Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.124

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

6.124.1

पूर्णे चतुर्दशे वर्षे पञ्चम्यां लक्ष्मणाग्रजः।
भरद्वाजाश्रमं प्राप्य ववन्दे नियतो मुनिम् ॥ ६.१२४.१ ॥

ଚଉଦ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ପଞ୍ଚମୀ ଦିନ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା (ରାମ) ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ପହଞ୍ଚି ସଂଯମରେ ସେହି ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

6.124.2

सोऽपृच्छदभिवाद्यैनं भरद्वाजं तपोधनम्।
शृणोषि कच्चिद् भगवन् सुभिक्षानामयं पुरे।
कच्चित् स युक्तो भरतो जीवन्त्यपि च मातरः ॥ ६.१२४.२ ॥

ତପସ୍ୟା ଯାହାର ଧନ ସେହି ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ସେ ପଚାରିଲେ: "ଭଗବନ୍, ନଗରରେ ସୁଭିକ୍ଷ ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ଅଛି କି ଶୁଣିଛନ୍ତି? ଭରତ ସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି କି? ମାତାମାନେ ଜୀବିତ ଅଛନ୍ତି କି?"

6.124.3

एवमुक्तस्तु रामेण भरद्वाजो महामुनिः।
प्रत्युवाच रघुश्रेष्ठं स्मितपूर्वं प्रहृष्टवत् ॥ ६.१२४.३ ॥

ରାମ ଏପରି କହିବାରୁ ମହାମୁନି ଭରଦ୍ୱାଜ ପ୍ରଥମେ ହସି, ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ରଘୁଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

6.124.4

आज्ञावशत्वे भरतो जटिलस्त्वां प्रतीक्षते।
पादुके ते पुरस्कृत्य सर्वं च कुशलं गृहे ॥ ६.१२४.४ ॥

ତୁମ ଆଜ୍ଞାବଶରେ ଥାଇ ଜଟାଧାରୀ ଭରତ ତୁମ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ତୁମ ପାଦୁକାକୁ ଆଗରେ ରଖି ଘରେ ସବୁ କୁଶଳ ଅଛି।

6.124.5

त्वां पुरा चीरवसनं प्रविशन्तं महावनम्।
स्त्रीतृतीयं च्युतं राज्याद् धर्मकामं च केवलम् ॥ ६.१२४.५ ॥

ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ବଲ୍କଳ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ମହାବନରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ମୁଁ ଦେଖିଥିଲି; ତୁମେ ରାଜ୍ୟରୁ ଚ୍ୟୁତ ଥିଲ, ପତ୍ନୀ ତୃତୀୟ ଥିଲେ, ଆଉ ତୁମେ କେବଳ ଧର୍ମ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିଲ।

6.124.6

पदातिं त्यक्तसर्वस्वं पितृनिर्देशकारिणम्।
सर्वभोगैः परित्यक्तं स्वर्गच्युतमिवामरम् ॥ ६.१२४.६ ॥

ତୁମେ ପାଦରେ ଚାଲୁଥିଲ; ସର୍ବସ୍ୱ ତ୍ୟାଗ କରି ପିତାଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଳନ କରୁଥିଲ; ସବୁ ଭୋଗରୁ ପରିତ୍ୟକ୍ତ, ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଚ୍ୟୁତ ଦେବତା ପରି ଥିଲ।

6.124.7

दृष्ट्वा तु करुणापूर्वं ममासीत् समितिंजय।
कैकेयीवचने युक्तं वन्यमूलफलाशिनम् ॥ ६.१२४.७ ॥

ହେ ଯୁଦ୍ଧବିଜୟୀ, କୈକେୟୀଙ୍କ ବଚନର ବଶୀଭୂତ ହୋଇ ବନର ମୂଳ-ଫଳ ଖାଉଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପ୍ରଥମେ ମୋର କରୁଣା ଜାତ ହେଲା।

6.124.8

साम्प्रतं तु समृद्धार्थं समित्रगणबान्धवम्।
समीक्ष्य विजितारिं च ममाभूत् प्रीतिरुत्तमा ॥ ६.१२४.८ ॥

କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ସଫଳ, ମିତ୍ର ସହାୟକ ଓ ବାନ୍ଧବଙ୍କ ସହିତ ଏବଂ ଶତ୍ରୁ ଜୟ କରିଥିବାର ଦେଖି ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତମ ଆନନ୍ଦ ହେଲା।

6.124.9

सर्वं च सुखदुःखं ते विदितं मम राघव।
यत् त्वया विपुलं प्राप्तं जनस्थाननिवासिना ॥ ६.१२४.९ ॥

ହେ ରାଘବ, ଜନସ୍ଥାନରେ ବାସ କରିବା ସମୟରେ ତୁମେ ଯେଉଁ ବିପୁଳ ସୁଖ-ଦୁଃଖ ପାଇଥିଲ, ତାହା ସବୁ ମୁଁ ଜାଣେ।

6.124.10

ब्राह्मणार्थे नियुक्तस्य रक्षतः सर्वतापसान्।
रावणेन हृता भार्या बभूवेयमनिन्दिता ॥ ६.१२४.१० ॥

ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ତପସ୍ବୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ସମୟରେ ରାବଣ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ହରଣ କଲା।

6.124.11

मारीचदर्शनं चैव सीतोन्मथनमेव च।
कबन्धदर्शनं चैव पम्पाभिगमनं तथा ॥ ६.१२४.११ ॥

ମାରୀଚଙ୍କ ଦର୍ଶନ, ସୀତାଙ୍କ ହରଣ, କବନ୍ଧଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଏବଂ ପମ୍ପା ଗମନ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।

6.124.12

सुग्रीवेण च ते सख्यं यत्र वाली हतस्त्वया।
मार्गणं चैव वैदेह्याः कर्म वातात्मजस्य च ॥ ६.१२४.१२ ॥

ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସହିତ ତୁମର ମିତ୍ରତା, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ବାଳୀଙ୍କୁ ବଧ କଲ, ବୈଦେହୀଙ୍କ ଅନ୍ୱେଷଣ ଏବଂ ବାୟୁପୁତ୍ରଙ୍କ କର୍ମ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।

6.124.13

विदितायां च वैदेह्यां नलसेतुर्यथा कृतः।
यथा चादीपिता लङ्का प्रहृष्टैर्हरियूथपैः ॥ ६.१२४.१३ ॥

ବୈଦେହୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜଣାପଡ଼ିବା ପରେ ନଳ ଯେପରି ସେତୁ ନିର୍ମାଣ କଲେ, ଏବଂ ହୃଷ୍ଟ ବାନରଯୂଥପତିମାନେ ଯେପରି ଲଙ୍କାକୁ ଜାଳିଦେଲେ।

6.124.14

सपुत्रबान्धवामात्यः सबलः सहवाहनः।
यथा च निहतः संख्ये रावणो बलदर्पितः ॥ ६.१२४.१४ ॥

ପୁତ୍ର, ବାନ୍ଧବ, ଅମାତ୍ୟ, ସେନା ଓ ବାହନ ସହିତ ବଳଦର୍ପିତ ରାବଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯେପରି ନିହତ ହେଲା।

6.124.15

यथा च निहते तस्मिन् रावणे देवकण्टके।
समागमश्च त्रिदशैर्यथा दत्तश्च ते वरः ॥ ६.१२४.१५ ॥

ଦେବତାଙ୍କ କଣ୍ଟକ ରାବଣ ନିହତ ହେବା ପରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ ସମାଗମ ହେଲା, ଏବଂ ତୁମକୁ ବର ଦିଆଗଲା।

6.124.16

सर्वं ममैतद् विदितं तपसा धर्मवत्सल।
सम्पतन्ति च मे शिष्याः प्रवृत्त्याख्याः पुरीमितः ॥ ६.१२४.१६ ॥

ହେ ଧର୍ମପ୍ରିୟ, ଏହା ସବୁ ମୋତେ ତପସ୍ୟାରେ ଜଣାପଡ଼ିଛି; ସମ୍ବାଦ ଆଣୁଥିବା ମୋ ଶିଷ୍ୟମାନେ ଏଠାରୁ ନଗର ଆଡ଼କୁ ଆସୁଛନ୍ତି।

6.124.17

अहमप्यत्र ते दद्मि वरं शस्त्रभृतां वर।
अर्घ्यं प्रतिगृहाणेदमयोध्यां श्वो गमिष्यसि ॥ ६.१२४.१७ ॥

ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ତୁମକୁ ବର ଦେଉଛି। ହେ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର; କାଲି ତୁମେ ଅଯୋଧ୍ୟାକୁ ଯିବ।

6.124.18

तस्य तच्छिरसा वाक्यं प्रतिगृह्य नृपात्मजः।
बाढमित्येव संहृष्टः श्रीमान् वरमयाचत ॥ ६.१२४.१८ ॥

ତାଙ୍କର ସେହି ବାକ୍ୟ ମସ୍ତକ ନତ କରି ଗ୍ରହଣ କରି, ହୃଷ୍ଟ ଶ୍ରୀମାନ ରାଜକୁମାର 'ଠିକ୍' କହି ବର ମାଗିଲେ।

6.124.19

अकालफलिनो वृक्षाः सर्वे चापि मधुस्रवाः।
फलान्यमृतगन्धीनि बहूनि विविधानि च ॥ ६.१२४.१९ ॥

ଅକାଳରେ ଫଳ ଦେଉଥିବା ସମସ୍ତ ବୃକ୍ଷ ମଧୁ ବହାଉଥିଲେ; ଅମୃତ ପରି ସୁଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ ବହୁବିଧ ଫଳ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।

6.124.20

भवन्तु मार्गे भगवन्नयोध्यां प्रति गच्छतः।
तथेति च प्रतिज्ञाते वचनात् समनन्तरम् ॥ ६.१२४.२० ॥

ହେ ଭଗବାନ, ଅଯୋଧ୍ୟା ଆଡ଼କୁ ଯାଉଥିବା ଆପଣଙ୍କ ପଥରେ ଏସବୁ ସେହିପରି ହେଉ। ବଚନ ଦିଆଯିବା ପରେ ତୁରନ୍ତ 'ତଥାସ୍ତୁ' କୁହାଗଲା।

6.124.21

अभवन् पादपास्तत्र स्वर्गपादपसंनिभाः।
निष्फलाः फलिनश्चासन् विपुष्पाः पुष्पशालिनः ॥ ६.१२४.२१ ॥

ସେଠାକାର ବୃକ୍ଷସମୂହ ସ୍ୱର୍ଗର କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ପରି ହେଲେ। କେତେକ ଫଳହୀନ, କେତେକ ଫଳବନ୍ତ; କେତେକ ପୁଷ୍ପହୀନ, କେତେକ ପୁଷ୍ପଶୋଭିତ ଥିଲେ।

6.124.22

शुष्काः समग्रपत्रास्ते नगाश्चैव मधुस्रवाः।
सर्वतो योजनास्तिस्रो गच्छतामभवंस्तदा ॥ ६.१२४.२२ ॥

ସେହି ବୃକ୍ଷସମୂହ ଶୁଖିଲା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପତ୍ର ଅଟକିଥିଲା ଏବଂ ସେମାନେ ମଧୁ ବହାଉଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ତିନି ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏମିତି ଥିଲା।

6.124.23

ततः प्रहृष्टाः प्लवगर्षभास्ते
बहूनि दिव्यानि फलानि चैव।
कामादुपाश्नन्ति सहस्रशस्ते
मुदान्विताः स्वर्गजितो यथैव ॥ ६.१२४.२३ ॥

ତା'ପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ସେହି ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ହଜାର ହଜାର ବହୁ ଦିବ୍ୟ ଫଳ ଖାଇଲେ; ସ୍ୱର୍ଗ ଜିତିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପରି ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।