વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 6.127
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.127.1
श्रुत्वा तु परमानन्दं भरतः सत्यविक्रमः।
हृष्टमाज्ञापयामास शत्रुघ्नं परवीरहा ॥ ६.१२७.१ ॥
પરમ આનંદના સમાચાર સાંભળીને સત્યપરાક્રમી ભરતે હર્ષિત થઈને શત્રુવીરોનો સંહાર કરનાર શત્રુઘ્નને આજ્ઞા આપી.
6.127.2
दैवतानि च सर्वाणि चैत्यानि नगरस्य च।
सुगन्धमाल्यैर्वादित्रैरर्चन्तु शुचयो नराः ॥ ६.१२७.२ ॥
નગરનાં સર્વ દેવાલયો અને ચૈત્યોની શુદ્ધ માણસો સુગંધિત માળાઓ અને વાદ્યો સાથે પૂજા કરે.
6.127.3
सूताः स्तुतिपुराणज्ञाः सर्वे वैतालिकास्तथा।
सर्वे वादित्रकुशला गणिकाश्चैव सर्वशः ॥ ६.१२७.३ ॥
સ્તુતિ અને પુરાણોના જ્ઞાતા સૂતો, સર્વ વૈતાલિકો તથા વાદ્યકુશળ સર્વ ગણિકાઓ સંપૂર્ણપણે (ઉત્સવમાં ભાગ લે).
6.127.4
राजदारास्तथामात्याः सैन्याः सेनाङ्गनागणाः।
ब्राह्मणाश्च सराजन्याः श्रेणीमुख्यास्तथा गणाः ॥ ६.१२७.४ ॥
રાજપત્નીઓ, અમાત્યો, સૈનિકો, સેનાની સ્ત્રીઓના સમૂહો, બ્રાહ્મણો અને ક્ષત્રિયો સાથે, શ્રેણીપ્રમુખો તથા ગણો (ઉત્સવમાં આવે).
6.127.5
अभिनिर्यान्तु रामस्य द्रष्टुं शशिनिभं मुखम्।
भरतस्य वचः श्रुत्वा शत्रुघ्नः परवीरहा ॥ ६.१२७.५ ॥
રામનું ચંદ્ર સમાન મુખ જોવા તેઓ બહાર નીકળે. ભરતનું વચન સાંભળીને શત્રુવીરોનો સંહારક શત્રુઘ્ન (એમ જ કર્યું).
6.127.6
विष्टीरनेकसाहस्रीश्चोदयामास भागशः।
समीकुरुत निम्नानि विषमाणि समानि च ॥ ६.१२७.६ ॥
તેણે અનેક હજાર કામદારોને વિભાગવાર નિયુક્ત કરીને આજ્ઞા કરી: નીચાણવાળા, અસમતલ અને સમતલ સ્થાનો પણ સમાન કરો.
6.127.7
स्थानानि च निरस्यन्तां नन्दिग्रामादितः परम्।
सिञ्चन्तु पृथिवीं कृत्स्नां हिमशीतेन वारिणा ॥ ६.१२७.७ ॥
નંદિગ્રામથી આગળનાં સ્થાનો સાફ કરાવો; આખી પૃથ્વીને હિમ જેવા શીતળ જળથી છંટકાવ કરાવો.
6.127.8
ततोऽभ्यवकिरन्त्वन्ये लाजैः पुष्पैश्च सर्वतः।
समुच्छ्रितपताकास्तु रथ्याः पुरवरोत्तमे ॥ ६.१२७.८ ॥
પછી બીજાઓ ચોતરફ લાજા અને ફૂલો વેરે; એ શ્રેષ્ઠ નગરના માર્ગો પર ઊંચી ધજાઓ ફરકે.
6.127.9
शोभयन्तु च वेश्मानि सूर्यस्योदयनं प्रति।
स्रग्दाममुक्तपुष्पैश्च सुवर्णैः पञ्चवर्णकैः ॥ ६.१२७.९ ॥
સૂર્યોદયની દિશા તરફનાં ઘરો શણગારો; માળાઓ, વેરાયેલાં ફૂલો અને પાંચ રંગનાં સોનેરી અલંકારોથી તેમને શોભાવો.
6.127.10
राजमार्गमसम्बाधं किरन्तु शतशो नराः।
ततस्तच्छासनं श्रुत्वा शत्रुघ्नस्य मुदान्विताः ॥ ६.१२७.१० ॥
રાજમાર્ગ સેંકડો માણસો ભીડ વિના વેરે; પછી શત્રુઘ્નનો એ આદેશ સાંભળી લોકો આનંદિત થયા.
6.127.11
धृष्टिर्जयन्तो विजयः सिद्धार्थश्चार्थसाधकः।
अशोको मन्त्रपालश्च सुमन्त्रश्चापि निर्ययुः ॥ ६.१२७.११ ॥
ધૃષ્ટિ, જયંત, વિજય, સિદ્ધાર્થ, કાર્યસાધક અશોક, મંત્રપાલ અને સુમંત્ર પણ નીકળ્યા.
6.127.12
मत्तैर्नागसहस्रैश्च सध्वजैः सुविभूषितैः।
अपरे हेमकक्षाभिः सगजाभिः करेणुभिः ॥ ६.१२७.१२ ॥
મદમસ્ત હજારો હાથીઓ ધજાઓથી સુશોભિત થઈને ચાલ્યા; બીજા સોનેરી પટ્ટાવાળા હાથી અને હથિણીઓ સાથે આવ્યા.
6.127.13
निर्ययुस्तुरगाक्रान्ता रथैश्च सुमहारथाः।
शक्त्यृष्टिपाशहस्तानां सध्वजानां पताकिनाम् ॥ ६.१२७.१३ ॥
ઘોડાઓથી ઘેરાયેલા, રથો પર સવાર મહારથીઓ નીકળ્યા; હાથમાં શક્તિ, ઋષ્ટિ અને પાશ ધારણ કરેલા; ધ્વજ અને પતાકાઓ સાથે.
6.127.14
तुरगाणां सहस्रैश्च मुख्यैर्मुख्यतरान्वितैः।
पदातीनां सहस्रैश्च वीराः परिवृता ययुः ॥ ६.१२७.१४ ॥
હજારો ઘોડાઓ સાથે, શ્રેષ્ઠોમાં પણ શ્રેષ્ઠ વીરો સાથે, હજારો પાયદળથી ઘેરાઈને વીરો આગળ વધ્યા.
6.127.15
ततो यानान्युपारूढाः सर्वा दशरथस्त्रियः।
कौसल्यां प्रमुखे कृत्वा सुमित्रां चापि निर्ययुः ॥ ६.१२७.१५ ॥
પછી દશરથની બધી પત્નીઓ વાહનો પર સવાર થઈ; કૌસલ્યાને આગળ રાખી અને સુમિત્રાને પણ સાથે લઈને તેઓ નીકળી.
6.127.16
कैकेय्या सहिताः सर्वा नन्दिग्राममुपागमन् ॥ ६.१२७.१६ ॥
કૈકેયી સાથે બધી નંદિગ્રામ પહોંચી.
6.127.17
द्विजातिमुख्यैर्धर्मात्मा श्रेणीमुख्यैः सनैगमैः।
माल्यमोदकहस्तैश्च मन्त्रिभिर्भरतो वृतः ॥ ६.१२७.१७ ॥
ધર્માત્મા ભરત દ્વિજોમાં શ્રેષ્ઠો, શ્રેણીઓના મુખ્યો, નગરજનો અને હાથમાં માળા તથા મોદક ધરાવતા મંત્રીઓથી ઘેરાયેલા હતા.
6.127.18
शङ्खभेरीनिनादैश्च बन्दिभिश्चाभिनन्दितः।
आर्यपादौ गृहीत्वा तु शिरसा धर्मकोविदः ॥ ६.१२७.१८ ॥
શંખ અને ભેરીના નાદથી તથા બંદીજનોની સ્તુતિથી અભિનંદિત ધર્મજ્ઞ ભરતે આર્ય (રામ)ના ચરણ પકડીને મસ્તકથી પ્રણામ કર્યા.
6.127.19
पाण्डुरं छत्रमादाय शुक्लमाल्योपशोभितम्।
शुक्ले च वालव्यजने राजार्हे हेमभूषिते ॥ ६.१२७.१९ ॥
સફેદ છત્ર લઈને, સફેદ માળાઓથી શોભતું, અને રાજાને યોગ્ય, સોનાથી શણગારેલા બે સફેદ ચામર લઈને.
6.127.20
उपवासकृशो दीनश्चीरकृष्णाजिनाम्बरः।
भ्रातुरागमनं श्रुत्वा तत्पूर्वं हर्षमागतः ॥ ६.१२७.२० ॥
ઉપવાસથી કૃશ, દીન, વલ્કલ અને કાળું મૃગચર્મ પહેરેલો તે, ભાઈનું આગમન સાંભળીને પહેલેથી જ હર્ષિત થયો.
6.127.21
प्रत्युद्ययौ यदा रामं महात्मा सचिवैः सह।
अश्वानां खुरशब्दैश्च रथनेमिस्वनेन च ॥ ६.१२७.२१ ॥
મહાત્મા મંત્રીઓ સાથે રામને સામે લેવા ગયા, ત્યારે ઘોડાઓના ખરના અવાજ અને રથના પૈડાંની ધાર્યના ધ્વનિ સાથે.
6.127.22
शङ्खदुन्दुभिनादेन संचचालेव मेदिनी।
गजानां बृंहितैश्चापि शङ्खदुन्दुभिनिःस्वनैः ॥ ६.१२७.२२ ॥
શંખ અને દુંદુભિના નાદથી જાણે પૃથ્વી કંપી ઊઠી; હાથીઓના ચિત્કાર સાથે અને શંખ-દુંદુભિના ગંભીર ઘોષ સાથે પણ.
6.127.23
कृत्स्नं तु नगरं तत् तु नन्दिग्राममुपागमत्।
समीक्ष्य भरतो वाक्यमुवाच पवनात्मजम् ॥ ६.१२७.२३ ॥
તે આખું નગર નંદિગ્રામ સુધી આવ્યું. ભરતે તે જોઈને પવનપુત્રને આ વચન કહ્યું.
6.127.24
कच्चिन्न खलु कापेयी सेव्यते चलचित्तता।
नहि पश्यामि काकुत्स्थं राममार्यं परंतपम् ॥ ६.१२७.२४ ॥
શું કદાચ ચંચળચિત્તતાનો મદ પીવાઈ રહ્યો છે? કારણ કે શત્રુઓને તપાવનારા આર્ય કાકુત્સ્થ રામને હું જોતો નથી.
6.127.25
कच्चिन्न चानुदृश्यन्ते कपयः कामरूपिणः।
अथैवमुक्ते वचने हनूमानिदमब्रवीत् ॥ ६.१२७.२५ ॥
શું કામરૂપી વાંદરાઓ કોઈ દેખાતા નથી? આમ કહેવાતા હનુમાને આ કહ્યું.
6.127.26
अर्थ्यं विज्ञापयन्नेव भरतं सत्यविक्रमम्।
सदाफलान् कुसुमितान् वृक्षान् प्राप्य मधुस्रवान् ॥ ६.१२७.२६ ॥
સત્યપરાક્રમી ભરતને કાર્યની જાણ કરતાં, સદા ફળ આપતાં, ફૂલેલાં, મધ ટપકાવતાં વૃક્ષો સુધી પહોંચીને.
6.127.27
भरद्वाजप्रसादेन मत्तभ्रमरनादितान्।
तस्य चैव वरो दत्तो वासवेन परंतप ॥ ६.१२७.२७ ॥
ભરદ્વાજની કૃપાથી, મત્ત ભમરાઓના નાદથી ગુંજતા (વૃક્ષો સુધી). તેને ઇન્દ્રે પણ વર આપ્યો હતો, હે શત્રુતાપક.
6.127.28
ससैन्यस्य तदातिथ्यं कृतं सर्वगुणान्वितम्।
निःस्वनः श्रूयते भीमः प्रहृष्टानां वनौकसाम् ॥ ६.१२७.२८ ॥
સૈન્ય સહિત તેનું તે આતિથ્ય સર્વગુણસંપન્ન રીતે કરાયું. પ્રસન્ન વનવાસીઓનો ભયંકર ઘોષ સંભળાય છે.
6.127.29
मन्ये वानरसेना सा नदीं तरति गोमतीम्।
रजोवर्षं समुद्भूतं पश्य सालवनं प्रति ॥ ६.१२७.२९ ॥
મને લાગે છે કે એ વાનરસેના ગોમતી નદી ઓળંગી રહી છે. જુઓ, સાલવન તરફ ઉડેલી ધૂળની વર્ષા.
6.127.30
मन्ये सालवनं रम्यं लोलयन्ति प्लवंगमाः।
तदेतद् दृश्यते दूराद् विमानं चन्द्रसंनिभम् ॥ ६.१२७.३० ॥
વાંદરાઓ રમણીય સાલવનને હલાવી રહ્યા છે એમ મને લાગે છે. દૂરથી આ દેખાય છે, ચંદ્ર જેવું વિમાન.
6.127.31
विमानं पुष्पकं दिव्यं मनसा ब्रह्मनिर्मितम्।
रावणं बान्धवैः सार्धं हत्वा लब्धं महात्मना ॥ ६.१२७.३१ ॥
બ્રહ્માએ મનથી રચેલું આ દિવ્ય પુષ્પક વિમાન મહાત્માએ રાવણ અને તેના બંધુઓને હણીને પ્રાપ્ત કર્યું હતું.
6.127.32
तरुणादित्यसंकाशं विमानं रामवाहनम्।
धनदस्य प्रसादेन दिव्यमेतन्मनोजवम् ॥ ६.१२७.३२ ॥
તરુણ સૂર્ય જેવું તેજસ્વી આ વિમાન રામનું વાહન છે; કુબેરની કૃપાથી મળેલું આ દિવ્ય વિમાન મન જેવું વેગવાન છે.
6.127.33
एतस्मिन् भ्रातरौ वीरौ वैदेह्या सह राघवौ।
सुग्रीवश्च महातेजा राक्षसश्च विभीषणः ॥ ६.१२७.३३ ॥
આ વિમાનમાં વૈદેહી સીતા સાથે વીર રાઘવ બંધુઓ, મહાતેજસ્વી સુગ્રીવ અને રાક્ષસ વિભીષણ છે.
6.127.34
ततो हर्षसमुद्भूतो निःस्वनो दिवमस्पृशत्।
स्त्रीबालयुववृद्धानां रामोऽयमिति कीर्तिते ॥ ६.१२७.३४ ॥
ત્યારે હર્ષથી ઉઠેલો કોલાહલ આકાશ સુધી પહોંચ્યો; સ્ત્રીઓ, બાળકો, યુવાનો અને વૃદ્ધો "આ રામ છે" એમ ઘોષણા કરવા લાગ્યા.
6.127.35
रथकुञ्जरवाजिभ्यस्तेऽवतीर्य महीं गताः।
ददृशुस्तं विमानस्थं नराः सोममिवाम्बरे ॥ ६.१२७.३५ ॥
રથ, હાથી અને ઘોડાઓ પરથી ઊતરીને તેઓ ભૂમિ પર આવ્યા અને વિમાનમાં બિરાજેલાને આકાશમાં ચંદ્રની જેમ જોવા લાગ્યા.
6.127.36
प्राञ्जलिर्भरतो भूत्वा प्रहृष्टो राघवोन्मुखः।
यथार्थेनार्घ्यपाद्याद्यैस्ततो राममपूजयत् ॥ ६.१२७.३६ ॥
હાથ જોડીને, પ્રસન્ન થઈને, રાઘવ તરફ મુખ રાખીને ભરતે પછી યથાવિધિ અર્ઘ્ય, પાદ્ય વગેરેથી રામની પૂજા કરી.
6.127.37
मनसा ब्रह्मणा सृष्टे विमाने भरताग्रजः।
रराज पृथुदीर्घाक्षो वज्रपाणिरिवामरः ॥ ६.१२७.३७ ॥
બ્રહ્માએ મનથી સર્જેલા વિમાનમાં ભરતના મોટા ભાઈ શોભ્યા; વિશાળ અને દીર્ઘ નેત્રવાળા, વજ્રધારી દેવ જેવા.
6.127.38
ततो विमानाग्रगतं भरतो भ्रातरं तदा।
ववन्दे प्रणतो रामं मेरुस्थमिव भास्करम् ॥ ६.१२७.३८ ॥
પછી વિમાનના આગળના ભાગે રહેલા ભાઈ રામને ભરતે નમીને વંદન કર્યા; મેરુ પર્વત પર રહેલા સૂર્યની જેમ.
6.127.39
ततो रामाभ्यनुज्ञातं तद् विमानमनुत्तमम्।
हंसयुक्तं महावेगं निपपात महीतलम् ॥ ६.१२७.३९ ॥
પછી રામની અનુમતિથી તે અનુપમ વિમાન, હંસોથી જોડાયેલું અને મહાવેગવાળું, પૃથ્વી પર ઊતર્યું.
6.127.40
आरोपितो विमानं तद् भरतः सत्यविक्रमः।
राममासाद्य मुदितः पुनरेवाभ्यवादयत् ॥ ६.१२७.४० ॥
તે વિમાનમાં ચડાવાયેલા સત્યપરાક્રમી ભરતે રામ પાસે જઈ આનંદથી ફરી તેમને વંદન કર્યા.
6.127.41
तं समुत्थाय काकुत्स्थश्चिरस्याक्षिपथं गतम्।
अङ्के भरतमारोप्य मुदितः परिषस्वजे ॥ ६.१२७.४१ ॥
લાંબા સમય પછી દૃષ્ટિમાં આવેલા ભરતને કાકુત્સ્થ રામે ઊભા થઈ ખોળામાં બેસાડી આનંદથી આલિંગન આપ્યું.
6.127.42
ततो लक्ष्मणमासाद्य वैदेहीं च परंतपः।
अथाभ्यवादयत् प्रीतो भरतो नाम चाब्रवीत् ॥ ६.१२७.४२ ॥
પછી શત્રુઓને તપાવનાર ભરતે લક્ષ્મણ અને વૈદેહી પાસે જઈ પ્રસન્નતાથી તેમને વંદન કર્યા અને પોતાનું નામ કહ્યું.
6.127.43
सुग्रीवं केकयीपुत्रो जाम्बवन्तमथाङ्गदम्।
मैन्दं च द्विविदं नीलमृषभं चैव सस्वजे ॥ ६.१२७.४३ ॥
કૈકેયીના પુત્ર ભરતે સુગ્રીવ, જાંબવાન, અંગદ, મૈંદ, દ્વિવિદ, નીલ અને ઋષભને પણ આલિંગન આપ્યું.
6.127.44
सुषेणं च नलं चैव गवाक्षं गन्धमादनम्।
शरभं पनसं चैव परितः परिषस्वजे ॥ ६.१२७.४४ ॥
ભરતે સુષેણ, નલ, ગવાક્ષ, ગંધમાદન, શરભ અને પનસને ચારેબાજુથી આલિંગન આપ્યું.
6.127.45
ते कृत्वा मानुषं रूपं वानराः कामरूपिणः।
कुशलं पर्यपृच्छंस्ते प्रहृष्टा भरतं तदा ॥ ६.१२७.४५ ॥
ઇચ્છા પ્રમાણે રૂપ ધારણ કરનાર તે વાનરોએ માનવરૂપ ધારણ કરીને, આનંદિત થઈ ત્યારે ભરતની ખબરઅંતર પૂછ્યા.
6.127.46
अथाब्रवीद् राजपुत्रः सुग्रीवं वानरर्षभम्।
परिष्वज्य महातेजा भरतो धर्मिणां वरः ॥ ६.१२७.४६ ॥
ત્યારે મહાતેજસ્વી, ધર્માત્માઓમાં શ્રેષ્ઠ રાજકુમાર ભરતે વાનરશ્રેષ્ઠ સુગ્રીવને આલિંગન આપીને કહ્યું.
6.127.47
त्वमस्माकं चतुर्णां वै भ्राता सुग्रीव पञ्चमः।
सौहृदाज्जायते मित्रमपकारोऽरिलक्षणम् ॥ ६.१२७.४७ ॥
હે સુગ્રીવ! અમે ચારના ઉપરાંત તું પાંચમો ભાઈ છે. સ્નેહથી જ મૈત્રી જન્મે છે; અપકાર શત્રુનું લક્ષણ છે.
6.127.48
विभीषणं च भरतः सान्त्ववाक्यमथाब्रवीत्।
दिष्ट्या त्वया सहायेन कृतं कर्म सुदुष्करम् ॥ ६.१२७.४८ ॥
ભરતે વિભીષણને સાંત્વનાભર્યા શબ્દો કહ્યા: "સદ્ભાગ્યે તારી સહાયથી અત્યંત કઠિન કાર્ય સિદ્ધ થયું."
6.127.49
शत्रुघ्नश्च तदा राममभिवाद्य सलक्ष्मणम्।
सीतायाश्चरणौ वीरो विनयादभ्यवादयत् ॥ ६.१२७.४९ ॥
ત્યારે વીર શત્રુઘ્ને લક્ષ્મણ સહિત રામને અભિવાદન કર્યું, અને વિનયપૂર્વક સીતાના ચરણોમાં પણ પ્રણામ કર્યા.
6.127.50
रामो मातरमासाद्य विवर्णां शोककर्शिताम्।
जग्राह प्रणतः पादौ मनो मातुः प्रहर्षयन् ॥ ६.१२७.५० ॥
રામ વિવર્ણ અને શોકથી કૃશ થયેલી માતા પાસે પહોંચ્યા, પ્રણામ કરીને તેમના ચરણ પકડ્યા, માતાના મનને હર્ષિત કરતા.
6.127.51
अभिवाद्य सुमित्रां च कैकेयीं च यशस्विनीम्।
स मातॄश्च ततः सर्वाः पुरोहितमुपागमत् ॥ ६.१२७.५१ ॥
સુમિત્રા અને યશસ્વિની કૈકેયીને અભિવાદન કરીને, પછી બધી માતાઓને પ્રણામ કરીને તેઓ પુરોહિત પાસે ગયા.
6.127.53
स्वागतं ते महाबाहो कौसल्यानन्दवर्धन।
तान्यञ्जलिसहस्राणि प्रगृहीतानि नागरैः।
व्याकोशानीव पद्मानि ददर्श भरताग्रजः ॥ ६.१२७.५३ ॥
"હે મહાબાહુ, કૌસલ્યાના આનંદને વધારનારા, તમારું સ્વાગત છે." ભરતના મોટા ભાઈએ નાગરિકોએ ઊંચા કરેલા હજારો જોડાયેલા હાથ જોયા; તે પૂરેપૂરા ખીલેલા કમળ જેવા લાગ્યા.
6.127.54
पादुके ते तु रामस्य गृहीत्वा भरतः स्वयम्।
चरणाभ्यां नरेन्द्रस्य योजयामास धर्मवित् ॥ ६.१२७.५४ ॥
રામની એ પાદુકાઓ ભરતે પોતે લઈને, ધર્મને જાણનારા તેમણે રાજા (રામ) ના ચરણોમાં પહેરાવી.
6.127.55
अब्रवीच्च तदा रामं भरतः स कृताञ्जलिः।
एतत् ते सकलं राज्यं न्यासं निर्यातितं मया ॥ ६.१२७.५५ ॥
ત્યારે હાથ જોડીને ભરતે રામને કહ્યું: "તમારું આ સંપૂર્ણ રાજ્ય, તમારી થાપણ, મેં તમને પાછી સોંપી છે."
6.127.56
अद्य जन्म कृतार्थं मे संवृत्तश्च मनोरथः।
यत् त्वां पश्यामि राजानमयोध्यां पुनरागतम् ॥ ६.१२७.५६ ॥
આજે મારો જન્મ સાર્થક થયો અને મારી મનોકામના પૂર્ણ થઈ; આપને ફરી રાજા તરીકે અયોધ્યા પાછા ફરેલા હું જોઈ રહ્યો છું.
6.127.57
अवेक्षतां भवान् कोशं कोष्ठागारं गृहं बलम्।
भवतस्तेजसा सर्वं कृतं दशगुणं मया ॥ ६.१२७.५७ ॥
આપ કોષ, અનાજભંડાર, રાજમહેલ અને સૈન્ય તપાસી લો; આપના તેજથી મેં બધું દસગણું કર્યું છે.
6.127.58
तथा ब्रुवाणं भरतं दृष्ट्वा तं भ्रातृवत्सलम्।
मुमुचुर्वानरा बाष्पं राक्षसश्च विभीषणः ॥ ६.१२७.५८ ॥
ભાઈ પ્રત્યે સ્નેહથી ભરેલા ભરતને આ રીતે બોલતા જોઈને વાનરોએ અને રાક્ષસ વિભીષણે આંસુ વહાવ્યાં.
6.127.59
ततः प्रहर्षाद् भरतमङ्कमारोप्य राघवः।
ययौ तेन विमानेन ससैन्यो भरताश्रमम् ॥ ६.१२७.५९ ॥
પછી હર્ષથી ભરતને ખોળામાં લઈને રાઘવ સૈન્ય સહિત તે વિમાનમાં ભરતાશ્રમ તરફ ગયા.
6.127.60
भरताश्रममासाद्य ससैन्यो राघवस्तदा।
अवतीर्य विमानाग्रादवतस्थे महीतले ॥ ६.१२७.६० ॥
ભરતાશ્રમે પહોંચીને સૈન્ય સહિત રાઘવ વિમાનના શિખરેથી ઊતરીને ધરતી પર ઊભા રહ્યા.
6.127.61
अब्रवीत् तु तदा रामस्तद् विमानमनुत्तमम्।
वह वैश्रवणं देवमनुजानामि गम्यताम् ॥ ६.१२७.६१ ॥
ત્યારે રામે તે ઉત્તમ વિમાનને કહ્યું: 'દેવ વૈશ્રવણ (કુબેર)ને વહન કરીને લઈ જા; તને જવાની અનુમતિ આપું છું.'
6.127.62
ततो रामाभ्यनुज्ञातं तद् विमानमनुत्तमम्।
उत्तरां दिशमुद्दिश्य जगाम धनदालयम् ॥ ६.१२७.६२ ॥
ત્યારે રામની અનુમતિ પામેલું તે અનુત્તમ વિમાન ઉત્તર દિશા તરફ ચાલીને ધનદ (કુબેર)ના આલય તરફ ગયું.
6.127.63
विमानं पुष्पकं दिव्यं संगृहीतं तु रक्षसा।
अगमद् धनदं वेगाद् रामवाक्यप्रचोदितम् ॥ ६.१२७.६३ ॥
રાક્ષસે કબજે કરેલું તે દિવ્ય પુષ્પક વિમાન રામના વચનથી પ્રેરાઈને વેગથી ધનદ (કુબેર) પાસે ગયું.
6.127.64
पुरोहितस्यात्मसखस्य राघवो
बृहस्पतेः शक्र इवामराधिपः।
निपीड्य पादौ पृथगासने शुभे
सहैव तेनोपविवेश वीर्यवान् ॥ ६.१२७.६४ ॥
દેવોના અધિપતિ ઇન્દ્ર જેમ પોતાના મિત્ર અને પુરોહિત બૃહસ્પતિની સાથે બેસે, તેમ પરાક્રમી રાઘવે પોતાના મિત્ર અને પુરોહિતના પગ દબાવીને શુભ અલગ આસનો પર તેમની સાથે બેઠક લીધી.