వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 6.125
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.125.1
अयोध्यां तु समालोक्य चिन्तयामास राघवः।
प्रियकामः प्रियं रामस्ततस्त्वरितविक्रमः ॥ ६.१२५.१ ॥
అయోధ్యను చూసి రాఘవుడు ఆలోచించాడు. ప్రియమును కోరుకునే, వేగమైన పరాక్రమం కల రాముడు అప్పుడు (తనకు ప్రియమైనవారి గురించి ఆలోచించాడు).
6.125.2
चिन्तयित्वा ततो दृष्टिं वानरेषु न्यपातयत्।
उवाच धीमांस्तेजस्वी हनूमन्तं प्लवंगमम् ॥ ६.१२५.२ ॥
ఆలోచించి తరువాత వానరులపై దృష్టిని మళ్లించాడు. బుద్ధిమంతుడు, తేజోవంతుడు అయిన అతడు వానరుడు హనుమంతునితో పలికాడు.
6.125.3
अयोध्यां त्वरितो गत्वा शीघ्रं प्लवगसत्तम।
जानीहि कच्चित् कुशली जनो नृपतिमन्दिरे ॥ ६.१२५.३ ॥
వానరశ్రేష్ఠా, త్వరగా అయోధ్యకు వెళ్లి రాజమందిరంలోని వారు క్షేమంగా ఉన్నారా అని తెలుసుకో.
6.125.4
शृङ्गवेरपुरं प्राप्य गुहं गहनगोचरम्।
निषादाधिपतिं ब्रूहि कुशलं वचनान्मम ॥ ६.१२५.४ ॥
శృంగవేరపురం చేరి, దట్టమైన అడవిలో నివసించే నిషాదాధిపతి గుహునికి నా మాట ద్వారా క్షేమ సమాచారం చెప్పు.
6.125.5
श्रुत्वा तु मां कुशलिनमरोगं विगतज्वरम्।
भविष्यति गुहः प्रीतः स ममात्मसमः सखा ॥ ६.१२५.५ ॥
నేను క్షేమంగా, రోగం లేకుండా, జ్వరం లేకుండా ఉన్నానని విని గుహుడు సంతోషిస్తాడు; అతడు నా ఆత్మకు సమానమైన మిత్రుడు.
6.125.6
अयोध्यायाश्च ते मार्गं प्रवृत्तिं भरतस्य च।
निवेदयिष्यति प्रीतो निषादाधिपतिर्गुहः ॥ ६.१२५.६ ॥
అయోధ్యకు మార్గాన్ని, భరతుని వార్తను నిషాదాధిపతి గుహుడు సంతోషంగా నీకు తెలియజేస్తాడు.
6.125.7
भरतस्तु त्वया वाच्यः कुशलं वचनान्मम।
सिद्धार्थं शंस मां तस्मै सभार्यं सहलक्ष्मणम् ॥ ६.१२५.७ ॥
భరతునికి నా తరఫున క్షేమాన్ని తెలుపు. నేను కార్యసిద్ధి పొందానని, భార్యతో మరియు లక్ష్మణునితో కలిసి క్షేమంగా ఉన్నానని అతనికి చెప్పు.
6.125.8
हरणं चापि वैदेह्या रावणेन बलीयसा।
सुग्रीवेण च संवादं वालिनश्च वधं रणे ॥ ६.१२५.८ ॥
బలవంతుడైన రావణుడు వైదేహిని అపహరించిన విషయం, సుగ్రీవునితో ఒప్పందం, యుద్ధంలో వాలి వధ, ఇవన్నీ తెలుపు.
6.125.9
मैथिल्यन्वेषणं चैव यथा चाधिगता त्वया।
लङ्घयित्वा महातोयमापगापतिमव्ययम् ॥ ६.१२५.९ ॥
మైథిలిని వెతికిన విషయం, అపారమైన జలరాశి గల, నాశనములేని సముద్రాన్ని దాటి నీవు ఆమెను ఎలా కనుగొన్నావో కూడా చెప్పు.
6.125.10
उपयानं समुद्रस्य सागरस्य च दर्शनम्।
यथा च कारितः सेतू रावणश्च यथा हतः ॥ ६.१२५.१० ॥
సముద్రం వద్దకు చేరుకోవడం, సముద్రాన్ని చూడటం, సేతువు ఎలా నిర్మించబడిందో, రావణుడు ఎలా వధించబడ్డాడో కూడా తెలుపు.
6.125.11
वरदानं महेन्द्रेण ब्रह्मणा वरुणेन च।
महादेवप्रसादाच्च पित्रा मम समागमम् ॥ ६.१२५.११ ॥
మహేంద్రుడు, బ్రహ్మ, వరుణుడు ప్రసాదించిన వరాలు, మహాదేవుని అనుగ్రహం, మా తండ్రితో కలయిక, ఇవన్నీ తెలుపు.
6.125.12
उपयातं च मां सौम्य भरताय निवेदय।
सह राक्षसराजेन हरीणामीश्वरेण च ॥ ६.१२५.१२ ॥
సౌమ్యుడా! నేను రాక్షసరాజుతో మరియు వానరాధిపతి సుగ్రీవునితో కలిసి తిరిగి వస్తున్నానని భరతునికి తెలుపు.
6.125.13
जित्वा शत्रुगणान् रामः प्राप्य चानुत्तमं यशः।
उपायाति समृद्धार्थः सह मित्रैर्महाबलैः ॥ ६.१२५.१३ ॥
శత్రుసమూహాలను జయించి, అత్యుత్తమ కీర్తిని పొంది, కృతార్థుడైన రాముడు మహాబలులైన మిత్రులతో కలిసి తిరిగి వస్తున్నాడు.
6.125.14
एतच्छ्रुत्वा यमाकारं भजते भरतस्ततः।
स च ते वेदितव्यः स्यात् सर्वं यच्चापि मां प्रति ॥ ६.१२५.१४ ॥
ఇది విని భరతుడు యముని వలె నియమంతో ప్రవర్తిస్తాడు; నా గురించి ఉన్నదంతా నీవు తెలుసుకోవాలి.
6.125.15
ज्ञेयाः सर्वे च वृत्तान्ता भरतस्येङ्गितानि च।
तत्त्वेन मुखवर्णेन दृष्ट्या व्याभाषितेन च ॥ ६.१२५.१५ ॥
భరతుని వృత్తాంతాలన్నీ, అతని సంజ్ఞలను—ముఖవర్ణం, చూపు, మాట ద్వారా—నీవు నిజంగా తెలుసుకోవాలి.
6.125.16
सर्वकामसमृद्धं हि हस्त्यश्वरथसंकुलम्।
पितृपैतामहं राज्यं कस्य नावर्तयेन्मनः ॥ ६.१२५.१६ ॥
అన్ని కోరికలతో నిండి, ఏనుగులు గుర్రాలు రథాలతో కిక్కిరిసిన, పూర్వీకుల సంప్రదాయ రాజ్యం—ఎవరి మనసు దాని వైపు మళ్లదు?
6.125.17
संगत्या भरतः श्रीमान् राज्येनार्थी स्वयं भवेत्।
प्रशास्तु वसुधां सर्वामखिलां रघुनन्दनः ॥ ६.१२५.१७ ॥
శ్రీమంతుడైన భరతుడు స్వయంగా రాజ్యాన్ని కోరవచ్చు; కానీ రఘునందనుడు రాముడే సమస్త భూమిని పాలించాలి.
6.125.18
तस्य बुद्धिं च विज्ञाय व्यवसायं च वानर।
यावन्न दूरं याताः स्मः क्षिप्रमागन्तुमर्हसि ॥ ६.१२५.१८ ॥
ఓ వానరా, అతని అభిప్రాయాన్ని, నిశ్చయాన్ని గ్రహించి, మనం ఎక్కువ దూరం వెళ్ళకముందే నీవు త్వరగా తిరిగి రావాలి.
6.125.19
मानुषं धारयन् रूपमयोध्यां त्वरितो ययौ ॥ ६.१२५.१९ ॥
మనిషి రూపాన్ని ధరించి ఆయన వేగంగా అయోధ్య వైపు వెళ్ళాడు.
6.125.20
अथोत्पपात वेगेन हनूमान् मारुतात्मजः।
गरुत्मानिव वेगेन जिघृक्षन्नुरगोत्तमम् ॥ ६.१२५.२० ॥
అప్పుడు వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు వేగంగా ఎగిరాడు, శ్రేష్ఠమైన సర్పాన్ని పట్టుకోవాలనుకున్న గరుత్మంతుడిలా.
6.125.21
लङ्घयित्वा पितृपथं विहगेन्द्रालयं शुभम्।
गङ्गायमुनयोर्भीमं समतीत्य समागमम् ॥ ६.१२५.२१ ॥
పితృమార్గాన్ని, పక్షిరాజు యొక్క శుభ నివాసాన్ని దాటి, గంగా యమునల భయంకర సంగమాన్ని దాటి.
6.125.22
शृङ्गवेरपुरं प्राप्य गुहमासाद्य वीर्यवान्।
स वाचा शुभया हृष्टो हनूमानिदमब्रवीत् ॥ ६.१२५.२२ ॥
శృంగవేరపురానికి చేరి, పరాక్రమశాలి హనుమంతుడు గుహుని దగ్గరకు వెళ్ళి, సంతోషంగా శుభవాక్కుతో ఇలా అన్నాడు.
6.125.23
सखा तु तव काकुत्स्थो रामः सत्यपराक्रमः।
ससीतः सह सौमित्रिः स त्वां कुशलमब्रवीत् ॥ ६.१२५.२३ ॥
నీ మిత్రుడు, కాకుత్స్థ వంశీయుడు, సత్యపరాక్రమశాలి రాముడు సీత, సౌమిత్రితో కలిసి ఉన్నాడు; అతడు నీ క్షేమాన్ని అడిగాడు.
6.125.24
पञ्चमीमद्य रजनीमुषित्वा वचनान्मुनेः।
भरद्वाजाभ्यनुज्ञातं द्रक्ष्यस्यत्रैव राघवम् ॥ ६.१२५.२४ ॥
ఈ రోజు ఐదవ రాత్రి ముని మాట ప్రకారం ఇక్కడ గడిపి, భరద్వాజుని అనుమతితో, ఇక్కడే రాఘవుడిని చూస్తావు.
6.125.25
एवमुक्त्वा महातेजाः सम्प्रहृष्टतनूरुहः।
उत्पपात महावेगाद् वेगवानविचारयन् ॥ ६.१२५.२५ ॥
ఇలా చెప్పి, మహా తేజస్వి, ఆనందంతో రోమాంచితుడైన ఆ వేగవంతుడు ఆలోచించకుండా మహావేగంతో ఎగిరి దూకాడు.
6.125.26
सोऽपश्यद् रामतीर्थं च नदीं वालुकिनीं तथा।
वरूथीं गोमतीं चैव भीमं शालवनं तथा ॥ ६.१२५.२६ ॥
అతడు రామతీర్థం, వాలుకినీ నది, వరూథీ, గోమతి, భయంకరమైన శాలవనాన్ని కూడా చూశాడు.
6.125.27
प्रजाश्च बहुसाहस्रीः स्फीताञ्जनपदानपि।
स गत्वा दूरमध्वानं त्वरितः कपिकुञ्जरः ॥ ६.१२५.२७ ॥
అనేక వేల ప్రజలను, సంపన్నమైన జనపదాలను కూడా దాటి, ఆ కపికుంజరుడు దూరమైన మార్గంలో త్వరగా వెళ్లాడు.
6.125.28
आससाद द्रुमान् फुल्लान् नन्दिग्रामसमीपगान्।
सुराधिपस्योपवने यथा चैत्ररथे द्रुमान् ॥ ६.१२५.२८ ॥
నందిగ్రామం సమీపంలో వికసించిన వృక్షాలను చేరాడు; అవి సురాధిపుడైన ఇంద్రుని చైత్రరథ ఉపవనంలోని వృక్షాల వలె ఉన్నాయి.
6.125.29
स्त्रीभिः सपुत्रैः पौत्रैश्च रममाणैः स्वलंकृतैः।
क्रोशमात्रे त्वयोध्यायाश्चीरकृष्णाजिनाम्बरम् ॥ ६.१२५.२९ ॥
స్త్రీలు, కుమారులు, మనవళ్లతో ఆనందిస్తూ, చక్కగా అలంకరించుకున్నవారితో; అయోధ్య నుండి ఒక క్రోశ దూరంలో, నారచీరలు, నల్లని జింకచర్మం ధరించి.
6.125.30
ददर्श भरतं दीनं कृशमाश्रमवासिनम्।
जटिलं मलदिग्धाङ्गं भ्रातृव्यसनकर्शितम् ॥ ६.१२५.३० ॥
సోదరుని దుఃఖంతో కృశించి, ఆశ్రమంలో నివసిస్తున్న, జటాధారి, మలినం అంటిన అవయవాలున్న దీనుడైన భరతుని చూశాడు.
6.125.31
फलमूलाशिनं दान्तं तापसं धर्मचारिणम्।
समुन्नतजटाभारं वल्कलाजिनवाससम् ॥ ६.१२५.३१ ॥
పండ్లు, దుంపలు తినేవాడు, ఇంద్రియ నిగ్రహం కలవాడు, తాపసి, ధర్మాచరణ చేసేవాడు, ఎత్తుగా లేచిన జటాభారం కలవాడు, వల్కలం మరియు జింకచర్మం ధరించినవాడు.
6.125.32
नियतं भावितात्मानं ब्रह्मर्षिसमतेजसम्।
पादुके ते पुरस्कृत्य प्रशासन्तं वसुंधराम् ॥ ६.१२५.३२ ॥
నియమంగా ఉన్నవాడు, శుద్ధ మనస్కుడు, బ్రహ్మర్షికి సమానమైన తేజస్సు కలవాడు, నీ పాదుకలను ముందుంచుకుని భూమిని పాలిస్తున్నవాడు.
6.125.33
चातुर्वर्ण्यस्य लोकस्य त्रातारं सर्वतो भयात्।
उपस्थितममात्यैश्च शुचिभिश्च पुरोहितैः ॥ ६.१२५.३३ ॥
నాలుగు వర్ణాల లోకానికి అన్ని భయాల నుండి రక్షకుడు, పవిత్రులైన మంత్రులు మరియు పురోహితులతో కూర్చున్నవాడు.
6.125.34
बलमुख्यैश्च युक्तैश्च काषायाम्बरधारिभिः।
नहि ते राजपुत्रं तं चीरकृष्णाजिनाम्बरम् ॥ ६.१२५.३४ ॥
ప్రధాన సేనానాయకులతో, కాషాయ వస్త్రాలు ధరించినవారితో కూడి ఉన్నవాడు. కానీ వల్కలం మరియు నల్ల జింకచర్మం ధరించిన నీ రాజకుమారుడిని (వారు చూడలేదు).
6.125.35
परिभोक्तुं व्यवस्यन्ति पौरा वै धर्मवत्सलाः।
तं धर्ममिव धर्मज्ञं देहबन्धमिवापरम् ॥ ६.१२५.३५ ॥
ధర్మప్రియులైన పౌరులు (రాజ్యాన్ని) అనుభవించడానికి నిశ్చయించుకోలేదు. ఆయనను ధర్మంలా, ధర్మజ్ఞునిలా, మరో దేహబంధువులా వారు భావిస్తున్నారు.
6.125.36
उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं हनूमान् मारुतात्मजः।
वसन्तं दण्डकारण्ये यं त्वं चीरजटाधरम् ॥ ६.१२५.३६ ॥
మారుతి కుమారుడు హనుమంతుడు చేతులు జోడించి ఈ మాటలు పలికెను — "దండకారణ్యంలో నివసించి, వల్కలం మరియు జటలు ధరించిన వానిని నీవు (ఎరుగుదువు)."
6.125.37
अनुशोचसि काकुत्स्थं स त्वां कौशलमब्रवीत्।
प्रियमाख्यामि ते देव शोकं त्यज सुदारुणम् ॥ ६.१२५.३७ ॥
నువ్వు కాకుత్స్థుడు (రాముడు) కోసం శోకిస్తున్నావు; కానీ ఆయన నీ క్షేమాన్ని అడిగారు. ఓ దేవా, నీకు ఒక శుభవార్త చెబుతాను; ఈ భయంకరమైన శోకాన్ని విడిచిపెట్టు.
6.125.38
अस्मिन् मुहूर्ते भ्रात्रा त्वं रामेण सह संगतः।
निहत्य रावणं रामः प्रतिलभ्य च मैथिलीम् ॥ ६.१२५.३८ ॥
ఈ క్షణంలోనే నువ్వు నీ సోదరుడు రాముడితో కలుస్తావు. రావణుడిని సంహరించి, మైథిలి (సీత)ను తిరిగి పొంది రాముడు...
6.125.39
उपयाति समृद्धार्थः सह मित्रैर्महाबलैः।
लक्ष्मणश्च महातेजा वैदेही च यशस्विनी।
सीता समग्रा रामेण महेन्द्रेण शची यथा ॥ ६.१२५.३९ ॥
తన లక్ష్యం నెరవేరి, మహాబలులైన మిత్రులతో రాముడు తిరిగి వస్తున్నాడు. మహాతేజస్వి లక్ష్మణుడు, యశస్విని వైదేహి కూడా ఉన్నారు; ఇంద్రునితో శచి ఉన్నట్లు సీత రాముడితో పూర్ణంగా ఉంది.
6.125.40
एवमुक्तो हनुमता भरतः कैकयीसुतः।
पपात सहसा हृष्टो हर्षान्मोहमुपागमत् ॥ ६.१२५.४० ॥
హనుమంతుడు ఇలా చెప్పగా, కైకేయి కుమారుడు భరతుడు ఆనందంతో హఠాత్తుగా పడిపోయాడు; అతి సంతోషంతో మూర్ఛపోయాడు.
6.125.41
ततो मुहूर्तादुत्थाय प्रत्याश्वस्य च राघवः।
हनूमन्तमुवाचेदं भरतः प्रियवादिनम् ॥ ६.१२५.४१ ॥
తరువాత క్షణకాలానికి లేచి తేరుకున్న రాఘవుడు భరతుడు, ప్రియవచనాలు పలికిన హనుమంతునితో ఇలా అన్నాడు.
6.125.42
अशोकजैः प्रीतिमयैः कपिमालिङ्ग्य सम्भ्रमात्।
सिषेच भरतः श्रीमान् विपुलैरश्रुबिन्दुभिः ॥ ६.१२५.४२ ॥
ఆనందం, ప్రేమతో నిండిన విశాల అశ్రుబిందువులతో భరతుడు ఉత్సాహంగా హనుమంతుణ్ణి కౌగిలించుకొని తడిపాడు.
6.125.43
देवो वा मानुषो वा त्वमनुक्रोशादिहागतः।
प्रियाख्यानस्य ते सौम्य ददामि ब्रुवतः प्रियम् ॥ ६.१२५.४३ ॥
ఓ సౌమ్యుడా! నీవు దేవుడివో మానవుడివో, కరుణతో ఇక్కడికి వచ్చావు. ప్రియమైన వార్త చెబుతున్న నీకు నేను ప్రియమైనది ఇస్తాను.
6.125.44
गवां शतसहस्रं च ग्रामाणां च शतं परम्।
सकुण्डलाः शुभाचारा भार्याः कन्यास्तु षोडश ॥ ६.१२५.४४ ॥
లక్ష గోవులు, వందల గ్రామాలు, కుండలాలు ధరించిన, శుభాచారులైన పదహారుమంది భార్యలు, కన్యలు.
6.125.45
हेमवर्णाः सुनासोरूः शशिसौम्याननाः स्त्रियः।
सर्वाभरणसम्पन्नाः सम्पन्नाः कुलजातिभिः ॥ ६.१२५.४५ ॥
బంగారు వర్ణం, చక్కని ముక్కు తొడలు, చంద్రునిలా సౌమ్యమైన ముఖాలున్న స్త్రీలు; సర్వాభరణాలతో, మంచి కులజాతితో కూడినవారు.
6.125.46
निशम्य रामागमनं नृपात्मजः
कपिप्रवीरस्य तदाद्भुतोपमम्।
प्रहर्षितो रामदिदृक्षयाभवत्
पुनश्च हर्षादिदमब्रवीद् वचः ॥ ६.१२५.४६ ॥
రాముని రాకను విని, కపిశ్రేష్ఠుని ఆ అద్భుత మాటలు విని, రాముని చూడాలనే కోరికతో రాజకుమారుడు ఎంతో సంతోషించి, మళ్లీ ఆనందంతో ఈ మాటలు పలికాడు.