21
शत्रुघ्नं च महात्मानं मातॄः सर्वाः परंतप।
अभिषेचय चात्मानं पौरान् गत्वा प्रहर्षय ॥ ६.१२०.२१ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਸ਼ਤਰੂਘਨ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੋ; ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਆਪਣਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੋ ਅਤੇ ਨਗਰ-ਵਾਸੀਆਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰੋ।
6.120.22
एवमुक्त्वा सहस्राक्षो रामं सौमित्रिणा सह।
विमानैः सूर्यसंकाशैर्ययौ हृष्टः सुरैः सह ॥ ६.१२०.२२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਅਤੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਇੰਦਰ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਚਲੇ ਗਏ।
6.120.23
अभिवाद्य च काकुत्स्थः सर्वांस्तांस्त्रिदशोत्तमान्।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा वासमाज्ञापयत् तदा ॥ ६.१२०.२३ ॥
ਫਿਰ ਕਾਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਭਰਾ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਉੱਤਮ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ।
6.120.24
ततस्तु सा लक्ष्मणरामपालिता
महाचमूर्हृष्टजना यशस्विनी।
श्रिया ज्वलन्ती विरराज सर्वतो
निशा प्रणीतेव हि शीतरश्मिना ॥ ६.१२०.२४ ॥
ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਅਤ ਉਹ ਵੱਡੀ, ਯਸ਼ਸਵੀ ਸੈਨਾ, ਖ਼ੁਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਦਮਕਦੀ ਹੋਈ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਈ; ਜਿਵੇਂ ਠੰਡੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਲਿਆਂਦੀ ਰਾਤ ਹੋਵੇ।