ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.121
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.121.1
तां रात्रिमुषितं रामं सुखोदितमरिंदमम्।
अब्रवीत् प्राञ्जलिर्वाक्यं जयं पृष्ट्वा विभीषणः ॥ ६.१२१.१ ॥
ਉਸ ਰਾਤ ਬੀਤਣ ਮਗਰੋਂ ਸੁੱਖ ਨਾਲ ਜਾਗੇ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਜਿੱਤ ਦਾ ਹਾਲ ਪੁੱਛ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
6.121.2
स्नानानि चाङ्गरागाणि वस्त्राण्याभरणानि च।
चन्दनानि च माल्यानि दिव्यानि विविधानि च ॥ ६.१२१.२ ॥
ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਸਾਮਾਨ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਲੇਪ, ਵਸਤਰ, ਗਹਿਣੇ, ਚੰਦਨ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਦਿਵ ਵਸਤੂਆਂ।
6.121.3
अलंकारविदश्चैता नार्यः पद्मनिभेक्षणाः।
उपस्थितास्त्वां विधिवत् स्नापयिष्यन्ति राघव ॥ ६.१२१.३ ॥
ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਇਹ ਕਮਲ-ਨੈਣੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਹਾਜ਼ਰ ਹਨ; ਹੇ ਰਾਘਵ, ਉਹ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਉਣਗੀਆਂ।
6.121.4
एवमुक्तस्तु काकुत्स्थः प्रत्युवाच विभीषणम्।
हरीन् सुग्रीवमुख्यांस्त्वं स्नानेनोपनिमन्त्रय ॥ ६.१२१.४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਕਾਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਨੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: ਤੂੰ ਸੁਗਰੀਵ ਆਦਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦੇ।
6.121.5
स तु ताम्यति धर्मात्मा मम हेतोः सुखोचितः।
सुकुमारो महाबाहुर्भरतः सत्यसंश्रयः ॥ ६.१२१.५ ॥
ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਭਰਤ, ਸੁੱਖ ਦੇ ਯੋਗ, ਸੁਕੋਮਲ, ਮਹਾਬਾਹੂ ਅਤੇ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਦੁੱਖ ਝੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
6.121.6
तं विना कैकयीपुत्रं भरतं धर्मचारिणम्।
न मे स्नानं बहु मतं वस्त्राण्याभरणानि च ॥ ६.१२१.६ ॥
ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਧਰਮ ਦੇ ਪਾਲਕ ਭਰਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਵਸਤਰ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਬਹੁਤੇ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ।
6.121.7
एतत् पश्य यथा क्षिप्रं प्रतिगच्छाम तां पुरीम्।
अयोध्यां गच्छतो ह्येष पन्थाः परमदुर्गमः ॥ ६.१२१.७ ॥
ਵੇਖੋ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਕਿਵੇਂ ਮੁੜ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਅਯੋਧਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਰਾਹ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।
6.121.8
एवमुक्तस्तु काकुत्स्थं प्रत्युवाच विभीषणः।
अह्ना त्वां प्रापयिष्यामि तां पुरीं पार्थिवात्मज ॥ ६.१२१.८ ॥
ਏਦਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਕਾਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਨਗਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿਆਂਗਾ।"
6.121.9
पुष्पकं नाम भद्रं ते विमानं सूर्यसंनिभम्।
मम भ्रातुः कुबेरस्य रावणेन बलीयसा ॥ ६.१२१.९ ॥
ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਪੁਸ਼ਪਕ ਨਾਮ ਦਾ ਵਿਮਾਨ ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਕਰੇ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਸੀ; ਬਲਵਾਨ ਰਾਵਣ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਖੋਹ ਲਿਆ ਸੀ।
6.121.10
हृतं निर्जित्य संग्रामे कामगं दिव्यमुत्तमम्।
त्वदर्थं पालितं चेदं तिष्ठत्यतुलविक्रम ॥ ६.१२१.१० ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਸਨੇ ਇਹ ਖੋਹਿਆ ਸੀ। ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਦਿਵਯ ਉੱਤਮ ਵਿਮਾਨ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਇੱਥੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਹੇ ਅਤੁਲ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ।
6.121.11
तदिदं मेघसंकाशं विमानमिह तिष्ठति।
येन यास्यसि यानेन त्वमयोध्यां गतज्वरः ॥ ६.१२१.११ ॥
ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਇਹ ਵਿਮਾਨ ਇੱਥੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਵਾਹਨ ਰਾਹੀਂ ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ-ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਅਯੋਧਿਆ ਜਾਵੇਂਗਾ।
6.121.12
अहं ते यद्यनुग्राह्यो यदि स्मरसि मे गुणान्।
वस तावदिह प्राज्ञ यद्यस्ति मयि सौहृदम् ॥ ६.१२१.१२ ॥
ਜੇ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹਾਂ, ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਗੁਣ ਯਾਦ ਹਨ, ਹੇ ਸਿਆਣਿਆ, ਜੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਤੇਰਾ ਪਿਆਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੁਣ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਇੱਥੇ ਠਹਿਰ।
6.121.13
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा वैदेह्या भार्यया सह।
अर्चितः सर्वकामैस्त्वं ततो राम गमिष्यसि ॥ ६.१२१.१३ ॥
ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਵੈਦੇਹੀ (ਸੀਤਾ) ਸਮੇਤ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਮ, ਫਿਰ ਤੂੰ ਜਾਵੇਂਗਾ।
6.121.14
प्रीतियुक्तस्य विहितां ससैन्यः ससुहृद्गणः।
सत्क्रियां राम मे तावद् गृहाण त्वं मयोद्यताम् ॥ ६.१२१.१४ ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਇਹ ਸਤਿਕਾਰ, ਫੌਜ ਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਹੁਣ ਤੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰ।
6.121.15
प्रणयाद् बहुमानाच्च सौहार्देन च राघव।
प्रसादयामि प्रेष्योऽहं न खल्वाज्ञापयामि ते ॥ ६.१२१.१५ ॥
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਪਿਆਰ, ਵੱਡੇ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸੇਵਕ ਹਾਂ, ਤੈਨੂੰ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ।
6.121.16
एवमुक्तस्ततो रामः प्रत्युवाच विभीषणम्।
रक्षसां वानराणां च सर्वेषामेव शृण्वताम् ॥ ६.१२१.१६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦੇ ਸੁਣਦਿਆਂ, ਰਾਮ ਨੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
6.121.17
पूजितोऽस्मि त्वया वीर साचिव्येन परेण च।
सर्वात्मना च चेष्टाभिः सौहार्देन परेण च ॥ ६.१२१.१७ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਤੂੰ ਉੱਤਮ ਸਲਾਹ ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਾਲ, ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪਰਮ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
6.121.18
न खल्वेतन्न कुर्यां ते वचनं राक्षसेश्वर।
तं तु मे भ्रातरं द्रष्टुं भरतं त्वरते मनः ॥ ६.१२१.१८ ॥
ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੇਰੇ ਇਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਨਹੀਂ ਟਾਲਾਂਗਾ; ਪਰ ਮੇਰਾ ਮਨ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਭਰਤ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਕਾਹਲਾ ਹੈ।
6.121.19
मां निवर्तयितुं योऽसौ चित्रकूटमुपागतः।
शिरसा याचतो यस्य वचनं न कृतं मया ॥ ६.१२१.१९ ॥
ਮੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਚਿੱਤਰਕੂਟ ਆ ਕੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਸੀ।
6.121.20
कौसल्यां च सुमित्रां च कैकेयीं च यशस्विनीम्।
गुहं च सुहृदं चैव पौराञ्जानपदैः सह ॥ ६.१२१.२० ॥
ਕੌਸ਼ੱਲਿਆ, ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ, ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਕੈਕੇਈ, ਮਿੱਤਰ ਗੁਹ, ਅਤੇ ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਤੇ ਜਨਪਦਵਾਸੀਆਂ ਸਮੇਤ (ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ)।
6.121.21
अनुजानीहि मां सौम्य पूजितोऽस्मि विभीषण।
मन्युर्न खलु कर्तव्यः सखे त्वां चानुमानये ॥ ६.१२१.२१ ॥
ਹੇ ਸੌਮ੍ਯ ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਮੈਨੂੰ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ; ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਮੈਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਮਿੱਤਰ, ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰੀਂ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
6.121.22
उपस्थापय मे शीघ्रं विमानं राक्षसेश्वर।
कृतकार्यस्य मे वासः कथं स्यादिह सम्मतः ॥ ६.१२१.२२ ॥
ਹੇ ਰਾਖਸ਼ੇਸ਼ਵਰ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਛੇਤੀ ਵਿਮਾਨ ਲਿਆ। ਮੇਰਾ ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਮੇਰਾ ਠਹਿਰਨਾ ਕਿਵੇਂ ਉਚਿਤ ਹੋਵੇਗਾ?
6.121.23
एवमुक्तस्तु रामेण राक्षसेन्द्रो विभीषणः।
विमानं सूर्यसंकाशमाजुहाव त्वरान्वितः ॥ ६.१२१.२३ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ੇਂਦਰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਵਿਮਾਨ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
6.121.24
ततः काञ्चनचित्राङ्गं वैदूर्यमणिवेदिकम्।
कूटागारैः परिक्षिप्तं सर्वतो रजतप्रभम् ॥ ६.१२१.२४ ॥
ਤਦ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਚਿਤਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੈਦੂਰਯ ਮਣੀਆਂ ਦੀ ਵੇਦੀ ਵਾਲਾ, ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਕੂਟਾਗਾਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਚਾਂਦੀ ਵਰਗੀ ਆਭਾ ਵਾਲਾ ਵਿਮਾਨ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
6.121.25
पाण्डुराभिः पताकाभिर्ध्वजैश्च समलंकृतम्।
शोभितं काञ्चनैर्हर्म्यैर्हेमपद्मविभूषितैः ॥ ६.१२१.२५ ॥
ਚਿੱਟੀਆਂ ਪਤਾਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਹਿਲਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ।
6.121.26
प्रकीर्णं किङ्किणीजालैर्मुक्तामणिगवाक्षकम्।
घण्टाजालैः परिक्षिप्तं सर्वतो मधुरस्वनम् ॥ ६.१२१.२६ ॥
ਛੋਟੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਦੇ ਜਾਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਮੋਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮਣਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜੜੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਸਨ; ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਘੰਟੀਆਂ ਦੇ ਜਾਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਇਹ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ।
6.121.27
तं मेरुशिखराकारं निर्मितं विश्वकर्मणा।
बृहद्भिर्भूषितं हर्म्यैर्मुक्तारजतशोभितैः ॥ ६.१२१.२७ ॥
ਉਹ ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਸੀ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ; ਮੋਤੀਆਂ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦੇ ਵੱਡੇ ਮਹਿਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
6.121.28
तलैः स्फटिकचित्राङ्गैर्वैदूर्यैश्च वरासनैः।
महार्हास्तरणोपेतैरुपपन्नं महाधनैः ॥ ६.१२१.२८ ॥
ਇਸ ਦੇ ਫਰਸ਼ ਸਫ਼ਟਿਕ ਦੇ ਵਿਚਿੱਤਰ ਅੰਗਾਂ, ਵੈਡੂਰਿਆਂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਸਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ; ਕੀਮਤੀ ਵਿਛਾਉਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਅਤੇ ਮਹਾਧਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ।
6.121.29
उपस्थितमनाधृष्यं तद् विमानं मनोजवम्।
निवेदयित्वा रामाय तस्थौ तत्र विभीषणः ॥ ६.१२१.२९ ॥
ਉਹ ਅਜੇਤੂ ਵਿਮਾਨ ਮਨ ਦੀ ਗਤੀ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਕੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ ਗਿਆ; ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸ ਕੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ।
6.121.30
तत् पुष्पकं कामगमं विमान-
मुपस्थितं भूधरसंनिकाशम्।
दृष्ट्वा तदा विस्मयमाजगाम
रामः ससौमित्रिरुदारसत्त्वः ॥ ६.१२१.३० ॥
ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਹਾਜ਼ਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਦਾਰ ਚਿੱਤ ਰਾਮ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ ਨਾਲ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।