Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.121

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

6.121.1

तां रात्रिमुषितं रामं सुखोदितमरिंदमम्।
अब्रवीत् प्राञ्जलिर्वाक्यं जयं पृष्ट्वा विभीषणः ॥ ६.१२१.१ ॥

ସେହି ରାତି ବିତିଗଲା ପରେ ସୁଖରେ ଜାଗ୍ରତ ଶତ୍ରୁଦମନ ରାମଙ୍କୁ ବିଭୀଷଣ କରଯୋଡ଼ି ବିଜୟର କୁଶଳ ପଚାରି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

6.121.2

स्नानानि चाङ्गरागाणि वस्त्राण्याभरणानि च।
चन्दनानि च माल्यानि दिव्यानि विविधानि च ॥ ६.१२१.२ ॥

ସ୍ନାନ ସାମଗ୍ରୀ, ଅଙ୍ଗରାଗ, ବସ୍ତ୍ର, ଅଳଙ୍କାର, ଚନ୍ଦନ, ମାଳା ଏବଂ ବିବିଧ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତୁ।

6.121.3

अलंकारविदश्चैता नार्यः पद्मनिभेक्षणाः।
उपस्थितास्त्वां विधिवत् स्नापयिष्यन्ति राघव ॥ ६.१२१.३ ॥

ଅଳଙ୍କାରରେ ନିପୁଣ ଏହି ପଦ୍ମନୟନା ନାରୀମାନେ ଉପସ୍ଥିତ; ହେ ରାଘବ, ସେମାନେ ବିଧିପୂର୍ବକ ତୁମକୁ ସ୍ନାନ କରାଇବେ।

6.121.4

एवमुक्तस्तु काकुत्स्थः प्रत्युवाच विभीषणम्।
हरीन् सुग्रीवमुख्यांस्त्वं स्नानेनोपनिमन्त्रय ॥ ६.१२१.४ ॥

ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: ତୁମେ ସୁଗ୍ରୀବ ପ୍ରମୁଖ ବାନରମାନଙ୍କୁ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କର।

6.121.5

स तु ताम्यति धर्मात्मा मम हेतोः सुखोचितः।
सुकुमारो महाबाहुर्भरतः सत्यसंश्रयः ॥ ६.१२१.५ ॥

ସେହି ଧର୍ମାତ୍ମା ଭରତ, ସୁଖଯୋଗ୍ୟ, ସୁକୁମାର, ମହାବାହୁ ଏବଂ ସତ୍ୟରେ ସ୍ଥିର, ମୋ ପାଇଁ କଷ୍ଟ ପାଉଛନ୍ତି।

6.121.6

तं विना कैकयीपुत्रं भरतं धर्मचारिणम्।
न मे स्नानं बहु मतं वस्त्राण्याभरणानि च ॥ ६.१२१.६ ॥

କୈକେୟୀ ପୁତ୍ର, ଧର୍ମାଚାରୀ ଭରତଙ୍କ ବିନା ମୋ ପାଇଁ ସ୍ନାନ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଳଙ୍କାର ଅଧିକ ଇଷ୍ଟ ନୁହେଁ।

6.121.7

एतत् पश्य यथा क्षिप्रं प्रतिगच्छाम तां पुरीम्।
अयोध्यां गच्छतो ह्येष पन्थाः परमदुर्गमः ॥ ६.१२१.७ ॥

ସେ ନଗରୀକୁ ଆମେ କିପରି ଶୀଘ୍ର ଫେରିପାରିବା ତାହା ଦେଖ। ଅଯୋଧ୍ୟାକୁ ଯିବାର ଏହି ପଥ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଗମ।

6.121.8

एवमुक्तस्तु काकुत्स्थं प्रत्युवाच विभीषणः।
अह्ना त्वां प्रापयिष्यामि तां पुरीं पार्थिवात्मज ॥ ६.१२१.८ ॥

ଏହିପରି କୁହାଯାଇ ବିଭୀଷଣ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ଏକ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସେ ନଗରୀରେ ପହଞ୍ଚାଇ ଦେବି।"

6.121.9

पुष्पकं नाम भद्रं ते विमानं सूर्यसंनिभम्।
मम भ्रातुः कुबेरस्य रावणेन बलीयसा ॥ ६.१२१.९ ॥

ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଦୀପ୍ତିମାନ ପୁଷ୍ପକ ନାମକ ବିମାନ ତୁମ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ଏହା ମୋ ଭାଇ କୁବେରଙ୍କର ଥିଲା; ବଳବାନ ରାବଣ ଏହାକୁ ହରଣ କରିଥିଲା।

6.121.10

हृतं निर्जित्य संग्रामे कामगं दिव्यमुत्तमम्।
त्वदर्थं पालितं चेदं तिष्ठत्यतुलविक्रम ॥ ६.१२१.१० ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତି ସେ ଏହାକୁ ହରଣ କରିଥିଲା। ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଗମନ କରୁଥିବା ଏହି ଦିବ୍ୟ ଉତ୍ତମ ବିମାନ ତୁମ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ହୋଇ ଏଠାରେ ଠିଆ ହୋଇଛି, ହେ ଅତୁଳ ବିକ୍ରମୀ।

6.121.11

तदिदं मेघसंकाशं विमानमिह तिष्ठति।
येन यास्यसि यानेन त्वमयोध्यां गतज्वरः ॥ ६.१२१.११ ॥

ମେଘ ସଦୃଶ ସେ ବିମାନ ଏଠାରେ ଠିଆ ହୋଇଛି। ସେହି ଯାନରେ ତୁମେ ଚିନ୍ତାମୁକ୍ତ ହୋଇ ଅଯୋଧ୍ୟାକୁ ଯିବ।

6.121.12

अहं ते यद्यनुग्राह्यो यदि स्मरसि मे गुणान्।
वस तावदिह प्राज्ञ यद्यस्ति मयि सौहृदम् ॥ ६.१२१.१२ ॥

ମୁଁ ଯଦି ତୁମ ଅନୁଗ୍ରହର ଯୋଗ୍ୟ, ଯଦି ତୁମେ ମୋ ଗୁଣ ସ୍ମରଣ କର, ହେ ପ୍ରାଜ୍ଞ, ଯଦି ମୋ ପ୍ରତି ତୁମର ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟ ଥାଏ, ତେବେ ଏଠାରେ କିଛି ସମୟ ରହ।

6.121.13

लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा वैदेह्या भार्यया सह।
अर्चितः सर्वकामैस्त्वं ततो राम गमिष्यसि ॥ ६.१२१.१३ ॥

ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଭାର୍ଯ୍ୟା ବୈଦେହୀ (ସୀତା) ସହିତ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ହେ ରାମ, ତାପରେ ତୁମେ ଯିବ।

6.121.14

प्रीतियुक्तस्य विहितां ससैन्यः ससुहृद्गणः।
सत्क्रियां राम मे तावद् गृहाण त्वं मयोद्यताम् ॥ ६.१२१.१४ ॥

ହେ ରାମ, ପ୍ରୀତିରେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏହି ସତ୍କାର, ସେନା ଓ ସୁହୃଦମାନଙ୍କ ସହିତ ଏବେ ତୁମେ ଗ୍ରହଣ କର।

6.121.15

प्रणयाद् बहुमानाच्च सौहार्देन च राघव।
प्रसादयामि प्रेष्योऽहं न खल्वाज्ञापयामि ते ॥ ६.१२१.१५ ॥

ହେ ରାଘବ, ସ୍ନେହ, ମହା ସମ୍ମାନ ଓ ସୌହାର୍ଦ୍ଦରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛି; ମୁଁ ତୁମର ଦାସ, ତୁମକୁ ଆଦେଶ ଦେଉନାହିଁ।

6.121.16

एवमुक्तस्ततो रामः प्रत्युवाच विभीषणम्।
रक्षसां वानराणां च सर्वेषामेव शृण्वताम् ॥ ६.१२१.१६ ॥

ଏପରି କୁହାଗଲେ, ରାକ୍ଷସ ଓ ବାନରମାନେ ସମସ୍ତେ ଶୁଣୁଥିବା ବେଳେ ରାମ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

6.121.17

पूजितोऽस्मि त्वया वीर साचिव्येन परेण च।
सर्वात्मना च चेष्टाभिः सौहार्देन परेण च ॥ ६.१२१.१७ ॥

ହେ ବୀର, ତୁମେ ଉତ୍ତମ ପରାମର୍ଶ ଓ ସେବାରେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନ୍ତଃକରଣରେ, ନିଜ ଚେଷ୍ଟାରେ ଓ ପରମ ସୌହାର୍ଦ୍ଦରେ ମୋତେ ସମ୍ମାନିତ କରିଛ।

6.121.18

न खल्वेतन्न कुर्यां ते वचनं राक्षसेश्वर।
तं तु मे भ्रातरं द्रष्टुं भरतं त्वरते मनः ॥ ६.१२१.१८ ॥

ହେ ରାକ୍ଷସେଶ୍ୱର, ତୁମର ଏହି ବଚନ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଅବମାନନା କରିବି ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ମୋ ମନ ଭାଇ ଭରତଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ।

6.121.19

मां निवर्तयितुं योऽसौ चित्रकूटमुपागतः।
शिरसा याचतो यस्य वचनं न कृतं मया ॥ ६.१२१.१९ ॥

ମୋତେ ଫେରାଇ ନେବାକୁ ଚିତ୍ରକୂଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆସି ମସ୍ତକ ନତ କରି ଯାଚନା କରିଥିବା ଲୋକର କଥା ମୁଁ ରଖିନଥିଲି।

6.121.20

कौसल्यां च सुमित्रां च कैकेयीं च यशस्विनीम्।
गुहं च सुहृदं चैव पौराञ्जानपदैः सह ॥ ६.१२१.२० ॥

କୌଶଲ୍ୟା, ସୁମିତ୍ରା, ଯଶସ୍ୱିନୀ କୈକେୟୀ, ମିତ୍ର ଗୁହ ଏବଂ ନଗରବାସୀ ଓ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ସହିତ (ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରୁଛି)।

6.121.21

अनुजानीहि मां सौम्य पूजितोऽस्मि विभीषण।
मन्युर्न खलु कर्तव्यः सखे त्वां चानुमानये ॥ ६.१२१.२१ ॥

ହେ ସୌମ୍ୟ ବିଭୀଷଣ, ମୋତେ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଅ; ତୁମ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଛି। ହେ ସଖା, କ୍ରୋଧ କରନାହିଁ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନୁନୟ କରୁଛି।

6.121.22

उपस्थापय मे शीघ्रं विमानं राक्षसेश्वर।
कृतकार्यस्य मे वासः कथं स्यादिह सम्मतः ॥ ६.१२१.२२ ॥

ହେ ରାକ୍ଷସେଶ୍ୱର, ମୋ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ବିମାନ ଉପସ୍ଥିତ କର। ମୋ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହୋଇଛି; ଏଠାରେ ମୋ ରହିବା କିପରି ଉଚିତ ହେବ?

6.121.23

एवमुक्तस्तु रामेण राक्षसेन्द्रो विभीषणः।
विमानं सूर्यसंकाशमाजुहाव त्वरान्वितः ॥ ६.१२१.२३ ॥

ରାମଙ୍କ ଏପରି କହିବାରୁ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ର ବିଭୀଷଣ ତ୍ୱରିତ ହୋଇ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ବିମାନକୁ ଡାକିଲେ।

6.121.24

ततः काञ्चनचित्राङ्गं वैदूर्यमणिवेदिकम्।
कूटागारैः परिक्षिप्तं सर्वतो रजतप्रभम् ॥ ६.१२१.२४ ॥

ତା'ପରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚିତ୍ରିତ ଅଙ୍ଗ, ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟ ମଣିର ବେଦୀ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗେ କୂଟାଗାରରେ ଘେରା, ରୂପା ପରି ଆଭାଯୁକ୍ତ ବିମାନ ଆସିଲା।

6.121.25

पाण्डुराभिः पताकाभिर्ध्वजैश्च समलंकृतम्।
शोभितं काञ्चनैर्हर्म्यैर्हेमपद्मविभूषितैः ॥ ६.१२१.२५ ॥

ଧଳା ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜାରେ ଭଲ ଭାବେ ସଜ୍ଜିତ ଥିଲା; ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ମରେ ଅଳଙ୍କୃତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାସାଦରେ ତାହା ଶୋଭିତ ଥିଲା।

6.121.26

प्रकीर्णं किङ्किणीजालैर्मुक्तामणिगवाक्षकम्।
घण्टाजालैः परिक्षिप्तं सर्वतो मधुरस्वनम् ॥ ६.१२१.२६ ॥

ଛୋଟ ଘଣ୍ଟିର ଜାଲରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଥିଲା; ମୁକ୍ତା ଓ ମଣିରେ ଖଚିତ ଝରକା ଥିଲା; ଚାରିପାଶରେ ଘଣ୍ଟାଜାଲରେ ଘେରା ହୋଇ ମଧୁର ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲା।

6.121.27

तं मेरुशिखराकारं निर्मितं विश्वकर्मणा।
बृहद्भिर्भूषितं हर्म्यैर्मुक्तारजतशोभितैः ॥ ६.१२१.२७ ॥

ସେ ମେରୁ ଶିଖରର ଆକାରର, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ; ମୁକ୍ତା ଓ ରୂପାରେ ଶୋଭିତ ବିଶାଳ ପ୍ରାସାଦରେ ବିଭୂଷିତ ଥିଲା।

6.121.28

तलैः स्फटिकचित्राङ्गैर्वैदूर्यैश्च वरासनैः।
महार्हास्तरणोपेतैरुपपन्नं महाधनैः ॥ ६.१२१.२८ ॥

ଏହାର ଭୂମି ସ୍ଫଟିକର ବିଚିତ୍ର ଅଙ୍ଗ, ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଉତ୍ତମ ଆସନରେ ଯୁକ୍ତ ଥିଲା; ମୂଲ୍ୟବାନ ଆସ୍ତରଣରେ ସଜ୍ଜିତ ଓ ମହାଧନରେ ସମ୍ପନ୍ନ ଥିଲା।

6.121.29

उपस्थितमनाधृष्यं तद् विमानं मनोजवम्।
निवेदयित्वा रामाय तस्थौ तत्र विभीषणः ॥ ६.१२१.२९ ॥

ସେହି ଅଜେୟ ବିମାନ ମନ ପରି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା; ରାମଙ୍କୁ ଜଣାଇ ବିଭୀଷଣ ସେଠାରେ ଠିଆ ହେଲେ।

6.121.30

तत् पुष्पकं कामगमं विमान-
मुपस्थितं भूधरसंनिकाशम्।
दृष्ट्वा तदा विस्मयमाजगाम
रामः ससौमित्रिरुदारसत्त्वः ॥ ६.१२१.३० ॥

ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଗମନକାରୀ ସେହି ପୁଷ୍ପକ ବିମାନକୁ ପର୍ବତ ପରି ଉପସ୍ଥିତ ଦେଖି, ଉଦାରଚିତ୍ତ ରାମ ସୌମିତ୍ରିଙ୍କ ସହ ସେତେବେଳେ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।