વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 6.121
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.121.1
तां रात्रिमुषितं रामं सुखोदितमरिंदमम्।
अब्रवीत् प्राञ्जलिर्वाक्यं जयं पृष्ट्वा विभीषणः ॥ ६.१२१.१ ॥
તે રાત્રિ વીતી ગયા પછી સુખથી જાગેલા શત્રુદમન રામને વિભીષણે હાથ જોડીને વિજયના કુશળ પૂછીને આ વચન કહ્યું.
6.121.2
स्नानानि चाङ्गरागाणि वस्त्राण्याभरणानि च।
चन्दनानि च माल्यानि दिव्यानि विविधानि च ॥ ६.१२१.२ ॥
સ્નાનની સામગ્રી, અંગરાગ, વસ્ત્રો, આભૂષણો, ચંદન, માળાઓ અને અનેક પ્રકારની દિવ્ય વસ્તુઓ.
6.121.3
अलंकारविदश्चैता नार्यः पद्मनिभेक्षणाः।
उपस्थितास्त्वां विधिवत् स्नापयिष्यन्ति राघव ॥ ६.१२१.३ ॥
અલંકારમાં નિપુણ આ કમળનયની સ્ત્રીઓ હાજર છે; હે રાઘવ, તેઓ વિધિપૂર્વક તમને સ્નાન કરાવશે.
6.121.4
एवमुक्तस्तु काकुत्स्थः प्रत्युवाच विभीषणम्।
हरीन् सुग्रीवमुख्यांस्त्वं स्नानेनोपनिमन्त्रय ॥ ६.१२१.४ ॥
આમ કહેવાયા પછી કાકુત્સ્થ રામે વિભીષણને ઉત્તર આપ્યો: તમે સુગ્રીવ વગેરે મુખ્ય વાનરોને સ્નાન માટે આમંત્રણ આપો.
6.121.5
स तु ताम्यति धर्मात्मा मम हेतोः सुखोचितः।
सुकुमारो महाबाहुर्भरतः सत्यसंश्रयः ॥ ६.१२१.५ ॥
તે ધર્માત્મા ભરત, સુખને યોગ્ય, સુકુમાર, મહાબાહુ અને સત્યમાં સ્થિર, મારા કારણે દુઃખી થાય છે.
6.121.6
तं विना कैकयीपुत्रं भरतं धर्मचारिणम्।
न मे स्नानं बहु मतं वस्त्राण्याभरणानि च ॥ ६.१२१.६ ॥
કૈકેયીના પુત્ર, ધર્માચારી ભરત વિના મને સ્નાન, વસ્ત્રો અને આભૂષણો બહુ પસંદ નથી.
6.121.7
एतत् पश्य यथा क्षिप्रं प्रतिगच्छाम तां पुरीम्।
अयोध्यां गच्छतो ह्येष पन्थाः परमदुर्गमः ॥ ६.१२१.७ ॥
આપણે તે નગરીમાં ઝડપથી કેવી રીતે પાછા ફરી શકીએ તે જુઓ. અયોધ્યા જવાનો આ માર્ગ અત્યંત દુર્ગમ છે.
6.121.8
एवमुक्तस्तु काकुत्स्थं प्रत्युवाच विभीषणः।
अह्ना त्वां प्रापयिष्यामि तां पुरीं पार्थिवात्मज ॥ ६.१२१.८ ॥
આમ કહેવાયા પછી વિભીષણે કાકુત્સ્થ રામને ઉત્તર આપ્યો: "હે રાજકુમાર, એક દિવસમાં હું તમને તે નગરી સુધી પહોંચાડીશ."
6.121.9
पुष्पकं नाम भद्रं ते विमानं सूर्यसंनिभम्।
मम भ्रातुः कुबेरस्य रावणेन बलीयसा ॥ ६.१२१.९ ॥
સૂર્ય સમાન તેજસ્વી પુષ્પક નામનું વિમાન તમારું કલ્યાણ કરે. તે મારા ભાઈ કુબેરનું હતું; બળવાન રાવણે તેનું હરણ કર્યું હતું.
6.121.10
हृतं निर्जित्य संग्रामे कामगं दिव्यमुत्तमम्।
त्वदर्थं पालितं चेदं तिष्ठत्यतुलविक्रम ॥ ६.१२१.१० ॥
યુદ્ધમાં જીતીને તેણે તેનું હરણ કર્યું હતું. ઇચ્છા મુજબ ચાલનારું આ દિવ્ય ઉત્તમ વિમાન તમારા માટે જ સાચવીને અહીં ઊભું છે, હે અતુલ પરાક્રમી.
6.121.11
तदिदं मेघसंकाशं विमानमिह तिष्ठति।
येन यास्यसि यानेन त्वमयोध्यां गतज्वरः ॥ ६.१२१.११ ॥
મેઘ જેવું એ વિમાન અહીં ઊભું છે. એ વાહનથી તમે ચિંતામુક્ત થઈને અયોધ્યા જશો.
6.121.12
अहं ते यद्यनुग्राह्यो यदि स्मरसि मे गुणान्।
वस तावदिह प्राज्ञ यद्यस्ति मयि सौहृदम् ॥ ६.१२१.१२ ॥
જો હું તમારી કૃપાને પાત્ર હોઉં, જો તમને મારા ગુણ યાદ હોય, હે પ્રાજ્ઞ, જો મારા પ્રત્યે તમારો સ્નેહ હોય, તો હમણાં થોડો સમય અહીં રહો.
6.121.13
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा वैदेह्या भार्यया सह।
अर्चितः सर्वकामैस्त्वं ततो राम गमिष्यसि ॥ ६.१२१.१३ ॥
ભાઈ લક્ષ્મણ સાથે, વૈદેહી (સીતા) નામની ભાર્યા સાથે, સર્વ ઇચ્છાઓથી સત્કૃત થઈને, હે રામ, ત્યારે તું જઈશ.
6.121.14
प्रीतियुक्तस्य विहितां ससैन्यः ससुहृद्गणः।
सत्क्रियां राम मे तावद् गृहाण त्वं मयोद्यताम् ॥ ६.१२१.१४ ॥
હે રામ, પ્રેમથી મેં તૈયાર કરેલો આ સત્કાર, સેના અને મિત્રગણ સહિત હમણાં તું સ્વીકાર.
6.121.15
प्रणयाद् बहुमानाच्च सौहार्देन च राघव।
प्रसादयामि प्रेष्योऽहं न खल्वाज्ञापयामि ते ॥ ६.१२१.१५ ॥
હે રાઘવ, સ્નેહ, મહાન આદર અને મૈત્રીથી હું તમને વિનંતી કરું છું; હું તમારો સેવક છું, તમને આજ્ઞા નથી કરતો.
6.121.16
एवमुक्तस्ततो रामः प्रत्युवाच विभीषणम्।
रक्षसां वानराणां च सर्वेषामेव शृण्वताम् ॥ ६.१२१.१६ ॥
આમ કહેવાયા પછી, રાક્ષસો અને વાનરો સૌ સાંભળતા હતા ત્યારે રામે વિભીષણને ઉત્તર આપ્યો.
6.121.17
पूजितोऽस्मि त्वया वीर साचिव्येन परेण च।
सर्वात्मना च चेष्टाभिः सौहार्देन परेण च ॥ ६.१२१.१७ ॥
હે વીર, તેં ઉત્તમ સલાહ અને સેવાથી, સર્વ અંતરાત્માથી, તારા પ્રયત્નોથી અને પરમ મૈત્રીથી મારો સત્કાર કર્યો છે.
6.121.18
न खल्वेतन्न कुर्यां ते वचनं राक्षसेश्वर।
तं तु मे भ्रातरं द्रष्टुं भरतं त्वरते मनः ॥ ६.१२१.१८ ॥
હે રાક્ષસેશ્વર, તારા આ વચનને હું ખરેખર નકારીશ નહીં; પરંતુ મારું મન ભાઈ ભરતને જોવા ઉતાવળું છે.
6.121.19
मां निवर्तयितुं योऽसौ चित्रकूटमुपागतः।
शिरसा याचतो यस्य वचनं न कृतं मया ॥ ६.१२१.१९ ॥
મને પાછો લઈ જવા ચિત્રકૂટ સુધી આવીને માથું નમાવી વિનંતી કરનારની વાત મેં માની ન હતી.
6.121.20
कौसल्यां च सुमित्रां च कैकेयीं च यशस्विनीम्।
गुहं च सुहृदं चैव पौराञ्जानपदैः सह ॥ ६.१२१.२० ॥
કૌસલ્યા, સુમિત્રા, યશસ્વિની કૈકેયી, મિત્ર ગુહ, તથા નગરજનો અને ગ્રામજનો સાથે (હું તેમને યાદ કરું છું).
6.121.21
अनुजानीहि मां सौम्य पूजितोऽस्मि विभीषण।
मन्युर्न खलु कर्तव्यः सखे त्वां चानुमानये ॥ ६.१२१.२१ ॥
હે સૌમ્ય વિભીષણ, મને જવાની રજા આપ; તારા વડે હું સન્માનિત થયો છું. મિત્ર, ક્રોધ ન કરજે; હું તને વિનંતી કરું છું.
6.121.22
उपस्थापय मे शीघ्रं विमानं राक्षसेश्वर।
कृतकार्यस्य मे वासः कथं स्यादिह सम्मतः ॥ ६.१२१.२२ ॥
હે રાક્ષસેશ્વર, મારા માટે ઝડપથી વિમાન હાજર કર. મારું કાર્ય પૂરું થયું છે; અહીં મારું રોકાવું કેવી રીતે યોગ્ય ગણાય?
6.121.23
एवमुक्तस्तु रामेण राक्षसेन्द्रो विभीषणः।
विमानं सूर्यसंकाशमाजुहाव त्वरान्वितः ॥ ६.१२१.२३ ॥
રામે આમ કહેતાં રાક્ષસેન્દ્ર વિભીષણે ઉતાવળે સૂર્ય સમાન તેજસ્વી વિમાનને બોલાવ્યું.
6.121.24
ततः काञ्चनचित्राङ्गं वैदूर्यमणिवेदिकम्।
कूटागारैः परिक्षिप्तं सर्वतो रजतप्रभम् ॥ ६.१२१.२४ ॥
ત્યારે સોનાથી ચિત્રિત અંગો, વૈડૂર્યમણિની વેદી, ચારેબાજુ કૂટાગારોથી ઘેરાયેલું, ચાંદી જેવી પ્રભાવાળું વિમાન આવ્યું.
6.121.25
पाण्डुराभिः पताकाभिर्ध्वजैश्च समलंकृतम्।
शोभितं काञ्चनैर्हर्म्यैर्हेमपद्मविभूषितैः ॥ ६.१२१.२५ ॥
સફેદ પતાકાઓ અને ધ્વજાઓથી સારી રીતે શણગારેલું હતું; સોનાના કમળોથી વિભૂષિત સોનાના મહેલોથી તે શોભતું હતું.
6.121.26
प्रकीर्णं किङ्किणीजालैर्मुक्तामणिगवाक्षकम्।
घण्टाजालैः परिक्षिप्तं सर्वतो मधुरस्वनम् ॥ ६.१२१.२६ ॥
નાની ઘંટડીઓની જાળીઓથી છવાયેલું હતું; મોતી અને મણિઓથી જડેલી બારીઓ હતી; ચારેય બાજુ ઘંટડીઓની જાળીઓથી ઘેરાયેલું તે મધુર અવાજ કરતું હતું.
6.121.27
तं मेरुशिखराकारं निर्मितं विश्वकर्मणा।
बृहद्भिर्भूषितं हर्म्यैर्मुक्तारजतशोभितैः ॥ ६.१२१.२७ ॥
તે મેરુ શિખરના આકારનું, વિશ્વકર્માએ બનાવેલું હતું; મોતી અને ચાંદીથી શોભતા વિશાળ મહેલોથી તે વિભૂષિત હતું.
6.121.28
तलैः स्फटिकचित्राङ्गैर्वैदूर्यैश्च वरासनैः।
महार्हास्तरणोपेतैरुपपन्नं महाधनैः ॥ ६.१२१.२८ ॥
તેના ભોંયતળિયા સ્ફટિકના વિચિત્ર અંગો, વૈડૂર્યો અને ઉત્તમ આસનોથી યુક્ત હતા; મૂલ્યવાન પાથરણાં સહિત અને મહાધનથી સંપન્ન હતું.
6.121.29
उपस्थितमनाधृष्यं तद् विमानं मनोजवम्।
निवेदयित्वा रामाय तस्थौ तत्र विभीषणः ॥ ६.१२१.२९ ॥
તે અજેય વિમાન મનની ગતિએ ઉપસ્થિત થયું; રામને જણાવીને વિભીષણ ત્યાં ઊભા રહ્યા.
6.121.30
तत् पुष्पकं कामगमं विमान-
मुपस्थितं भूधरसंनिकाशम्।
दृष्ट्वा तदा विस्मयमाजगाम
रामः ससौमित्रिरुदारसत्त्वः ॥ ६.१२१.३० ॥
ઇચ્છા પ્રમાણે જનારું તે પુષ્પક વિમાન પર્વત જેવું ઉપસ્થિત થયેલું જોઈને ઉદારચિત્ત રામ સૌમિત્રિ સાથે ત્યારે વિસ્મયમાં પડ્યા.