ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.124
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.124.1
पूर्णे चतुर्दशे वर्षे पञ्चम्यां लक्ष्मणाग्रजः।
भरद्वाजाश्रमं प्राप्य ववन्दे नियतो मुनिम् ॥ ६.१२४.१ ॥
ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਪੰਜਮੀ ਦੇ ਦਿਨ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ (ਰਾਮ) ਭਰਦਵਾਜ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
6.124.2
सोऽपृच्छदभिवाद्यैनं भरद्वाजं तपोधनम्।
शृणोषि कच्चिद् भगवन् सुभिक्षानामयं पुरे।
कच्चित् स युक्तो भरतो जीवन्त्यपि च मातरः ॥ ६.१२४.२ ॥
ਤਪ ਹੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਨ ਹੈ ਉਸ ਭਰਦਵਾਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਉਸਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਭਗਵਨ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਅਰੋਗਤਾ ਹੈ? ਕੀ ਭਰਤ ਠੀਕ ਹਨ? ਕੀ ਮਾਤਾਵਾਂ ਅਜੇ ਜਿਊਂਦੀਆਂ ਹਨ?"
6.124.3
एवमुक्तस्तु रामेण भरद्वाजो महामुनिः।
प्रत्युवाच रघुश्रेष्ठं स्मितपूर्वं प्रहृष्टवत् ॥ ६.१२४.३ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਮਹਾਮੁਨੀ ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਰਘੁਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
6.124.4
आज्ञावशत्वे भरतो जटिलस्त्वां प्रतीक्षते।
पादुके ते पुरस्कृत्य सर्वं च कुशलं गृहे ॥ ६.१२४.४ ॥
ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਕੇ ਜਟਾਧਾਰੀ ਭਰਤ ਤੇਰੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਤੇਰੀਆਂ ਖੜਾਊਂਆਂ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਸ਼ਲ ਹੈ।
6.124.5
त्वां पुरा चीरवसनं प्रविशन्तं महावनम्।
स्त्रीतृतीयं च्युतं राज्याद् धर्मकामं च केवलम् ॥ ६.१२४.५ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਛਾਲ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਾਈ ਮਹਾਂਬਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ; ਤੂੰ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵਿਛੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਤਨੀ ਤੀਜੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਕੇਵਲ ਧਰਮ ਦੀ ਚਾਹਨਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
6.124.6
पदातिं त्यक्तसर्वस्वं पितृनिर्देशकारिणम्।
सर्वभोगैः परित्यक्तं स्वर्गच्युतमिवामरम् ॥ ६.१२४.६ ॥
ਤੂੰ ਪੈਦਲ ਤੁਰਦਾ ਸੀ; ਸਭ ਕੁਝ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਸਭ ਭੋਗਾਂ ਤੋਂ ਵਿਛੜਿਆ, ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ ਦੇਵਤੇ ਵਾਂਗ ਸੀ।
6.124.7
दृष्ट्वा तु करुणापूर्वं ममासीत् समितिंजय।
कैकेयीवचने युक्तं वन्यमूलफलाशिनम् ॥ ६.१२४.७ ॥
ਹੇ ਜੰਗ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਬਚਨ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਬਨ ਦੇ ਕੰਦ-ਮੂਲ ਫਲ ਖਾਂਦੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਤਰਸ ਆਇਆ।
6.124.8
साम्प्रतं तु समृद्धार्थं समित्रगणबान्धवम्।
समीक्ष्य विजितारिं च ममाभूत् प्रीतिरुत्तमा ॥ ६.१२४.८ ॥
ਪਰ ਹੁਣ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਕਸਦ ਵਿੱਚ ਸਫਲ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਸਹਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ।
6.124.9
सर्वं च सुखदुःखं ते विदितं मम राघव।
यत् त्वया विपुलं प्राप्तं जनस्थाननिवासिना ॥ ६.१२४.९ ॥
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਿਆਂ ਤੂੰ ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਪਾਏ, ਉਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ।
6.124.10
ब्राह्मणार्थे नियुक्तस्य रक्षतः सर्वतापसान्।
रावणेन हृता भार्या बभूवेयमनिन्दिता ॥ ६.१२४.१० ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਿਆਂ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਇਸ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਹਰ ਲਿਆ।
6.124.11
मारीचदर्शनं चैव सीतोन्मथनमेव च।
कबन्धदर्शनं चैव पम्पाभिगमनं तथा ॥ ६.१२४.११ ॥
ਮਾਰੀਚ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ, ਸੀਤਾ ਦਾ ਹਰਨ, ਕਬੰਧ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪੰਪਾ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ।
6.124.12
सुग्रीवेण च ते सख्यं यत्र वाली हतस्त्वया।
मार्गणं चैव वैदेह्याः कर्म वातात्मजस्य च ॥ ६.१२४.१२ ॥
ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਮਿੱਤਰਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਬਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਵੈਦੇਹੀ ਦੀ ਭਾਲ ਅਤੇ ਵਾਯੂਪੁੱਤਰ ਦਾ ਕਰਮ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ।
6.124.13
विदितायां च वैदेह्यां नलसेतुर्यथा कृतः।
यथा चादीपिता लङ्का प्रहृष्टैर्हरियूथपैः ॥ ६.१२४.१३ ॥
ਵੈਦੇਹੀ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਤੇ ਨਲ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਸੇਤੂ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਵਾਨਰ ਯੂਥਪਤੀਆਂ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਲੰਕਾ ਸਾੜੀ।
6.124.14
सपुत्रबान्धवामात्यः सबलः सहवाहनः।
यथा च निहतः संख्ये रावणो बलदर्पितः ॥ ६.१२४.१४ ॥
ਪੁੱਤਰਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਮੰਤਰੀਆਂ, ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਸਮੇਤ, ਬਲ-ਗਰਵੀ ਰਾਵਣ ਜਿਵੇਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
6.124.15
यथा च निहते तस्मिन् रावणे देवकण्टके।
समागमश्च त्रिदशैर्यथा दत्तश्च ते वरः ॥ ६.१२४.१५ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਕੰਡਾ ਬਣੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
6.124.16
सर्वं ममैतद् विदितं तपसा धर्मवत्सल।
सम्पतन्ति च मे शिष्याः प्रवृत्त्याख्याः पुरीमितः ॥ ६.१२४.१६ ॥
ਹੇ ਧਰਮ-ਪਿਆਰੇ, ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਤਪ ਨਾਲ ਪਤਾ ਹੈ; ਖ਼ਬਰਾਂ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਚੇਲੇ ਇੱਥੋਂ ਨਗਰ ਵੱਲ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
6.124.17
अहमप्यत्र ते दद्मि वरं शस्त्रभृतां वर।
अर्घ्यं प्रतिगृहाणेदमयोध्यां श्वो गमिष्यसि ॥ ६.१२४.१७ ॥
ਮੈਂ ਵੀ ਇੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਅਰਘ ਕਬੂਲ ਕਰ; ਕੱਲ੍ਹ ਤੂੰ ਅਯੋਧਿਆ ਜਾਵੇਂਗਾ।
6.124.18
तस्य तच्छिरसा वाक्यं प्रतिगृह्य नृपात्मजः।
बाढमित्येव संहृष्टः श्रीमान् वरमयाचत ॥ ६.१२४.१८ ॥
ਉਸ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਕਬੂਲ ਕਰਕੇ, ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ 'ਬਹੁਤ ਠੀਕ' ਕਹਿ ਕੇ ਵਰ ਮੰਗਿਆ।
6.124.19
अकालफलिनो वृक्षाः सर्वे चापि मधुस्रवाः।
फलान्यमृतगन्धीनि बहूनि विविधानि च ॥ ६.१२४.१९ ॥
ਬੇਵਕਤ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਰੁੱਖ ਸ਼ਹਿਦ ਟਪਕਾਉਂਦੇ ਸਨ; ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੇ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵੀ ਸਨ।
6.124.20
भवन्तु मार्गे भगवन्नयोध्यां प्रति गच्छतः।
तथेति च प्रतिज्ञाते वचनात् समनन्तरम् ॥ ६.१२४.२० ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਅਯੋਧਿਆ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਣ। ਵਚਨ ਦੇਣ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ 'ਤਥਾਸਤੁ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ।
6.124.21
अभवन् पादपास्तत्र स्वर्गपादपसंनिभाः।
निष्फलाः फलिनश्चासन् विपुष्पाः पुष्पशालिनः ॥ ६.१२४.२१ ॥
ਉੱਥੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਸਵਰਗ ਦੇ ਕਲਪਵਰੱਖਾਂ ਵਰਗੇ ਹੋ ਗਏ। ਕੁਝ ਫਲਹੀਣ ਸਨ, ਕੁਝ ਫਲਾਂ ਵਾਲੇ; ਕੁਝ ਫੁੱਲਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਨ, ਕੁਝ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ।
6.124.22
शुष्काः समग्रपत्रास्ते नगाश्चैव मधुस्रवाः।
सर्वतो योजनास्तिस्रो गच्छतामभवंस्तदा ॥ ६.१२४.२२ ॥
ਉਹ ਰੁੱਖ ਸੁੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ ਪਰ ਪੱਤੇ ਪੂਰੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਹਿਦ ਟਪਕਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਤਦ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਤਿੰਨ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਇਹੀ ਹਾਲ ਸੀ।
6.124.23
ततः प्रहृष्टाः प्लवगर्षभास्ते
बहूनि दिव्यानि फलानि चैव।
कामादुपाश्नन्ति सहस्रशस्ते
मुदान्विताः स्वर्गजितो यथैव ॥ ६.१२४.२३ ॥
ਤਦ ਅਤਿ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਉਹ ਵਾਨਰ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਨ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ-ਹਜ਼ਾਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਿਵ ਫਲ ਖਾਣ ਲੱਗੇ; ਸਵਰਗ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।